بسته‌تر شدن حلقه انزوای سیاسی رژیم – تیک تاک

اندازه متن
Aa Aa

تیک تاک – بسته‌تر شدن حلقه انزوای سیاسی رژیم

گزارش و گفتگو با میثم ناهید

در حال حاضر موقعیت سیاسی رژیم در عرصة بین‌المللی از چه قرار است؟ با توجه به ادامة فشارهای آمریکا بر رژیم از یک سو و با توجه به این که انگلستان هم درگیر پیچ و خمهای برگزیت و خروج از اتحادیة اروپاست، سرنوشت برجام و این که باقی می‌ماند یا نه چگونه است؟ این موضوع بحث و بررسی امرروز ماست که ابتدا توجهتون رو به گزارشی در این باره جلب می‌کنم:

خبر و نظر:بسته‌تر شدن حلقه انزوای سیاسی رژیم – تیک تاک

آمریکا همچنان تلاش می‌کند حلقة انزوای سیاسی و تحریمهای اقتصادی خود علیه رژیم را هر چه بیشتر سفت‌تر و سخت‌تر کند. در همین رابطه پمپئو وزیر خارجه آمریکا، با اشاره به زمان باقی مانده به پایان تحریم سازمان ملل علیه فروش اسلحه به رژیم آخوندی و لغو ممنوعیت مسافرت قاسم سلیمانی بر اساس برجام، از متحدان آمریکا خواست فشار بر رژیم را بیشتر کنند.

پمپئو در یک یادداشت توییتری که روز ۲۱مرداد منتشر شد، نوشت: « ساعت در حال تیک تاک است و زمان باقی مانده تا انقضای تحریم‌های تسلیحاتی سازمان ملل علیه ایران و پایان ممنوعیت سفر قاسم سلیمانی را نشان می‌دهد، ما از متحدان و شرکای‌مان می‌خواهیم فشار را بر رژیم ایران افزایش دهند. تا آن [رژیم] رفتار بی ثبات کننده خود را متوقف کند».

از سوی دیگر جان بولتون که به انگلستان سفر کرده، در دیدار با مقامات دولت جدید انگلستان می کوشد آنها را نسبت به حمایت همه جانبة آمریکا در صورت خروج انگلستان از اتحادیة اروپا مطمئن سازد. تلویزیون رژیم در خبری به خود وعده داد که انگلستان به دلیل درگیر بودن در مسألة برگزیت (خروج از اتحادیة اروپا) نمی‌تواند کمکی به امریکا علیه رژیم و خروج از برجام بکند.

برگزیت

مجری: انگلیس فعلاً گرفتار برگزیت هست و نمی‌تواند آمریکا را در برجام همراهی کند. مشاور امنیت کاخ سفید که برای مذاکره درباره ایران به لندن رفته بود پس از دیدار با مقامات انگلیسی گفت برای لندن فعلاً موضوع برگزیت و خروج از اتحادیه اروپا در اولویت هست. برخی خبرگزاریها اعلام کردند بولتون از لندن خواسته مواضع سرسختانه تری علیه ایران و درباره برجام اتخاذ کند.بسته‌تر شدن حلقه انزوای سیاسی رژیم – تیک تاک

البته بوریس جانسون نخست‌وزیر انگلیس با اظهاراتی نشان داد که اگر‌ چه فعلاً امکان تمرکز درباره برجام را ندارد اما مواضعش همان مواضع آمریکایی‌هاست، او اقدامات ایران را موجب بی‌ثباتی در منطقه دانست و مدعی شد ایران باید اقدامات بی‌ثبات کننده را متوقف کند. انگلیس حدود ۵هفته هست که برخلاف متن برجام و در اقدامی غیرقانونی یک کشتی حامل نفت ایران را در تنگه جبل الطارق توقیف کرده است.

اما گزارشهای دیگر حاکی از آن است که یکی از محورهای مذاکرات بولتون با مقامهای دولت انگلیس، رژیم ایران و تشدید فشار بر آن است. هیل نشریه کنگرة آمریکا (۲۱مرداد) به نقل از رویتر، مشاور امنیت ملی كاخ سفید جان بولتون طراحی كرده است تا طی یك ملاقات آخر هفته در لندن، به مقامات انگلستان فراخوان دهد تا در رودررویی با رژیم ایران و شركت ارتباطی هواوی چین یك نقشه مسیر محكم تر را در پیش بگیرد.

بنا به همین گزارش بولتون می‌خواهد دولت انگلستان را متقاعد کند که خروج بریتانیا از توافق باعث فشار روی تهران میشود». از سوی دیگر تلاشهای ماکرون رئیس جمهور فرانسه برای نجات برجام تا کنون، هم به دلیل بی‌اعتنایی آمریکا و هم به دلیل بی‌تصمیمی رژیم به نتیجه‌یی منجر نشده است.

اینستکسبسته‌تر شدن حلقه انزوای سیاسی رژیم – تیک تاک

در همین رابطه به گزارش خبرگزاری حکومتی مهر ، عباس موسوی سخنگوی وزارت خارجه رژیم در پاسخ به این سؤال که برخی رسانه ها اعلام کردند که در تماس تلفنی روحانی با ماکرون دو پیشنهاد از سوی فرانسه مبنی بر حساب بانکی با ۱۵ میلیارد دلار برای راه انداختن اینستکس و دعوت از رئیس جمهور ایران برای حضور در نشست G۷ (گروه هفت) در پاریس مطرح شده است،

اظهار داشت: پس از واکنش هایی که جمهوری اسلامی ایران به بی عملی اروپایی ها نشان داد برخی از کشورهای اروپایی تلاش هایی را شروع کردند و به دنبال فائق آمدن به مشکلات برآمدند». مطرح کردن عمدی خبر دست‌‌ساز رژیم مبنی بر دعوت از روحانی برای شرکت در اجلاس جی۷ در حالی است که وزارت خارجه فرانسه این خبر را قویاً‌ تکذیب کرد.

عباس موسوی در ادامة سخنان خود با اشاره به مذاکرات تلفنی میان روحانی و ماکرون، تأکید کرد: طبیعی است که در این بین پیشنهادهای مختلفی مطرح می شود این ها هیچ کدام قطعی نیست و پیش بینی هایی است که برخی احساس می کنند، شاید جبرا پیام هایی که رد و بدل می شود از این دست باشد، ولی در حد گمانه زنی های رسانه ای است و نباید به آن­ توجه کرد، اما تا این لحظه پیشنهادی که بشود به شکل قطعی روی آن حساب و خبری کرد مطرح نیست».

گفتگوی سیاسی

گزارش رو دیدیم. دراین گزارش از شاهد تشدید فشارهای سیاسی و اقتصادی. علاوه بر اینها در صحنه سیاسی شاهد تحرکات جدیدی از سوی رژیم در منطقه خلیج فارس و کشورهای شمال ایران هستیم. برآیند این تحولات چیست؟ شرایط به چه سمتی پیش می‌رود؟ موقعیت منطقه‌ای و بین‌المللی رژیم در چه نقطه‌ای است؟ برای پاسخ به این سوالات گفتگویی داریم با میثم ناهید.

س: در ابتدا می‌خواستم یک تصویری کلی از تازه ترین وضعیت سیاسی رژیم در عرصه منطقه‌ای و بین‌المللی ترسیم کنید.

ج: به نظرم صحبتهای دیروز ظریف و جهانگیری تصویر روشنی از وضعیت رژیم در صحنه منطقه و امور بین‌الملل نشون میده. به طور مشخص الان شاهد یک بسیج هستیم برای تشکیل یک ائتلاف بین‌المللی در منطقه به منظور حفاظت از کشتیهای تجاری در هنگام عبور از منطقه خلیج فارس. تا الان از ۶۰ کشور دعوت شده. کشورهایی پاسخ مثبت دادن.

از جمله انگلیس و استرالیا. کره جنوبی و هند و چند کشور دیگه هم در حال بررسی هستند و سمت و جهتی که گرفتن پیوستن به این ائتلافه. وزیر خارجه آمریکا که گویا در دولت آمریکا مسئولیت تشکیل این ائتلاف رو داره، نسبت به روند پیوستن کشورها و تشکیل این ائتلاف اعلام خوشبینی کرده و گفته در حال پیشرفته. هدف این ائتلاف هم مقابله با تهدیدات رژیم هست.

اینکه گفتم صحبتهای ظریف و جهانگیری گویای وضعیت رژیمه، عطف به واکنشی که دیروز نسبت به این ائتلاف داشتن، هست. ظریف در سفر به دوحه میگه: این ائتلاف موجب ناامنی منطقه هست…بعد میگه: آمریکا و متحدانش خلیج فارس را «تبدیل به جعبه‌کبریتی کرده‌اند که آماده شعله‌ور شدن است». بعد هم تاکید می‌کنه این ائتلاف باعث «بی‌ثباتی» میشه.

تهدیدات رژیم

روشنه با توجه به اینکه هدف این ائتلاف مقابله با تهدیدات رژیمه، منظور از ترمهایی مثل: عامل بی‌ثباتی-موجب ناامنی» توسط ظریف، اشاره به نگرانیهای رژیم در این زمینه است. کما اینکه جهانگیری هم گفت: «ثبات و امنیت آبراه‌های بین‌المللی و سواحل شمال و جنوب و تنگه هرمز دغدغه اصلی و خط قرمز ایران است…ابزار تحریم و تهدید (آمریکا) ثبات و امنیت منطقه را به خطر انداخته و به معضلی جدی…تبدیل شده است».

پس داره تاکید می‌کنه رژیم در منطقه خلیج فارس داره هدف محدودیتهای هر چه بیشتر قرار می گیره. اون هم عطف به این ائتلاف. از طرفی شاهد سفر بولتون به انگلیس و ملاقات با نخست‌وزیر این کشور هستیم که گفتند یکی از اولویتهای این دیدار تلاش بولتون برای اینه که انگلیس در موضوع رژیم هرچه بیشتر در جبهه آمریکا بیاد و فشارها رو به رژیم بیشتر کنه.

س: اما درهمین شرایط سفر ایرانیان برای حج انجام شده و رژیم در این زمینه با مشکلی مواجه نشده.

ج: خب این مربوط می شه به کوتاه آمدن رژیم و مشخصاً خود خامنه ای که پس از حوادث منا گفته بود دیگر به حج نمی فرستیم و بعد رفتند تعهد دادند و قرارداد بستند و خلاصه کوتاه آمدند. که این روزها داستان آن تعهدنامه خفت بار توسط برخی عوامل رژیم در تلویزیون آخوندی مطرح شده و جنجالی در رژیم برپا شده است.بسته‌تر شدن حلقه انزوای سیاسی رژیم – تیک تاک

موضوع هم اونجایی خیلی بارز شد که برادر غضنفر رکن‌آبادی، سفیر پیشین رژیم در لبنان که در حادثه منا در سال ۹۴ در عربستان کشته شد، پریروز در تلویزیون رژیم اعتراف مهمی کرد. گفت: رژیم سال گذشته برای اینکه بتونه اجازه حج رو از عربستان بگیره، حاضر شده بپذیره عامل حادثه منا خودش بوده!

بعد هم خیلی با سوز دل می‌گفت: آخه کار باید به کجا کشیده باشد که این کشته‌ها رو نادیده بگیریم و به اصطلاح پا روی خونشون بذاریم و چنین موضع ضعفی اتخاذ کنیم! اما موضوع چیه؟ داستان برمی‌گرده به تعادل‌قوای موجود. تعادلی که به خاطر مجموعه بحرانهای رژیم،‌ که اصلی‌ترینش هم بحران «بی‌راه‌حلی» یعنی همون گرفتاری در باتلاقه. یک قلم به بحران بین‌‌المللی رژیم نگاه کنید. تحریمها داره رژیم رو به نقطة خفگی نزدیک می کنه.

تاجاییکه بارها خود روحانی و سران سپاه تاکید می‌کنند هیچ‌گاه در ۴۰سال گذشته وضعیت نظام تا این حد خطیر نبوده. بحران درونی رژیم علاوه بر شرایط درهم‌شکسته اقتصادی هم به جایی رسیده که رژیم مجبور شده به موضوع بنزین نزدیک بشه و با کارتی کردن اون از امروز، زمینه‌سازی گرونی بنزین رو بکنه که حاصلش خطر جدیه انفجار خشم اجتماعیه. خب خروجی این بحرانها و بدتر از همه نداشتن راه‌حلی برای خروج از اونها پایین‌ رفتن شدید رژیم از نردبان تعادل قوا هست.

س: شما بحث سفر مشاور امنیت ملی رئیس جمهور آمریکا به انگلیس رو کردید. اما به گفته خود بولتون پس از دیدار با نخست‌وزیر انگلیس، الان موضوع برجام و رژیم ایران جزو اولویتهای انگلیس نیست. اینکه با این حرف شما که سمت افزایش فشار بر رژیمه، در تناقضه!

ج: خود سفر که به گفته رسانه‌ها با اولویت‌های مختلف، از جمله اولویت بحث درباره رژیم و نزدیکی انگلیس به آمریکا در برابر رژیم اعلام شد. حتی خبرگزاری رویترز اعلام کرد: «خواست جان بولتون از بریتانیا خروج این کشور از توافق هسته‌ای با ایران است». اما اینکه بولتون بعد از دیدار با نخست‌وزیر انگلیس متقاعد شده الان اولویت انگلیس برگزیت هست، بر می گرده به این که معمولا در اعلام نتایج گفتگوها و دیدارها نکات دیپلوماتیک هم در نظر گرفته می شه.بسته‌تر شدن حلقه انزوای سیاسی رژیم – تیک تاک

طبعا برای انگلستان در حال حاضر موضوع بحران درونی خودش که برکزیت هست الویت داره اما این ربطی به این نداره که مواضع انگلستان در قبال رژیم به چه صورت خواهد بود. مواضع انگلستان در قبال رژیم را باید در اظهارات مشخص مقامات این کشور دنبال کرد. ضمنا بر اساس برخی اظهار نظرها کارشناسان خروج انگلستان از اتحادیة اروپا می تواند راه را برای خروج این کشور از برجام هم هموار کند.

مثلا: خود برگزیت موضوع پیچیده‌ای هست. اما به گفته تحلیل‌گران اگر برگزیت عملی بشه و انگلیس از اتحادیه اروپا جدا بشه (که سمت و جهت این رو نشون میده)‌ یکی از خروجی‌هاش نزدیکی انگلیس از نظر سیاسی خارجی به آمریکاست. این نزدیکی هم یک پایه جدی اقتصادی داره. به طور مشخص یکی از پشتوانه‌های نخست‌وزیر جدید انگلیس که بتونه برگزیت رو محقق کنه، یک پیمان تجاری آزاد با آمریکاست.

کارشناسان در این زمینه میگن: جدایی انگلیس از اروپا باعث میشه این کشور از نظر تسهیلات سرمایه‌گذاری و بازار اروپا ضررهایی بکنه. اما اون جاییکه این ضررها رو جبران می‌کنه، بازار آمریکاست. کما اینکه شاهد هستیم ترامپ از چندی پیش از خروج انگلیس از اتحادیه اروپا تاکید داشت و روی همین نزدیکی بیشتر انگلیس و آمریکا بعد از برگزیت تاکید داشت.

حمایت از موضع آمریکا

کما اینکه دیروز هم که با جانسون تماس داشت به گفته دستیار ویژه رئیس‌جمهور آمریکا «طیف گسترده ای از مسائل، از جمله در حوزه های تجارت و امنیت جهانی، و نیز برگزیت مورد بحث قرار گرفت». اما در مقابل، رسانه‌های جهانی از قول «مقامهای واشنگتن» گفتند: آمریکا برای بستن قرارداد بهایی که از انگلیس طلب میکند، از موضوع گوشت هورمونی (یکی از صادرات جدی انگلیس) و… فراتر رفته و شامل حمایت از موضع آمریکا در برابر رژیم ایران می‌شود.

بعد هم تاکید می‌کنند که آمریکا بر این باوره که خروج انگلیس از اتحادیه اروپا،‌ راه رو برای خروج این کشور از برجام هموار می‌کنه. برگزیت هم یک تحول بسیار مهمه با تاثیرات بسیار گسترده هست. که همون زمان که مردم انگلیس در همه‌پرسی رای به خروج از اتحادیه اروپا دادن،‌ برای نمونه ایان برمر استاد علوم سیاسی دانشگاه نیویورک گفت: «برگزیت پس از بحران موشکی کوبا بزرگترین تهدید سیاسی است که جهان تجربه کرده است!».

چرا می‌گه تهدید؟ جدای از درستی و غلطی اون، به این خاطر که بسیاری از سیاستهای تدوین شده قبلی رو درهم می‌ریزه و سیاستهای جدیدی، مشخصا در حوزه سیاست خارجی ایجاد می‌کنه. که چون بحث اروپا هست و یکی از مهمترین موضوعات سیاست خارجی اروپا رژیم و برجامه،‌ این وضعیت شامل برجام و رابطه با رژیم هم میشه. همون زمان (موافقت همه‌پرسی برای خروج انگلیس از اتحادیه اروپا) کارشناسان و رسانه‌های رژیم زنگ خطر رو برای نظام به صدا در آوردن.

خطر برگزیتبسته‌تر شدن حلقه انزوای سیاسی رژیم – تیک تاک

برای نمونه سایت دیپلماسی ایرانی روز ۹تیر۹۵ نوشت: (دقت کنید اون زمان تازه هنوز آمریکا از برجام خارج نشده بود و وضعیت با اوضاع درهم‌شکسته کنونی برجام و رژیم سراپا متفاوت بود) «خطر برگزیت بر برجام را جدی بگیرید…برگزیت می تواند باعث منحرف شدن و از میان رفتن فرصت همکاری اتحادیه اروپا و نظام شود…».

بعد هم تاکید می‌کنه: «عواقب دیپلماتیک برگزیت می‌تواند اولویت رهبران اروپایی را در همکاری در اجرای برجام تغییر دهد…متاسفانه برگزیت توان انگلیس و اروپا را برای تحقق منافع اقتصادی توافق ایران به شدت تحت تاثیر قرار خواهد داد…در مجموع می توان گفت که در دستور کار اقتصادی انگلیس پس از برگزیت، ایران یک اولویت نخواهد بود!»

تازه این در شرایطی بود که هنوز دولت وقت آمریکا خط مماشات با رژیم رو پیش می‌برد و در برجام بود. الان که آمریکا از برجام خارج شده و با تمام توان پشت انگلیس رفته که تو هم از برجام خارج شو. تعادل قوا و نیاز انگلیس به نزدیکی به آمریکا هم همین سمت رو نشون میده. بهرحال وقتی از بالا به کل شرایط نگاه می‌کنیم، شاهد هستیم که سمت و سوی بحرانهای رژیم به سمت تشدید جدیه. وضعیتی که هرچه بیشتر رژیم رو در تعادل پایین آورده و بسیار شکننده‌تر می‌کنه.

مطالب مرتبط

کارت بنزین مقدمه سهمیه‌بندی و گران کردن – تیک تاک

معنای تغییر در آیین‌نامه تحریم‌های مالی علیه رژیم!