بررسی سرنوشت برجام و تحریمها – گفتگو با اسحاق علی‌نژاد

اندازه متن
Aa Aa

اشتراک گذاری:

برنامه سر خط ۱۲ مهر- در برنامه امروز میخواهیم به بررسی سرنوشت برجام و تحریمها بپردازیم.

روز سه‌شنبه روحانی در دیدار با رئیس مجلس ایرلند در تهران باز هم اعلام کرد «ما هرگز آغازکننده نقض توافق اتمی نخواهیم بود. ما به‌طور کامل به این توافق پایبندیم». جواد ظریف وزیر خارجه روحانی هم مستمراً اعلام می‌کند که ما تبعیت می‌کنیم. حتی اگر آمریکا هم خارج شود ما با اروپا ادامه می‌دهیم.

راستی این همه تأکید برای چیست؟ الآن وضعیت توافق اتمی و برجام به چه صورت گرفت؟ این توافق چه چشم‌اندازی دارد؟ در برنامه امروز این سؤالات و سؤالات دیگری را با اسحاق علی‌نژاد مورد بررسی قرار می‌دهیم:

س) در عرض این هفته چه اتفاقهای جدیدی در رابطه با برجام افتاده است و این نگرانی که هم روحانی و هم ظریف مستمر اعلام می‌کنند که برجام را نقض نمی‌کنند و به‌طور کامل تبعیت می‌کنند به چه دلیل است؟ به‌خصوص که از اروپاییها می‌خواهند آمریکا را همراهی نکنند.

ج) این هفته ۲ واقعه مهم بوده است که عامل نگرانی رژیم شده است. اول: دو دستور اجرایی و فرمان ریاست‌جمهوری آمریکا دونالد ترامپ. دوم: شکست سفر ۱۰روزه جواد ظریف به نیویورک برای نجات برجام
در رابطه با آن دو فرمان، یکی از آنها روز اول اکتبر داده شد.

لایحهٴ اعمال تحریم‌های جدید علیه رژیم آخوندی و نامگذاری تروریستی سپاه پاسداران، که در مرداد گذشته با اکثریت قریب به اتفاق، در مجلس نمایندگان و سنای آمریکا به تصویب رسید و سپس با امضای رئیس‌جمهور آمریکا به قانون تبدیل شد باید بعد از ۶۰ روز اجرایی می‌شد که همان روز اول اکتبر بود.

دونالد ترامپ با صدور یک دستورالعمل وزارتخانه‌هایی که مسئول اجرای قانون جدید تحریم‌ها هستند را تعیین کرد که وزارت‌خارجه، وزارت خزانه‌داری و آژانس اطلاعات ملی آمریکا بودند. مسئولیت را به وزیر خارجه تفویض کرد و وزارت خزانه‌داری و آژانس اطلاعات ملی آمریکا به‌عنوان ناظر و پیشبرد بخشی از این تحریمها تعیین شدند و به این ترتیب اولین گام را برای اجرایی‌کردن این تحریمها برداشت.این قانون سپاه پاسداران را مشمول تحریم‌هایی می‌کند که بر گروه‌های بین‌المللی تروریستی اعمال می‌شود که به‌طور ویژه نامگذاری شده‌اند. تحریمها علیه تروریسم، موشکی و رفتار بی‌ثبات کننده رژیم است. این همان مادر تحریمهاست.

دستورالعمل و فرمان دوم دونالد ترامپ که به نمایندگی‌هایی آمریکا در صندوق بین‌المللی پول و ارگانها و بانکهای مربوط به توسعه بین‌المللی داده شد مبنی بود بر جلوگیری از اعطای هرگونه وام و اعتباری به رژیم. این راه نفس رژیم را می‌بندد. علاوه بر این شکست سفر ۱۰ روزه ظریف به نیویورک بود.

س) چرا شما می‌گویید سفر ظریف به نیویورک شکست خورد. زیرا تعداد زیادی ملاقات و دیدار داشت. در جلسه‌یی با حضور وزیر خارجه آمریکا برای اولین بار شرکت کرد. تعداد زیادی هم مصاحبه با رسانه‌های آمریکایی داشت. آیا این یک اقدام مثبت و کار تبلیغی برای رژیم محسوب نمی‌شود؟

ج) درست است تبلیغ است. برای تبلیغ خوب رئیس رادیو تلویزیون یا وزیر ارشاد رامی‌فرستادند. ظریف که برای تبلیغ نرفته بود. رفته بود برای نجات برجام. به هر دری زد تا راه نفسی به این جسم محتضر بدهد. ظریف بیش از ۷۷دیدار در حاشیه مجمع عمومی ملل‌متحد انجام داد. ۱۰جلسه در بنیادهای فکری و دیدار با ۱۲شخصیت و ۲۷دیدار با وزیران خارجه کشورها داشت. ۶۰ملاقات و مصاحبه انجام داد ولی ماده‌ای در رابطه برجام کف دست او نگذاشتند.

در جلسه اصلی با نمایندگان پنج بعلاوه یک در کمیسیون مشترک شد وزیر خارجه آمریکا گفت که فقط لنگ کفش به سمت هم پرت نکردیم. جواد ظریف در مصاحبه با روزنامه فایننشال تایمز گفته بود که ترامپ پایبندی ما را تأیید نمی‌کند.

علاوه بر این در مصاحبه با پلتیکو در روز ۲ اکتبر که خبرنگار می‌گوید: در یک نقطه از ظریف سؤال کردم آیا اگر ترامپ به تهدید خود عمل کند و از برجام بیرون بکشد، ایران نیز از توافق کنار خواهد کشید؟ ظریف گفت، “نه، نه، نه ”حداقل نه فی‌الفور در حالی‌که اروپا علامت می‌دهد که به توافق ملتزم خواهند ماند و کنگره هنوز اقدامی نکرده است. “ما صبر خواهیم کرد“. ظریف در رابطه با دفاع از رفتار واقعی ایران بسیار متزلزل‌تر است.

وطن امروز۱۰مهر می‌نویسد: روزهای ناامیدی و اضافه کرد: اظهارنظر ظریف در واقع به‌معنای آن است که در ایران بانیان برجام تقریباً درباره محتوای گزارش ماه اکتبر که درباره میزان پایبندی ایران به برجام است، به قطعیت رسیده‌اند.

س) موضوع بازرسی از سایتها نظامی به کجا رسید؟ هفته قبل کشمکش زیادی حول آن بود.

ج) جدی‌تر شده است. آمریکا دنبال آن است. بعد گزارشی که آمانو داد و در آن گفت که آژانس ”ابزاری“ برای تأیید تبعیت رژیم ایران از بخش تی ندارد. بخش تی، شامل شبیه سازی کامپیوتری از انفجارها اتمی و طراحی سیستم‌های چند منظوره انفجارضربه‌ای است. بعد از آن نیکی هیلی روز ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۷ گفت که‌ بدون بازرسی از بخش نظامی رژیم ایران برجام یک وعده پوچ و توخالی است

علاوه بر این خبرگزاری رویتر گزارش کرد که: دونالد ترامپ و آنگلا مرکل، نقش مخرب رژیم ایران و سرپیچی این رژیم از قطعنامه‌های شورای امنیت را مورد گفتگو قرار دادند». کاخ سفید طی بیانیه‌یی اعلام کرد:‌

دونالد ترامپ طی یک تماس تلفنی، پیروزی آنگلا مرکل در انتخابات را تبریک گفت. در این تماس، آنها درباره توافق اتمی با رژیم ایران و نحوه مقابله با فعالیتهای مخرب این رژیم در خاورمیانه گفتگو کردند. آنها هم‌چنین برنامه موشکی رژیم ایران، توافق اتمی و سرپیچی رژیم ایران از قطعنامه‌های شورای امنیت را مورد بحث قرار دادند.

رویتر ادامه می دهد: نیکی هیلی اخیراً بار دیگر اعلام کرده است که بازرسیهای اتمی کافی نیست و آژانس باید به اماکن نظامی در ایران برای راستی‌آزمایی! در خصوص فعالیتهای هسته یی دسترسی داشته باشد. به نظر می‌رسد، موضوع اصلی مذاکره ترامپ و آنگلا مرکل نیز همین مسأله بوده است. متعاقبا سفیر آلمان در واشینگتن گفت: ‌ما در نگرانی آمریکا شریک هستیم

در ادامه علائمی از عقب‌نشینی ظریف در این زمینه بود که در مصاحبه او با خبرگزاری بلومبرگ می توان آنرا دید. خبرگزاری بلومبرگ نوشت: «جواد ظریف اعلام کرد رژیم ایران حاضر است کنترلها و نظارتهای سختگیرانه از تأسیسات اتمی را از شش سال بعد بپذیرد. در حالیکه این تا الان مرز سرخ رژیم بود.

س) چه اتفاقی در ۱۵اکتبر خواهد افتاد و تصمیم رئیس‌جمهور آمریکا چه خواهد بود؟

ج) هنوز مشخص نیست.حتی اظهار نظر مقامات آمریکایی یکدست نیست. ولی دو جبهه است. یکی می گوید باید پایبندی رژیم را تایید بکند و برجام حفظ شود که مقامات دوران اوباما و لابی های رژیم دنبال این هستند. طرف مقابل می گوید که برجام با این وضعیت قابل ادامه دادن نیست حتی اگر از برجام خارج نمی شویم باید باز بینی شود.

دیشب جلسه ای در کمیته نیروهای مسلح سنا آمریکا حول افغانستان بود که ژنرال متیس در آن شرکت داشت ولی موضوع به توافق هسته ای و برجام می کشد. وزیر دفاع آمریکا نظر خودش را سر این موضوع اینطور بیان می کند:

خوب است که این برجام حفظ شود ولی ما نه فقط به صفت برجام بلکه یک سیاست کلی تری را ببینیم. باید بازبینی جدی در برجام بشود و تمامی سیاستهای رژیم بررسی بشود. ما به دو شرط در برجام می مانیم: یکی اینکه رژیم کامل پایبند باشد دوم اینکه موافق منافع امنیت ملی آمریکا باشد.

علاوه بر این از هدر نائورت سخنگوی وزارت‌خارجه آمریکا سوال می کنند که حرف وزیر متیس با حرف ترامپ همخوانی ندارد. او جواب می دهد که وزیر متیس البته از مشاوران پرزیدنت ترامپ است که توضیحات کارشناسانه ارائه می‌کند ولی ترامپ تصمیمش را راجع به برجام گرفته است. بنابر این ممکن است هر حالتی باشد.

سخنگوی وزارت خارجه ادامه می دهد: ما می‌دانیم که ایران مسئول حملات تروریستی است. ما می‌دانیم که ایران شورشیان حوثی را مسلح کرده است که به یک کشور مصیب زده شکست خورده تبدیل شده و به‌طور نمونه وضعیت رقت باری که در این کشور حاصل شده است.

ما می‌دانیم آنها در سوریه چه می‌کنند و وقتی هر جا شما حکومت ایران را می‌بینید اغلب چیزهای وحشتناکی هم در جهان اتفاق افتاده است.دولت به برجسته کردن این جنبه، مصمم است و با ایران در تمامیتش با توجه به همه این بدرفتاریهایش و نه فقط مقوله اتمی، برخورد می‌کند. پرزیدنت تصمیمش را گرفته است و من نمی‌خواهم از طرف او صحبت کنم…

ولی وجه قالب این است که برجام با وضعیت فعلی ادامه پیدا نمی کند. همین عدم تعیین تا ۱۵ اکتبر پیامی به لحاظ سیاسی و روانی صادر می کند اولین اثر آن در تحریمها است که راهبند است.

از جمله آثار و پیامدهای تحریمها را می توان در خرید سوخو سوپر جت توسط رژیم دید. در حالی که شرکت روسی سوخو قصد دارد صد فروند هواپیمای «سوپرجـِـت» به ایران بفروشد مقامهای روس می‌گویند به‌دلیل وجود قطعات آمریکایی، در انتظار مجوز خزانه‌داری آن کشور هستند.

اخیرا درکمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا، مصوبه ای حول تحریم حزب الله لبنان مطرح شده است. این مصوبه در برگیرنده حامیان سیاسی و حتی انتخاباتی آن نیز می شود. می بینیم که از حالا کار برای رژیم سخت شده است. باید ببینیم که روزهای آینده چه می شود.

س) با این توضیحاتی که دادید فکر می کنید که سرنوشت برجام به کجا بیانجامد؟

ج) سرنوشت برجام بین مرگ و زندگی است. بستگی به فرمان رئیس جمهور آمریکا و تعیین سیاست مربوطه دارد. اینکه رژیم بدون حضور آمریکا برجام را با اروپایی ها ادامه بدهد خنده‌دار است.

کارشناسان خود رژیم می گویند که در این صورت آمریکا اروپا را بین انتخاب دلار و ریال مخیل می کند. خوب مشخص است دلار سلطه دارد. حتی اگر برخی دولت های اروپایی بخواهند برجام را با رژیم ادامه دهند شرکتها و بانکهای بزرگ بین المللی و کارتلهایی هستندکه الزاما خط دولتها را پی نمی گیرند. سود اینها در معامله با آمریکاست. بنابر این می توان چشم انداز بود و نبود را می توان برای برجام پیش بینی کرد.

بیشتر بخوانید:

سناتور تام کاتن از دونالد ترامپ خواست پایبندی رژیم ایران به برجام را تأیید نکند

جیمز متیس:‌ از بازبینی جدی سیاست در قبال رژیم ایران حمایت می‌کنم

وزارتخارجه آمریکا:‌ دونالد ترامپم تصمیمش را در مورد برجام گرفته است

اشتراک گذاری: