سونامی گرانی دارو

کمبود و گرانی دارو در ایران از یک نگرانی پراکنده در حال تبدیل به بحرانی فراگیر است

در حالی که بحران اقتصادی و نوسانات ارزی در بهار ۱۴۰۵ به اوج خود رسیده است، گزارش‌های رسمی از شرق کشور حاکی از وضعیت فاجعه‌بار در بخش سلامت است. خبرگزاری حکومتی ایرنا فاش کرد که قیمت برخی داروهای حیاتی تا ۴۰۰ درصد افزایش یافته و کمبود نقدینگی در کنار تأخیر در تخصیص ارز، باعث ناپدید شدن ۲۰۰ قلم دارو از قفسه داروخانه‌ها شده است؛ وضعیتی که بیشترین فشار را بر بیماران خاص و سرطانی وارد می‌کند.

بحران دارو در ایران محصول ترکیب چند عامل است: تغییر سیاست‌های ارزی و فشار اقتصادی بر بیمه‌ها و مردم. با این حال، آنچه این بحران را ملموس‌تر می‌کند، نه فقط ارقام و تحلیل‌ بلکه روایت‌هایی است که از دل زندگی روزمره بیماران بیرون می‌آید.

تغییر سیاست‌های ارزی رژیم نیز به بحران دارو افزوده است. به گفته فعالان صنعت دارو، ارز ترجیحی اکنون تنها به حدود ۱۰ درصد از داروها و مواد اولیه وارداتی تخصیص می‌یابد. بیش از ۹۰ درصد واردات دارو و مواد اولیه باید با ارز نیمایی تامین شود؛ ارزی که پس از تک‌نرخی شدن در دی‌ماه ۱۴۰۴، جهش کم‌سابقه‌ای را تجربه کرد.

این افزایش ناگهانی، همراه با کمبود ارز و نقدینگی، هزینه واردات و تولید دارو را به‌شدت بالا برده و چرخه تامین دارو، از واردات مواد اولیه تا تولید داخلی، را شکننده‌تر کرده است.

گزارش‌ها حاکی است بیماران خاص، مبتلایان به سرطان، و کسانی که به بیماری‌های مزمن مبتلا هستند، بیشترین آسیب را از این وضعیت می‌بینند؛ گروهی که وابستگی مدام به دارو دارند و هر افزایش قیمت بر کیفیت زندگیشان اثر مستقیم می‌گذارد.