فشار اقتصادی آمریکا وارد فاز جدید شد؛ هرمز، چین و میانجیگری منطقه‌ای در مرکز تحولات

داده‌های کشتیرانی نشان می‌دهد تردد شناورهای تجاری در تنگه هرمز نسبت به روزهای گذشته افزایش محدودی داشته است. این در حالی است که مذاکرات میان رژیم ایران و عمان درباره آینده این آبراه ادامه دارد و هم‌چنان هیچ توافق نهایی اعلام نشده است.

خبرگزاری رویترز روز ۲۷ اوت ۲۰۲۶ (۵ شهریور ۱۴۰۵) گزارش داد که تردد کشتیرانی در تنگه هرمز اندکی افزایش یافته، اما هم‌چنان پایین‌تر از سطح معمول و پیش از جنگ باقی مانده است.

بر اساس داده‌های مؤسسه Kpler، تعداد کشتی‌های حامل کالا که روز چهارشنبه از تنگه هرمز عبور کرده‌اند به ۱۰ فروند رسید؛ در حالی که این رقم روز سه‌شنبه ۸ فروند بود. با این حال، این آمار هم‌چنان کمتر از میانگین ۱۰ روزه عبور و مرور در این آبراه است که حدود ۱۵ کشتی در روز برآورد می‌شود.

داده‌های کپلر نشان می‌دهد دو نفتکش سوخت‌رسان میان‌برد، یک کشتی حمل گاز مایع، یک نفتکش پاناماکس و سه نفتکش هاندیمکس از خلیج عمان وارد تنگه هرمز شده‌اند. هم‌چنین یک نفتکش سوخت‌رسان میان‌برد، یک نفتکش حمل قیر و یک کشتی فله‌بر از این آبراه خارج شده‌اند.

این گزارش در حالی منتشر شده که یک روز پیش، یک منبع ارشد رژیم ایران به رویترز گفته بود مذاکرات تهران و عمان درباره تنگه هرمز هم‌چنان ادامه دارد و هنوز توافق نهایی حاصل نشده است. این در حالی است که حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، مدعی شده بود دو طرف درباره برخی مسائل مربوط به آبراه و درآمدهای آن به توافقاتی رسیده‌اند.

رویترز هم‌چنین گزارش داد تردد در تنگه باب‌المندب نیز برای دومین روز متوالی کاهش یافته است. بر اساس داده‌های کپلر، روز چهارشنبه در مجموع 19 کشتی باری از این آبراه عبور کرده‌اند که نسبت به 24 کشتی ثبت‌شده در روز قبل کاهش نشان می‌دهد.

این خبرگزاری یادآور شده است که بخشی از شناورها ممکن است با خاموش کردن سامانه‌های ردیابی خود در منطقه تردد کنند و به همین دلیل همه عبور و مرورها الزاماً در آمارهای رسمی ثبت نمی‌شود.

وب‌سایت Politico گزارش داد جان را تکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA)، در سفر اعلام‌نشده خود به مسکو به مقام‌های روسی درباره هر گونه تشدید تنش با کشورهای عضو ناتو هشدار داده و همزمان خواستار کاهش حمایت‌های نظامی و اقتصادی مسکو از رژیم ایران شده است.

وب‌سایت پولیتیکو روز ۲۶ اوت ۲۰۲۶ (۴ شهریور ۱۴۰۵) به‌نقل از چند مقام غربی گزارش داد جان را تکلیف، رئیس سیا، در جریان سفر محرمانه خود به مسکو با مقام‌های روسی دیدار کرده است.

بر اساس این گزارش، را تکلیف در این دیدارها به مقام‌های روسیه هشدار داده است که در واکنش به بن‌بست جنگ اوکراین، از هر گونه اقدام علیه کشورهای عضو ناتو به‌ویژه استونی، لتونی و لیتوانی خودداری کنند.

پولیتیکو هم‌چنین به‌نقل از منابع مطلع گزارش داده است که رئیس سیا از این سفر برای طرح نگرانی‌های واشنگتن درباره روابط مسکو و رژیم ایران استفاده کرده و از روسیه خواسته است سطح حمایت‌های نظامی و اقتصادی خود از تهران را کاهش دهد.

این رسانه نوشت سفر را تکلیف نخستین سفر شناخته‌شده یک رئیس سیا به پایتخت روسیه از زمان سفر ویلیام برنز در سال ۲۰۲۱ است. برنز در آن زمان به ولادیمیر پوتین درباره حمله احتمالی به اوکراین هشدار داده بود؛ حمله‌یی که چند ماه بعد آغاز شد.

پولیتیکو یادآوری کرده است که روابط روسیه و رژیم ایران طی سال‌های اخیر ابعاد نظامی، اقتصادی و دیپلماتیک گسترده‌یی پیدا کرده است. به‌نوشته این گزارش، واشنگتن معتقد است همکاریهای دو کشور در موضوعاتی مانند جنگ اوکراین و بحران خاورمیانه اهمیت فزاینده‌یی یافته است.

این گزارش در حالی منتشر شده که دولت دونالد ترامپ طی روزهای اخیر مرحله جدیدی از فشارهای اقتصادی علیه رژیم ایران را آغاز کرده و همزمان برخی مقام‌های آمریکایی از جمله مارکو روبیو اعلام کرده‌اند که در شرایط فعلی تمرکز واشنگتن بیشتر بر ابزارهای اقتصادی و سیاسی است تا اقدام نظامی.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در گفت‌وگو با روزنامه لا ناسیون اعلام کرد مذاکرات هسته‌ای میان رژیم ایران و آمریکا در وضعیت بن‌بست قرار دارد و تا زمانی که مسائل گسترده‌تر از جمله بحران تنگه هرمز حل نشود، پرونده هسته‌ای به اولویت اصلی طرف‌ها تبدیل نخواهد شد.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در گفت‌وگویی با روزنامه آرژانتینی لا ناسیون که روز 26 اوت 2026 (4 شهریور 1405) منتشر شد، گفت مذاکرات هسته‌ای میان رژیم ایران و آمریکا متوقف شده و وضعیت فعلی در «بن‌بست» قرار دارد.

گروسی اظهار داشت: «تا زمانی که مسائل اساسی، از جمله تنگه هرمز و سایر موضوعات گسترده‌تر روشن نشود، مسئله هسته‌ای در اولویت قرار نخواهد گرفت. بنابراین در حال حاضر کانال فعالی برای مذاکره درباره پرونده هسته‌ای وجود ندارد.»

مدیرکل آژانس در ادامه درباره وضعیت برنامه هسته‌ای رژیم ایران گفت شرایط تفاوت بنیادی با ماه‌های گذشته نکرده است و اورانیوم غنی‌شده همچنان در همان موقعیتی قرار دارد که در جریان جنگ 12 روزه قرار داشت. او افزود تأسیسات هسته‌ای رژیم ایران در حملات انجام‌شده خسارت قابل توجهی دیده‌اند.

گروسی همچنین به گزارش‌هایی درباره احتمال آغاز فعالیت‌های جدید در منطقه موسوم به «کوه کلنگ» اشاره کرد و گفت برخی گمانه‌زنی‌ها درباره تلاش رژیم ایران برای بازسازی بخشی از زیرساخت‌های هسته‌ای در این منطقه مطرح شده است، اما تاکنون شواهد قطعی برای تأیید یا رد این ادعاها وجود ندارد.

وی تأکید کرد: «ما در حال گفت‌وگو با ایالات متحده و حتی با ایران هستیم. تماس‌ها ادامه دارد، اما موضع ایران این است که تا زمان پیشرفت در مذاکرات کلی، در موضوع هسته‌ای نیز پیشرفتی حاصل نخواهد شد.»

اظهارات گروسی در حالی مطرح می‌شود که اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی رژیم ایران، در روزهای اخیر از عملکرد آژانس انتقاد کرده و گفته است هرگونه بازرسی از مراکزی که هدف حملات نظامی قرار گرفته‌اند منوط به مصوبات قانونی و تدوین پروتکل‌های جدید خواهد بود.

اسلامی همچنین مدعی شده است که آژانس حملات انجام‌شده علیه تأسیسات هسته‌ای رژیم ایران را محکوم نکرده و همین موضوع استقلال و اعتبار این نهاد را زیر سؤال برده است. وی گفته است درخواست‌های جدید برای بازدید از مراکز آسیب‌دیده با هدف ارزیابی نتایج عملیات نظامی صورت می‌گیرد و تا تعیین چارچوب‌های امنیتی جدید، چنین دسترسی‌هایی قابل پذیرش نخواهد بود.

اظهارات جدید گروسی یک روز پس از کنفرانس خبری مشترک او با کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، در واشنگتن مطرح شده است؛ نشستی که در آن مدیرکل آژانس اعلام کرد هنوز صدها کیلوگرم اورانیوم با غنای 60 درصد در ایران وجود دارد و یافتن راه‌حلی پایدار برای جلوگیری از تکرار بحران هسته‌ای ضروری است.