اسلام‌آباد در کانون دیپلماسی؛ عراقچی در پاکستان، ویتکاف و کوشنر در راه گفت‌وگو با ایران

آماده‌سازی اسلام‌آباد برای گفت‌وگوها هم‌زمان با ورود وزیر خارجه رژیم ایران و هیات آمریکایی

تصاویر منتشرشده از اسلام‌آباد نشان می‌دهد پایتخت پاکستان در آستانه رایزنی‌های دیپلماتیک قرار دارد؛ هم‌زمان با ورود عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، برای دیدار با مقام‌های پاکستانی.
کاخ سفید نیز اعلام کرده است استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، و جرد کوشنر امروز عازم پاکستان می‌شوند. این تحرکات در شرایطی انجام می‌شود که گفت‌وگوها درباره مسیر دیپلماسی میان ایران و آمریکا ادامه دارد و پاکستان نقش میانجی را ایفا می‌کند.

 

تحولات بامدادی منطقه و دیپلماسی | ۲۵ آوریل ۲۰۲۶

در حالی که تلاش‌های دیپلماتیک برای ازسرگیری گفت‌وگوهای ایران و آمریکا ادامه دارد، واشنگتن هم‌زمان فشار اقتصادی و تحریمی را تشدید کرده و تحولات سیاسی و امنیتی در منطقه نیز ادامه یافته است.

تحریم‌های تازه علیه صادرات نفت ایران:
دولت آمریکا بامداد جمعه اعلام کرد که یک پالایشگاه مستقل موسوم به «تی‌پات» در چین را به دلیل خرید میلیاردها دلار نفت ایران تحریم کرده است. وزارت خزانه‌داری آمریکا همچنین اعلام کرد شرکت پتروشیمی هنگلی (دالیان) و حدود ۴۰ شرکت کشتیرانی و کشتی را که به گفته واشنگتن در کمک به فروش نفت ایران نقش داشته‌اند، هدف تحریم قرار داده است. به گفته مقام‌های آمریکایی، هدف این اقدامات محدود کردن صادرات نفت ایران است.
کارشناسان به رویترز گفته‌اند که هدف قرار دادن بانک‌های چینی می‌تواند اثرگذاری بیشتری داشته باشد و واشنگتن نیز به دو بانک چینی هشدار داده که امکان اعمال تحریم‌های ثانویه را بررسی می‌کند. این تحریم‌ها در حالی اعلام شده که ایران و آمریکا قرار است در آخر هفته تلاش‌های دیپلماتیک تازه‌ای را آغاز کنند.

تحرکات دیپلماتیک منطقه‌ای:
در همین حال، وزرای امور خارجه مصر و پاکستان در تماس تلفنی درباره راه‌های پیشبرد مسیر دیپلماتیک میان ایالات متحده و ایران گفت‌وگو کردند. وزارت خارجه مصر اعلام کرد این تماس در چارچوب حمایت از راه‌حل‌های دیپلماتیک برای کاهش تنش‌های منطقه‌ای انجام شده است.

تحولات فلسطین:
فلسطینی‌ها روز شنبه در انتخابات محلی رأی دادند؛ انتخاباتی که برای نخستین بار پس از سال‌ها، شامل بخشی از غزه نیز می‌شود. این انتخابات تنها در یک شهر غزه برگزار شد و تشکیلات خودگردان فلسطین امیدوار است این رأی‌گیری مسیر بازگشت تدریجی آن‌ها به غزه را هموار کند. این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که اسرائیل کنترل بخش‌های گسترده‌ای از غزه و کرانه باختری را در اختیار دارد و فضای سیاسی فلسطین همچنان ملتهب است.

به گفته منابع خبری، عراقچی، وزیر امور خارجه رژیم ایران، در اسلام‌آباد با فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده نیروهای مسلح پاکستان، دیدار می‌کند. عراقچی همچنین اعلام کرده است که پس از پایان رایزنی‌ها در پاکستان، به عمان و سپس روسیه سفر خواهد کرد. او در پیامی در شبکه‌های اجتماعی گفت هدف این سفرها هماهنگی با شرکای منطقه‌ای درباره مسائل دوجانبه و مشورت پیرامون تحولات منطقه‌ای است.

 

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز جمعه در گفت‌وگو با رویترز اعلام کرد که به گفته او ایران در حال ارائه یک پیشنهاد است و افزود: «آن‌ها پیشنهادی ارائه می‌دهند و باید دید چه می‌شود». ترامپ گفت هنوز از جزئیات این پیشنهاد اطلاعی ندارد. او همچنین توضیح داد که ایالات متحده در حال مذاکره با «افرادی است که اکنون مسئول هستند» و بدون اشاره به نام‌ها افزود ایران تمایل دارد گفت‌وگو کند و امکان یک توافق را بررسی کند. به گفته ترامپ، این پیشنهاد با هدف پرداختن به خواسته‌های آمریکا مطرح خواهد شد.

 

 

خبرگزاری رویترز:

در حالی که تحرکات دیپلماتیک برای ازسرگیری گفت‌وگوهای صلح میان ایران و آمریکا ادامه دارد، مواضع رسمی تهران و واشنگتن همچنان متناقض باقی مانده و هم‌زمان درگیری‌های میدانی و فشارهای تحریمی تشدید شده است.

موضع ایران درباره مذاکرات:
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران بامداد جمعه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که مقامات ایرانی قصد دیدار با نمایندگان ایالات متحده را ندارند، هرچند تأیید کرد که استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ویژه آمریکا، در حال برنامه‌ریزی برای سفر به اسلام‌آباد هستند. به گفته این سخنگو، نگرانی‌ها و مواضع ایران از طریق پاکستان به طرف آمریکایی منتقل خواهد شد.

تحریم‌ها و فشار اقتصادی:
در واشنگتن، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در گفت‌وگو با خبرگزاری آسوشیتدپرس تمدید هرگونه معافیت نفتی برای ایران و روسیه را رد کرد. ساعاتی پیش از آن، دولت ترامپ اعلام کرد که به دلیل خرید میلیاردها دلار نفت ایران توسط یک پالایشگاه مستقل در چین، تحریم‌های تازه‌ای اعمال کرده است.
وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد پالایشگاه پتروشیمی هنگلی (دالیان) را هدف تحریم قرار داده و همچنین حدود ۴۰ شرکت کشتیرانی و کشتی مرتبط با «ناوگان سایه» ایران را به فهرست تحریم‌ها افزوده است. این اقدامات در حالی انجام می‌شود که واشنگتن و تهران قرار است آخر هفته دور دیگری از تلاش‌های دیپلماتیک را آغاز کنند.

اظهارات ترامپ:
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، شامگاه جمعه در مصاحبه‌ای تلفنی با رویترز گفت ایران قصد دارد پیشنهادی برای حل‌وفصل خواسته‌های آمریکا ارائه دهد. ترامپ افزود هنوز از محتوای این پیشنهاد اطلاعی ندارد، اما تأکید کرد محاصره بنادر ایران تا زمان دستیابی به توافق حفظ خواهد شد.

تحولات میدانی منطقه:
در جنوب لبنان، وزارت بهداشت لبنان اعلام کرد که در حملات هوایی اسرائیل به مناطق جنوبی این کشور در روز جمعه، شش نفر کشته و دو نفر زخمی شده‌اند؛ رخدادی که شکنندگی آتش‌بس تمدیدشده میان اسرائیل و لبنان را برجسته می‌کند.

 

در خلیج فارس، سپاه پاسداران ایران به نقل از خبرگزاری حکومتی تسنیم اعلام کرد که یک کشتی مظنون به همکاری با ارتش آمریکا را به دلیل «تخلفات و بی‌توجهی به هشدارها» توقیف کرده است.

 

تاریخ: ۲۵ آوریل ۲۰۲۶

کاخ سفید اعلام کرد انتظار می‌رود استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ویژه ایالات متحده، روز شنبه برای مذاکره با عراقچی، وزیر امور خارجه رژیم ایران، به پاکستان سفر کنند. این در حالی است که رسانه‌های دولتی ایران هرگونه برنامه‌ریزی برای دیدار مستقیم میان عراقچی و نمایندگان آمریکا را تکذیب کرده‌اند.

به گزارش آکسیوس، این سفر در شرایطی برنامه‌ریزی شده که تمدید آتش‌بس از سوی دونالد ترامپ نتوانسته به پیشرفت ملموسی در تلاش‌های دیپلماتیک منجر شود و کاخ سفید به دنبال ایجاد شتاب تازه برای دستیابی به توافق پیش از بازگشت احتمالی رئیس‌جمهور آمریکا به بررسی گزینه‌های نظامی است.

کارولین لیویت، سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید، روز جمعه به خبرنگاران گفت: «ایرانی‌ها می‌خواهند صحبت کنند و خواستار گفت‌وگوی حضوری هستند و رئیس‌جمهور همواره مایل است به دیپلماسی فرصت دهد.» او افزود واشنگتن در روزهای اخیر نشانه‌هایی از پیشرفت از سوی طرف ایرانی مشاهده کرده است و ابراز امیدواری کرد این تماس‌ها به نتیجه‌ای مثبت منجر شود.

در مقابل،رسانه‌های حکومتی ایرنا و تسنیم گزارش دادند که هیچ دیداری میان عراقچی و فرستادگان ترامپ برنامه‌ریزی نشده و مسیر گفت‌وگوها فعلاً غیرمستقیم و از طریق میانجی‌گری پاکستان دنبال می‌شود.

بر اساس این گزارش، عراقچی شامگاه جمعه وارد اسلام‌آباد شد تا با شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، اسحاق دار وزیر خارجه و عاصم منیر فرمانده ارتش این کشور گفت‌وگو کند. یک مقام پاکستانی به آکسیوس گفت محور این دیدارها بررسی امکان ازسرگیری مذاکرات با دولت ترامپ است و افزود: «پس از گفت‌وگو با عراقچی، امکان برگزاری یک نشست سه‌جانبه با ایالات متحده ارزیابی خواهد شد.»

به نوشته آکسیوس، انتظار می‌رود عراقچی پس از پاکستان به مسقط و سپس مسکو سفر کند؛ موضوعی که باعث شده زمان و قطعیت دیدار احتمالی او با هیئت آمریکایی مشخص نباشد. دو منبع به آکسیوس گفتند که چنین دیداری ممکن است روز دوشنبه و پس از رایزنی‌های جداگانه ویتکاف و کوشنر با میانجی‌های پاکستانی انجام شود.

در پشت صحنه، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا که ریاست هیئت آمریکایی در دور قبلی مذاکرات را بر عهده داشت، در این سفر شرکت نمی‌کند. به گفته مقام‌های آمریکایی، دلیل این تصمیم آن است که قالیباف، رئیس مجلس ارتجاع ایران، نیز همراه عراقچی سفر نکرده است. آکسیوس به نقل از یک مقام آمریکایی و یک منبع مطلع گزارش داد که قالیباف پس از دور قبلی مذاکرات از اختلافات داخلی در رهبری ایران ناامید شده و حتی تهدید به کناره‌گیری کرده بود؛ هرچند هنوز مشخص نیست آیا او همچنان مذاکره‌کننده ارشد ایران محسوب می‌شود یا نه.

در تازه‌ترین تحول، آکسیوس نوشت ترامپ روز جمعه با امیر قطر درباره آتش‌بس و تلاش‌ها برای دستیابی به توافق گفت‌وگو کرده و دوحه نیز برای پیشبرد یک توافق فشار می‌آورد. مقام‌های آمریکایی گفته‌اند ونس در صورت مشاهده پیشرفت واقعی، آماده سفر به پاکستان خواهد بود و تیم او نیز ممکن است به هیئت مستقر در محل بپیوندد.

 

به گفته کاخ سفید، این گفت‌وگوها در چارچوب تلاش برای احیای مسیر دیپلماسی انجام می‌شود؛ هرچند رسانه‌های نیمه‌رسمی ایران اعلام کرده‌اند عراقچی گفت‌وگوی مستقیم با هیئت آمریکایی نخواهد داشت و تماس‌ها فعلاً از طریق میانجی‌گری پاکستان پیگیری می‌شود. سخنگوی کاخ سفید گفته است دولت آمریکا «نشانه‌هایی از پیشرفت» از سوی ایران مشاهده کرده و همه مقام‌ها «در حالت آماده‌باش» هستند تا در صورت لزوم به پاکستان سفر کنند.

دونالد ترامپ نیز روز جمعه در گفت‌وگویی با رویترز گفت که ایران قصد دارد پیشنهادی برای برآورده کردن خواسته‌های آمریکا ارائه دهد، هرچند تأکید کرد هنوز از محتوای این پیشنهاد اطلاعی ندارد. او بار دیگر تصریح کرد که هر توافقی باید کنار گذاشتن اورانیوم غنی‌شده و آزادی عبور نفت از تنگه هرمز را شامل شود و افزود محاصره دریایی آمریکا تا زمان دستیابی به توافق پابرجا خواهد ماند.

در همین حال، وزیر دفاع آمریکا، پیت هگست، اعلام کرد ایران همچنان یک «پنجره باز» برای انتخاب مسیر دیپلماسی در اختیار دارد، اما هشدار داد که در صورت عدم توافق، اقتصاد ایران تحت فشار بی‌امان محاصره دریایی فرو خواهد پاشید. هم‌زمان، پنتاگون از تقویت حضور نظامی آمریکا در منطقه خبر داد و اعلام شد سومین ناو هواپیمابر ایالات متحده به خاورمیانه رسیده است.

تحولات دیپلماتیک در پاکستان هم‌زمان با تمدید سه‌هفته‌ای آتش‌بس شکننده میان اسرائیل و لبنان رخ می‌دهد. ترامپ گفته است امیدوار است در آینده نزدیک میزبان رهبران اسرائیل و لبنان باشد. با این حال، اسرائیل اعلام کرده حملات علیه هر «تهدیدی» در لبنان ادامه خواهد یافت و یک نماینده حزب‌الله نیز این تمدید آتش‌بس را رد کرده است.

مجموع این تحولات نشان می‌دهد که با وجود افزایش تحرکات دیپلماتیک و رفت‌وآمد هیئت‌ها، وضعیت همچنان شکننده و چندلایه است. هنوز مشخص نیست آیا این تماس‌ها به گفت‌وگوهای مستقیم و توافق ملموس منجر خواهد شد یا خیر.