پوشش زنده جمعه؛ توقف طرح تخلیه هرمز و تشدید اختلافها در مذاکرات آمریکا و رژیم ایران

تنگه هرمز در سایه حمله به کشتی و توقف طرح سازمان ملل – ژوئن ۲۰۲۶
۱۴۰۵/۴/۴
حمله به یک کشتی در دریای عمان، هشدارهای متقابل درباره مسیرهای کشتیرانی و ادامه تضاد روایتها درباره بازرسیها و داراییها
تحولات ۲۵ ژوئن نشان میدهد روند اجرای تفاهمنامه میان آمریکا و رژیم ایران با تنشهای میدانی و اختلافهای سیاسی همزمان شده است.
بر اساس گزارش رویترز، پس از حمله به یک کشتی در دریای عمان، طرح سازمان ملل برای تخلیه کشتیها از تنگه هرمز متوقف شد؛ در حالیکه همزمان منابع آمریکایی از شلیک به یک کشتی در این مسیر خبر دادهاند. در مقابل، نهاد وابسته به رژیم ایران هشدار داده عبور از مسیرهای خارج از چارچوب تعیینشده «فاقد تضمین ایمنی» خواهد بود.
در حوزه دریایی، با وجود افزایش تردد کشتیها و بازگشت نسبی صادرات نفت به سطح پیش از جنگ، اختلاف بر سر مدیریت تنگه هرمز ادامه دارد؛ آمریکا و متحدانش بر بینالمللی بودن این آبراه و عدم دریافت عوارض تأکید دارند، در حالیکه رژیم ایران بر کنترل مسیرها و شروط عبور پافشاری میکند.
همزمان، اختلافهای سیاسی در مذاکرات پابرجاست. واشنگتن از «امتیازدهی» رژیم ایران سخن میگوید، اما مقامهای این رژیم ادعاهای مربوط به بازرسیهای هستهای و نحوه مصرف داراییهای آزادشده را رد کردهاند.
در جبهه منطقهای، لبنان به یکی از محورهای اختلاف تبدیل شده است. آمریکا و کشورهای خلیج فارس خواستار جدا نگه داشتن این پرونده از مذاکرات هستند، در حالیکه منابع نزدیک به تیم مذاکرهکننده رژیم ایران خروج اسرائیل از لبنان را «خط قرمز» معرفی کردهاند.
همزمان، اسرائیل و لبنان گزارش عقبنشینی نیروها از جنوب این کشور را تکذیب کردهاند و درگیریهای پراکنده همچنان ادامه دارد.
در سطح دیپلماتیک، سفر مارکو روبیو به کشورهای خلیج فارس با هدف جلب حمایت از توافق ادامه یافته و شورای همکاری خلیج فارس تأکید کرده که هر توافقی باید امنیت منطقه و آزادی کشتیرانی را تضمین کند.
در پوشش زنده امروز موضوعات زیر را پی میگیریم:
- بررسی پیامدهای توقف طرح تخلیه کشتیها و وضعیت امنیتی تنگه هرمز
- ادامه واکنشها به حمله به کشتی و احتمال افزایش تنش نظامی
- روند مذاکرات فنی ایران و آمریکا و اختلافها بر سر بازرسیهای هستهای
- تحولات مذاکرات لبنان و اسرائیل و احتمال اجرای «طرح آزمایشی»
- واکنش کنگره آمریکا به درخواست بودجه جنگ و تشدید تنشهای سیاسی در واشنگتن
نیوزمکس: حمله به کشتی در هرمز توافق آمریکا و رژیم ایران را به آزمون کشاند
گزارشها از هدف قرار گرفتن یک کشتی باری خبر میدهد؛ همزمان سازمان ملل عملیات عبور امن کشتیها را متوقف کرد
وبسایت نیوزمکس (۲۵ ژوئن ۲۰۲۶) گزارش داده که یک کشتی باری تجاری با پرچم سنگاپور در تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفته و این حادثه، اجرای تفاهمنامه اخیر میان آمریکا و رژیم ایران را با چالش روبرو کرده است.
بر اساس این گزارش، این حمله باعث شد سازمان بینالمللی دریانوردی سازمان ملل متحد (IMO) تلاشهای خود برای همراهی و هدایت کشتیها در این آبراه حیاتی را متوقف کند.
🔹 جزئیات حمله
نیوزمکس به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داده که سپاه پاسداران این حمله را انجام داده است.
گفته شده کشتی «اور لاولی» از ناحیه پل فرماندهی آسیب دیده، اما این حادثه تلفات جانی در پی نداشته است.
گفته شده کشتی «اور لاولی» از ناحیه پل فرماندهی آسیب دیده، اما این حادثه تلفات جانی در پی نداشته است.
🔹 ارتباط با توافق ۶۰ روزه
این گزارش تأکید میکند که این حادثه در چارچوب تفاهمنامهای رخ داده که هفته گذشته میان آمریکا و رژیم ایران امضا شد.
بر اساس این توافق:
- رژیم ایران متعهد شده برای عبور ایمن کشتیها از تنگه هرمز تلاش کند
- در مقابل، آمریکا محدودیتهایی از جمله محاصره بنادر ایران را کاهش داده است
با این حال، نیوزمکس نوشته که هنوز مشخص نیست این حمله تا چه حد بر روند اجرای این توافق تأثیر خواهد گذاشت.
🔹 ارتباط با تحولات اقتصادی
در ادامه گزارش آمده که بهدنبال این تفاهمنامه، آمریکا برخی محدودیتها بر فروش نفت رژیم ایران را کاهش داده و اجازه داده تهران برای نخستین بار در سالهای اخیر نفت خود را با دلار معامله کند.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که وضعیت امنیتی تنگه هرمز همچنان شکننده باقی مانده و گزارشهای متعددی از حمله به کشتیها، اختلاف بر سر مسیرهای عبور و توقف عملیات سازمان ملل منتشر شده است.
رویترز: بازگرداندن تانکرها توسط سپاه همزمان با تشدید تنش لفظی تهران با آمریکا و شورای همکاری
تلویزیون دولتی رژیم ایران از بازگرداندن سه نفتکش خبر داد؛ همزمان وزارت خارجه رژیم ایران بیانیه آمریکا و شورای همکاری خلیج فارس را «تحریکآمیز» خواند
خبرگزاری رویترز (۲۶ ژوئن ۲۰۲۶) گزارش داده که تلویزیون دولتی رژیم ایران اعلام کرده سه نفتکش خارجی که قصد عبور «غیرمجاز» از تنگه هرمز را داشتند، پس از هشدار نیروی دریایی سپاه پاسداران مجبور به بازگشت شدند.
بر اساس این گزارش، این اقدام در ادامه هشدارهای اخیر مقامهای نظامی رژیم ایران درباره استفاده از مسیرهای خارج از چارچوب تعیینشده برای عبور از تنگه هرمز انجام شده است؛ جایی که تهران تأکید دارد عبور کشتیها باید با هماهنگی کامل با نیروهای این رژیم صورت گیرد.
🔹 واکنش تهران به بیانیه آمریکا و شورای همکاری
در همین حال، رویترز (۲۶ ژوئن ۲۰۲۶) به نقل از وزارت امور خارجه رژیم ایران گزارش داده که بیانیه مشترک آمریکا و شورای همکاری خلیج فارس را «حاوی مواضع مداخلهجویانه، غیرمسئولانه و تحریکآمیز» خوانده است.
این واکنش پس از آن مطرح شده که در بیانیه مشترک واشنگتن و کشورهای خلیج فارس، بر آزادی کامل کشتیرانی در تنگه هرمز، رد عوارض و مقابله با فعالیتهای منطقهای رژیم ایران تأکید شده بود.
🔹 تداوم تنش در هرمز
این تحولات در حالی رخ میدهد که طی روزهای اخیر، گزارشهایی از حمله به کشتیها، توقف عملیات سازمان ملل برای تخلیه دریانوردان و اختلاف بر سر مسیرهای عبور در تنگه هرمز منتشر شده است.
در این چارچوب، تضاد میان مواضع رژیم ایران که بر تعیین مسیرها تأکید دارد و مواضع آمریکا و متحدانش که بر بینالمللی بودن این آبراه تأکید دارند، همچنان ادامه دارد.
والاستریت ژورنال: حمله به کشتی در هرمز، توافق آتشبس را با چالش روبرو کرد
مقامهای آمریکایی از حمله سپاه به یک کشتی باری خبر دادند؛ در حالیکه ایران نسبت به مسیرهای جدید کشتیرانی هشدار داده و سازمان ملل عملیات تخلیه را متوقف کرده است
روزنامه والاستریت ژورنال (۲۵ ژوئن ۲۰۲۶) گزارش داده که یک کشتی باری با پرچم سنگاپور در تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفته؛ حادثهای که به گفته منابع آمریکایی، توافق اخیر میان آمریکا و رژیم ایران برای بازگشایی این آبراه را به آزمون کشیده است.
به گفته دو مقام ارشد آمریکایی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز پنجشنبه این کشتی را هدف قرار داده و یکی از منابع گفته یک پهپاد انتحاری بهطور عمدی به سمت کشتی حرکت کرده و آن را هدف قرار داده است.
🔹 توقف عملیات سازمان ملل
این حمله در شرایطی رخ داده که سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) با همکاری آمریکا، عمان و رژیم ایران در حال اجرای طرحی برای تخلیه کشتیهای سرگردان در خلیج فارس بود.
به گزارش والاستریت ژورنال، ساعاتی پس از این حادثه، این نهاد وابسته به سازمان ملل اعلام کرد عملیات تخلیه را متوقف کرده است.
🔹 هشدار رژیم ایران درباره مسیرهای جایگزین
در همین حال، نهاد موسوم به «مدیریت تنگه خلیج فارس» وابسته به رژیم ایران هشدار داده که عبور کشتیها خارج از مسیرهای تعیینشده این نهاد، شامل «تضمین ایمنی» نخواهد بود و از پوشش بیمهای نیز برخوردار نمیشود.
همچنین سپاه پاسداران اعلام کرده که مسیرهای پیشنهادی سازمان ملل، بهویژه مسیر جنوبی در نزدیکی سواحل عمان، «غیرقابل قبول و خطرناک» است و کشتیها باید با این نیرو هماهنگ کنند.
🔹 توقف و تغییر مسیر کشتیها
طبق این گزارش، سپاه به چند نفتکش که از مسیر مورد حمایت سازمان ملل استفاده میکردند، دستور بازگشت داده و دادههای شرکتهای ردیابی کشتیها نشان میدهد تعدادی از کشتیها تغییر مسیر دادهاند.
🔹 چارچوب توافق و چالشهای اجرا
توافق ۶۰ روزه میان آمریکا و رژیم ایران، تهران را ملزم میکند که برای باز نگه داشتن تنگه هرمز و تضمین عبور ایمن کشتیهای تجاری تلاش کند.
در مقابل، آمریکا نیز برخی محدودیتهای اقتصادی و محاصره بنادر ایران را کاهش داده است.
با این حال، این حادثه نشان میدهد که با وجود آغاز اجرای توافق، وضعیت امنیتی در تنگه هرمز همچنان شکننده باقی مانده و اختلاف بر سر نحوه مدیریت مسیرهای کشتیرانی ادامه دارد.
واشنگتنتایمز: ادامه اختلاف آمریکا و رژیم ایران بر سر مصرف داراییهای آزادشده
قالیباف ادعای استفاده از منابع برای خرید محصولات آمریکایی را رد کرد؛ همزمان مقامهای آمریکایی بر تخصیص این منابع به غذا و دارو تأکید دارند
روزنامه واشنگتنتایمز (۲۵ ژوئن ۲۰۲۶) گزارش داده که مقالیباف، رئیس مجلس ارتجاع و یکی از مذاکرهکنندگان رژیم ایران، ادعاهای ایالات متحده درباره استفاده از داراییهای آزادشده برای خرید محصولات کشاورزی آمریکا را رد کرده است.
قالیباف در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس این ادعا را «دروغ» توصیف کرده و گفته است:
«آمریکا به دروغ ادعا میکند داراییهای آزاد شده ما محصولات کشاورزی آنها را خواهد خرید... آمریکا فقط دانههای سویا، وعدههای توخالی و حرفهای بیارزش صادر میکند.»
«آمریکا به دروغ ادعا میکند داراییهای آزاد شده ما محصولات کشاورزی آنها را خواهد خرید... آمریکا فقط دانههای سویا، وعدههای توخالی و حرفهای بیارزش صادر میکند.»
🔹 موضع آمریکا درباره نحوه هزینهکرد منابع
در مقابل، واشنگتنتایمز به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داده که ایالات متحده معتقد است این منابع باید در چارچوبی مشخص، از جمله برای خرید مواد غذایی و دارویی، مورد استفاده قرار گیرد.
یک مقام آمریکایی اعلام کرده که هیچیک از داراییها بدون تحقق شروط تعیینشده در تفاهمنامه آزاد نخواهد شد و نحوه مصرف این منابع باید مورد تأیید واشنگتن قرار گیرد.
همچنین اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، تأکید کرده است که این منابع «به نفع مردم ایران» استفاده خواهد شد و هدف از این سیاست، تأمین نیازهای بشردوستانه عنوان شده است.
🔹 استمرار اختلاف در روند مذاکرات
این اختلاف در حالی مطرح میشود که موضوع نحوه استفاده از داراییهای آزادشده، یکی از محورهای اصلی تنش میان آمریکا و رژیم ایران در کنار مسائل دیگری مانند بازرسیهای هستهای و مدیریت تنگه هرمز است.
واشنگتنتایمز تأکید کرده که این تضاد روایتها نشاندهنده پیچیدگی مسیر مذاکرات و چالشهای پیشروی اجرای تفاهمنامه میان دو طرف است.
واشنگتنپست: حمله به کشتی در مسیر سازمان ملل، روند بازگشایی هرمز را با چالش روبرو کرد
گزارشها از هدف قرار گرفتن یک کشتی باری در مسیر جدید کشتیرانی حکایت دارد؛ همزمان هشدارهای رژیم ایران درباره مسیرهای غیرمجاز و توقف طرحهای دریایی سازمان ملل مطرح شده است
واشنگتنپست (۲۵ ژوئن ۲۰۲۶) گزارش داده که یک کشتی باری در تنگه هرمز، در حالی که از مسیر جدید کشتیرانی مورد حمایت سازمان ملل و عمان عبور میکرد، هدف حمله قرار گرفته است.
بر اساس این گزارش، دو مقام آمریکایی اعلام کردهاند که این کشتی با پرچم سنگاپور هدف حمله قرار گرفته و یکی از منابع مدعی شده که این حمله با پهپاد انجام شده است. در عین حال، مسئولیت این حمله بهطور رسمی اعلام نشده است.
🔹 آسیب به کشتی و ادامه ابهام
به گفته مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMtO)، پل فرماندهی این کشتی آسیب دیده، اما گزارشی از تلفات انسانی منتشر نشده است.
این حادثه پس از افزایش عبور کشتیها از مسیر جدیدی رخ داده که در نزدیکی سواحل عمان و با حمایت سازمان بینالمللی دریانوردی ایجاد شده بود.
🔹 هشدارهای رژیم ایران درباره مسیرها
واشنگتنپست نوشته که همزمان با این رویداد، نیروی دریایی سپاه پاسداران هشدار داده عبور ایمن از تنگه هرمز تنها از مسیرهای اعلامی رژیم ایران امکانپذیر است و مسیرهای دیگر «غیرقابل قبول و خطرناک» تلقی میشوند.
این موضعگیریها با گزارشهای پیشین درباره تهدید کشتیهایی که از مسیرهای جایگزین استفاده میکنند، همسو است.
🔹 تأثیر بر تردد و طرح سازمان ملل
بر اساس این گزارش، عبور کشتیها در روزهای اخیر افزایش یافته و در مقطعی به حدود ۵۰ کشتی در روز رسیده است، اما همچنان کمتر از سطح پیش از جنگ باقی مانده است.
در همین حال، سازمان ملل طرح خود برای تخلیه بیش از ۱۱ هزار دریانورد در منطقه را بهطور موقت متوقف کرده است؛ اقدامی که در پی این حمله و نگرانیهای امنیتی انجام شده است.
🔹 تداوم اختلافها و شکنندگی وضعیت
این گزارش تأکید میکند که این حادثه نشاندهنده شکنندگی وضعیت امنیتی در تنگه هرمز است؛ حتی در حالیکه تلاشها برای بازگشایی مسیرهای کشتیرانی و کاهش فشار بر بازار انرژی ادامه دارد.
همزمان، مذاکرات میان آمریکا و رژیم ایران بر سر مسائل کلیدی مانند مدیریت تنگه و بازرسیهای هستهای همچنان با روایتهای متفاوت و اختلافنظر همراه است.
رویترز: عبور نفت از هرمز به بالاترین سطح از زمان آغاز جنگ رسید
افزایش صادرات نفت پس از آتشبس ثبت شد؛ با این حال تردد کلی کشتیها همچنان پایینتر از سطح پیش از جنگ باقی مانده است
خبرگزاری رویترز (۲۵ ژوئن ۲۰۲۶) گزارش داده که حجم محمولههای نفت خام عبوری از تنگه هرمز در این هفته به بالاترین سطح خود از زمان آغاز درگیری میان آمریکا و اسرائیل با رژیم ایران در ماه فوریه رسیده است.
بر اساس این گزارش، بازگشایی نسبی این آبراه در پی توافق آتشبس موجب افزایش صادرات نفت شده و تقاضای بالا، بهویژه از سوی کشورهای آسیایی، به رشد سریعتر تجارت کمک کرده است.
🔹 افزایش صادرات، اما نه بازگشت کامل
دادههای شرکت تحلیلی «کپلر» نشان میدهد که در روز پنجشنبه:
- چهار نفتکش حدود ۶ میلیون بشکه نفت خام را از تنگه عبور دادهاند
- دو نفتکش دیگر نیز حدود ۴ میلیون بشکه نفت خام مرتبط با رژیم ایران را حمل کردهاند
همچنین در روز چهارشنبه حدود ۱۰.۸ میلیون بشکه نفت از طریق شش نفتکش صادر شده است.
با این حال، رویترز تأکید کرده که حجم تردد کشتیها همچنان فاصله قابلتوجهی با سطح پیش از جنگ دارد؛ زمانی که بهطور میانگین روزانه حدود ۱۲۵ کشتی از این آبراه عبور میکردند.
🔹 عامل رشد: نگرانی از بسته شدن دوباره تنگه
رویترز گزارش داده که نگرانیها درباره مدت زمان باز ماندن تنگه هرمز، باعث افزایش فعالیت تجاری شده و شرکتها تلاش کردهاند در کوتاهمدت از این مسیر بیشترین استفاده را داشته باشند.
🔹 چالش در برآورد حجم واقعی
این گزارش همچنین اشاره میکند که بهدلیل اختلال در سیستمهای ردیابی کشتیها (AIS) و خاموش بودن برخی از این سامانهها، محاسبه دقیق حجم کل صادرات نفت از تنگه هرمز همچنان دشوار است.
رویترز: توقف عملیات اسکورت کشتیها در هرمز پس از حمله به یک شناور
سازمان ملل پس از گزارش حمله به یک کشتی در نزدیکی عمان، عملیات اسکورت و عبور امن را متوقف کرد؛ منابع آمریکایی رژیم ایران را مسئول این حمله دانستهاند
خبرگزاری رویترز (۲۵ ژوئن ۲۰۲۶) گزارش داده که سازمان بینالمللی دریانوردی وابسته به سازمان ملل، پس از گزارش حمله به یک کشتی در نزدیکی سواحل عمان، عملیات اسکورت و عبور کشتیها از تنگه هرمز را متوقف کرده است.
بر اساس این گزارش، آژانس عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMtO) اعلام کرده که یک کشتی باری در نزدیکی عمان هدف اصابت یک پرتابه قرار گرفته است. این حادثه تنها چند ساعت پس از هشدارهای رژیم ایران درباره استفاده از مسیرهای «تأییدنشده» رخ داده است.
🔹 روایتهای متفاوت درباره عامل حمله
رویترز به نقل از دو مقام آمریکایی گزارش داده که رژیم ایران به سوی این کشتی شلیک کرده است.
در مقابل، بهطور رسمی مسئولیت این حمله اعلام نشده و مقامهای رسمی رژیم ایران نیز گزارشی درباره نقش خود ارائه نکردهاند.
🔹 هشدار ایران درباره مسیرهای کشتیرانی
در همین حال، نهاد موسوم به «اداره تنگه خلیج فارس» وابسته به رژیم ایران اعلام کرده که عبور کشتیها خارج از مسیرهای تعیینشده این نهاد، «فاقد تضمین امنیت» خواهد بود.
در این بیانیه آمده است که پیامدهای عبور از مسیرهای غیرمجاز بر عهده مالک و فرمانده کشتی خواهد بود.
🔹 بازگشت نگرانیها درباره توافق
رویترز تأکید کرده که توقف عملیات اسکورت کشتیها، نگرانیها درباره پایداری تفاهمنامه میان آمریکا و رژیم ایران را دوباره افزایش داده است.
این در حالی است که مقامات آمریکایی پیشتر اعلام کرده بودند تردد نفتکشها در تنگه هرمز در حال بازگشت به سطح پیش از جنگ است و تلاشهایی برای تثبیت شرایط در جریان بوده است.
فرانسه و ایتالیا: حمایت از توافق آمریکا و رژیم ایران و تأکید بر آزادی کشتیرانی در هرمز
پاریس و رم اعلام کردند راهحل خاورمیانه «دیپلماتیک» است و هرگونه ترتیبات در تنگه هرمز باید مطابق حقوق بینالملل و بدون محدودیت باشد
کاخ الیزه در بیانیه مشترک فرانسه و ایتالیا (۲۵ ژوئن ۲۰۲۶) اعلام کرد دو کشور از تفاهمنامه میان ایالات متحده و رژیم ایران استقبال کرده و از ادامه تلاشها برای دستیابی به یک توافق پایدار حمایت میکنند.
در این بیانیه تأکید شده که دیپلماسی تنها مسیر کاهش تنشها در خاورمیانه است و هدف از این روند باید تضمین این موضوع باشد که رژیم ایران به سلاح هستهای دست پیدا نکند.
🔹 تأکید بر تنگه هرمز
فرانسه و ایتالیا همچنین بر اهمیت احیای «دریانوردی آزاد و ایمن» در تنگه هرمز تأکید کردهاند و اعلام کردند هرگونه ترتیبات مربوط به این آبراه باید:
- مطابق با حقوق بینالملل دریاها باشد
- در چارچوب سازوکارهای سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) انجام شود
این موضع در حالی مطرح میشود که اختلافها بر سر مدیریت تنگه و احتمال دریافت هزینه از کشتیها همچنان ادامه دارد.
🔹 پیوند با لبنان و تحولات منطقهای
در بخش دیگری از بیانیه، دو کشور بر حمایت از حاکمیت کامل لبنان و انحصار سلاح در اختیار دولت این کشور تأکید کردهاند.
آنها همچنین از برنامههایی برای ایجاد یک مأموریت اروپایی در لبنان در آینده خبر داده و بر ادامه همکاری بینالمللی برای ثبات این کشور تأکید کردهاند.
🔹 تأکید بر راهحل سیاسی در منطقه
پاریس و رم بار دیگر تأکید کردهاند که راهحل پایدار برای بحرانهای منطقه، از جمله خاورمیانه، تنها از طریق مسیر سیاسی و دیپلماتیک امکانپذیر است.
