فشار اقتصادی آمریکا وارد فاز جدید شد؛ هرمز، چین و میانجیگری منطقه‌ای در مرکز تحولات

همزمان با سفر شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر، به تهران برای پیگیری تلاش‌های دیپلماتیک، دونالد ترامپ اعلام کرد واشنگتن در شرایط کنونی قصد مذاکره با رژیم ایران را ندارد و کارزار فشار اقتصادی علیه تهران ادامه خواهد یافت.

خبرگزاری رویترز بامداد جمعه 28 اوت 2026 (6 شهریور 1405) گزارش داد که شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر، روز پنجشنبه در چارچوب تلاش‌ها برای احیای روند دیپلماتیک میان واشنگتن و رژیم ایران به تهران سفر کرده است.

این سفر در شرایطی انجام می‌شود که شش ماه از آغاز جنگ میان آمریکا، اسرائیل و رژیم ایران گذشته و با وجود توقف بخش عمده عملیات‌های نظامی، هنوز پیشرفت چشمگیری در دستیابی به توافقی فراگیر یا بازگشایی کامل تنگه هرمز حاصل نشده است.

رویترز گزارش داد که دونالد ترامپ روز پنجشنبه در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «ما نمی‌خواهیم با آنها صحبت کنیم. ما به دنبال ملاقات یا چیز دیگری نیستیم.» این اظهارات پس از آن مطرح شد که کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، اعلام کرد کارزار اقتصادی آمریکا علیه رژیم ایران تا زمانی که تهران وارد «مذاکرات معنادار» نشود ادامه خواهد یافت.

بر اساس این گزارش، با وجود فشارهای اقتصادی و محاصره تجاری، رژیم ایران همچنان ساختار قدرت خود را حفظ کرده و نشانه‌ای از تمایل فوری برای ورود به مذاکرات جدید نشان نداده است.

سایر اخبار نوبه‌ای خبرگزاری رویترز

در تحولی دیگر، یک مقام ارشد وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد دولت ترامپ قصد دارد در نشست آینده رهبران مالی کشورهای گروه ۲۰، موضوع قطع مسیرهای اقتصادی رژیم ایران را نیز مطرح کند و از دولت‌های مختلف برای همراهی با سیاست فشار اقتصادی واشنگتن حمایت بگیرد.

همزمان محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی رژیم ایران، در گفت‌وگویی با شبکه المنار اعلام کرد تهران در حال تهیه فهرستی از شروط برای بازگشایی کامل تنگه هرمز است. به گفته او، پایان دادن به جنگ‌های منطقه‌ای از جمله در لبنان و غزه از جمله این شروط به شمار می‌رود.

رضایی همچنین گفت رژیم ایران و عمان درباره ایجاد یک کریدور دریایی از طریق تنگه هرمز به توافق رسیده‌اند و در صورت پذیرش شروط تهران از سوی آمریکا، کشتی‌ها می‌توانند از مسیر تعیین‌شده در مرکز آبراه عبور کنند.

در بخش دیگری از تحولات منطقه، خبرگزاری دولتی سوریه سانا گزارش داد احمد الشرع، رئیس دولت سوریه، طی حکمی مظلوم عبدی، فرمانده سابق نیروهای دموکراتیک سوریه را به‌عنوان مشاور ریاست‌جمهوری منصوب کرده است. این اقدام چند روز پس از اعلام انحلال رسمی نیروهای دموکراتیک سوریه به عنوان یک نیروی مستقل نظامی صورت گرفته است.

رویترز همچنین گزارش داد که براساس ارزیابی‌های منتشرشده، قیمت نفت برای سومین روز متوالی کاهش یافته است؛ روندی که برخی ناظران آن را ناشی از امیدواری بازارها به پیشرفت احتمالی در تلاش‌های دیپلماتیک میان طرف‌های درگیر می‌دانند.

وب‌سایت the National گزارش داد جدال علنی میان قالیباف و حسین شریعتمداری بازتاب‌دهنده اختلاف دیدگاه‌های موجود در درون حاکمیت درباره نحوه برخورد با جنگ، مذاکرات احتمالی و آینده تنگه هرمز است.

وب‌سایت the National روز 27 اوت 2026 (5 شهریور 1405) در گزارشی نوشت اختلاف علنی میان محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ارتجاع، و حسین شریعتمداری، مدیرمسئول روزنامه کیهان، نشانه‌ای از افزایش اختلافات در درون حاکمیت رژیم ایران بر سر گام بعدی در مواجهه با آمریکا است.

به نوشته نشنال، این مناقشه پس از آن آغاز شد که شریعتمداری در یادداشتی در روزنامه کیهان نسبت به برداشت‌هایی که از مواضع اخیر قالیباف درباره مذاکره شده بود هشدار داد. او مدعی شد برخی جریان‌های نزدیک به اصلاح‌طلبان و نیروهای موسوم به غرب‌گرا تلاش می‌کنند سخنان قالیباف را به عنوان نشانه‌ای از فاصله گرفتن او از مواضع پیشین نیروهای حکومتی معرفی کنند.

شریعتمداری در این مطلب تأکید کرده بود که «قالیبافی که ما می‌شناسیم تحت فشار دشمن نمی‌لرزد» و از او خواسته بود مواضع خود را با صراحت بیشتری بیان کند تا از آنچه «سوءبرداشت» خواند جلوگیری شود.

به گزارش نشنال، قالیباف روز چهارشنبه با انتشار نامه‌ای سرگشاده به این انتقادها پاسخ داد. او در این نامه نوشت: «مذاکره نه ارزش ذاتی دارد و نه تابو است؛ نه مطلقاً خیر است و نه مطلقاً شر.»

رئیس مجلس ارتجاع تأکید کرد که مذاکره تنها زمانی معنا پیدا می‌کند که در راستای تأمین منافع، حقوق و اهداف اعلام‌شده جمهوری اسلامی باشد. او همچنین نوشت: «هر اقدام عقلانی از موضع انقلابی، هر مذاکره مقتدرانه یا هر تلاشی برای گرفتن حق ملت از دشمن نباید به اشتباه سازش و انفعال تعریف شود.»

نشنال می‌نویسد این مبادله علنی در شرایطی صورت می‌گیرد که جنگ میان آمریکا و رژیم ایران وارد مرحله جدیدی شده و دولت دونالد ترامپ در هفته‌های اخیر تمرکز خود را از عملیات نظامی به سمت فشارهای اقتصادی و تحریم‌های گسترده‌تر منتقل کرده است.

این گزارش همچنین یادآوری می‌کند که موضوع آینده تنگه هرمز، مذاکرات احتمالی و شروط مطرح‌شده از سوی رژیم ایران برای بازگشایی این آبراه از محورهای اصلی اختلاف نظر در داخل حاکمیت به شمار می‌رود.

رویترز: همزمان با سفر شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر، به تهران، محسن رضایی اعلام کرد رژیم ایران پیش از هر گونه اقدام برای بازگشایی تنگه هرمز، خواستار اقدامات عملی آمریکا در اجرای شروط مطرح‌شده از سوی تهران است.

خبرگزاری رویترز روز ۲۷ اوت ۲۰۲۶ (۵ شهریور ۱۴۰۵) گزارش داد محسن رضایی در دیدار با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر، تأکید کرده است که آمریکا باید پیش از هر گونه اقدام رژیم ایران برای بازگشایی تنگه هرمز، گام‌های عملی برای اجرای شروط تهران بردارد.

بر اساس گزارش رویترز، این موضع در حالی مطرح شده که قطر در هفته‌های اخیر تلاش‌هایی را برای کاهش تنش میان واشنگتن و تهران و پیشبرد راه‌حل‌های دیپلماتیک دنبال کرده است.

همزمان خبرگزاری حکومتی ایرنا گزارش داد: محسن رضایی در این دیدار گفته است: «ما به آمریکا بی‌اعتمادیم و آنها بارها به دیپلماسی و مذاکره خیانت کرده‌اند».

به گزارش رسانه حکومتی ایرنا، رضایی هم‌چنین هشدار داد: «اگر آمریکا شرارتی علیه ایران آغاز کند، بلایی بر سر منافع نظامی و اقتصادی آنها خواهیم آورد که در تاریخ ثبت شود».

دبیر شورای عالی امنیت ملی رژیم ایران در ادامه تأکید کرد: «آمریکا باید ابتدا اقدامات عملی در جهت انجام شروط ایران انجام دهد و پس از آن ایران اقدام به بازگشایی تنگه هرمز خواهد کرد».

در مقابل، شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی بر تمایل دوحه برای ادامه همکاری با تهران تأکید کرد. بنا بر گزارش رسانه حکومتی ایرنا، نخست‌وزیر قطر گفت کشورش در همکاری با جمهوری اسلامی تردید نداشته و در شرایط حساس کنونی منطقه آماده تداوم همکاریهاست.

رویترز نیز ساعاتی بعد به‌نقل از نخست‌وزیر قطر گزارش داد که مذاکرات انجام شده در تهران «تلاش‌های مداوم برای کاهش تنش و ارتقای امنیت و ثبات منطقه‌ای» را مورد تأکید قرار داده است.

این دیدار در حالی انجام شده که مذاکرات رژیم ایران و عمان درباره آینده تنگه هرمز ادامه دارد و قطر نیز در هفته‌های اخیر نقش میانجی در برخی تماس‌های منطقه‌یی و دیپلماتیک را دنبال کرده است.

شبکه CBS News گزارش داد ترامپ در حالی از «پیروزی بزرگ» آمریکا در جنگ با رژیم ایران سخن گفته که پس از نزدیک به شش ماه درگیری، هنوز نشانه‌ای از توافق نهایی یا پایان جنگ دیده نمی‌شود. همزمان بحثهایی درباره فشار اقتصادی واشنگتن و منافع مالی مرتبط با بازار انرژی مطرح شده است.

شبکه CBS News روز ۲۷ اوت ۲۰۲۶ (۵ شهریور ۱۴۰۵) در گزارشی اعلام کرد ترامپ در گفتگویی با شبکه الجزیره گفته است جنگ با رژیم ایران تا زمانی که لازم باشد ادامه خواهد یافت و آمریکا در مسیر دستیابی به آنچه «یک پیروزی بزرگ» توصیف کرده قرار دارد.

بر اساس این گزارش، ترامپ بار دیگر مدعی شده است که تنگه هرمز فعال است و فشارهای نظامی و اقتصادی آمریکا باعث تضعیف توانایی‌های رژیم ایران شده است.

ترامپ در بخشی از اظهارات خود گفته است: «یک شانس وجود دارد زیرا آنها بسیار ضعیف شده‌اند. نیروی دریایی آنها کاملاً نابود شده است، نیروی هوایی آنها از بین رفته و به بسیاری از نیروهایشان حقوق پرداخت نمی‌شود».

به گزارش سی‌بی‌اس، دولت آمریکا در ماه‌های اخیر از عملیات نظامی گسترده‌تر فاصله گرفته و تمرکز خود را بر فشارهای اقتصادی، تحریم‌ها و محدود کردن منابع مالی رژیم ایران قرار داده است.

در همین حال، نتانیاهو، نخست‌وزیر اسراییل، اوایل هفته جاری اعلام کرده بود که به نظر او امکان دستیابی به یک توافق دیپلماتیک با رژیم ایران وجود ندارد.

گزارش سی‌بی‌اس هم‌چنین به موضع اعلام‌شده از سوی رژیم ایران اشاره می‌کند. بر اساس این گزارش، تهران گفته است برای بازگشایی تنگه هرمز، آمریکا باید محاصره دریایی بنادر نفتی ایران را متوقف کند، دارایی‌های توقیف شده جمهوری اسلامی را آزاد سازد و از اعمال تحریم‌های جدید خودداری کند.

در بخش دیگری از این گزارش، موضوع افشاگریهای مالی مرتبط با ترامپ مورد توجه قرار گرفته است. سی‌بی‌اس می‌گوید اسناد افشای مالی منتشر شده تا ژوئن ۲۰۲۶ نشان می‌دهد حساب‌های سرمایه‌گذاری مرتبط با ترامپ در دوره جنگ هم‌چنان در بازار سهام شرکت‌های نفت و گاز فعال بوده‌اند.

بر اساس داده‌های منتشر شده، ارزش معاملات مرتبط با سهام بخش انرژی در ماه‌های نخست سال در محدوده‌ای بین ۲۰۲ میلیون تا ۶۹۵ میلیون دلار برآورد شده است. به‌نوشته سی‌بی‌اس، کاخ‌سفید در واکنش به این گزارشها تأکید کرده است که ترامپ شخصاً در مدیریت این حساب‌ها دخالتی ندارد و سرمایه‌گذاریها توسط مؤسسات مالی مستقل اداره می‌شود.

این گزارش در حالی منتشر شده که همزمان با ورود جنگ به ششمین ماه خود، دولت آمریکا کارزار جدیدی از فشارهای اقتصادی علیه رژیم ایران را آغاز کرده و مقام‌های واشنگتن اعلام کرده‌اند تمرکز فعلی بر ابزارهای مالی و اقتصادی است.

رویترز امروز ۵ شهریور گزارش داد: قیمت نفت بیش از ۱ دلار کاهش یافت و به روند نزولی خود ادامه داد.

قیمت نفت خام برنت با ۱ دلار و ۳۶ سنت کاهش به ۸۶ دلار و ۴۸ سنت در هر بشکه رسید و چهارمین روز کاهش خود را ثبت کرد.

قیمت نفت خام وست تگزاس نیز با ۱ دلار و ۴۰ سنت کاهش به قیمت ۸۳ دلار و ۸۰ سنت در هر بشکه معامله شد

داده‌های کشتیرانی نشان می‌دهد تردد شناورهای تجاری در تنگه هرمز نسبت به روزهای گذشته افزایش محدودی داشته است. این در حالی است که مذاکرات میان رژیم ایران و عمان درباره آینده این آبراه ادامه دارد و هم‌چنان هیچ توافق نهایی اعلام نشده است.

خبرگزاری رویترز روز ۲۷ اوت ۲۰۲۶ (۵ شهریور ۱۴۰۵) گزارش داد که تردد کشتیرانی در تنگه هرمز اندکی افزایش یافته، اما هم‌چنان پایین‌تر از سطح معمول و پیش از جنگ باقی مانده است.

بر اساس داده‌های مؤسسه Kpler، تعداد کشتی‌های حامل کالا که روز چهارشنبه از تنگه هرمز عبور کرده‌اند به ۱۰ فروند رسید؛ در حالی که این رقم روز سه‌شنبه ۸ فروند بود. با این حال، این آمار هم‌چنان کمتر از میانگین ۱۰ روزه عبور و مرور در این آبراه است که حدود ۱۵ کشتی در روز برآورد می‌شود.

داده‌های کپلر نشان می‌دهد دو نفتکش سوخت‌رسان میان‌برد، یک کشتی حمل گاز مایع، یک نفتکش پاناماکس و سه نفتکش هاندیمکس از خلیج عمان وارد تنگه هرمز شده‌اند. هم‌چنین یک نفتکش سوخت‌رسان میان‌برد، یک نفتکش حمل قیر و یک کشتی فله‌بر از این آبراه خارج شده‌اند.

این گزارش در حالی منتشر شده که یک روز پیش، یک منبع ارشد رژیم ایران به رویترز گفته بود مذاکرات تهران و عمان درباره تنگه هرمز هم‌چنان ادامه دارد و هنوز توافق نهایی حاصل نشده است. این در حالی است که حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، مدعی شده بود دو طرف درباره برخی مسائل مربوط به آبراه و درآمدهای آن به توافقاتی رسیده‌اند.

رویترز هم‌چنین گزارش داد تردد در تنگه باب‌المندب نیز برای دومین روز متوالی کاهش یافته است. بر اساس داده‌های کپلر، روز چهارشنبه در مجموع 19 کشتی باری از این آبراه عبور کرده‌اند که نسبت به 24 کشتی ثبت‌شده در روز قبل کاهش نشان می‌دهد.

این خبرگزاری یادآور شده است که بخشی از شناورها ممکن است با خاموش کردن سامانه‌های ردیابی خود در منطقه تردد کنند و به همین دلیل همه عبور و مرورها الزاماً در آمارهای رسمی ثبت نمی‌شود.

وب‌سایت Politico گزارش داد جان را تکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA)، در سفر اعلام‌نشده خود به مسکو به مقام‌های روسی درباره هر گونه تشدید تنش با کشورهای عضو ناتو هشدار داده و همزمان خواستار کاهش حمایت‌های نظامی و اقتصادی مسکو از رژیم ایران شده است.

وب‌سایت پولیتیکو روز ۲۶ اوت ۲۰۲۶ (۴ شهریور ۱۴۰۵) به‌نقل از چند مقام غربی گزارش داد جان را تکلیف، رئیس سیا، در جریان سفر محرمانه خود به مسکو با مقام‌های روسی دیدار کرده است.

بر اساس این گزارش، را تکلیف در این دیدارها به مقام‌های روسیه هشدار داده است که در واکنش به بن‌بست جنگ اوکراین، از هر گونه اقدام علیه کشورهای عضو ناتو به‌ویژه استونی، لتونی و لیتوانی خودداری کنند.

پولیتیکو هم‌چنین به‌نقل از منابع مطلع گزارش داده است که رئیس سیا از این سفر برای طرح نگرانی‌های واشنگتن درباره روابط مسکو و رژیم ایران استفاده کرده و از روسیه خواسته است سطح حمایت‌های نظامی و اقتصادی خود از تهران را کاهش دهد.

این رسانه نوشت سفر را تکلیف نخستین سفر شناخته‌شده یک رئیس سیا به پایتخت روسیه از زمان سفر ویلیام برنز در سال ۲۰۲۱ است. برنز در آن زمان به ولادیمیر پوتین درباره حمله احتمالی به اوکراین هشدار داده بود؛ حمله‌یی که چند ماه بعد آغاز شد.

پولیتیکو یادآوری کرده است که روابط روسیه و رژیم ایران طی سال‌های اخیر ابعاد نظامی، اقتصادی و دیپلماتیک گسترده‌یی پیدا کرده است. به‌نوشته این گزارش، واشنگتن معتقد است همکاریهای دو کشور در موضوعاتی مانند جنگ اوکراین و بحران خاورمیانه اهمیت فزاینده‌یی یافته است.

این گزارش در حالی منتشر شده که دولت دونالد ترامپ طی روزهای اخیر مرحله جدیدی از فشارهای اقتصادی علیه رژیم ایران را آغاز کرده و همزمان برخی مقام‌های آمریکایی از جمله مارکو روبیو اعلام کرده‌اند که در شرایط فعلی تمرکز واشنگتن بیشتر بر ابزارهای اقتصادی و سیاسی است تا اقدام نظامی.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در گفت‌وگو با روزنامه لا ناسیون اعلام کرد مذاکرات هسته‌ای میان رژیم ایران و آمریکا در وضعیت بن‌بست قرار دارد و تا زمانی که مسائل گسترده‌تر از جمله بحران تنگه هرمز حل نشود، پرونده هسته‌ای به اولویت اصلی طرف‌ها تبدیل نخواهد شد.

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در گفت‌وگویی با روزنامه آرژانتینی لا ناسیون که روز 26 اوت 2026 (4 شهریور 1405) منتشر شد، گفت مذاکرات هسته‌ای میان رژیم ایران و آمریکا متوقف شده و وضعیت فعلی در «بن‌بست» قرار دارد.

گروسی اظهار داشت: «تا زمانی که مسائل اساسی، از جمله تنگه هرمز و سایر موضوعات گسترده‌تر روشن نشود، مسئله هسته‌ای در اولویت قرار نخواهد گرفت. بنابراین در حال حاضر کانال فعالی برای مذاکره درباره پرونده هسته‌ای وجود ندارد.»

مدیرکل آژانس در ادامه درباره وضعیت برنامه هسته‌ای رژیم ایران گفت شرایط تفاوت بنیادی با ماه‌های گذشته نکرده است و اورانیوم غنی‌شده همچنان در همان موقعیتی قرار دارد که در جریان جنگ 12 روزه قرار داشت. او افزود تأسیسات هسته‌ای رژیم ایران در حملات انجام‌شده خسارت قابل توجهی دیده‌اند.

گروسی همچنین به گزارش‌هایی درباره احتمال آغاز فعالیت‌های جدید در منطقه موسوم به «کوه کلنگ» اشاره کرد و گفت برخی گمانه‌زنی‌ها درباره تلاش رژیم ایران برای بازسازی بخشی از زیرساخت‌های هسته‌ای در این منطقه مطرح شده است، اما تاکنون شواهد قطعی برای تأیید یا رد این ادعاها وجود ندارد.

وی تأکید کرد: «ما در حال گفت‌وگو با ایالات متحده و حتی با ایران هستیم. تماس‌ها ادامه دارد، اما موضع ایران این است که تا زمان پیشرفت در مذاکرات کلی، در موضوع هسته‌ای نیز پیشرفتی حاصل نخواهد شد.»

اظهارات گروسی در حالی مطرح می‌شود که اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی رژیم ایران، در روزهای اخیر از عملکرد آژانس انتقاد کرده و گفته است هرگونه بازرسی از مراکزی که هدف حملات نظامی قرار گرفته‌اند منوط به مصوبات قانونی و تدوین پروتکل‌های جدید خواهد بود.

اسلامی همچنین مدعی شده است که آژانس حملات انجام‌شده علیه تأسیسات هسته‌ای رژیم ایران را محکوم نکرده و همین موضوع استقلال و اعتبار این نهاد را زیر سؤال برده است. وی گفته است درخواست‌های جدید برای بازدید از مراکز آسیب‌دیده با هدف ارزیابی نتایج عملیات نظامی صورت می‌گیرد و تا تعیین چارچوب‌های امنیتی جدید، چنین دسترسی‌هایی قابل پذیرش نخواهد بود.

اظهارات جدید گروسی یک روز پس از کنفرانس خبری مشترک او با کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، در واشنگتن مطرح شده است؛ نشستی که در آن مدیرکل آژانس اعلام کرد هنوز صدها کیلوگرم اورانیوم با غنای 60 درصد در ایران وجود دارد و یافتن راه‌حلی پایدار برای جلوگیری از تکرار بحران هسته‌ای ضروری است.