اهدای جایزه نوبل پزشکی سال ۲۰۲۶ به دو پژوهشگر آلمانی و یک دانشمند آمریکایی

 دستیابی پژوهشگران به روش اپتوژنتیک و امکان کنترل فعالیت سلول‌های عصبی با نور از جلبک تک‌سلولی تا مغز زنده

 جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی سال ۲۰۲۶ روز دوشنبه به دو پژوهشگر آلمانی و یک پژوهشگر آمریکایی برای کشفیاتشان در زمینه «کانال‌های یونی دروازه‌دار با نور» و «اپتوژنتیک» تعلق گرفت؛ دستاوردی که امکان کنترل فعالیت سلول‌های عصبی با نور را فراهم کرده است.

روز دوشنبه، جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی سال ۲۰۲۶ به دو پژوهشگر آلمانی و یک پژوهشگر آمریکایی رسید. پیتر هگمان Peter Hegemann و گئورگ ناگل Georg Nagel آلمانی و کارل دایسروث Karl Deisseroth آمریکایی، به‌خاطر کشفیاتشان درباره کانال‌های یونی دروازه‌دار با نور و اپتوژنتیک که امکان کنترل فعالیت سلول‌های عصبی با نور را فراهم می‌کند، به‌طور مشترک برنده نوبل پزشکی امسال شدند.

 از جلبک تک‌‌سلولی تا کنترل مدارهای عصبی؛ پایه‌گذاری عصری تازه در بررسی رفتار و حافظه در مغز زنده

به‌نوشته سایت رسمی کمیته نوبل، «ماجرا از یک جلبک تک‌سلولی آغاز شد که به سمت نور حرکت می‌کند. پیتر هگمان و گئورگ ناگل در این جلبک، پروتئینی به نام «کانال‌رودو پسین» را کشف کردند که با تابش نور آبی، کانال آن باز می‌شود و ورود یونهای باردار، تکانه الکتریکی ایجاد می‌کند.»

«سپس کارل دایسروث و همکارانش ژن کانال‌رودو پسین را به سلول‌های عصبی موش صحرایی منتقل کردند و نشان دادند که می‌توان با نور آبی فعالیت این سلول‌ها را کنترل کرد؛ این کار به شکل‌گیری و توسعه اپتوژنتیک انجامید.»

«این روش به دانشمندان امکان داده مدارهای عصبی مرتبط با حافظه، احساسات و رفتار را در مغز زنده بررسی کنند؛ دستاوردی که به‌گفته کمیته نوبل، پایه‌گذار عصری تازه در علوم اعصاب شده است.»