آتشبس در لبه فروپاشی؛ هرمز و کشتیها در کانون درگیری
بحران تنگه هرمز در بحبوحه حملات به امارات و کشتیها - پوشش زنده
۱۴۰۵/۲/۱۵
جمعبندی تحولات سه شنبه ۱۵اردیبهشت - ۵ مهٔ ۲۰۲۶
آتشبس زیر آتش؛ هرمز در کانون درگیری، اجماع جهانی علیه رژیم ایران
امروز آتشبس شکننده خاورمیانه عملاً در معرض فروپاشی جدی قرار گرفت. حملات موشکی و پهپادی به امارات متحده عربی برای دومین روز متوالی ادامه یافت؛ پدافند هوایی امارات فعال شد، تأسیسات نفتی فجیره دچار آتشسوزی شد و تلفات غیرنظامی گزارش گردید. همزمان حوادث متعدد برای کشتیهای تجاری در خلیج فارس و تنگه هرمز رخ داد؛ از انفجار و آتشسوزی کشتیهای کرهای تا اصابت به شناورها در سواحل امارات.
ایالات متحده در واکنش، اجرای «پروژه آزادی» را ادامه داد و از انهدام قایقهای سریع، رهگیری موشکها و پهپادها سخن گفت، اما رژیم ایران این ادعاها را تکذیب کرد و کنترل کریدورهای عبوری را بهطور رسمی اعلام و هشدار داد عبور بدون هماهنگی با پاسخ قاطع مواجه میشود. همزمان، واشینگتن پیشنویس قطعنامه شورای امنیت را برای جلوگیری از وتوی چین و روسیه تعدیل کرد و از تلفات ۱۰ ملوان غیرنظامی در هرمز خبر داد.
در سطح سیاسی، ترامپ همزمان از «عدم تمایل به جنگ» گفت و تهدید نظامی صریح را تکرار کرد؛ روبیو از گسترش چتر دفاعی و پاکسازی مسیر سخن گفت؛ و ژنرالهای آمریکایی بازگشت به عملیات رزمی را «اجتنابناپذیر» دانستند. در مقابل، ایران مسئولیت حمله برنامهریزیشده به فجیره را رد کرد و ادعاهای آمریکا را «خلاف واقع» خواند.
در عرصه بینالمللی، موج محکومیتها شدت گرفت: بریتانیا، آلمان، اتحادیه اروپا و پاکستان حملات به امارات را محکوم کردند. فرانسه بر راهحل دیپلماتیک و آزادی کشتیرانی تأکید کرد و آلمان مینروب خود را به مدیترانه اعزام نمود. بازار انرژی واکنش نشان داد و نفت برنت بالای ۱۱۰ دلار تثبیت شد. همزمان گزارشهای اطلاعاتی آمریکا تأیید کرد که خسارت به برنامه هستهای ایران محدود بوده و جدول زمانی ساخت سلاح تغییر اساسی نکرده است.
پوشش زنده چهارشنبه ۱۶اردیبهشت ۱۴۰۵ -۶ مهٔ ۲۰۲۶
در این پوشش زنده دنبال میکنیم:
- تحولات لحظهای تنگه هرمز: عبور یا عدم عبور کشتیها، هشدارها و درگیریهای دریایی
- وضعیت امنیتی امارات، عمان و بحرین: پدافند، حملات و واکنشها
- اقدامات آمریکا: پروژه آزادی، چتر دفاعی، قطعنامه سازمان ملل
- واکنشهای بینالمللی: اروپا، چین، روسیه، کشورهای منطقه
- بازار انرژی: قیمت نفت، صادرات و ریسکهای زنجیره تأمین
- پرونده هستهای ایران: ارزیابیهای اطلاعاتی و مسیر دیپلماسی یا تشدید
این پوشش زنده بهصورت لحظهبهلحظه بهروزرسانی میشود و تازهترین خبرها، تأییدها و تکذیبها را با راستیآزمایی منبع منتشر میکند.
والاستریت ژورنال:رژیم ایران و آمریکا به چارچوبی برای ازسرگیری گفتوگوها نزدیک میشوند
یادداشت تفاهم ۱۴ مادهای میتواند آتشبس را تثبیت و مسیر مذاکرات یکماهه را باز کند
والاستریت ژورنال - ۶ مه ۲۰۲۶ - ۱۶اردیبهشت ۱۴۰۵
به گزارش والاستریت ژورنال، رژیم ایران و ایالات متحده با میانجیها در حال کار روی یک یادداشت تفاهم یکصفحهای و ۱۴ مادهای هستند که میتواند چارچوب یک دوره گفتوگوی یکماهه برای پایان دادن به جنگ و تثبیت آتشبس را فراهم کند. به گفته افراد مطلع، این مذاکرات ممکن است اوایل هفته آینده در اسلامآباد از سر گرفته شود.
کاهش مقاومت تهران در پرونده هستهای
به نوشته این روزنامه، ایران برای گفتوگو درباره برنامه هستهای خود اعلام آمادگی کرده و از مواضع سخت پیشین کاسته است. با این حال، چند موضوع کلیدی همچنان حلنشده باقی مانده و میتواند مذاکرات نهایی را پیچیده کند؛ از جمله:
- مدت زمان تعلیق غنیسازی اورانیوم؛
- احتمال خروج بخشی از اورانیوم غنیشده از کشور؛
- ادعای ایران درباره نقش دائمی در نظارت بر تنگه هرمز؛
- و زمانبندی و دامنه کاهش تحریمها.
تنگه هرمز و محاصره دریایی
منابع به والاستریت ژورنال گفتهاند این سند کاری از ایران میخواهد فشار بر تنگه هرمز را کاهش دهد و در مقابل، ایالات متحده نیز در طول ۳۰ روز مذاکرات از شدت محاصره بنادر ایران بکاهد. در صورت پیشرفت، این دوره یکماهه میتواند با توافق طرفین تمدید شود.
اختلافهای باقیمانده در هستهای
به گفته منابع، دو طرف بر سر جزئیات توقف غنیسازی و سایر جنبههای برنامه هستهای در حال چانهزنی هستند. برخی منابع افزودند آمریکا خواهان بندهای سختگیرانهتر است که در صورت نقض توافق از سوی تهران، تعلیق غنیسازی، ممنوعیت تأسیسات زیرزمینی و بازرسیهای سرزده تمدید شود.
یک مقام ایرانی گفته است گزینهای که روی میز است، تعلیق ۱۲ تا ۱۵ ساله غنیسازی است و پس از آن، اجازه غنیسازی تا سطح ۳.۶۷ درصد داده شود. همچنین بحثهایی درباره انتقال بخشی از ذخایر با غنای بالا به خارج از کشور جریان دارد، هرچند ایران با انتقال این مواد به آمریکا مخالف است.
زمینه سیاسی و هشدار ترامپ
این تلاش دیپلماتیک پس از آن شکل گرفته که ایالات متحده تلاش کوتاهمدتی برای بازگشایی نظامی تنگه هرمز انجام داد اما به نتیجه نرسید. دونالد ترامپ روز چهارشنبه در شبکههای اجتماعی هشدار داد اگر ایران به مفاد توافق تن ندهد، «بمباران آغاز میشود»؛ در مقابل، پذیرش توافق میتواند به باز شدن کنترلشده تنگه برای همه—از جمله ایران— بینجامد.
والاستریت ژورنال نتیجه میگیرد که اگرچه پنجره دیپلماسی گشوده شده و دو طرف به چارچوبی اولیه نزدیک شدهاند، اما گرههای اصلی—بهویژه هستهای، تحریمها و نقش ایران در هرمز— همچنان باقی است و سرنوشت مذاکرات به حل این اختلافها در روزها و هفتههای پیشرو وابسته خواهد بود.
نیویورکتایمز: محاصره آمریکا فشار بیسابقهای بر نفت و اقتصاد ایران وارد کرده است
تحلیل: ذخایر در حال پر شدن، کاهش تولید آغاز شده و خطر نارضایتی داخلی رو به افزایش است
نیویورکتایمز | ۶ مه ۲۰۲۶ - ۱۶اردیبهشت ۱۴۰۵
نیویورکتایمز در گزارشی نوشت که محاصره دریایی ایالات متحده فشار شدیدی بر بخش نفت و اقتصاد ایران وارد کرده و شرایط معیشتی که پیش از جنگ نیز دشوار بود، اکنون بهمراتب بدتر شده است. این گزارش میافزاید در حالی که دونالد ترامپ برای دستیابی به توافقی جهت پایان جنگ فشار میآورد، تهران همزمان رویکردی مقابلهجویانه دارد اما اذعان میکند که اقتصاد کشور زیر فشار فزاینده است.
تهدید جدی محاصره برای صادرات انرژی
حسینی، کارشناس بخش نفت و عضو کمیته انرژی اتاق بازرگانی رژیم ایران، به نیویورکتایمز گفت:
«محاصره دریایی تهدیدی بسیار جدیتر از حتی جنگ است. این بنبست باید شکسته شود، زیرا صادرات نفت و انرژی ما و سرنوشت پالایشگاهها اکنون در معرض خطر قرار دارد.»
پر شدن سریع ظرفیتهای ذخیرهسازی
بر اساس این گزارش، نفتی که امکان صادرات ندارد در مخازن خشکی و نفتکشها در خلیج فارس انباشته میشود. ظرفیت ذخیرهسازی ایران حدود ۱۲۰ میلیون بشکه در خشکی (از جمله جزیره خارک) و ۳۲ میلیون بشکه در نفتکشها برآورد میشود که بهسرعت در حال پر شدن است، زیرا محاصره مانع بازگشت تقریباً همه نفتکشهای خالی شده است.
فلکشاهی، رئیس بخش تحلیل نفت در شرکت کپلر، گفت اگر محاصره ادامه یابد، ایران ممکن است ظرف ۲۵ تا ۳۰ روز به سقف ظرفیت ذخیرهسازی برسد.
کاهش تولید برای مهار بحران
یک مقام وزارت نفت ایران—که نخواست نامش فاش شود—به نیویورکتایمز گفت تهران برای کاهش فشار ذخیرهسازی، کاهش تولید در برخی چاهها را آغاز کرده است. به گفته او، ۴۰ تا ۴۵ روز زمان باقی است تا ظرفیتهای ذخیرهسازی خشکی و دریا بهطور کامل پر شوند.
اختلال در تجارت و مسیرهای جایگزین
پیش از جنگ، حدود ۷۰ درصد واردات و صادرات ایران از بنادر ساحل جنوبی انجام میشد. اکنون دولت بهدنبال مسیرهای جایگزین است: حمل زمینی کالا از پاکستان و ترکیه، دریافت محمولهها از روسیه از طریق دریای خزر و استفاده از راهآهن متصلکننده چین به ایران از مسیر ترکمنستان و قزاقستان.
هشدار درباره پیامدهای اجتماعی
قنبری، معاون دیپلماسی اقتصادی وزیر امور خارجه رژیم ایران، گفته است کشور میتواند درد اقتصادی را تحمل کند، «اما این به معنای عادی بودن اوضاع نیست… ما در جنگ هستیم و جنگ مشکلاتی دارد». نیویورکتایمز هشدار میدهد که اگر شرایط اقتصادی بدتر شود، دولت با خطر افزایش اعتراضات و خشم عمومی روبهرو خواهد شد.
.jpg)
رویترز: ترامپ میگوید آمریکا اورانیوم غنیشده را از ایران دریافت خواهد کرد
کاخ سفید: هدف، جلوگیری از توسعه سلاح هستهای در چارچوب توافق پایان جنگ است
واشینگتن – رویترز - ۶ مهٔ ۲۰۲۶ - ۱۶اردیبهشت ۱۴۰۵
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، روز چهارشنبه اعلام کرد که ایالات متحده اورانیوم غنیشده را از ایران دریافت خواهد کرد؛ اظهاراتی که در میانه تلاشهای دو کشور برای دستیابی به توافقی جهت پایان دادن به جنگ خلیج فارس مطرح شد.
ترامپ هنگام ترک یک مراسم در کاخ سفید، در پاسخ به پرسش یک خبرنگار گفت:
«ما آن را دریافت خواهیم کرد.»
هدف اصلی عملیات نظامی
به گزارش رویترز، یکی از اهداف اصلی ترامپ از حمله نظامی به ایران، اطمینان از این بوده است که تهران به سمت توسعه سلاح هستهای حرکت نکند. با این حال، ایران تاکنون بیش از ۹۰۰ پوند (حدود ۴۰۸ کیلوگرم) اورانیوم غنیشده با خلوص بالا را تحویل نداده است.
این اظهارات در شرایطی بیان میشود که گزارشها از نزدیک شدن واشینگتن و تهران به یک تفاهمنامه یکصفحهای برای پایان جنگ حکایت دارد؛ تفاهمی که طبق گفته منابع میتواند چارچوب مذاکرات بعدی درباره برنامه هستهای، تحریمها و امنیت تنگه هرمز را تعیین کند.
ترامپ: اگر با تهران به توافق برسیم، تحریمها کاهش مییابند
دونالد ترامپ در پاسخ به خبرنگار PBS درباره مذاکرات احتمالی با ایران پیش از سفر به چین گفت که امکان دستیابی به توافق پیش از این سفر وجود دارد. او تأکید کرد در حالی که به توافق نهایی نیاز نیست، اما دستیابی به آن «ایدهآل» خواهد بود.
ترامپ اعلام کرد که پیشرفت خوبی در مذاکرات صورت گرفته و گفت:
«حس میکنم توافق نزدیک است، خواهیم دید چه میشود. اگر توافق کنیم، تحریمها را کاهش میدهیم.»
این اظهارات پس از توقف ماموریت نظارتی پروژه آزادی در تنگه هرمز—که برای هدایت کشتیها طراحی شده بود—صورت میگیرد و زمینهای دیپلماتیک برای پیشبرد مذاکرات فراهم کرده است.
پاسخ سفارت رژیم ایران به مواضع اتریش درباره امارات
تهران هرگونه حمله موشکی یا پهپادی به امارات را رد کرد و خواستار اصلاح ادعاها شد
وین | ۶ مهٔ ۲۰۲۶ - ۱۶اردیبهشت ۱۴۰۵
خبرگزاری حکومتی ایسنا
سفارت رژیم در وین روز چهارشنبه با رد کامل ادعاهای مطرحشده درباره انتساب حوادث اخیر در امارات متحده عربی به ایران تأکید کرد که نیروهای مسلح رژیم ایران در روزهای اخیر هیچ عملیات موشکی یا پهپادی علیه امارات انجام ندادهاند.
در بیانیه سفارت ایران آمده است: «جای تأسف است که برخی کشورهای اروپایی بدون بررسی صحت اخبار و تحت تأثیر تبلیغات و اطلاعات نادرست، واکنشهای عجولانه و ناصحیح نشان میدهند.»
انتقاد از همکاری ابوظبی با آمریکا
این بیانیه میافزاید طی دو روز گذشته، همزمان با تشدید اقدامات غیرقانونی و تحریکآمیز ارتش آمریکا تحت عنوان «بشردوستانه»، مقامات امارات متحده عربی با متجاوز همکاری کردهاند؛ رویکردی که به گفته سفارت ایران، مغایر با اصل حسن همجواری و در تناقض با اصول منشور سازمان ملل متحد است و امنیت و منافع ملی ایران را تهدید میکند.
تکذیب حملات و تبیین اقدام دفاعی
سفارت ایران در وین با رد ادعاهای شلیک موشک و پهپاد به امارات تصریح کرد:
«ایران تأکید میکند نیروهای مسلح این کشور در روزهای اخیر هیچ عملیات موشکی یا پهپادی علیه امارات انجام ندادهاند. هرگونه اقدام دفاعی صورتگرفته در این مقطع منحصراً برای دفع تجاوز آمریکا بوده است.»
در پایان بیانیه آمده است: «جمهوری اسلامی ایران از هیچ تلاشی برای دفاع از منافع و امنیت ملی خود دریغ نخواهد کرد. انتظار داریم ادعاهای مطرحشده علیه ایران بر اساس واقعیتها اصلاح شود.»
نشنال امارات: ایران در پی جلب حمایت چین است؛ توقف اقدام آمریکا پنجره دیپلماسی برای هرمز را گشود
تهران میکوشد دستاوردهای خود در تنگه هرمز را تثبیت کند، همزمان با آشفتگی کشتیرانی
سایت نشنال | ۶ مهٔ ۲۰۲۶ | ۱۶اردیبهشت ۱۴۰۵
به گزارش نشنال، ایران همزمان با توقف عملیات نظامی آمریکا برای آزادسازی کشتیرانی در خلیج فارس، تلاشهای خود را برای جلب حمایت چین افزایش داده است؛ اقدامی که بهعنوان تلاشی برای تثبیت دستاوردهای تهران در تنگه هرمز در میانه اختلالهای گسترده در ترافیک دریایی ارزیابی میشود.
دیدار تهران–پکن در بزنگاه دیپلماتیک
بر اساس این گزارش، عراقچی، وزیر امور خارجه رژیم ایران، روز چهارشنبه در پکن با وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، دیدار کرد؛ دیداری که در آستانه نشست برنامهریزیشده دونالد ترامپ و شی جینپینگ انجام میشود و بر نقش روبهرشد چین بهعنوان میانجی بالقوه در بحرانی که بازارهای جهانی انرژی را متزلزل کرده، تأکید دارد.
چینِ «میانجی بیطرف» و منافع انرژی
نشنال مینویسد پکن خود را میانجی بیطرف معرفی میکند، در حالی که واشینگتن در پی کاهش نفوذ ایران بر تنگه هرمز است؛ آبراهی حیاتی که معمولاً حدود ۲۰ درصد عرضه جهانی نفت از آن عبور میکند. وابستگی بالای چین به نفت عبوری از هرمز، انگیزه پکن برای ایفای نقش فعالتر را افزایش داده است.
توقف «پروژه آزادی» و تداوم محاصره
ایالات متحده «پروژه آزادی»—ماموریت اسکورت دریایی برای هدایت کشتیهای سرگردان—را متوقف کرده است؛ تصمیمی که ترامپ آن را اقدام حسن نیت برای پیشبرد مذاکرات توصیف کرد. با این حال، نشنال تأکید میکند محاصره دریایی گستردهتر بنادر ایران همچنان برقرار است و صدها کشتی یا در تنگه گرفتار ماندهاند یا با احتیاط حرکت میکنند.
روایت واشینگتن از تغییر فاز
واشینگتن میگوید پس از هفتهها حمله به اهداف نظامی ایران به اهداف اصلی خود رسیده و اکنون تمرکز را به تأمین امنیت ترانزیت دریایی منتقل کرده است. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، با اذعان به تلفات دریانوردان غیرنظامی، مرحله کنونی را «دفاعی» خوانده است. ترامپ نیز در شبکههای اجتماعی، این مکث را پس از «موفقیت نظامی عظیم» و پیشرفت بهسوی توافق احتمالی با ایران دانست و به میانجیگری پاکستان و دیگر کشورها اشاره کرد.
زمینه جنگ و بیثباتی مداوم
نشنال یادآور میشود جنگی که از ۲۸ فوریه با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد، هزاران کشته برجای گذاشته، به منطقه گسترش یافته و کشتیرانی جهانی را مختل کرده است. هرچند آتشبس از اوایل آوریل بهطور فنی برقرار است، اما بیثباتی ادامه دارد و آینده تنگه هرمز همچنان در کانون تصمیمهای سیاسی و امنیتی است.
رویترز: ایران میگوید در حال بررسی پیشنهاد جدید آمریکا برای پایان جنگ است
منابع: تفاهمنامه یکصفحهای میتواند به جنگ خلیج فارس پایان دهد
اسلامآباد / واشینگتن / تلآویو – رویترز - ۶ مهٔ ۲۰۲۶ - ۱۶اردیبهشت ۱۴۰۵
خبرگزاری رویترز گزارش داد ایران روز چهارشنبه اعلام کرد که در حال بررسی پیشنهاد جدید ایالات متحده است؛ این در حالی است که منابع آگاه گفتهاند واشینگتن و تهران به امضای یک تفاهمنامه یکصفحهای برای پایان دادن به جنگ در خلیج فارس نزدیک شدهاند و قرار است مسائل دشوار—از جمله برنامه هستهای ایران—به مرحله بعد موکول شود.
نقش میانجیگرانه پاکستان
یک سخنگوی وزارت امور خارجه رژیم ایران به نقل از خبرگزاری حکومتی ایسنا گفت تهران بهزودی پاسخ خود را از طریق پاکستان ارسال خواهد کرد. پاکستان تاکنون میزبان تنها مذاکرات صلح این جنگ بوده و بهعنوان کانال اصلی تبادل پیامها میان طرفین عمل کرده است.
یک منبع پاکستانی به رویترز گفت: «ما این موضوع را خیلی زود نهایی خواهیم کرد؛ داریم نزدیک میشویم.»
چارچوب تفاهمنامه
به گفته یک منبع پاکستانی و منبع دیگری که در جریان میانجیگری قرار دارند—و گزارش اولیه آکسیوس را تأیید کردهاند—این یادداشت تفاهم ۱۴ مادهای و یکصفحهای بهطور رسمی به جنگ پایان میدهد و سپس گفتوگوهایی برای:
- بازگشایی کشتیرانی در تنگه هرمز،
- لغو تحریمهای آمریکا علیه ایران،
- و توافق بر سر محدودیتهای برنامه هستهای ایران
آغاز خواهد شد.
واکنش ترامپ و توقف اسکورت
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در پیامی صبحگاهی گفت اگر «ایران با آنچه توافق شده موافقت کند»، جنگ میتواند پایان یابد؛ اما جزئیاتی ارائه نکرد. او بعداً به نیویورکپست گفت هنوز برای بررسی دیدارهای رو در رو جهت امضای توافق زود است.
ترامپ همچنین اسکورت کشتیها از طریق تنگه هرمز را متوقف کرد و این تصمیم را به «پیشرفت بزرگ» در مذاکرات نسبت داد.
واکنش بازارها
انتشار گزارشها درباره نزدیکشدن به توافق، به سقوط شدید قیمت نفت انجامید؛ بهای نفت خام برنت بیش از ۸ درصد کاهش یافت و به حدود ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسید. سهام جهانی افزایش یافت و بازده اوراق قرضه کاهش پیدا کرد؛ نشانهای از خوشبینی بازارها به پایان جنگی که عرضه انرژی را مختل کرده بود.
نکات اختلافی باقیمانده
به گفته منابع، تفاهمنامه اولیه نیازی به امتیازدهی فوری از سوی هیچیک از طرفین ندارد و به برخی خواستههای کلیدی پیشین آمریکا که قبلاً از سوی ایران رد شده بود، اشاره نمیکند؛ از جمله:
- محدودسازی برنامه موشکی ایران،
- پایان حمایت از نیروهای نیابتی در منطقه،
- و تعیین تکلیف ذخایر موجود بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا.
واشینگتن پیشتر خواستار کنارگذاری این ذخایر پیش از هرگونه پایان جنگ شده بود.
موضع ایران و اسرائیل
شبکه CNBC به نقل از سخنگوی وزارت خارجه رژیم ایران گفت تهران در حال ارزیابی پیشنهاد ۱۴ مادهای آمریکا است.
تا اواخر بعدازظهر، اسرائیل—متحد زمان جنگ واشینگتن—اظهارنظر عمومی نکرد. یک منبع اسرائیلی به رویترز گفت تلآویو از نزدیکشدن ترامپ به توافق برای پایان جنگ بیاطلاع بوده و در عوض برای تشدید درگیریها آماده میشود.
رویترز مینویسد اگرچه هنوز توافقی نهایی نشده، اما طرفین به نزدیکترین نقطه از زمان آغاز جنگ رسیدهاند. یک پنجره کوتاه دیپلماتیک گشوده شده که میتواند به پایان جنگ و تثبیت آتشبس بینجامد—یا در صورت ناکامی، به بازگشت سریع تنشها منتهی شود.
فاکسنیوز: هشدار سنتکام به ایران؛ خویشتنداری آمریکا بهمعنای ضعف نیست
«گزارش ویژه» با برت بایر: محاصره ادامه دارد، اما نقضهای آتشبس میتواند به بازگشت جنگ تمامعیار منجر شود
فاکسنیوز - ۵ مهٔ ۲۰۲۶ - ۱۵اردیبهشت ۱۴۰۵
برنامه «Special Report» با اجرای برت بایر
شبکه فاکسنیوز در برنامه «گزارش ویژه» با اجرای برت بایر به بررسی تازهترین تحولات جنگ و وضعیت تنگه هرمز پرداخت. در این گزارش، فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) هشدار داد که نقضهای مکرر آتشبس از سوی ایران میتواند ایالات متحده را به سمت ازسرگیری عملیات جنگی گسترده سوق دهد.
آمار نقض آتشبس از نگاه سنتکام
فرمانده سنتکام اعلام کرد:
«از زمان اعلام آتشبس، رژیم ایران ۹ بار به کشتیهای تجاری شلیک کرده و دو کشتی کانتینری را توقیف کرده است. همچنین بیش از ۱۰ بار به نیروهای آمریکایی حمله شده که همگی زیر آستانه آغاز مجدد جنگ بزرگ بودهاند.»
او افزود نیروهای مشترک آمریکا آمادهاند در صورت صدور دستور، عملیات جنگی بزرگ علیه ایران را از سر بگیرند و تأکید کرد: «هیچ دشمنی نباید خویشتنداری فعلی ما را با فقدان قاطعیت اشتباه بگیرد.»
هشدار پنتاگون و «پروژه آزادی»
در ادامه برنامه، مجریان گفتند رهبران پنتاگون هشدار سختی به تهران دادهاند: اگر نقض آتشبس ادامه یابد، آمریکا با «پروژه آزادی» برای بازگشایی تنگه هرمز پیش خواهد رفت. این پروژه با هدف تضمین عبور ایمن کشتیرانی و حفظ فشار بر تهران طراحی شده است.
تحلیل برت بایر: فشار حداکثری بدون جهش به جنگ
برت بایر گفت مقامهای آمریکایی تلاش میکنند حداکثر فشار را حفظ کنند، بدون آنکه فوراً به بمبارانهای گسترده اولیه بازگردند. او افزود این وضعیت میتواند ادامه یابد، اما «تا نقطهای»؛ پس از آن اهداف انتخابی ممکن است هدف قرار گیرند و چرخه درگیری دوباره آغاز شود.
دیدگاه ژنرال جک کین
در بخشی از برنامه، سخنان ژنرال بازنشسته جک کین بازپخش شد که گفته بود:
«با ادامه نقض آتشبس از سوی رژیم ایران، بازگشت به عملیات جنگی اجتنابناپذیر است. اولویت ما همچنان باز نگه داشتن تنگه هرمز خواهد بود و ممکن است هدفگیریهای انتخابی علیه اهداف بسیار حیاتی انجام شود.»
شکاف در تهران و نقش چین
برت بایر به پیامهای متناقض در تهران اشاره کرد و گفت برخی چهرههای سیاسی از پیامدهای اقتصادی نگراناند، در حالی که سپاه پاسداران رویکرد تهاجمیتری دارد. او همچنین گفت چین نفوذ قابلتوجهی بر ایران دارد و بهدلیل وابستگی شدید به نفت عبوری از هرمز، میتواند برای فشار بر تهران نقش میانجی ایفا کند.
ترامپ: اگر ایران توافق را نپذیرد، بمباران با شدتی بسیار بالاتر آغاز میشود
رئیسجمهور آمریکا: در صورت پذیرش توافق، محاصره هرمز اجازه عبور برای همه—از جمله ایران—را خواهد داد
تروث سوشال - ۶ مه ۲۰۲۶ - ۱۶اردیبهشت ۱۴۰۵
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال اعلام کرد که در صورت پذیرش مفاد توافق از سوی ایران، «خشم حماسی افسانهای» پایان خواهد یافت و محاصره بسیار مؤثر تنگه هرمز بهگونهای اجرا میشود که عبور برای همه—از جمله ایران—امکانپذیر باشد.
ترامپ در عین حال هشدار داد اگر تهران با آنچه مورد توافق قرار گرفته موافقت نکند، «بمباران آغاز خواهد شد و متأسفانه در سطح و شدتی بسیار بالاتر از قبل» انجام میگیرد. او افزود این تصمیم در چارچوب سنجش نهایی برای نهاییسازی توافق اتخاذ شده است.
زمینه پیام
این اظهارات در حالی منتشر میشود که واشینگتن از توقف موقت پروژه «آزادی» برای دادن فرصت کوتاه به دیپلماسی خبر داده و همزمان تأکید کرده محاصره دریایی پابرجا میماند. پیام ترامپ نشاندهنده رویکرد فشار حداکثری همراه با ضربالاجل دیپلماتیک است.
متن پست
تروث سوشال ترامپ ۶مه۲۰۲۶-با فرض اینکه ایران موافقت کند آنچه را که توافق شده است، که شاید فرض بزرگی باشد، خشم حماسی افسانهای که از قبل هم وجود داشته به پایان خواهد رسید و محاصره بسیار مؤثر تنگه هرمز اجازه میدهد تا برای همه، از جمله ایران، باز باشد.
اگر آنها موافقت نکنند، بمباران آغاز میشود و متأسفانه در سطح و شدت بسیار بالاتری نسبت به قبل خواهد بود.
از توجه شما به این موضوع متشکرم! رئیس جمهور دونالد جی. ترامپ
رویترز: آمریکا و ایران در آستانه امضای تفاهمنامهای برای پایان جنگ قرار دارند
منابع: توافق یکصفحهای میتواند آتشبس را تثبیت و مسیر مذاکرات هستهای را باز کند
وایر خبرگزاری رویترز | ۶ مهٔ ۲۰۲۶ | ساعت ۱۳:۵۱
به گفته یک منبع پاکستانیِ میانجی و منبع دیگری که در جریان این تلاشها قرار دارد، ایالات متحده و ایران به توافق بر سر یک تفاهمنامه یکصفحهای برای پایان دادن به جنگ در خلیج فارس نزدیک شدهاند. این منابع گزارشهای پیشین آکسیوس را تأیید کردند و گفتند این یادداشت تفاهم ۱۴ مادهای میتواند بهطور رسمی به جنگ پایان دهد و چارچوبی برای مذاکرات بعدی فراهم کند.
مفاد کلیدی تفاهمنامه (در دست مذاکره)
بر اساس گفته منابع:
- پایان رسمی جنگ و آغاز دوره ۳۰روزه مذاکرات برای توافق جامعتر؛
- گفتوگو درباره رفع انسداد کشتیرانی در تنگه هرمز؛
- لغو تدریجی تحریمهای آمریکا و آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران؛
- محدودیتهایی بر برنامه هستهای ایران با هدف ایجاد وقفه یا تعلیق غنیسازی.
یک منبع پاکستانی گفت: «خیلی زود این را خواهیم بست؛ ما نزدیک شدهایم.»
واکنش بازارها
گزارشها درباره نزدیکشدن به توافق، به سقوط قیمت نفت انجامید؛ بهای نفت خام برنت بیش از ۸ درصد کاهش یافت و به حدود ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسید. سهام جهانی صعودی شد و بازده اوراق قرضه کاهش یافت؛ نشانهای از خوشبینی بازارها به پایان جنگی که عرضه انرژی را مختل کرده بود.
پیوند با توقف «پروژه آزادی»
افشای این تفاهمنامه ساعاتی پس از آن رخ داد که دونالد ترامپ مأموریت دریایی سهروزه برای بازگشایی تنگه هرمز را متوقف کرد و این تصمیم را به «پیشرفت بزرگ در مذاکرات» نسبت داد. ترامپ گفته بود در حالی که محاصره پابرجاست، «پروژه آزادی» برای مدت کوتاهی متوقف میشود تا امکان نهاییسازی توافق سنجیده شود.
جزئیات مذاکرات و مسیر پیشِرو
به گفته منابع، مذاکرات از سوی آمریکا توسط استیو ویتکوف (فرستاده ترامپ) و جرد کوشنر هدایت میشود و گفتوگوها مستقیم یا از طریق واسطهها انجام شده است. محل احتمالی دور بعدی مذاکرات اسلامآباد یا ژنو عنوان شده است.
در صورت شکست گفتوگوها، آمریکا میتواند محاصره را دوباره برقرار کند یا اقدام نظامی را از سر بگیرد.
نکات اختلافیِ حلنشده
منابع تأکید کردند این تفاهمنامه اولیه در آغاز نیازی به امتیازدهی فوری ندارد و به برخی خواستههای کلیدی پیشین آمریکا اشاره نکرده است؛ از جمله:
- محدودیت برنامه موشکی ایران؛
- پایان حمایت از گروههای نیابتی؛
- سرنوشت ذخایر موجود بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا که واشینگتن پیشتر خواستار کنارگذاری آنها پیش از پایان جنگ شده بود.
موضع تهران
شبکه CNBC به نقل از سخنگوی وزارت خارجه ایران گزارش داد تهران در حال ارزیابی پیشنهاد ۱۴ مادهای آمریکا است. عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، بدون اشاره مستقیم به اظهارات اخیر ترامپ، گفت تهران به دنبال «توافقی منصفانه و جامع» است.
رویترز مینویسد اگرچه هنوز هیچ توافقی نهایی نشده، اما طرفین به نزدیکترین نقطه از زمان آغاز جنگ رسیدهاند. پنجرهای کوتاه برای دیپلماسی گشوده شده که میتواند به پایان جنگ و تثبیت آتشبس بینجامد—یا در صورت ناکامی، به بازگشت سریع تنشها منتهی شود.
آکسیوس: آمریکا و ایران به توافق یکصفحهای برای پایان جنگ نزدیک میشوند
منابع: یادداشت تفاهم ۱۴ مادهای میتواند چارچوب مذاکرات هستهای و بازگشایی هرمز را تعیین کند
آکسیوس - ۶ مه ۲۰۲۶ - ۱۶اردیبهشت ۱۴۰۵
گزارش اختصاصی
به گزارش آکسیوس به نقل از دو مقام آمریکایی و دو منبع آگاه دیگر، کاخ سفید معتقد است ایالات متحده و ایران به توافقی یکصفحهای (یادداشت تفاهم) برای پایان دادن به جنگ و تعیین چارچوب مذاکرات هستهای دقیقتر نزدیک شدهاند. هرچند هنوز توافقی نهایی نشده، منابع میگویند این نزدیکترین نقطه طرفین از زمان آغاز جنگ است.
تصویر کلی
ایالات متحده انتظار دارد ایران ظرف ۴۸ ساعت آینده درباره چند نکته کلیدی پاسخ دهد. در صورت پیشرفت، این یادداشت تفاهم میتواند آتشبس را تثبیت و مسیر گفتوگوهای فنیتر را باز کند؛ هرچند احتمال بازگشت جنگ یا ورود به یک وضعیت برزخی—توقف جنگ داغ بدون حل ریشهای اختلافها—همچنان باقی است.
مفاد اصلی (در دست مذاکره)
به گفته منابع، از جمله محورهای این یادداشت تفاهم:
- تعهد ایران به توقف غنیسازی هستهای برای یک دوره طولانی؛
- لغو تدریجی تحریمها از سوی آمریکا و آزادسازی میلیاردها دلار دارایی مسدودشده ایران؛
- رفع محدودیتهای عبور و مرور در تنگه هرمز توسط هر دو طرف؛
- آغاز دوره ۳۰روزه مذاکرات برای توافق جامعتر درباره هستهای، تنگه هرمز و تحریمها.
پشت صحنه
به نوشته آکسیوس، متن ۱۴ مادهای یادداشت تفاهم میان نمایندگان ترامپ—استیو ویتکوف و جارد کوشنر—و چند مقام ایرانی، مستقیم یا از طریق واسطهها در حال مذاکره است. محل احتمالی گفتوگوها اسلامآباد یا ژنو عنوان شده است. در این دوره ۳۰روزه، محدودیتهای ایران برای کشتیرانی و نیز محاصره دریایی آمریکا بهتدریج کاهش مییابد؛ اما در صورت شکست مذاکرات، آمریکا میتواند محاصره را بازگرداند یا اقدام نظامی را از سر بگیرد.
اختلافها و نقاط حساس
- مدت توقف غنیسازی محل اختلاف است: ایران ۵ سال پیشنهاد داده؛ آمریکا ۲۰ سال میخواهد. منابع میگویند بازه ۱۲ تا ۱۵ سال در حال بررسی است، با بندی که هر تخلف، دوره توقف را تمدید کند.
- پس از پایان دوره توقف، ایران میتواند تا ۳.۶۷٪ غنیسازی کند.
- تعهد ایران به عدم پیگیری سلاح هستهای و عدم فعالیتهای تسلیحاتی.
- بررسی بندی برای عدم اداره تأسیسات زیرزمینی هستهای.
- رژیم بازرسی پیشرفته شامل بازرسیهای سرزده سازمان ملل.
- خروج اورانیوم با غنای بالا از کشور؛ گزینهای که انتقال آن به آمریکا نیز مطرح شده است.
بررسی واقعیت
کاخ سفید معتقد است رهبری ایران دچار اختلاف داخلی است و رسیدن به اجماع دشوار خواهد بود. برخی مقامهای آمریکایی نسبت به تحقق حتی یک توافق اولیه نیز مردد هستند. با این حال، دو مقام آمریکایی میگویند تصمیم ترامپ برای تعلیق موقت عملیات تازه در هرمز با هدف جلوگیری از فروپاشی آتشبس، بر مبنای همین پیشرفتها اتخاذ شده است.
آنچه مقامات میگویند
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفت: «لازم نیست توافق واقعی را در یک روز بنویسیم… اما باید راهحل دیپلماتیکی داشته باشیم که روشن کند ایران در ابتدا چه امتیازهایی میدهد.» او در عین حال برخی رهبران ارشد ایران را «دیوانه» خواند و گفت روشن نیست آیا به توافق خواهند رسید یا نه.
ترامپ: پروژه «آزادی» در تنگه هرمز موقتاً متوقف میشود
کاخ سفید: محاصره ادامه دارد؛ توقف کوتاه برای نهاییسازی توافق با ایران
تروث سوشال – ۶ مهٔ ۲۰۲۶ - ۱۶اردیبهشت ۱۴۰۵
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، اعلام کرد که بر اساس درخواست پاکستان و چند کشور دیگر و در پی آنچه او «موفقیت نظامی فوقالعاده» آمریکا در جریان کمپین علیه ایران خواند، واشینگتن و تهران بهطور متقابل توافق کردهاند پروژه «آزادی»—حرکت کشتیها از طریق تنگه هرمز—برای مدت کوتاهی متوقف شود.
ترامپ تأکید کرد که این توقف به معنای رفع محاصره نیست و افزود:
«در حالی که محاصره بهطور کامل و مؤثر باقی خواهد ماند، پروژه آزادی برای مدت کوتاهی متوقف میشود تا ببینیم آیا توافق کامل و نهایی با نمایندگان ایران میتواند نهایی و امضا شود یا خیر.»
به گفته رئیسجمهور آمریکا، این تصمیم پس از پیشرفت بزرگ در مسیر دستیابی به توافق و با هدف دادن فرصت کوتاه به دیپلماسی اتخاذ شده است. او تصریح کرد که واشینگتن در عین حفظ فشار، آماده است نتیجه این وقفه کوتاه را برای نهاییسازی توافق بسنجد.
آمریکا پیشنویس قطعنامه شورای امنیت برای حفاظت از تنگه هرمز را ارائه کرد
روبیو: ایران با مینگذاری، تهدید کشتیها و اخذ عوارض، اقتصاد جهانی را گروگان گرفته است
واشینگتن – سایت وزارت خارجه آمریکا - ۵ مهٔ ۲۰۲۶ - ۱۵اردیبهشت ۱۴۰۵
وزارت امور خارجه ایالات متحده با انتشار بیانیه مطبوعاتی مارکو روبیو اعلام کرد واشینگتن پیشنویس یک قطعنامه را برای دفاع از آزادی دریانوردی و تضمین امنیت تنگه هرمز به شورای امنیت سازمان ملل ارائه داده است. این اقدام به دستور دونالد ترامپ و با هماهنگی بحرین و دیگر شرکای خلیج فارس از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی، کویت و قطر انجام شده است.
اتهامات آمریکا علیه ایران
در این بیانیه آمده است «جمهوری اسلامی ایران با تلاش برای بستن تنگه هرمز، تهدید به حمله به کشتیها، کارگذاری مینهای دریایی که کشتیرانی را به خطر میاندازد و همچنین طرح دریافت عوارض برای عبور و مرور از این آبراه حیاتی، «اقتصاد جهانی را به گروگان گرفته است». »
مفاد اصلی پیشنویس قطعنامه
بر اساس اعلام وزارت خارجه آمریکا، پیشنویس قطعنامه از ایران میخواهد:
- حملات، مینگذاری دریایی و هرگونه اقدام برای اخذ عوارض در تنگه هرمز را فوراً متوقف کند؛
- اطلاعات دقیق درباره تعداد و موقعیت مینهای دریایی کارگذاریشده را افشا کند؛
- با تلاشهای بینالمللی برای پاکسازی مینها همکاری کامل داشته باشد.
این پیشنویس همچنین از ایجاد یک گذرگاه بشردوستانه برای تسهیل انتقال کمکهای ضروری حمایت میکند.
انتظار برای رأیگیری
ایالات متحده اعلام کرده است انتظار دارد این قطعنامه در روزهای آینده به رأی گذاشته شود و واشینگتن امیدوار است از حمایت اعضای شورای امنیت و طیف گستردهای از کشورها برخوردار گردد.
ارائه این پیشنویس در حالی صورت میگیرد که تنگه هرمز—مسیر عبور بخش قابل توجهی از تجارت انرژی جهان—در کانون تنشهای نظامی و دیپلماتیک قرار دارد و آینده آتشبس شکننده منطقهای همچنان نامطمئن است.
جزئیات تازه از هدف قرار گرفتن یک کشتی باری در تنگه هرمز
سیبیاس نیوز: کشتی فرانسوی با موشک کروز زمینی هدف قرار گرفت
خلیج فارس - ۵ مهٔ ۲۰۲۶ - ۱۵اردیبهشت ۱۴۰۵
شبکه CBS News گزارش داد یک کشتی باری در منطقه خلیج فارس هدف یک موشک کروز زمینی قرار گرفته است. بر اساس این گزارش، این کشتی که متعلق به یک شرکت فرانسوی است، اواخر سهشنبه در نزدیکی دبی مورد اصابت قرار گرفت؛ هرچند موقعیت فعلی کشتی تاکنون بهطور رسمی اعلام نشده است.
تأیید شرکت فرانسوی
در ادامه، شرکت کشتیرانی فرانسوی CMA CGM اعلام کرد که یکی از کشتیهای کانتینری این شرکت روز گذشته در تنگه هرمز هدف یک پرتابه قرار گرفته است. این شرکت جزئیات بیشتری درباره میزان خسارت یا وضعیت خدمه منتشر نکرده است.
این حادثه در شرایطی رخ میدهد که تنشها پیرامون تنگه هرمز بهشدت افزایش یافته و طی روزهای اخیر گزارشهای متعددی از حملات به کشتیهای تجاری، انفجار و آتشسوزی شناورها منتشر شده است. مقامهای بینالمللی نسبت به امنیت کشتیرانی جهانی در این آبراه راهبردی هشدار دادهاند.
هدف قرار گرفتن کشتی باری فرانسوی، تازهترین نشانه از گسترش دامنه خطرات برای کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز است؛ مسیری که بخش قابل توجهی از تجارت انرژی و کالاهای جهانی از آن عبور میکند و اکنون در مرکز یک بحران امنیتی فزاینده قرار دارد.
پاکستان خواستار خویشتنداری ایران و آمریکا شد؛ دولت و ارتش بر حفظ آتشبس تأکید کردند
شهباز شریف حملات به امارات را محکوم کرد؛ ارتش پاکستان همزمان از تهران و واشینگتن خواست از تشدید تنش در تنگه هرمز پرهیز کنند.
اسلامآباد - ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، حملات موشکی و پهپادی شامگاه دوشنبه به زیرساختهای غیرنظامی در امارات متحده عربی را بهشدت محکوم کرد و بر لزوم پایبندی به آتشبس برای باز شدن مسیر دیپلماسی تأکید نمود. او اعلام کرد پاکستان همبستگی کامل خود را با امارات ابراز میکند و از همه طرفها خواست از تشدید تنش بپرهیزند.
همزمان، فرماندهی عالی نظامی ارتش پاکستان نیز با صدور بیانیهای خواستار خویشتنداری ایران و ایالات متحده برای کمک به کاهش تنشهای رو به افزایش شد. این فراخوان در نشست فرماندهان ارتش به ریاست ژنرال عاصم منیر مطرح شد.
ارتش پاکستان اعلام کرد شرکتکنندگان در این نشست، تحولات امنیتی جاری را در چارچوب تعاملات اسلامآباد با تهران و واشینگتن بررسی کردهاند و تأکید کردند صلح پایدار بر خویشتنداری جمعی، مسئولیتپذیری و احترام به حاکمیت کشورها استوار است.
بر اساس این بیانیه، ژنرال منیر از آوریل گذشته در تماس مستقیم با مقامهای ایرانی و آمریکایی بوده و در همین چارچوب به تهران سفر کرده است. پاکستان از اوایل ماه گذشته نقش میانجی در گفتوگوهای ایران و آمریکا را برعهده داشت، اما این مذاکرات به دلیل اختلافات عمیق—بهویژه بر سر پرونده هستهای—به نتیجه نرسید.
لطفاً به اشتراک بگذارید:
خبرهای مرتبط
_350X197.webp)
