تعویق حمله آمریکا به ایران در سایه مذاکرات؛ هرمز در مرکز معادله قدرت

کارشناس روابط بین‌الملل حکومتی می‌گوید هدف اصلی ترامپ توافق هسته‌ای جدید است، نه تغییر رژیم

در ادامه تحولات جنگ ایران و هم‌زمان با مواضع متغیر واشنگتن میان مذاکره و تهدید نظامی، یک تحلیلگر روابط بین‌الملل رژیم  ایران، تأکید کرد که هدف اصلی دونالد ترامپ دستیابی به یک توافق هسته‌ای «بهتر از برجام» است.

احمدی در گفت‌وگو با رسانه حکومتی «آرمان ملی» با اشاره به رویکرد ترامپ گفت: «ترجیح ترامپ این است که از راه مذاکره به توافق برسد و خط قرمز اصلی او این است که این توافق بهتر از توافق دوره اوباما باشد».

تاکتیک نوسان میان تهدید و مذاکره

احمدی درباره مواضع متغیر ترامپ افزود:
«اینکه یک روز از حمله صحبت می‌کند و روز دیگر از مذاکره، بخشی از مانورهای سیاسی و شخصی ترامپ است».

به گفته او، این اظهارات الزاماً بیانگر تصمیم نهایی نیست و بیشتر در چارچوب چانه‌زنی و فشار در مذاکرات مطرح می‌شود.

تمرکز اصلی بر پرونده هسته‌ای

این تحلیلگر تأکید کرد که برخلاف برخی برداشت‌ها، تمرکز اصلی ترامپ بر موضوع هسته‌ای است و نه سایر مسائل:
«ترامپ به‌طور جدی وارد موضوعات منطقه‌ای یا برنامه موشکی نشده و تمرکز او دستیابی به یک توافق هسته‌ای قابل ارائه در داخل آمریکاست».

او افزود که طرح‌هایی مانند محدودسازی یا تعلیق غنی‌سازی نیز می‌تواند در چارچوب مذاکرات مطرح و تعدیل شود.

تغییر رژیم در دستور کار نیست

احمدی در ادامه گفت:
«ترامپ به دنبال تغییر رژیم یا فروپاشی رژیم ایران نیست، زیرا این سناریو می‌تواند پیامدهای پرهزینه و بی‌ثبات‌کننده در کل منطقه داشته باشد».

به گفته او، تشدید بی‌ثباتی در داخل ایران می‌تواند به سرعت به منطقه سرایت کند و هزینه‌های بیشتری برای آمریکا ایجاد کند.

نقش میانجی‌ها در کاهش تنش

او درباره نقش کشورهای میانجی نیز گفت که کشورهایی مانند پاکستان به دلایل مختلف، از جمله ملاحظات امنیتی و روابط منطقه‌ای، تلاش می‌کنند از تشدید درگیری جلوگیری کنند.

در مقابل، احمدی ارزیابی کرد که چین با توجه به رویکرد محتاطانه خود، تمایل کمتری برای ایفای نقش فعال در میانجی‌گری دارد.

رئیس‌جمهور آمریکا می‌گوید تنها یک ساعت تا دستور حمله فاصله داشته و در صورت شکست مذاکرات، اقدام نظامی در «روزهای آینده» محتمل است

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز سه‌شنبه ۱۹ مه اعلام کرد که ایالات متحده ممکن است بار دیگر علیه رژیم ایران اقدام نظامی انجام دهد، هرچند تصمیم برای حمله اخیر را در آخرین لحظه به تعویق انداخته است.

وی در گفتگو با خبرنگاران در کاخ سفید گفت:
«من یک ساعت با گرفتن تصمیم برای اقدام فاصله داشتم»، اما افزود که این اقدام برای فراهم شدن فرصت بیشتر به دیپلماسی متوقف شده است.

تهدید به حمله در صورت عدم توافق

ترامپ تأکید کرد که اگر مذاکرات به نتیجه نرسد، احتمال ازسرگیری حمله در بازه زمانی کوتاهی وجود دارد:
«شاید دو یا سه روز، شاید تا آخر هفته یا اوایل هفته آینده… ما نمی‌توانیم اجازه دهیم آن‌ها سلاح هسته‌ای داشته باشند».

او همچنین مدعی شد که مقامات ایرانی «برای دستیابی به توافق تلاش می‌کنند».

واکنش تهران و شروط پیشنهادی

در مقابل، مقامات رژیم ایران علت تعویق حمله را نگرانی آمریکا از پیامدهای نظامی عنوان کرده‌اند. عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس ارتجاع، اعلام کرد که هرگونه اقدام نظامی علیه ایران با «پاسخ قاطع» مواجه خواهد شد.

در همین حال، گزارش‌ها از پیشنهاد جدید تهران برای پایان دادن به جنگ حکایت دارد. به گفته رسانه‌های رسمی، این پیشنهاد شامل موارد زیر است:

• پایان درگیری‌ها در تمام جبهه‌ها
• خروج نیروهای آمریکایی از مناطق نزدیک به ایران
• پرداخت غرامت برای خسارات جنگی
• لغو تحریم‌ها و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده
• پایان محاصره دریایی

تداوم شکاف در مواضع طرفین

با این حال، گزارش‌ها نشان می‌دهد که این پیشنهاد تفاوت قابل‌توجهی با طرح قبلی رژیم ایران ندارد؛ طرحی که ترامپ پیش‌تر آن را رد کرده بود.

در نتیجه، شکاف میان خواسته‌های دو طرف همچنان پابرجاست؛ از یک سو، آمریکا بر محدودیت‌های هسته‌ای و امنیت منطقه‌ای تأکید دارد و از سوی دیگر، رژیم ایران خواهان رفع فوری فشارهای اقتصادی و نظامی است.

وزیر خزانه‌داری ایالات متحده خواستار هدف‌گیری گسترده‌تر شبکه‌های مالی مرتبط با ایران شد

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده، روز سه‌شنبه ۱۹ مه اعلام کرد که از متحدان این کشور خواسته است اقدامات قوی‌تری برای مختل کردن شبکه‌های مالی مرتبط با رژیم ایران انجام دهند.

وی در این‌باره گفت: «باید تلاش‌های بیشتری برای برهم‌زدن شبکه‌های تأمین مالی انجام شود». او همچنین اشاره کرد که وزارت خزانه‌داری در حال بازبینی فهرست تحریم‌های خود است تا ساختار آن کارآمدتر شود.

بررسی فهرست تحریم‌ها برای افزایش کارایی

بسنت افزود که هدف از بازنگری در فهرست‌ها، حذف موارد قدیمی و ساده‌سازی ساختار تحریم‌هاست تا نهادهای مالی بتوانند راحت‌تر شبکه‌های پیچیده تأمین مالی را شناسایی و مهار کنند.

به گفته او، این اقدام با هدف مقابله مؤثرتر با آنچه «طرح‌های پیچیده تأمین مالی» خوانده شده، انجام می‌شود.

تأکید گروه هفت بر بازگشایی تنگه هرمز و نگرانی از وضعیت اقتصاد جهانیوزرای دارایی G7 از لزوم اقدام برای مقابله با عدم تعادل اقتصادی سخن گفتند

وزرای دارایی کشورهای گروه هفت روز سه‌شنبه اعلام کردند که اقتصاد جهانی با عدم تعادل‌هایی مواجه است که نیازمند اقدام هماهنگ کشورهاست.

در بیانیه این نشست، بر لزوم اتخاذ سیاست‌های داخلی برای مقابله با «چندپارگی اقتصادی» تأکید شده و وضعیت فعلی «ناپایدار» توصیف شده است.

تمرکز بر تنگه هرمز و اختلاف‌نظر درباره تحریم‌ها

در همین حال، گزارش‌ها حاکی است که اعضای گروه هفت بر اهمیت بازگشایی تنگه هرمز به‌عنوان یکی از مسیرهای کلیدی انتقال انرژی تأکید کرده‌اند.

با این حال، میان اعضا در خصوص نحوه اعمال فشار بر روسیه، به‌ویژه در موضوع معافیت‌های تحریمی، اختلاف‌نظر وجود داشته و تصمیم مشخصی در این زمینه اعلام نشده است.

داده‌های ردیابی کشتی‌ها نشان می‌دهد ترافیک دریایی بیش از دو برابر هفته قبل شده است

بر اساس داده‌های ردیابی کشتی‌ها از مؤسسه Lloyd’s List Intelligence، ترافیک عبوری از تنگه هرمز در بازه زمانی ۱۱ تا ۱۷ مه به ۵۴ فروند کشتی افزایش یافته است؛ رقمی که بیش از دو برابر ۲۳ کشتی ثبت‌شده در هفته پیش از آن است.

گزارش‌ها نشان می‌دهد که در میان این افزایش، ۱۰ فروند کشتی متعلق به چین حضور داشته‌اند. رسانه‌های وابسته به رژیم ایران پیش‌تر اعلام کرده بودند که به کشتی‌های چینی اجازه عبور از این مسیر داده می‌شود.

جزئیات حرکت کشتی‌ها و ترددهای خاص

در همین بازه زمانی، یک کشتی حامل گاز طبیعی مایع (LNG) متعلق به شرکت ADNOC وارد خلیج فارس شده که به گفته گزارش، با خاموش بودن سیستم ردیاب خود حرکت کرده است. همچنین دو کشتی حامل گاز مایع (LPG) خلیج فارس را به مقصد هند ترک کرده‌اند.

کاهش قابل توجه نسبت به سطح پیش از درگیری‌ها

با وجود این افزایش، سطح تردد همچنان به‌طور قابل توجهی پایین‌تر از دوره پیش از تنش‌های نظامی است. پیش از حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران در اواخر ماه فوریه، ماهانه حدود ۳۰۰۰ کشتی از تنگه هرمز عبور می‌کردند؛ معادل روزانه حدود ۱۰۰ تا ۱۴۰ کشتی.

بر اساس این داده‌ها، این حجم تردد شامل انتقال روزانه حدود ۱۵ میلیون بشکه نفت خام و فرآورده‌های نفتی بوده که تقریباً یک‌پنجم تجارت جهانی نفت را تشکیل می‌دهد. در مقابل، در کل ماه آوریل تنها ۱۹۱ مورد عبور از این مسیر ثبت شده است.

مدیرعامل این شرکت اعلام کرد برنامه بازگشت نیروها در هفته‌های آینده قابل اجرا است

مدیرعامل شرکت دولتی انرژی هسته‌ای روسیه، روس‌اتم، اعلام کرد این شرکت می‌تواند کارکنان خود را به نیروگاه هسته‌ای بوشهر در ایران بازگرداند.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از ریانووستی، «الکسی لیخاچف» در سخنانی گفت: «اطمینان داریم که روس‌اتم قادر خواهد بود برنامه خود برای بازگرداندن کارکنان نیروگاه هسته‌ای بوشهر را در هفته‌های آینده اجرایی کند».

برنامه همکاری‌های بین‌المللی

مدیرعامل روس‌اتم همچنین اعلام کرد: «این شرکت در سفر پیش‌روی ولادیمیر پوتین به چین سه تفاهم‌نامه امضا خواهد کرد، از جمله توافقی در زمینه تحقیقات هسته‌ای».

سخنگوی وزارت خارجه قطر بر آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز و تداوم تلاش‌ها برای راه‌حل دیپلماتیک تأکید کرد

سخنگوی وزارت امور خارجه قطر اعلام کرد که در حال حاضر نمی‌توان نتایج مذاکرات میان ایالات متحده و رژیم ایران را پیش‌بینی کرد، اما تلاش‌های دیپلماتیک برای دستیابی به یک راه‌حل ادامه دارد.

ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر، با اشاره به نقش میانجی‌ها در این روند گفت: «ما حمایت کامل خود را از تلاش‌های پاکستان برای میانجی‌گری میان ایالات متحده و ایران تأیید می‌کنیم». وی همچنین تأکید کرد که بر اساس قواعد حقوق بین‌الملل، قطر حق عبور ایمن از تنگه هرمز را دارد.

سوتیتر میانی:
تأکید بر حق عبور و مخالفت با هرگونه محدودیت در تنگه هرمز

این مقام قطری در ادامه افزود: «هیچ کشوری، از جمله ایران، حق ندارد مانع عبور و مرور دریایی شود یا تنگه هرمز را به روی کشتیرانی دریایی مسدود کند». او همچنین تصریح کرد که رایزنی‌های منطقه‌ای و بین‌المللی بر تضمین ثبات و بازگشایی این مسیر مهم دریایی متمرکز بوده است.

الانصاری با اشاره به اولویت‌های قطر گفت: «اولویت ما تثبیت ثبات منطقه‌ای و جلوگیری از بازگشت به اقدامات خصمانه است». او همچنین افزود: «هدف، یافتن یک راه‌حل نهایی و پایدار برای بحران است، نه صرفاً یک آرامش موقت».

سوتیتر میانی:
ادامه تلاش‌ها برای دستیابی به راه‌حل دیپلماتیک

سخنگوی وزارت خارجه قطر درباره روند مذاکرات نیز گفت: «هنوز نمی‌توان نتایج مذاکرات را پیش‌بینی کرد، اما تلاش‌ها برای دستیابی به راه‌حل ادامه دارد». وی تأکید کرد: «ما خواستار آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز هستیم و بستن آن به شکل کنونی، مغایر با حقوق بین‌الملل است».

او در پایان خاطرنشان کرد: «هیچ تغییری در وضعیت مربوط به آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز قابل پذیرش نیست».

ویدئوهای منتشرشده از آلودگی نفتی در نزدیکی زیستگاه‌های حساس حیات‌وحش در جنوب ایران خبر می‌دهند

بر اساس ویدئوهایی که در رسانه‌های اجتماعی منتشر شده‌اند، یک لکه نفتی به سواحل جزیره شیدور در خلیج فارس در محدوده جغرافیایی ایران رسیده است؛ جزیره‌ای بکر با آب‌های شفاف که زیستگاه گونه‌هایی مانند لاک‌پشت‌های دریایی و دلفین‌های در معرض خطر محسوب می‌شود.

جزیره شیدور که خالی از سکنه است، یکی از مناطق حفاظت‌شده مهم در این منطقه به شمار می‌رود و دارای صخره‌های مرجانی و محل زادآوری بیش از ۸۰ هزار پرنده است. برخی کارشناسان محیط زیست این جزیره را به دلیل ویژگی‌های طبیعی آن «مالدیو ایران» توصیف کرده‌اند.

در یکی از ویدئوهای منتشرشده، قایقی در میان آب‌های تیره‌شده از نفت حرکت می‌کند و افراد حاضر به دودی اشاره می‌کنند که از پالایشگاه نفت در جزیره لاوان در نزدیکی محل مشاهده می‌شود. گزارش‌ها حاکی است که این تصاویر احتمالاً در اوایل ماه آوریل ضبط شده‌اند.

ابهام درباره منشأ نشت نفت و پیامدهای منطقه‌ای آن

رسانه‌های وابسته به رژیم ایران پیش‌تر اعلام کرده بودند که پالایشگاه لاوان ساعاتی پس از آتش‌بس هدف حمله قرار گرفته است. با این حال، هنوز مشخص نیست که آیا این حادثه به‌طور مستقیم با آلودگی نفتی مشاهده‌شده مرتبط است یا خیر.

همزمان، گزارش‌هایی از مشاهده لکه نفتی دیگری در نزدیکی جزیره خارک، یکی از مراکز اصلی صادرات نفت در ایران، منتشر شده است. درباره منشأ این آلودگی نیز اطلاعات قطعی در دست نیست.

برخی مقام‌های آمریکایی، رژیم ایران را به مدیریت نادرست یا تخلیه نفت در خلیج فارس متهم کرده‌اند، اما این ادعا از سوی مقامات ایرانی رد شده است. کارشناسان مستقل نیز اعلام کرده‌اند که شواهد کافی برای تأیید این ادعاها وجود ندارد.

نگرانی‌ها درباره تأثیرات زیست‌محیطی و زیرساختی

کارشناسان محیط زیست هشدار داده‌اند که پیامدهای این آلودگی می‌تواند فراتر از محدوده وقوع آن باشد. خلیج فارس به دلیل ماهیت نیمه‌بسته و گردش کند آب، مستعد باقی‌ماندن طولانی‌مدت لکه‌های نفتی است که این امر می‌تواند اثرات مخربی بر حیات دریایی و سواحل داشته باشد.

همچنین، تأسیسات آب‌شیرین‌کن در کشورهای حاشیه خلیج فارس که به آب دریا وابسته هستند، در برابر چنین آلودگی‌هایی آسیب‌پذیر تلقی می‌شوند. کارشناسان تأکید دارند که ورود نفت به آب می‌تواند عملکرد این زیرساخت‌ها را مختل کند.

فعالان محیط زیست نیز نسبت به تأثیرات گسترده این آلودگی بر اکوسیستم منطقه هشدار داده‌اند و گفته‌اند که این آلودگی محدود به یک نقطه باقی نمی‌ماند و می‌تواند به سواحل، زیستگاه‌ها و گونه‌های مختلف دریایی آسیب برساند.

نمایندگی امارات در سازمان ملل از آنچه «اختلال در تردد دریایی» خوانده، انتقاد کرده و بر لزوم حفظ آزادی ناوبری تأکید کرد.

در ادامه واکنش‌های بین‌المللی به وضعیت تنگه هرمز، نمایندگی امارات در سازمان ملل از رژیم ایران خواست اقدامات خود در این آبراه را متوقف کند.

نمایندگی امارات متحده عربی در سازمان ملل در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس (X) اعلام کرد در نشست سطح‌بالا درباره امنیت انرژی، آنچه «حملات غیرقانونی» و اختلال در تنگه هرمز خوانده را محکوم کرده است.

در این پیام آمده است:
امارات و شرکای آن تأکید دارند آزادی ناوبری و عبور کشتی‌های تجاری باید مطابق با حقوق بین‌الملل و قطعنامه ۲۸۱۷ شورای امنیت حفظ شود.

این نمایندگی همچنین اعلام کرد:
رژیم ایران باید «فوراً تلاش‌های خود برای جلوگیری از عبور و مرور دریایی» را متوقف کند

و به مواردی مانند:

• مین‌گذاری دریایی
• دریافت عوارض غیرقانونی

اشاره شده است.

تأکید بر امنیت انرژی

در این پیام تصریح شده که حفاظت از جریان انتقال انرژی و امنیت زیرساخت‌های نفت و گاز، از اولویت‌های اصلی امارات و شرکای آن در منطقه است.

وزیر دارایی فرانسه خواستار اقدام فوری نهادهای مالی جهانی برای کمک به کشورهای آسیب‌پذیر شد.

به گزارش رویترز، وزرای دارایی و رؤسای بانک‌های مرکزی کشورهای گروه ۷ در پاریس درباره پیامدهای اقتصادی جنگ ایران و تنش‌های جهانی گفت‌وگو کردند.

وزیر دارایی فرانسه در این نشست از صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی خواست برای حمایت از کشورهایی که بیشترین آسیب را دیده‌اند، اقدامات فوری‌تری انجام دهند.

در این نشست نمایندگانی از کشورهای حوزه خلیج فارس، برزیل و کنیا نیز حضور داشتند.

در حالی که تنش‌ها میان رژیم ایران و آمریکا ادامه دارد، گزارش نیویورک‌تایمز نشان می‌دهد تصمیم‌گیری واشینگتن میان گزینه نظامی و دیپلماسی در نوسان است.

روزنامه نیویورک‌تایمز گزارش داد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز دوشنبه اعلام کرده که برنامه یک حمله گسترده علیه ایران را تأیید کرده، اما اجرای آن را برای فراهم کردن فضای مذاکرات متوقف کرده است.

ترامپ به خبرنگاران گفت:
 «ما داشتیم برای یک حمله بسیار بزرگ برای فردا آماده می‌شدیم، اما آن را برای مدتی عقب انداختم… امیدوارم شاید برای همیشه.»

او افزود که تصمیم برای تعویق حمله پس از درخواست رهبران قطر، عربستان و امارات اتخاذ شده، زیرا به گفته آن‌ها مذاکرات جدی در جریان است.

بن‌بست مذاکرات و شرط آمریکا

بر اساس این گزارش، ترامپ همچنان تأکید دارد هرگونه توافق باید:
مانع دستیابی رژیم ایران به سلاح هسته‌ای شود

با این حال، مذاکرات بر سر برنامه هسته‌ای و وضعیت تنگه هرمز همچنان
در «بن‌بست» توصیف شده است.

فضای داخلی آمریکا

نیویورک‌تایمز می‌نویسد جنگ با رژیم ایران در داخل آمریکا با مخالفت گسترده مواجه است و:
۶۴ درصد رأی‌دهندگان آن را «اشتباه» می‌دانند

همچنین نگرانی‌ها درباره هزینه‌های اقتصادی جنگ افزایش یافته است.

ارزیابی توان نظامی رژیم ایران

در این گزارش آمده است:
 بسیاری از سایت‌های موشکی رژیم ایران در تأسیسات زیرزمینی و کوهستانی قرار دارند که تخریب کامل آن‌ها برای حملات هوایی دشوار بوده است. آمریکا عمدتاً ورودی این سایت‌ها را هدف قرار داده، اما  بخش قابل توجهی از آن‌ها همچنان باقی مانده و مجدداً فعال شده‌اند.

تحولات میدان نبرد

نیویورک‌تایمز همچنین گزارش داد:

• رژیم ایران محل بسیاری از تسلیحات خود را جابه‌جا کرده
• و ممکن است در صورت تشدید درگیری:
  • تنگه هرمز را هدف قرار دهد
  • یا زیرساخت‌های انرژی منطقه را تحت فشار بگذارد

همچنین به گفته مقامات، رژیم ایران با بررسی الگوهای پروازی جنگنده‌های آمریکایی، توان دفاعی خود را تقویت کرده است.