سی تیر سالروز قیام ملی مردم ایران-۲۹تیر۱۳۹۷

اندازه متن
Aa Aa

سی تیر سالروز قیام ملی مردم ایران- به رهبری دکتر محمد مصدق- ۲۹تیر۱۳۹۷

 

«من خاك پاي اين ملتم و مقدرات من از مقدرات او جدا نيست. هر امكاني كه در داخل كشور براي معالجه وجود داشته باشد، براي من كافيست.”

سلام هم میهنان عزیز! اين كلمات که شنیدین از آخرين جملات رهبریه كه یه نهضت بزرگ ملي رو در ايران هدایت كرد و بزرگترين سرماية ملت ما يعني نفت رو ملي كرد؛ اما … راضی نشد حتي براي درمان بيماري خودش هزينه اي از خزانة كشور صرف كنند. در این برنامه از اون رهبر بزرگ و قیام مردم ایران در دفاع از رهبری او صحبت میکنیم با حضور شخصیتهایی که شاهدان صحنه های اون قیام و اون سالها بوده ن. با ما همراه باشین.

30 تير 1331: در اين روز مردم يك صدا فرياد ميزدند :‹‹از جان خود گذشتيم ،با خون خود نوشتيم ، يامرگ يا مصدق ! ›› .

صبح روز 27 تير پدرم من رو كه اون زمان 10 سالم بود به مغازه اش در خيابان سعدي برد. يك ساعت بعد تظاهرات مردم شروع شد. صداي گلوله ميآمد. پدرم در مغازه را بست و به خيابان اكباتان رفتيم كه برويم به ميدان بهارستان.هنوز چند قدمي نرفته بوديم كه عده اي از جوانان جمع شدند و شعارهاي يا مرگ يا مصدق را شروع كردند.

. چند دقيقه بعد يك كاميون نظامي رسيد و 30- 40 سرباز پائين پريدند و بطرف جوانان دويدند.

يكي از اونها رسيد به جواني. جوان همانطور كه ميدويد فرياد زد يا ابوالفضل. يا حضرت عباس. يك ثانيه بعد ضربه قنداق تفنگ فرود آمد. بقيه سربازها از رويش عبور كردند. »

 

در گوشه اي از گورستان ابن بابويه، در شهر ري، برروي سكويي كمي بلندتر ازسطح زمين ، بيست وچهار آرامگاه در دو رديف، هست. همه به يك شكل ويكسان دردورديف پهلوي هم. روي تمام ا،نها يك جمله نوشته :‹‹ شهيد راه وطن …( بعد نام شهيد)….. تاريخ شهادت 30 تير1331 .›› اونجا آرامگاه شهداي ‹‹قيام ملي 30 تير›› هست.

براي جانفشانيهاي مردم در قيام سي تير، دو سرود ساخته شده. يكي سرود سي تير، و دومي سرود شهيدان تير. حسينعلي متين رضا يكي از شاگردان استاد ابوالحسن صبا در شرح اين كه چطورشد سرود سي تير ساخته شد نوشته:

صبح روز سي تير به منزل استاد در ميدان بهارستان رفتم.

ساعت 10 مرحوم حسين ملك هنرمند و استاد سنتور با سر و وضع بهم ريخته وارد شد. استاد پرسيدند: كجا بودي؟

گفت صبح به قصد منزل شما وارد خيابان شاه‌آباد شدم، تا نزديك خيابان ظهيرالاسلام به سختي آمدم. در آنجا ناگهان تيراندازي شروع شد. من پريدم در جوي آب كه عمقش زياد بود. موضع گرفتم و نظاره‌گر اوضاع و منتظر رهايي.

در همان حال ناگهان آهنگي مارش گونه به ذهنم خطور كرد و ديگر همان‌جا ماندم تا آهنگ كامل شود و شد.

بعد از چند لحظه استاد ابوالحسن صبا فرمودند برو سنتور را بياور تا ببينم چه دسته گلي تدارك ديدي. سنتور آورد و شروع كرد به نواختن آهنگي كه ساخته بود. استاد گوش كردند، خيلي خوششان آمد و فرمودند همين الان روي آن شعري مي‌سرايم و سرود:

تا حدود ساعت 7 بعدازظهر، هم شعر و هم آهنگ كامل شد» .

***

درگيري، بين توده هاي مردم و نيروهاي شاه بيشتر مي شد از ميدان بهارستان شما به اطراف كه مي رفتي  از اكباتان ازاونطرف تا خيابان خيام از اونطرف خيابان صفي عليشاه، شاه آباد، مخبرالدوله، و همينطور تمام خيابونها، همينطور جمعيت بود خودجوش، تظاهرات مي كردند ….روز سي تير من يادمه تو ميدون توبخونه تانكها بودند شليك ميكردند … هرچه مي زدندمردم عقب نشيني نمي كردند….. اونهم يه شعار مي دادند يا مرگ يا مصدق».

ملي شدن نفت: 29 اسفند1329

قيام سي تير: 30تير 1331

كودتا عليه مصدق: 28مرداد 1332

« اين قيام يك سال و 4 ماه پس از به ثمرنشستن نهضت ملي صنعت نفت رخ داده است.

در همون ماجرا يكي ا ز روزنامه نگاران ايراني از مستربوين وزير خارجه وقت انگليس درحضورساير خبرنگارها و همینطور در حضور سفير ايران درلندن سوالی می کنه که هم سوالش و هم جوابش جالبه. توجه کنین:

«شما از جان ما چه ميخواهيد ؟چرا نميگذاريد مردم اين كشور روي آسايش ببينند ؟ چرا اين باندهاي فاسد وسباهكار را تقويت ميكنيد ؟چرا نمي گذاريد يك حكومت ملي وعلاقمند ودلسوز بحال ملت ايران تشكيل گردد ؟….وچرا وچرا وچرا….؟ ازجان مردم ما چه ميخواهيد؟

مستربوين:  وزير خارجه انگليس:  با خونسردي

نفت ! نفت ! نفت !

درسال 1329 دكتر مصدق  درست رو درروی همه فشارهاي داخلي و خارجي ,پيشنهاد ملي شدن صنعت نفت سراسر كشور رو،  به كميسيون نفت مجلس ارائه داد.  هرچند كه اين پيشنهاد زير فشارهاي استعمار و عوامل داخليش به نتيجه نرسيد ولي مصدق راهش رو ادامه داد تا بالاخره تونست نفت  رو ملي کنه“

14  تير 1331 استعفاي مصدق

يكسال و چهارماه بعد از ملي كردن صنعت نفت، حالا در چها ردهم تير 1331 دكتر مصدق با توجه به افتتاح مجلس دور هفدهم بنا به سنت پارلماني استعفا كرد . اما اين خطرناك بود. چون، رأي اعتماد مجدد به دكتر مصدق در شرايطي كه دادگاه لاهه هم در حال قضاوت دعواي ايران بود،  حا ئز اهميت بود. يعني اگه در اون شرايط  مجلس به دولت مصدق رأي اعتماد نمي داد، اين مي توانست دررأي ديوان لاهه تأ ثيري منفي بگذاره و تلاشهاي مصدق رو براي پيروزي در اون دادگاه بي اثر كنه .

عوامل وابسته به انگليس در ايران قبلا تمهيدات لازم را به وجود آوردند ورياست مجلس را دراختيار گرفتند .

دكتر سيد حسن امامي كه به امام جمعه وابسته به دربار وسياست انگلستان مشهور بود، تونست رياست را از نامزد جبهه ملي،یعنی دكتر معظمي بگيره. در نتیجه، توی اين رأ ي گيري امامي 39 رأي ودكتر معظمي 35 رأي كسب کردن.

در اثناي استعفاي دكتر مصدق، موج حمايت مردمي از سرتاسر كشور براي نخست وزيري مجدد او  جريان داشت.

با اين فشارهای …… بالاخره  در15 تير با فشار افكار عمومي وتلاش نمايندگان جبهه ملي توی مجلس،  دكتر مصدق خوشبختانه دريك رأي گيري ، مجددا به نخست وزيري انتخاب شد

روز 19 تير ،شاه فرمان نخست وزيري مصدق رو صادر كرد .

دكترمصدق مواد مهمي رو بعنوان مهمترين خطوط سياست خودش اعلام كرد. برا اصلاحات داخلي.

از میان این مواد یکی این بود : تقاضاي تصويب لايحهي اختيارات به مدت شش ماه در مورد: ‹‹ اصلاح امور مالي اقتصادي، قضايي، بانكي، ايجاد سازمانهاي ملي».

مهمترين اين خواسته ها وزارت جنگ بود. در اين اثنا اختلافات دكتر مصدق با شاه در تصدي مقام وزارت جنگ وارد مرحله بحراني شد .

 

دكتر مصدق مي گفت من نخست وزيرم و طبق قانون اساسي ، وزير جنگ رو بايد خودم تعيين كنم. تا اون تاريخ وزير جنگ رو  شاه معين ميكرد و وزارت جنگ فقط مجري فرمانهاي اوبود. دولت، از مفاد تعاليم و دستورهاي ارتش مطلع نمي شد و نمي تونست به اعمال فرماندهان لشكرها و رؤساي ارتش نظارت داشته باشه..

25 تير 1331استعفاي مجدد مصدق:

شاه اصرار داشت كه وزير جنگ وتمام مقامات نظامي را خودش منصوب كنه.  اما دكتر مصدق خوب مي دانست كه اين به شخص شاه وسياستهاي او امكان ميده كه كه درروند اجراييات دولت اخلال كند ومانع دستيابي به اهداف ضد استعماري او شود . اين بود كه مصدق روز 25 تير1331 استعفاشو خطاب به شاه نوشت.

‹‹ چون پيشرفت كار دراين موقع حساس ايجاب مي كند كه پست وزارت جنگ را شخصا عهده دار شوم و اين كار مورد تصويب شاهانه واقع نشد البته بهتر آن است كه دولت آينده را كسي تشكيل دهد كه كاملا مورد اعتماد باشد …. با وضع فعلي ممكن نيست مبارزه اي كه ملت ايران شروع كرده است ،پيروزمندانه خاتمه دهد .

26 تيرماه 1331: نصب قوام به نخست وزيري

شاه كه در محبوبيت روز افزون دولت ملي دكتر مصدق نابودي سلطنت خود را مي ديد پس از استعفاي دكتر مصدق, فرصت را غنيمت شمرد و احمد قوام، مزدور دربار و استعمار را به نخست وزيري منصوب كرد و  قوام هم با سرازير كردن تانكها وزرهپوشهاي ارتش سركوبگر خود به خيابانهاي تهران تلاش كرد زير برق سرنيزه جنبش مردم را سركوب كند.

27 خرداد 1331:  اعلامية قوام السلطنه

« … به عموم اخطار مي كنم كه دوره ي عصيان سپري شده و روز اطاعت از اوامر  حكومت فرارسيده است. كشتيبان را سياستي دگر آمد!» رئيس الوزراء قوام السلطنه.

اعلامية نمايندگان طرفدار ادامة نهضت ملي ايران:

ملت رشيد ايران!… نهضت ملي ايران هرگز مقهور دخالت هاي استقلال شكنانهي بيگانگان نخواهد شد.  و تا حصول نتيجهي قطعي در احقاق حق ،و رهايي كشور از چنگال سياستهاي استعماري، استقامت خواهد كردم. روز دو شنبه سيام تير 1331 در سرسر كشور تعطيل رسمي اعلام مي شود…»

30 تير 1331 قيام عمومي:

اما در روز سي ام تيرماه مردم شهرهاي مختلف ايران، بخصوص تهران به پا خاستند و با قيام قهرمانانهى خود و شعار «يا مرگ يا مصدق», نقشه هاي شاه و استعمار را در هم ريختند.

سركوب خونين اين قيام منجر به  شهادت صدها تن از قيام كنندگان و مجروح شدن قريب به 800نفر گرديد اما خللي در عزم ملت ايران ايجاد نكرد. در بعد از ظهر روز سي ام تير, استبداد و استعمار در برابر قيام ملي سي تير, وادار به عقب نشيني شدند و دكتر محمد مصدق به دست  توانا و پر قدرت ملت ايران  مجددا به نخست وزيري باز گردانده شد.

تظاهرات پر شكوه روزسي ام تير قيام يك ملت زنده بود كه جنگ بياماني را براي آزادي و رو در روي استبداد  استعمار و ارتجاع پيش برد. مزدوران بي دريغ به روي مردم بي سلاح، گلوله باريدند و براي سركوب آنها از تانك و زرهپوش مدد گرفتند. مردم كشته هاي زيادي بر جا گذاشتند اما از پيشروي نايستادند. تا سرانجام، قوام السلطنه، اون پيرغلام ارتجاع و استعمار رو  از اريكة زمامداري به زير كشيدند و پوزة اربابان او رو به خاك ماليدند

31 تير 1331: سخنان مصدق بعد از پيروزي

فرداي 30 تير مصدق در برابر انبوه  مردمي كه در مقابل منزلش جمع شده بودند گفت:

“اي كاش مرده بودم، و ملت ايران را اين طور عزا‌دار نمي‌ديدم. اي مردم من به جرأت مي‌گويم كه استقلال ايران از دست رفته بود ولي شما با رشادت خود آن را گرفتيد.

بعد از قيام مصدق گامهاي خيلي مهمي با شتاب زياد براي اصلاح امور كشور برداشت. راه پيروزي مردم ايران با خون شهيدان باز شده بود.

اقدامات مصدق بعد از پيروزي:

اخراج سلطنت طلبان از كابينه

بعهده گرفتن كفالت وزارت جنگ توسط  مصدق

اعلام سي تير بعنوان روز شهداي ملي

بازگرداندن زمين هاي رضا شاه به دولت

قطع بخشي از بودجه دربار و اختصاص آن به وزارت بهداري

در آوردن بنيادهاي خيريهي سلطنتي زير نظارت دولت.

ممنوع كردن شاه ازبرقراري ارتباط مستقيم با ديپلماتهاي خارجي

تغيير نام وزارت جنگ را به وزارت دفاع

كاهش 15 درصد از بودجه نظامي

كاهش بودجه ي نهادهاي اطلاعاتي

اخراج ژنرالها و افسران مزدور ارتش

خود مصدق هم دربار را به دخالت در سياست متهم كرد واطمينان داد كه يك كميته ويژه پارلماني مسائل قانوني ميان كابينه وشاه را بررسي كند . در گزارش اين كميته آمده بودكه قانون اساسي سرپرستي واداره نيروهاي مسلح را در صلاحيت دولت قرار داده است ، نه شاه . باين ترتيب، شاه در ارديبهشت 1332، همهي قدرت واختياراتي  را كه از شهريور 1320 به دست آورده بود، از دست داد.

« اولين احساس من در مورد مصدق اين بود كه او وطن‌پرست كبيري است. …. يك ناسيوناليست باشرف و فداكار. اوعلاقة زيادي به سعادت ملتش داشت.»

دكترشاخت اقتصاددان معروف آلماني : « در مصدق من چهرة مردي را ديدم كه داراي هوشي سرشار وتبحري فوق‌العاده در استفاده از ديپلماسي و ارادة پولادين بود. »

« اين رستاخيز ملي ثابت كرد كه مردم ايران با واقع بيني و توجه كامل به مصالح خويش راه خود را انتخاب كرده و ديگر به هيچ قيمتي از اون باز نخواهند گشت »

قيام 15 خرداد1342

قيام 17 شهريور 1357 ميدان ژاله

قيام ضدسلنتي

سخنراني آقای طالقاني و آقای مسعود رجوی دراحمد آباد14 اسفند سال 1358

مسعود رجوی در مراسم احمدآباد: مصدق بزرگ هرگز پيمان نشكست  و تن به سازش نداد و تا آخرين روز حيات همچنان به عهدي كه با خدا و خلق بسته بود  وفادار ماند……..  اين برگيست پرا فتخار و غرور آفرين كه پيوسته نصيب آنهايي شده است كه دست رد به سينهي استعمار گران  وعمال آنها زدهاند و  به آنها قاطعانه “ نه ” گفته اند. اما تا آنجا كه به مردم ايران مربوط ميشود تا ابد به ايستادگي دكتر محمد مصدق ا فتخار خواهند نمود.

سي خرداد 1360

5 مهر 1360

قيام 18تير 1378

قيام خرداد 1388

قيام عاشوراي88 ـ  6ديماه 1388

قيام 25 بهمن 1389

خروشهاي جوانان در سال 92   بعد از انتخابات

ملتي هم هست كه در راه آزادي از همه چيز مي گذرد و ديگران هم اگر علاقه به وطن دارند، بايد از همين راه بروند».

هم میهنان گرامی بخاطر همراهیتون با این بزرگداشت از قیام ملی سی تیر بی نهایت متشکریم. خدانگهدارتون.