تحولات صلح؛ از اعلام رسمی تفاهمنامه اسلامآباد تا تنشهای بیروت و واکنشهای داخلی در تهران
۱۴۰۵/۳/۲۵
شریعتمداری: تفاهمنامه هدیه روز تولد ترامپ است / شعار تندروها در تهران: «عراقچی بیغیرت اعدام باید گردد»
۱. رویترز: اعلام توافق بین آمریکا و ایران توسط نخست وزیر پاکستان
شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان، اوایل روز دوشنبه گفت آمریکا و ایران به توافق صلح رسیدهاند. شهباز شریف در پستی در حساب ایکس نوشت:
«هر دو طرف پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در تمام جبههها، از جمله در لبنان را اعلام کردهاند.»
نخست وزیر پاکستان افزود: مراسم رسمی امضای این توافق روز جمعه ۱۹ ژوئن (۲۹ خرداد) در سوئیس برگزار خواهد شد.
۲. موضعگیری ترامپ، رئیسجمهور آمریکا – یکشنبه شب ۱۴ ژوئن
دونالد ترامپ با انتشار پیامی صریح اعلام کرد:
«توافق با جمهوری اسلامی ایران اکنون کامل شده است. به همه تبریک میگویم! بدینوسیله اجازه کامل بازگشایی تنگه هرمز بدون عوارض را میدهم و همزمان رفع فوری محاصره دریایی ایالات متحده را نیز مجاز میدارم. کشتیهای جهان، موتورهای خود را روشن کنید. بگذارید نفت جریان یابد!»
۳. گزارش فاکس نیوز – یکشنبه شب ۲۴ خرداد
خبرنگار فاکس نیوز از ژنو گزارش داد: به گفته یک مقام کاخ سفید، شروط توافق به این شرح است: تمام مواد هستهای ایران نابود و خارج خواهد شد. برنامه هستهای برچیده خواهد شد. هیچ پولی از ایران بدون پایبندی کامل آزاد نخواهد شد. تنگه هرمز بازگشایی میشود و هیچگونه تامین مالی گروههای تروریستی از سوی ایران انجام نخواهد شد.
فاکس نیوز در عین حال گفت: همزمان با نزدیکتر شدن این موضوع به خط پایان، ما امروز شاهد دود در آسمان لبنان هستیم. ارتش اسرائیل میگوید اسرائیل در پاسخ به آتش حزبالله به سمت خاک اسرائیل، اهداف حزبالله را در بیروت هدف قرار داده است.
فاکس نیوز افزود: در همین حال، انتظار میرود رئیسجمهور روز دوشنبه وارد ژنو شود. او در حاشیه نشست این هفته جی۷ (G7)، دیدارهای دوجانبهای با رهبران منطقه خواهد داشت. گزارشهایی وجود دارد که نشان میدهد معاون رئیسجمهور «جی. دی. ونس» توافقنامه را امضا خواهد کرد.
۴. تحلیل وال استریت ژورنال – دوشنبه ۲۵ خرداد
پیشرفت بزرگ دیپلماتیک و جزییات بازگشایی تنگه هرمز
ایران و آمریکا اعلام کردند که بر سر یک توافق صلح موقت به توافق رسیدهاند که یک پیشرفت بالقوه بزرگ پس از تقریباً چهار ماه جنگی است که باعث آشفتگی سیاسی و اقتصادی جهانی شده است. ترامپ و مذاکرهکنندگان پاکستانی گفتند قرار است این توافق روز جمعه امضا شود. ترامپ پیش از این ابراز امیدواری کرده بود که توافق روز یکشنبه امضا شود. ترامپ گفت تنگه هرمز روز جمعه بازگشایی خواهد شد و در یک پست در رسانههای اجتماعی اشاره کرد که این زمان برای اهداف مینزدایی لازم است. در یک پست قبلی ترامپ گفت محدودیتهای ایران بر کشتیرانی در تنگه و محاصره دریایی آمریکا علیه ایران به طور همزمان و بلافاصله برداشته خواهد شد.
شهباز شریف نخست وزیر پاکستان و میانجی اصلی اعلام کرد: پس از مذاکرات فشرده ما مفتخریم اعلام کنیم که توافق صلح بین آمریکا و جمهوری اسلامی ایران حاصل شده است. هر دو طرف پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در تمام جبههها از جمله در لبنان را اعلام کردهاند.
مواضع تندروهای دو طرف و چشمانداز دوره ۶۰ روزه مذاکرات هستهای
ترامپ روز یکشنبه از مقامات اسرائیلی خواست تا حملات خود را در داخل لبنان متوقف کنند؛ چیزی که ایران آن را کلید پذیرش توافق دانست. یک مقام ارشد آمریکایی گفت در حالی که آمریکا امیدوار است این هفته توافق رسمی حاصل شود، هنوز برخی جزئیات باید حل و فصل شود. تعدادی از محافظهکاران از ترامپ خواستهاند که به ایران اعتماد نکند و به همین ترتیب، تندروهای ایران نیز با توافق با آمریکا مخالفت کردهاند. اما مزایای اقتصادی برای هر دو کشور، در صورت حصول توافق، میتواند قابل توجه باشد.
اعتقاد بر این است که این توافق راه را برای یک دوره ۶۰ روزه مذاکرات در مورد برنامه هستهای بحثبرانگیز تهران، که آمریکا گمان میکند میتواند برای توسعه سلاح هستهای استفاده شود، هموار میکند. در ازای محدود کردن این برنامه، ایران انتظار دارد به میلیاردها دلار پول نقد مسدود شده در خارج از کشور دسترسی پیدا کند و به تحریمهایی که اقتصاد آن را خفه کرده است، پایان دهد.
شرط خروج اورانیوم غنیشده و مکانیزم سختگیرانه بازرسیها
ترامپ روز یکشنبه در مصاحبهای با وال استریت ژورنال گفت این توافق شامل توافقی از سوی ایران برای عدم دستیابی به سلاحهای هستهای است. او همچنین گفت:
"ما بعداً، زمانی که آماده ورود و انجام این کار باشیم، اورانیوم غنی شده در سطح بالا را از ایران خواهیم گرفت."
ترامپ گفت بازرسیهای شدیدی در ایران انجام خواهد شد و اضافه کرد که در این توافق به ایران پول نقد داده نخواهد شد اما تحریمها احتمالاً لغو خواهند شد. ترامپ گفت معتقد است محاصره دریایی ایران مؤثر بوده و آن را قدرتمندتر از ضربات خواند.
تنش در بیروت و ابراز ناامیدی شدید ترامپ از اقدامات نتانیاهو
وال استریت افزود: اعلام این توافق بخشی از یک زنجیره سریع از وقایع روز یکشنبه بود، زمانی که ترامپ در حال آماده شدن برای جشن تولد ۸۰ سالگی خود بود. پیش از آن، ترامپ پس از تبادل آتش بین اسرائیل و حزبالله، که به نظر میرسید تقریباً مذاکرات حساس را به هم ریخته است، از نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل ابراز ناامیدی شدید کرد.
پیش از این، روز یکشنبه، ارتش اسرائیل پس از شلیک پهپادهای حزبالله به خاک اسرائیل، به آنچه که گفته میشد یک مرکز فرماندهی حزبالله در حومه بیروت است، حمله کرد. به گزارش رسانههای دولتی لبنان در حمله به بیروت سه نفر کشته و ۱۵ نفر دیگر زخمی شدند. به گفته یک فرد آگاه، وقتی ترامپ روز یکشنبه در یک پست در رسانههای اجتماعی گفت که دیگر نباید هیچ حملهای از سوی اسرائیل در هیچ کجای لبنان صورت گیرد مقامات اسرائیلی غافلگیر شدند. ترامپ همچنین از حزبالله خواست تا حملات خود به اسرائیل را متوقف کند.
تهدید صریح رئیس مجلس ارتجاع به خروج از مسیر مذاکرات صلح
در واکنش به حمله اسرائیل، محمدباقر قالیباف رئیس مجلس ایران تهدید به خروج از مذاکرات کرد و گفت:
«این حمله بار دیگر نشان داد آمریکا یا ارادهای برای انجام تعهدات خود ندارد یا توانایی انجام آن را ندارد. اگر اراده و توانایی انجام تعهدات خود را نداشته باشید، صحبت از ادامه مسیر ممکن نیست.»
۵. گزارش تکمیلی رویترز و حواشی حمله به ضاحیه بیروت
به گزارش رویترز، اسرائیل بعد از ظهر یکشنبه اعلام کرد که در واکنش چند شلیک از سوی حزبالله، گروه مسلح همپیمان ایران به خاک اسرائیل، به اهداف حزبالله در حومه جنوبی بیروت حمله کرده است.
به دنبال این حمله، خبرنگار فاکس نیوز از اسرائیل گزارش داد: من از ترامپ درباره این حمله اسرائیل پرسیدم. او به من گفت که به صورت تلفنی با نخستوزیر اسرائیل صحبت کرده و از او پرسیده «چه غلطی میکنی؟». او به نتانیاهو گفت حملات بیشتری علیه حزبالله انجام ندهد تا از پیشرفت این توافق جلوگیری نشود.
۶. واکنش مقامات نظامی و سیاسی رژیم به حمله بیروت
از سوی دیگر به گزارش رسانههای داخلی، پاسدار ذوالقدر، دبیر شورای عالی امنیت در واکنش به حمله اسرائیل به ضاحیه بیروت تهدید به حمله کرد و نوشت:
«پاسخ رزمندگان در پیش است. وحدت میدانها یک زنجیره امنیتی در دفاع از منطقه ایجاد کرده است. لبنان جان ماست و نقض خطوط قرمز جمهوری اسلامی تحمل نخواهد شد.»
قالیباف نیز در حساب ایکس خود نوشت:
«رزمندگان لبنان و دیپلماسی مقتدرانه جمهوری اسلامی حاکمیت و تمامیت ارضی لبنان را تضمین میکند و بساط دیوانهبازی و جنگافروزی رژیم اسرائیل را بر هم خواهد زد، بچرخ تا بچرخیم.»
ولایتی، مشاور ولی فقیه نیز با تهدید به حمله، نوشت:
«خطای محاسباتی در بیروت، صبر را به پایان رساند و فرمان صادر شد. ساعت صفر فرا رسیده و پرتابگرها آماده میشوند. اگر آتش شیطنت در لبنان خاموش نشود، دو بازوی قدرتمند جغرافیا یعنی هرمز و بابالمندب شاهرگهای اقتصادیتان را تا خفگی استراتژیک فشار خواهند داد.»
۷. مصاحبه جیدی ونس با شبکه ایبیسی نیوز (ABC News) – دوشنبه
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا روز دوشنبه در مصاحبه با تلویزیون ایبیسی نیوز گفت که توافق بین آمریکا و ایران روز یکشنبه بهصورت دیجیتالی توسط طرفین امضا شده، اما مراسم امضای آن روز جمعه برگزار خواهد شد.
ونس گفت:
«ما پیشاپیش روز یکشنبه توافق را بهصورت دیجیتالی امضا کردیم و هیچ پولی (برای ایران) آزاد نشده است. این (توافق) بر اساس اعمال صورتگرفته بهپیش میرود. مثلاً اگر ببینیم که رژیم ایران برای نابودی مواد غنیشدة خود اقدام میکنند، این امر رفع تحریمها را در پی خواهد داشت. اگر ببینیم که رژیم ایران اقدام میکنند تا اجازة یک نظام بازرسی را بدهند که ما خواهانش هستیم تا بدانهم که سلاح هستهای تولید نخواهند کرد، آنگاه رفع تحریمها وجود خواهد داشت.»
ونس افزود:
«آنچه اساساً این توافق انجام میدهد، بازگشایی تنگه هرمز است. میبینید که قیمت نفت فقط در ۲۴ ساعت گذشته به طور قابل توجهی کاهش یافته است.»
به گزارش ایبیسی، ونس گفت که این توافق شامل مفادی است که طبق آن ایران تأمین مالی گروههای تروریستی را متوقف خواهد کرد. ونس ادامه داد:
«اگر رژیم ایران تعهدات بلندمدتی را که برای تبدیلشدن به یک کشور عادی لازم است بپذیرند و برنامه تسلیحات هستهای خود را کنار بگذارند و از تأمین مالی فعالیتهای تروریستی در سراسر خاورمیانه دست بردارند، ما حاضریم تحریمهای قابل توجهی را لغو کنیم.»
۸. بیانیه رسمی شورای عالی امنیت رژیم درباره توافق با آمریکا – ۲۵ خرداد ۱۴۰۵
«به اطلاع ملت شریف ایران میرساند؛ جمهوری اسلامی ایران در پرتو راهبری رهبر شهید خویش تفوق خود در برابر دشمن آمریکایی صهیونی را تکمیل کرده و ذیل تدابیر رهبری عالیقدر نظام، حمایتهای آحاد مردم و تلاش مجاهدانه رزمندگان اسلام، به دنبال یک دوره مذاکرات دشوار و فشرده چند ماهه و بر اساس مصوبه شورای عالی امنیت ملی، متن یادداشت تفاهم در خصوص مذاکرات پایان جنگ (مذاکرات اسلامآباد) را میان ایران و آمریکا در شامگاه ۲۴ خرداد ماه نهایی کرد. بر اساس توافقات انجام شده، جنگ و عملیات نظامی در تمامی جبههها از جمله لبنان از امشب به صورت فوری و دائمی پایان یافته و به علاوه محاصره دریایی علیه ایران بلافاصله و به طور کامل خاتمه مییابد. امضای این یادداشت تفاهم در روز جمعه ۲۹ خرداد به طور رسمی انجام خواهد شد. مذاکرات برای توافق نهایی پس از اجرای تعهدات طرف مقابل وفق یادداشت تفاهم موکول خواهد شد. جمهوری اسلامی ایران از تلاشهای جمهوری اسلامی پاکستان و دولت قطر قدردانی میکند. / دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی»
۹. روایت غریبآبادی، معاون وزیر خارجه رژیم از ماجرای یکشنبه شب و صبح دوشنبه
غریبآبادی, معاون وزیر خارجه در تاریخ ۲۵ خرداد ۱۴۰۵ گفت:
«دو اتفاق فوری از همین شب گذشته و یا از همین بامداد امروز باید اتفاق بیفته و اتفاق خواهد افتاد؛ نکته اول پایان فوری و دائمی جنگ و عملیاتهای نظامی در واقع در جبهههای مختلف از جمله در لبنان. این رو دیدید که در موضعی که نخست وزیر پاکستان هم اعلام کردند این به صراحت قید شده که دیگه در واقع پایان دائمی و فوری جنگ اعلام شده در تمامی جبههها از جمله لبنان. و اتفاق دومی که در واقع افتاد و رئیسجمهور آمریکا هم اعلام کرد در موضع خودش، رفع و خاتمه محاصره دریایی است که در واقع آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران راه انداخته بود. اما اون چیزی که مربوط به تعهدات جمهوری اسلامی ایران هست و اجرای سایر مفادهای یادداشت تفاهم، طبیعتاً از روز جمعه پس از امضای رسمی یادداشت تفاهم صورت خواهد گرفت؛ اینم نکته دیگریست که در واقع باید بهش توجه داشته باشیم.»
پرسش مجری: و آیا از الان ترتیبات و چارچوبهای مذاکرات دوره ۶۰ روزه مشخص شده؟
غریبآبادی:
«از اینکه ما در واقع راستیآزمایی کردیم که آمریکا اون تعهدات فوری خودش رو تحت یادداشت تفاهم انجام داد (که یکی همین رفع خاتمه محاصره هست، یکی در واقع بحث خاتمه جنگ هست و عملیاتهای نظامی، یکی بحث در واقع آزادسازی پولهای بلوکه شده ایران هست)، این تعهداتِ فوری انجام شد، ما بلافاصله وارد مذاکرات خواهیم شد؛ یعنی ورود به مذاکرات ۶۰ روزه منوط به اجرای تعهدات آمریکا هست و ما این رو به دقت رصد خواهیم کرد و هر وقت که این تعهدات از سوی طرف مقابل اجرا شد، ما بلافاصله مذاکرات رو در چارچوب کارگروههای فنی شروع خواهیم کرد.»
۱۰. جنگ باندهای رژیم؛ تجمعات و واکنش رسانهها در تهران
تجمع تهران – یکشنبه شب ۲۴ خرداد
در تجمعات شکل گرفته در پایتخت، شعارهای تندی علیه وزیر امور خارجه سر داده شد:
-
«عراقچی بیغیرت، اعدام باید گردد»
یادداشت روزنامه کیهان – دوشنبه ۲۵ خرداد
حسین شریعتمداری، نماینده ولی فقیه در روزنامه کیهان با انتشار یادداشتی تحت عنوان «یادداشت تفاهم یا هدیه به ترامپ؟!» نوشت:
«در بیانیه کوتاه و مبهم دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی از متن تفاهمنامه و چند و چون آن خبری منتشر نشده... در حالی که طرف مقابل از متن توافق خبر داده است که اگر صحت داشته باشد، با عرض پوزش، باید آن را "هدیه روز تولد ترامپ"(!) تلقی کرد.»
یادداشت روز کیهان با اشاره به مصاحبه ترامپ با نیویورک تایمز افزود:
«رئیسجمهور آمریکا گفت توافقی در نهایت تضمین میکند که تنگه هرمز "برای همیشه بدون عوارض" باقی بماند! هنوز در حال مذاکره هستیم بر سر اینکه آیا ایران غنیسازی خود را برای ۲۰ سال تعلیق کند یا خیر(!) ممکن است ایران به یک تعلیق ۱۵ ساله رضایت دهد! اگر ترامپ راست گفته باشد، تفاهمنامه مورد اشاره، هدیه روز تولد ترامپ است و اگر مانند همیشه دروغ گفته باشد، وظیفه قطعی دبیرخانه شورای عالی امنیت است که بدون فوت وقت، اظهارات او را تکذیب کند.»
گزارش رسانه رویداد ۲۴
رسانه حکومتی رویداد ۲۴ در تحلیل این فضا گزارش داد:
«تحریکات جریان جبهه پایداری و متحدانشان از نقدهای رسانهای فراتر رفت و به شکل تجمعات متمرکز، شعارهای ساختارشکنانه و صریح علیه مقامات ارشد نمایان شد.»
بیشتر بدانید
👇
در آستانه صلح؛ اسرائیل بخشهای مربوط به لبنان در توافق با ایران را وتو کرد | سیمای آزادی
پزشکیان: فاجعه است که مذاکرهکنندگان را خائن و وطنفروش میخوانند! | سیمای آزادی
سرریز بحرانهای پشتپرده به کف خیابان؛ تجمع کفن پوشان علیه قالیباف و عراقچی | سیمای آزادی
لطفاً به اشتراک بگذارید:
خبرهای مرتبط
