درگذشت پروفسور ریتا زوسموت؛ یار بزرگ مقاومت ایران و صدای وجدان دموکراسی در آلمان
۱۴۰۴/۱۱/۱۳
رئیس پیشین مجلس فدرال آلمان و از برجستهترین مدافعان حقوقبشر که بیش از دو دهه شجاعانه در کنار مردم و مقاومت ایران ایستاد، در سن ۸۸سالگی درگذشت.
درگذشت پروفسور ریتا زوسموت
رئیس مجلس فدرال آلمان بهمدت ۱۰ سال
یار و حامی بزرگ مجاهدین و مقاومت ایران
پروفسور ریتا زوسموت، رئیس پیشین مجلس فدرال آلمان و از چهرههای برجسته سیاست این کشور، روز ۱۲ بهمن در سن ۸۸ سالگی درگذشت. او نهفقط یک سیاستمدار تأثیرگذار در آلمان، بلکه یکی از شناختهشدهترین و پایدارترین حامیان مقاومت ایران در اروپا بود؛ شخصیتی که نامش طی دههها با دفاع از حقوقبشر و حمایت عملی از مردم ایران گره خورده است
ریتا زوسموت؛ یک استثنا در تاریخ سیاسی آلمان
با اندوهی عمیق درگذشت دوست عزیزم خانم دکتر ریتا زوسموت، یار و غمخوار بزرگ و فراموشنشدنی مردم و مقاومت ایران، رئیس پیشین پارلمان آلمان و مدافع برجسته حقوقبشر و حقوق زنان را به خانواده، دوستان، مردم و پارلمان آلمان تسلیت میگویم. او در تاریخ معاصر آلمان «یک استثنا» بود؛ زنی پیشرو که با اخلاق، تعهد و نگاه انسانیاش به سیاست، نسلها را الهام داد و در بزنگاههای دشوار، کنار مردم ایستاد. نام او با شجاعت، انساندوستی و صداقت سیاسی گره خورده است. برای مردم ایران نیز، خانم زوسموت نامی آشناست. دوستی صمیمی و همراهی پایدار که ۲دهه با شجاعت از مقاومت ایران و حق مردم ایران برای آزادی حمایت کرد. در سختترین سالها که اعضای سازمان مجاهدین در اشرف، در عراق هدف شدیدترین حملات و توطئهها بودند، خانم زوسموت صمیمانه به یاری آنها برخاست و نقش مهمی در حفاظت و انتقال آنها ایفا کرد. یادش در تاریخ مبارزات مردم ایران همیشه جاودان است.
در پی درگذشت خانم زوسموت، فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، نوشت
ما در سوگ فقدان ریتا زوسموت هستیم. او سیاستمداری بزرگ و چراغ راه جامعه دموکراتیک ما بود. او بهعنوان وزیر فدرال و رئیس مجلس فدرال، برای برابری، مدارا و جامعهیی باز مبارزه کرد. آلمان مدیون اوست.
از ریاست بوندستاگ تا دفاع از حقوقبشر جهانی
ریتا زوسموت، متولد ۱۹۳۷، یکی از برجستهترین و تأثیرگذارترین سیاستمداران آلمان است که به مدت بیش از دو دهه در بالاترین سطوح سیاسی این کشور فعالیت کرده است. او در طول زندگی سیاسی خود، از سال ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۸ بهعنوان رئیس پارلمان فدرال آلمان (بوندستاگ)، بالاترین مقام سیاسی یک زن در آلمان تا آنزمان را به خود اختصاص داد. پیش از آن، او بهعنوان وزیر امور جوانان، خانواده و بهداشت نیز خدمت کرده بود.
برای مردم و مقاومت ایران، ریتا زوسموت جایگاهی فراتر از یک مقام سیاسی آلمانی داشت. او از زمان افشای قتلعام زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷، در شمار نخستین شخصیتهای اروپایی قرار گرفت که خواستار حقیقتیابی، پاسخگویی عاملان این جنایت شد. از همان سالها، حمایت او از مقاومت ایران مسیری مستمر و آگاهانه یافت.
خانم زوسموت در مقدمه یکی از آخرین کتابهایش بهنام ایران در شرف دگرگونی مینویسد
اگر به من گفته بودند که مسیر زندگیم مرا به بالاترین سطوح سیاسی آلمان میرسانَد، شاید تردید میکردم. اما، آن زمان به نظرم نامحتملتر میرسید که تجربیات سیاسیام روزی با جنبش مقاومت ایران پیوندی ناگسستنی بیابند.
خانم زوسموت در کتاب ایران در شرف دگرگونی لحظات اولیه آشناییاش با مجاهدین و مقاومت ایران را چنین به تصویر کشیده است
با نگاهی به گذشته، سال ۲۰۰۸ میلادی نقطه عطفی برای من بود. تاریخ دقیق آن روز را بهخاطر ندارم، اما آن صحنه همچنان زنده در ذهنم حک شده است. در حال پیاده شدن از خودروی سرویس بودم، تا وارد دفتر کارم در خیابان معروف "اونتر دن لیندن ۷۱" (Unter den Linden ۷۱) در برلین شوم، که ناگهان زن جوانی با گامهای سریع به سوی من آمد. او روسری به سر داشت، اما آلمانی را روان صحبت میکرد. با لحنی محکم از من خواست که بیانیهیی را علیه اعدامها در ایران و در حمایت از حقوقبشر و آزادی امضاء کنم.
نمیدانم چرا، اما در آن لحظه تصمیم گرفتم که بایستم.
لحظاتی در زندگی وجود دارند که غیرمنتظره مسیر جدیدی را در پیش روی انسان قرار میدهند؛ لحظاتی که نه طرحی برایشان و نه انتظارشان را داشتهایم، اما همه چیز را تغییر میدهند. این ملاقات یکی از آن لحظات کلیدی برای من بود.
رانندهام که از کارکنان پارلمان فدرال آلمان بود، با تعجب به این صحنه مینگریست. اما من با دقت به سخنان زن جوان گوش میدادم. حرفهایش منطقی و حساب شده بودند، اما آنچه که بیش از همه مرا تحت تأثیر قرار داد، ایقان، عزم راسخ و ایمان تزلزلناپذیر او به هدفش بود. او از سرکوب و اعدامها سخن میگفت، اما نه با یأس و وادادگی، بلکه با قدرت درونی شگفتانگیزی. اراده تزلزلناپذیر او برای ایمان به آیندهای بهتر در چشمانش منعکس بود.
بهعنوان زنی که تمام زندگیاش را برای برابری جنسیتی مبارزه کرده بود، این اراده مرا عمیقاً تحت تأثیر قرار داد. بیانیه را امضاء کردم. او آشکارا خوشحال از این موفقیت کوچک لبخند زد. اما، در حالی که او میرفت، شروع به اندیشیدن کردم: چرا باید این افراد برای جمع کردن امضاء در مقابل پارلمان بایستند؟ چرا نمیتوانستند مستقیماً در دفاتر نمایندگان پارلمان با آنها صحبت کنند؟
این اولین پرسش، مرا وارد فرآیندی کرد که در روند آن در سالهای بعد باید دهها پرسش دیگر را مطرح میکردم و پاسخ میدادم.
نگاه ریتا زوسموت به رهبری مریم رجوی
پروفسور ریتا زوسموت با خانم مریم رجوی، رابطهای عمیق، داشت. او بارها با خانم رجوی دیدار و گفتگو کرد و نقش رهبری کننده وی را در مسیر آزادی ایران ستود او در این باره مینویسد
در طول دوران کار سیاسیام رؤسای جمهور، وزراء، رهبران دولت و رؤسای احزاب بسیاری را ملاقات کردهام. تقریباً همه آنها از نوعی کاریزما، کاردانی و غیره برخوردار بودند. اما، شخصیتهایی همانند خانم رجوی یا نلسون ماندلا فراتر از سیاستمداران عادیاند. آنها از بصیرت و آیندهنگری برخوردارند و برای چیز بنیادینی تلاش میکنند: آزادی. این هم در درجه اول به این دلیل است که آنها نماینده یک حزب و یا حوزه خاصی از سیاست نیستند، بلکه آرمان عمیق ملتی را در پس خود دارند.
مریم رجوی برای من یکی از فوقالعادهترین زنانی است که تاکنون دیدهام. او وظیفه کاملاً متفاوت و صد برابر مهمتری از من برعهده دارد. در پس او نه دوستان و رأیدهندگان حزبم، یا سلوکم، یا شیوهٔ گفتارم و یا فعالیتهای اجتماعیم قرار دارند. در پس او ۱۲۰ هزار مبارز آزادی مقتول، سرنوشت وحشتانگیز میلیونها انسان شکنجه، آزار، مثله و تبعید شده قرار دارند. در پس او یک قرن آرمان مردم ایران برای آزادی قرار دارد. و اینکه او بهخوبی از عهده این کار بر میآید، او را به زن استثناییای در تاریخ مدرن تبدیل میکند، و من قطعاً در این خصوص اغراق نمیکنم. و این امر ما را به هم پیوند میدهد.
اشرف ۳؛ گواه مشروعیت و پایگاه انسانی مقاومت
پروفسور ریتا زوسموت با سفر به اشرف ۳، از نزدیک با اعضای مقاومت ایران دیدار کرد و این حضور را گواهی زنده بر مشروعیت، سازمانیافتگی و پایگاه انسانی مقاومت دانست. او خود مینویسد
در سفرم به اشرف۳ در آلبانی و در دیدارهایم با زنان ایرانی که سالها از زندگیشان را وقف مبارزه برای آزادی و علیه ظلم کردهاند، با روایتهایی از استقامت، شجاعت و ایثار روبهرو شدم. این زنان، شکنجه، زندان و رنج بیپایانی را متحمل و به نمادهای مقاومت تبدیل شدهاند. داستانهای آنها باید شنیده شوند، چون عمیقاً در صفحات تاریخ مقاومت ایران حک شدهاند.
===============================
نام پروفسور ریتا زوسموت در کنار چهرههایی ثبت خواهد شد که در بزنگاههای تاریخی، آگاهانه در کنار مردم ایران و مقاومت سازمانیافته آنان ایستادند. برای مقاومت ایران، یاد ریتا زوسموت یاد زنی است که حقیقت را شناخت، هزینه ایستادن بر آن را پذیرفت و تا پایان، همراه مقاومت برای آزادی ایران باقی ماند.
پروفسور ریتا زوسموت رئیس مجلس فدرال آلمان از سال ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۸ بهمدت ۱۰سال
و وزیر فدرال پیشین جوانان، خانواده، زنان و بهداشت
پروفسور ریتا زوسموت از برجستهترین شخصیتهای سیاسی آلمان، از سال ۱۹۸۵ تا ۱۹۸۸ وزیر جوانان خانواده و بهداشت و از سال ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۸ بهمدت ۱۰ سال رئیس مجلس فدرال آلمان بوده است.
در دورهٔ ریاست او در بوندستاگ تصمیمات مهم و تاریخی اتخاذ شده است؛ از جمله تعیین برلین بهعنوان پایتخت این کشور.
خانم زوسموت که دهها کتاب را بهرشتهٔ تحریر درآورده، در سالهای متمادی رئیس و یا عضو هیأتامنای انجمنها و مؤسسههای مختلف بوده است.
او در کتاب «کسی که نمیجنگد، پیشاپیش شکستخورده است» تجربهٔ خود را از حضور در دنیای سیاست بازگو کرده است. او در سال ۲۰۲۰ کتاب «دنیا را به دیوانگان نسپارید: نامهیی به نوهها» را منتشر کرد که در آن رهنمودهای خود را به نسلهای جوان آورده است.
سایت مجلس آلمان در مطلبی در سال ۲۰۰۷ بهمناسبت ۷۰سالگی خانم زوسموت نوشته است: «ریتا سوسموت یکی از مهمترین سیاستمداران دوران پس از جنگ است. از سال ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۸ او رئیس پارلمان آلمان بود و بهاین ترتیب اولین نماینده زن حزب دموکراتمسیحی بود که دومین مقام عالی را در جمهوری فدرال داشت».
خانم زوسموت که تحصیلاتش را در دانشگاههای مختلف از جمله مونستر، توبینگن و پاریس در رشتههای مطالعات زبانهای رومی و تاریخ گذرانده، اولین دیپلم دولتی تدریس خود را در سال ۱۹۶۱ دریافت کرد. وی سپس تحصیلاتش را در رشتههای علوم تربیتی، جامعهشناسی و روانشناسی بهپایان رساند. او چند سال بعد دکترای فلسفه گرفت.
در طول این سالیان ریتا زوسموت از سوی انجمنها و ارگانهای مختلف دهها جایزه و نشان افتخار بهپاس خدماتش دریافت کرده است؛ انجمن شهروندان آلمانی او را بهعنوان «زن سال» ۱۹۸۷ برگزید. وی در سال ۱۹۹۰ نشان صلیب بزرگ جمهوری فدرال آلمان را دریافت کرد که بالاترین نشان افتخار این کشور بهشمار میرود.
به خانم زوسموت از سوی دانشگاههای مختلف چندین دکترای افتخاری نیز اعطا شده است؛ از جمله از سوی دانشگاه سوربون پاریس، جانس هاپکینز آمریکا و آگزبورگ آلمان.
دربارهٔ زندگی و دستآوردهای خانم زوسموت چند کتاب توسط نویسندگان مختلف بهرشتهٔ تحریر در آمده است
در ۱۸ام آذرماه سال ۱۳۶۷ در دورانی که خانم زوسموت رئیس بوندستاگ بود، مجلس فدرال آلمان طی دو قطعنامه که از سوی فراکسیونهای پارلمانی ارائه شد، قتلعام زندانیان سیاسی را محکوم کرد. همزمان با تصویب این قطعنامهها هواداران مجاهدین و پشتیبانان مقاومت ایران که در اعتصاب غذای سراسری شرکت داشتند، در برابر مجلس آلمان تجمع کردند و خواستار محکومیت رژیم خمینی بودند.
در قطعنامهٔ ارائه شده توسط اتحادیه دموکراتمسیحی، اتحادیه سوسیالمسیحی، حزب سوسیالدموکرات و حزب دموکرات آزاد آلمان آمده است: «مجلس فدرال آلمان اخیراً گزارشهای متعددی درباره تعداد زیادی اعدام در ایران دریافت کرده است. بوندستاگ تمامی اعدامها به دلایل سیاسی را محکوم میکند و از (رژیم) ایران میخواهد احکام اعدام و اعدامها به دلایل سیاسی را متوقف کند».
================================
نشریهٔ اتحادیه انجمنهای دانشجویان مسلمان خارج کشور – شمارهٔ ۱۵۶روز
تلگرام مسئول شورای ملی مقاومت بهرئیس مجلس فدرال آلمان
خانم ریتا زوسموت رئیس مجلس فدرال آلمان؛
مردم و مقاومت ایران از توجه انساندوستانه و همدردی ارزشمند مجلس فدرال آلمان نسبت به مصائب مردم ایران در برابر جنایات استبداد مذهبی خمینی مطلع شدند.
این دیکتاتوری قرونوسطایی از وقتی که نقطهاتکای موجودیت خود یعنی ادامهٔ جنگ ایران و عراق را ناگزیر از دست داده و وارد دوران سرنگونی محتوم خود گردیده است، بر ابعاد جنایات خود بهطرز بیسابقهای افزوده و به قتلعام زندانیان سیاسی مبادرت کرده است. اگر چه میهن ما تحت حاکمیت رژیم خمینی سختترین دوران تاریخ خود را سپری میکند اما در پیروزی نیروها و آلترناتیو دموکراتیک جای تردید نیست.
مردم و مقاومت ایران ارزش و اهمیت موضعگیری شایستهٔ شما را بهخاطر خواهند داشت. تشکر اینجانب را به نمایندگان مجلس آلمان ابلاغ فرمائید.
مسعود رجوی
مسئول شورای ملی مقاومت ایران
۲۳/آذر/۱۳۶۷
(۱۴/دسامبر/۱۹۸۸)
پیامهای رسمی رهبران آلمان در سوگ زنی پیشرو
فرانک والتر اشتاین مایر رئیسجمهور آلمان
خبر درگذشت ریتا زوسموت عمیقاً بسیاری از شهروندان و مرا متأثر کرد
با درگذشت ریتا زوسموت، کشور ما زنی برجسته و یک قهرمان پرشور دموکراسی را از دست داد
او یک دوراندیش، یک قهرمان و یک الگو بهویژه برای بسیاری از زنان بود
او با شجاعت سهم قابل توجهی در اجرای تدریجی برابری بیشتر در کشور ما داشت
تعهد او به برابری، بهویژه امروز، یک الگو باقی میماند
یوهان وادفول ـ وزیر خارجه آلمان:
با تلاش ریتا زوسموت برای دموکراسی و برای انسانیت و برابری
او یکی از بزرگترین شخصیتهای کشور ما بود
برای من زوسموت طرف گفتگویی بسیار جالب و الهامبخش بود
یاد او را گرامی خواهم داشت
لطفاً به اشتراک بگذارید:
خبرهای مرتبط
