فشار اقتصادی آمریکا، دیپلماسی قطر و بنبست هرمز؛ تهران و واشنگتن همچنان در مسیر تقابل

دیپلماسی هرمز در سایه فشار اقتصادی آمریکا و سفر نخستوزیر قطر به تهران
۱۴۰۵/۶/۶
همزمان با ادامه فشار اقتصادی آمریکا علیه رژیم ایران، تلاشهای قطر و عمان برای پیشبرد دیپلماسی هرمز ادامه دارد و تهران و واشنگتن همچنان بر مواضع خود پافشاری میکنند.
خلاصه وقایع ۲۴ ساعت گذشته
سفر شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر و وزیر خارجه قطر، به تهران مهمترین تحول دیپلماتیک روز گذشته بود. قطر اعلام کرده این سفر در راستای کاهش تنشهای منطقهای و احیای روند گفتوگوها انجام شده است.
در واشنگتن، دونالد ترامپ صراحتاً اعلام کرد که ایالات متحده در شرایط فعلی با رژیم ایران مذاکره نمیکند و تمرکز بر فشار اقتصادی خواهد بود. کاخ سفید نیز تأکید کرد «عملیات طرد اقتصادی» تا زمانی که تهران وارد مذاکرات مورد نظر واشنگتن نشود، ادامه خواهد یافت.
در موضوع تنگه هرمز، پاسدار رضایی اعلام کرد رژیم ایران فهرستی از شروط خود برای بازگشایی کامل تنگه را آماده کرده و اجرای این شروط را به آمریکا مرتبط میداند. همزمان رویترز گزارش داد تردد کشتیها در هرمز اندکی افزایش یافته اما همچنان فاصله زیادی با سطح پیش از جنگ دارد.
در بازار انرژی، عراق برای نخستین بار از آغاز جنگ گزینه تحویل نفت خام در خارج از تنگه هرمز و در نزدیکی سواحل عمان را به مشتریان خود پیشنهاد داد؛ اقدامی که نشانه تلاش کشورهای منطقه برای کاهش وابستگی به هرمز ارزیابی میشود.
در حوزه امنیتی، آسوشیتدپرس گزارش داد ذخایر موشکهای پاتریوت آمریکا در اروپا به دلیل جنگ با رژیم ایران به شدت کاهش یافته و برخی مقامهای نظامی غربی نسبت به پیامدهای این وضعیت هشدار دادهاند.
همزمان، نیویورک تایمز از افزایش احتمال درگیری تازه میان عربستان سعودی و حوثیهای یمن خبر داد؛ موضوعی که میتواند جبهه جدیدی در تنشهای منطقهای ایجاد کند.
مهمترین خبرهایی که امروز جمعه دنبال میکنیم
- نتایج سفر نخستوزیر قطر به تهران و واکنش واشنگتن
- آخرین وضعیت مذاکرات ایران و عمان درباره تنگه هرمز
- احتمال اعلام جزئیات بیشتر «عملیات طرد اقتصادی» آمریکا
- سرنوشت تحریمهای احتمالی علیه بانکها و نهادهای چینی مرتبط با ایران
- وضعیت صادرات نفت عراق، عربستان و امارات از مسیرهای جایگزین هرمز
- تحولات مربوط به حشدالشعبی و گروههای مسلح مورد حمایت رژیم ایران در عراق
- احتمال تشدید تنش میان عربستان و حوثیهای یمن
- واکنش بازار جهانی نفت به تحولات هرمز و دیپلماسی منطقهای
- آخرین ارزیابیها از فشارهای اقتصادی داخلی بر رژیم ایران
- تحولات سوریه پس از انتصاب مظلوم عبدی به عنوان مشاور ریاستجمهوری
کلاگ: فشار اقتصادی بر ایران باید «بالا» بماند؛ حملات پراکنده نگرانکننده نیست
ژنرال آمریکایی: ایران نیروی دریایی ندارد؛ تورم ۹۰ درصدی مردم را به نقطه انفجار میرساند
فاکسبیزینس گزارش داد ژنرال کیت کلاگ با اشاره به حملات اخیر به نفتکشهای کویتی و یونانی در تنگه هرمز گفت «کاملاً منطقی است فرض کنیم ایران مسئول است»، اما تأکید کرد دولت ترامپ «از حملات نظامی فاصله گرفته و فشار اقتصادی را محور قرار داده است».
او گفت وضعیت اقتصادی ایران «فوقالعاده وخیم» است؛ ۱ دلار = ۲ میلیون ریال و تورم ۹۰ درصدی مردم را خشمگین خواهد کرد. کلاگ افزود ایران «نیروی دریایی ندارد» و تنها قادر به «شلیک گهگاه یک پهپاد یا موشک بالستیک» است، اما این تهدیدها «نگرانکننده نیست» و ارتش آمریکا «بهراحتی از عهده آن برمیآید».
او گفت باید اجازه داد فشار اقتصادی اثر کند، هرچند «زمان میبرد». کلاگ همچنین تأیید کرد ایران همچنان از چین، روسیه و کره شمالی تأمین میشود، اما آمریکا به «ایزوله کردن رژیم» ادامه خواهد داد. در بخش دیگری از مصاحبه، کلاگ درباره اوکراین گفت این کشور اکنون «بهترین و آموزشدیدهترین ارتش اروپا» را دارد و صنایع دفاعی آن «در حال تولید موشکهای کروز و بالستیک میانبرد» است.
رویترز: دیدار ترامپ با پالایشگاهها و خردهفروشان سوخت درباره قیمت بنزین
خبرگزاری رویترز گزارش داد که دونالد ترامپ در هفته آینده با مدیران پالایشگاهها و شرکتهای بزرگ فروش سوخت دیدار خواهد کرد؛ اقدامی که در شرایط افزایش قیمت بنزین ناشی از جنگ رژیم ایران و فشارهای سیاسی پیش از انتخابات میاندورهای کنگره انجام میشود.
خبرگزاری رویترز روز ۲۷ اوت ۲۰۲۶ (۵ شهریور ۱۴۰۵) گزارش داد که انتظار میرود دونالد ترامپ هفته آینده با مدیران شرکتهای پالایشی و فعالان عمده بازار سوخت آمریکا دیدار کند تا راههای کاهش قیمت بنزین و فشار بر مصرفکنندگان آمریکایی بررسی شود.
به گفته منابع آگاه که با رویترز گفتگو کردهاند، شرکتهایی مانند Valero Energy، Marathon Petroleum و PBF Energy به همراه برخی از بزرگترین خردهفروشان سوخت آمریکا در این نشست حضور خواهند داشت.
رویترز مینویسد که افزایش قیمت بنزین به یکی از چالشهای سیاسی دولت ترامپ تبدیل شده است. جنگ با رژیم ایران و اختلال در جریان انرژی از طریق تنگه هرمز موجب افزایش قیمت نفت و فرآوردههای نفتی شده و این موضوع بر هزینههای زندگی در آمریکا تأثیر گذاشته است.
بر اساس این گزارش، قیمت بنزین معمولی در آمریکا از مرز ۴ دلار برای هر گالن عبور کرده که حدود یک دلار بیشتر از مدت مشابه سال گذشته است. این افزایش قیمت در شرایطی رخ داده که جمهوریخواهان در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره در ماه نوامبر برای حفظ اکثریت شکننده خود در هر دو مجلس تلاش میکنند.
این خبرگزاری نوشته است که شرکتهای بزرگ نفتی و پالایشگاهی آمریکا در سهماهه دوم سال جاری سودهای قابل توجهی ثبت کردهاند؛ موضوعی که موجب انتقاد ترامپ شده است. رئیسجمهور آمریکا معتقد است شرکتهایی که از افزایش قیمت انرژی سود میبرند، باید اقدامات بیشتری برای کاهش بهای سوخت برای مصرفکنندگان انجام دهند.
رویترز میافزاید که در آغاز جنگ، قیمت نفت خام تا حدود ۱۱۲ دلار در هر بشکه افزایش یافت، اما در هفتههای اخیر و همزمان با بهبود نسبی تردد دریایی در منطقه، بخشی از این افزایش قیمت تعدیل شده است.
اختلاف بر سر تکمیل کابینه عراق
مناصب معاونت نخستوزیری به کانون کشمکشهای «چارچوب هماهنگی» تبدیل شده است
روزنامه الشرق الاوسط گزارش داد نیروهای «چارچوب هماهنگی» در عراق در حالی بر سر تکمیل دولت علی الزیدی مذاکره میکنند که ۹ وزارتخانه همچنان بدون وزیر باقی مانده و پیشنهاد ایجاد چند سمت معاونت نخستوزیری نیز به موضوعی اختلافی در میان احزاب شیعه تبدیل شده است.
طبق این گزارش، مجلس نمایندگان عراق در ماه مه ۲۰۲۶ به الزیدی و ۱۴ وزیر رأی اعتماد داد، اما بهدلیل نبود توافق میان جریانهای سیاسی، رأیگیری درباره ۹ وزارتخانه از جمله دفاع، کشور، برنامهریزی، آموزش عالی، عمران و مسکن، کار، فرهنگ، جوانان و ورزش و مهاجرت به تعویق افتاد.
الشرق الاوسط بهنقل از نمایندگان مجلس عراق نوشت که مذاکرات درباره این وزارتخانهها به مراحل پایانی نزدیک شده و در صورت رفع موانع سیاسی، رأیگیری درباره نامزدها ممکن است طی روزهای آینده یا حداکثر ظرف دو هفته انجام شود.
همزمان، بحث ایجاد چهار سمت جدید معاونت نخستوزیری نیز به یکی از محورهای اختلاف در داخل «چارچوب هماهنگی» تبدیل شده است. برخی جریانها این مناصب را راهی برای پاسخ به مطالبات احزابی میدانند که در تقسیم پستهای کابینه سهمی به دست نیاوردهاند، اما گروهی دیگر آن را گسترش غیرضروری ساختار دولت ارزیابی میکنند.
بر اساس این گزارش، شایعاتی نیز درباره تلاش عصائب اهلالحق به رهبری قیس الخزعلی برای دستیابی به یکی از این مناصب مطرح شده است. این گروه در دولت پیشین از طریق نعیم العبودی، وزیر آموزش عالی، نمایندگی داشت، اما تاکنون در دولت جدید سهمی به دست نیاورده است.
الشرق الاوسط مینویسد برخی ناظران این وضعیت را با فشارهای سیاسی پیرامون گروههای مسلح عراقی مرتبط میدانند، هر چند واشنگتن بهطور رسمی مخالفتی با حضور عصائب اهلالحق در دولت اعلام نکرده است.
گزارش همچنین به اختلافات پیرامون مسأله انحصار سلاح در دست دولت اشاره میکند. الزیدی هنگام کسب رأی اعتماد، این موضوع را از محورهای اصلی برنامه دولت خود اعلام کرده بود. در مقابل، برخی رهبران شیعه از جمله نوری المالکی بر حل اختلافات مربوط به گروههای مسلح از طریقگفتگو و پرهیز از رویارویی تأکید کردهاند.
یکی از مهمترین نقاط اختلاف سیاسی به وزارت کشور مربوط میشود. پارلمان عراق پیشتر به قاسم عطا، نامزد معرفیشده از سوی ائتلاف «دولت قانون» برای این وزارتخانه، رأی اعتماد نداد. بهگفته منابع سیاسی، اکنون چند نام دیگر از جمله عبدالأمیر الشمری، وزیر پیشین کشور، در حال بررسی هستند.
الشرق الاوسط در پایان گزارش خود نوشت که دولت عراق علاوه بر چالشهای سیاسی، با فشارهای اقتصادی و اداری نیز روبهرو است و ادامه تأخیر در تکمیل کابینه میتواند بر عملکرد دولت در ماههای آینده تأثیر بگذارد.
واشنگتن پست: یک ستوننویس از تصمیم ترامپ برای حمله به رژیم ایران دفاع کرد
یک ستوننویس سیاست خارجی واشنگتن پست در یادداشتی از تصمیم دونالد ترامپ برای حمله به رژیم ایران دفاع کرده و مدعی شده است که رئیسجمهور آمریکا برخلاف توصیه برخی مقامهای دولت خود، تهدیدهای تهران را جدی گرفته است.
واشنگتن پست روز ۲۷ اوت ۲۰۲۶ (۵ شهریور ۱۴۰۵) یادداشتی به قلم مارک ای. تایسون، ستوننویس سیاست خارجی این روزنامه، منتشر کرد که در آن از تصمیم دونالد ترامپ برای اقدام نظامی علیه رژیم ایران حمایت شده است.
تایسون در این مقاله به گزارشهای منتشر شده درباره مخالفت برخی مقامهای دولت ترامپ با حمله به رژیم ایران اشاره کرده است. بهنوشته او، گزارشهایی حاکی از آن است که تولسی گابارد، مدیر وقت اطلاعات ملی آمریکا، در ماه فوریه نسبت به پیامدهای حمله هشدار داده بود و احتمال تلاش تهران برای بستن تنگه هرمز و بیثباتی بازار انرژی را مطرح کرده بود.
بنا بر این یادداشت، برخی فرماندهان نظامی و همچنین جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، نیز نسبت به تبعات یک درگیری گسترده ابراز نگرانی کرده و بر مسیر مذاکرات تأکید داشتند.
نویسنده واشنگتن پست استدلال میکند که این گزارشها نشان میدهد ترامپ برخلاف توصیه بسیاری از اطرافیان خود تصمیم به اقدام گرفته است. او مدعی است که رئیسجمهور آمریکا تهدیدهای رژیم ایران را جدی تلقی کرده و بر همین اساس دست به اقدام زده است.
تایسون در ادامه با اشاره به شعارها و مواضع رسمی مقامهای رژیم ایران طی دهههای گذشته، استدلال میکند که ایالات متحده باید تهدیدهای اعلامشده از سوی تهران را بهعنوان بخشی از سیاست رسمی رژیم ایران در نظر بگیرد.
این یادداشت همچنین به فعالیتهای منطقهیی رژیم ایران، برنامه هستهیی و سابقه درگیریهای میان تهران و واشنگتن اشاره کرده و مدعی شده است که دستیابی رژیم ایران به سلاح هستهیی میتواند خطرات بیشتری برای منطقه و آمریکا ایجاد کند.
نویسنده در بخش دیگری از مقاله نسبت به امکان دستیابی به یک توافق پایدار با رژیم ایران ابراز تردید کرده و نوشته است که حتی در صورت توافق، تضمینی برای پایبندی تهران به تعهدات خود وجود ندارد.
تایسون در پایان، تصمیم ترامپ برای حمله به رژیم ایران را یکی از مهمترین تصمیمهای سیاست خارجی دوران ریاستجمهوری او توصیف کرده و از آن دفاع کرده است.
بلومبرگ: عراق برای نخستین بار از آغاز جنگ، گزینه تحویل نفت خارج از تنگه هرمز را عرضه کرد
خبرگزاری بلومبرگ گزارش داد عراق برای نخستین بار از زمان آغاز جنگ با رژیم ایران، به خریداران نفت خام خود امکان دریافت محمولههای نفتی در خارج از خلیجفارس و در نزدیکی سواحل عمان را پیشنهاد کرده است؛ اقدامی که با هدف کاهش وابستگی به تنگه هرمز انجام میشود.
خبرگزاری بلومبرگ روز ۲۷ اوت ۲۰۲۶ (۵ شهریور ۱۴۰۵) گزارش داد که شرکت دولتی بازاریابی نفت عراق (سومو) در مناقصهای جدید، نفت خام «بصره متوسط» و «بصره سنگین» را بهگونهیی عرضه کرده که خریداران بتوانند محمولههای خود را از طریق انتقال کشتی به کشتی (Ship-to-Ship) در نزدیکی سواحل عمان دریافت کنند.
بر اساس سندی که بلومبرگ مشاهده کرده، این محمولهها قرار است در ماه آینده تحویل شوند و نخستین بار از زمان آغاز جنگ میان آمریکا و رژیم ایران است که عراق چنین گزینهیی را برای مشتریان خود فراهم میکند.
بلومبرگ مینویسد این اقدام نشاندهنده تلاش بغداد برای حفظ صادرات نفت در شرایطی است که تردد از تنگه هرمز همچنان با محدودیت و نااطمینانی همراه است.
به گزارش بلومبرگ، عراق در ماههای گذشته برای حفظ صادرات نفت خود از بنادر جنوبی خلیجفارس، تخفیفهایی به معاملهگران و پالایشگاهها ارائه میکرد تا آنها همچنان محمولههای خود را از داخل خلیجفارس بارگیری کنند. اما عرضه نفت با امکان تحویل در نزدیکی عمان، تغییری در این رویکرد بهشمار میرود.
این تحول در شرایطی رخ میدهد که مذاکرات میان رژیم ایران و عمان درباره آینده تنگه هرمز همچنان ادامه دارد و بازارهای جهانی انرژی بهدقت روند تحولات این آبراه راهبردی را دنبال میکنند.
نشنال ریویو: موفقیت راهبرد جنگ اقتصادی علیه رژیم ایران به زمان و تداوم فشار وابسته است
وبسایت National Review در یادداشتی تحلیلی نوشت که دولت دونالد ترامپ پس از ماهها درگیری نظامی و فشارهای دیپلماتیک، اکنون تمرکز خود را بر جنگ اقتصادی علیه رژیم ایران قرار داده است. این گزارش در عینحال تأکید میکند که موفقیت چنین راهبردی نیازمند زمان، استمرار و همراهی شرکای بینالمللی خواهد بود.
وبسایت نشنال ریویو روز ۲۷ اوت ۲۰۲۶ (۵ شهریور ۱۴۰۵) در یادداشتی با عنوان «آیا ترامپ آماده جنگ اقتصادی علیه ایران است؟» به بررسی کارزار جدید فشار اقتصادی دولت آمریکا علیه رژیم ایران پرداخت.
این گزارش میگوید دولت دونالد ترامپ پس از ماهها عملیات نظامی و افزایش تنشها، اکنون تمرکز خود را بر راهبردی قرار داده که از سوی مقامهای آمریکایی «Operation Economic Outcast» یا «عملیات طرد اقتصادی» نامیده میشود.
بر اساس این گزارش، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، اعلام کرده است که هدف این برنامه قطع تمامی «شریانهای اقتصادی» رژیم ایران است. بهنوشته نشنال ریویو، این طرح علاوه بر بخش انرژی، حوزههایی مانند فناوری، حمل ونقل دریایی و سایر بخشهای اقتصادی را نیز در بر میگیرد و واشنگتن از کشورهای مختلف خواسته است در این مسیر با آمریکا همراه شوند.
نویسنده یادداشت در عینحال تأکید میکند جزئیات نحوه اجرای این برنامه هنوز بهطور کامل روشن نیست و مشخص نشده است که دولت آمریکا تا چه اندازه حاضر خواهد بود علیه کشورهایی مانند چین یا برخی شرکای اقتصادی رژیم ایران اقدام کند.
این یادداشت همچنین به وضعیت اقتصادی ایران اشاره کرده و مینویسد که اقتصاد کشور پیش از آغاز مرحله تازه تحریمها نیز با تورم بالا، کاهش ارزش ریال، مشکلات بانکی و اعتراضات اجتماعی روبهرو بوده است. بهنوشته نشنال ریویو، فشارهای ناشی از جنگ و محدودیتهای تجاری بر این مشکلات افزوده است.
نویسنده در ادامه مینویسد که هر چند فشار اقتصادی میتواند نسبت به ادامه حملات نظامی گزینه کمهزینهتری برای واشنگتن باشد، اما نباید انتظار نتایج فوری از آن داشت. به باور نویسنده، رژیم ایران طی دهههای گذشته تجربه طولانی در مواجهه با تحریمها و فشارهای خارجی داشته و همچنان ابزارهای امنیتی و نظامی خود را حفظ کرده است.
نشنال ریویو همچنین هشدار میدهد که در صورت تشدید فشارهای اقتصادی، رژیم ایران ممکن است به سمت افزایش تنش در خلیجفارس یا علیه برخی کشورهای منطقه حرکت کند؛ موضوعی که میتواند آمریکا را با تصمیمهای دشوارتری روبهرو سازد.
در پایان این گزارش آمده است که موفقیت راهبرد جدید دولت ترامپ به استمرار فشارها در ماهها و حتی سالهای آینده وابسته خواهد بود و هنوز نمیتوان با اطمینان درباره نتایج نهایی آن قضاوت کرد.
