پوشش زنده دوشنبه؛ تداوم آتشبس شکننده و تمرکز مذاکرات بر تنگه هرمز

عبور کشتیهای تجاری در تنگه هرمز در میان آتشبس شکننده ایران و آمریکا – ژوئن ۲۰۲۶
۱۴۰۵/۴/۷
پس از چند روز تبادل حملات و تهدیدهای متقابل، آمریکا و رژیم ایران بر سر توقف موقت عملیات نظامی توافق کردهاند، اما اختلاف بر سر تنگه هرمز همچنان ادامه دارد و محور مذاکرات جدید در قطر قرار گرفته است
بر اساس گزارش آکسیوس، ایالات متحده و رژیم ایران توافق کردهاند «فعالیتهای نظامی» را متوقف کنند و قرار است برای ادامه مذاکرات روز سهشنبه در دوحه دیدار کنند.
این توافق پس از چند روز تبادل حملات صورت گرفته؛ جایی که:
- آمریکا اعلام کرده حملاتش در پاسخ به حمله به نفتکشها در هرمز بوده
- همزمان، رژیم ایران از حملات به پایگاههای آمریکا در بحرین و کویت خبر داده است
اختلاف اصلی همچنان بر سر تنگه هرمز است:
- آمریکا بر «عبور آزاد کشتیها» تأکید دارد
- در مقابل، رژیم ایران خواهان «هماهنگی عبور کشتیها» شده است
در پوشش زنده دوشنبه خبرهای زیر را پی می گیریم:
مهمترین خبرهایی که در پوشش زنده دوشنبه پی میگیریم:
وضعیت آتشبس و توقف حملات
- پیگیری اینکه آیا «توقف فعالیتهای کینتیکی» (طبق گزارش آکسیوس) واقعاً اجرا میشود یا نقض میگردد
- گزارشهای جدید از:
- حملات احتمالی جدید آمریکا
- پاسخ یا تحرکات نظامی رژیم ایران
- نقل مواضع هر دو طرف درباره پایبندی یا نقض آتشبس
- وضعیت در تنگه هرمز
- لبنان
واکنش آمریکا: هشدار درباره «گروگانگیری تنگه هرمز» توسط رژیم ایران
نماینده آمریکا در سازمان ملل اعلام کرد واشنگتن در صورت ادامه تهدید کشتیرانی، به عملیات نظامی ادامه میدهد؛ همزمان ادعا شد اکثریت کشورها در مخالفت با اقدامات تهران همنظر هستند
مایک والتز، نماینده ایالات متحده در سازمان ملل، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس (۲۸ ژوئن ۲۰۲۶ - ۷تیر ۱۴۰۵) اعلام کرد:
«اگر رژیم ایران تصور کند آمریکا در حالی که یک آبراه بینالمللی را به گروگان میگیرد، بیتفاوت خواهد ماند، در اشتباه است»
«اگر رژیم ایران تصور کند آمریکا در حالی که یک آبراه بینالمللی را به گروگان میگیرد، بیتفاوت خواهد ماند، در اشتباه است»
او در مصاحبهای با فاکسنیوز نیز تأکید کرد:
«آمریکا در صورت ادامه حملات به کشتیرانی یا پایگاههای خود، به هدف قرار دادن زیرساختهایی که برای کنترل تنگه استفاده میشوند ادامه خواهد داد»
«آمریکا در صورت ادامه حملات به کشتیرانی یا پایگاههای خود، به هدف قرار دادن زیرساختهایی که برای کنترل تنگه استفاده میشوند ادامه خواهد داد»
🔹 ادعای حمایت بینالمللی
والتز مدعی شد:
«۱۴۳ کشور در سازمان ملل همنظرند که این رفتار نقض قوانین بینالمللی است»
«۱۴۳ کشور در سازمان ملل همنظرند که این رفتار نقض قوانین بینالمللی است»
او همچنین افزود که حتی:
«چین نیز با دریافت عوارض یا هزینه از کشتیها در تنگه هرمز مخالفت کرده است»
«چین نیز با دریافت عوارض یا هزینه از کشتیها در تنگه هرمز مخالفت کرده است»
🔹 اشاره به نقش عمان
در این اظهارات آمده است:
«ایران تلاش کرده بود با کمک عمان سازوکاری برای دریافت عوارض ایجاد کند، اما عمان این طرح را رد کرده است»
«ایران تلاش کرده بود با کمک عمان سازوکاری برای دریافت عوارض ایجاد کند، اما عمان این طرح را رد کرده است»
🔹 وضعیت کشتیرانی و بازار انرژی
به گفته والتز:
«نیروهای آمریکا به خروج دهها کشتی از تنگه ادامه میدهند»
«نیروهای آمریکا به خروج دهها کشتی از تنگه ادامه میدهند»
او همچنین ادعا کرد:
«قیمت جهانی نفت در حال کاهش است و تلاش ایران برای فشار بر اقتصاد جهانی با شکست مواجه شده است»
«قیمت جهانی نفت در حال کاهش است و تلاش ایران برای فشار بر اقتصاد جهانی با شکست مواجه شده است»
🔹 خلاصه
این موضعگیری به موارد زیر اشاره دارد:
- «هشدار آمریکا درباره ادامه عملیات در صورت تهدید کشتیرانی»
- «توصیف اقدامات رژیم ایران بهعنوان تلاش برای کنترل غیرقانونی تنگه»
- «ادعای حمایت گسترده بینالمللی از موضع واشنگتن»
- «اختلاف ادامهدار بر سر عبور کشتیها و مدیریت تنگه هرمز»
نوبه ای از تحولات: تمرکز بر تنگه هرمز و واکنشهای جدید
گزارشها از ادامه اختلاف بر سر کنترل تنگه هرمز، آغاز رایزنیهای جدید ایران با عمان و افزایش واکنشهای بینالمللی حکایت دارد
در ادامه تحولات روز دوشنبه ۲۹ ژوئن ۲۰۲۶، گزارش رویترز نشان میدهد که تلاشهای رژیم ایران برای اعمال کنترل بیشتر بر تنگه هرمز، از جمله بحث دریافت عوارض از کشتیها، با موانع حقوقی مواجه است.
به نقل از یک تحلیل منتشرشده در «کانورسیشن»،
«بر اساس حقوق بینالملل، تنگه هرمز یک آبراه بینالمللی است و امکان وضع عوارض برای عبور کشتیها وجود ندارد»
«بر اساس حقوق بینالملل، تنگه هرمز یک آبراه بینالمللی است و امکان وضع عوارض برای عبور کشتیها وجود ندارد»
همزمان، منابع شبکههای اجتماعی عربنیوز گزارش دادهاند که:
«نخستین نشست کمیته مشترک رژیم ایران و عمان درباره تنگه هرمز برگزار شده است»
«نخستین نشست کمیته مشترک رژیم ایران و عمان درباره تنگه هرمز برگزار شده است»
ادامه واکنشهای بینالمللی
در همین حال، وزیر خارجه آلمان در پیامی اعلام کرده است:
«آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز نباید به خطر بیفتد»
و حملات اخیر رژیم ایران به بحرین و کویت «غیرقابل قبول» توصیف شده است
«آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز نباید به خطر بیفتد»
و حملات اخیر رژیم ایران به بحرین و کویت «غیرقابل قبول» توصیف شده است
همزمان، برخی چهرههای آمریکایی از جمله نیکی هیلی نیز خواستار:
«ادامه تحریمها و فشار اقتصادی علیه رژیم ایران»
شدهاند.
«ادامه تحریمها و فشار اقتصادی علیه رژیم ایران»
شدهاند.
تنش در لبنان
در تحولی جداگانه، منابع رسانهای گزارش دادهاند:
«نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان، توافق سهجانبه با اسرائیل و آمریکا را رد کرده»
و هشدار داده که این توافق میتواند:
«به تشدید بحران داخلی در لبنان منجر شود»
«نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان، توافق سهجانبه با اسرائیل و آمریکا را رد کرده»
و هشدار داده که این توافق میتواند:
«به تشدید بحران داخلی در لبنان منجر شود»
خلاصه
بر اساس تازهترین گزارشها:
- «بحث کنترل و مدیریت تنگه هرمز همچنان محور اصلی اختلاف است»
- «تلاشهای دیپلماتیک جدید (از جمله رایزنی با عمان) آغاز شده است»
- «کشورهای غربی و منطقهای بر آزادی کشتیرانی تأکید دارند»
- «تنشهای منطقهای بهویژه در لبنان نیز ادامه دارد»
آکسیوس: توافق آمریکا و رژیم ایران برای توقف حملات و برنامهریزی دیدار در قطر
منابع آکسیوس از توافق دو طرف برای توقف «فعالیتهای کینتیکی» خبر دادند؛ اختلاف بر سر تنگه هرمز محور اصلی مذاکرات جدید در دوحه خواهد بود
سایت آکسیوس (۲۸ ژوئن ۲۰۲۶) گزارش داد که ایالات متحده و رژیم ایران توافق کردهاند حملات نظامی علیه یکدیگر را متوقف کنند و برای ادامه مذاکرات، قرار است روز سهشنبه در پایتخت قطر دیدار کنند.
به گفته یک مقام ارشد آمریکایی:
«تصمیم گرفتیم تمام فعالیتهای کینتیکی را متوقف کنیم»
که بهگفته آکسیوس به معنای توقف حملات و اقدامات نظامی مستقیم است.
«تصمیم گرفتیم تمام فعالیتهای کینتیکی را متوقف کنیم»
که بهگفته آکسیوس به معنای توقف حملات و اقدامات نظامی مستقیم است.
🔹 زمینه توافق و اختلافات
بر اساس این گزارش، این توافق در حالی بهدست آمده که:
- «تنها ۱۱ روز از آغاز آتشبس میگذرد»
- «حملات اخیر دو طرف، این توافق را در وضعیت شکننده قرار داده است»
آکسیوس تأکید کرده است:
«ازسرگیری درگیریها ناشی از تفسیرهای متفاوت از یادداشت تفاهم بوده است»
و بهویژه اختلاف در مورد:
«مفاد مربوط به تنگه هرمز»
«ازسرگیری درگیریها ناشی از تفسیرهای متفاوت از یادداشت تفاهم بوده است»
و بهویژه اختلاف در مورد:
«مفاد مربوط به تنگه هرمز»
🔹 مفاد توافق موقت
در این گزارش آمده است که طبق تفاهمنامه:
-
رژیم ایران متعهد شده:
«حداکثر تلاش خود را برای تضمین عبور امن کشتیهای تجاری انجام دهد» -
در مقابل، ایالات متحده:
«محاصره بنادر ایران را لغو کرده است»
🔹 موضوع کانال ارتباطی نظامی
آکسیوس گزارش داده که در مذاکرات قبلی در سوئیس:
«دو طرف بر ایجاد یک خط ارتباطی مستقیم بین ارتش آمریکا و سپاه پاسداران توافق کردهاند»
«دو طرف بر ایجاد یک خط ارتباطی مستقیم بین ارتش آمریکا و سپاه پاسداران توافق کردهاند»
اما به گفته این رسانه:
«تا روز شنبه این کانال هنوز عملیاتی نشده بود»
«تا روز شنبه این کانال هنوز عملیاتی نشده بود»
همزمان، رژیم ایران بار دیگر اعلام کرده است:
«کشتیها برای عبور از تنگه باید هماهنگی انجام دهند»
«کشتیها برای عبور از تنگه باید هماهنگی انجام دهند»
🔹 تغییر محل و محور مذاکرات
در ادامه این گزارش آمده است:
«مذاکرات ابتدا قرار بود در سوئیس درباره برنامه هستهای برگزار شود»
«مذاکرات ابتدا قرار بود در سوئیس درباره برنامه هستهای برگزار شود»
اما با تشدید تنشها:
- «محل مذاکرات به دوحه تغییر کرده است»
- «تمرکز گفتگوها بر تنگه هرمز قرار گرفته است»
🔹 خلاصه
این گزارش آکسیوس به موارد زیر اشاره میکند:
- «توافق آمریکا و رژیم ایران برای توقف حملات»
- «برنامهریزی برای دیدار در دوحه»
- «ادامه اختلاف بر سر تفسیر مفاد توافق»
- «تمرکز مذاکرات بر وضعیت تنگه هرمز»
- «عدم اجرای کامل کانال ارتباطی نظامی میان دو طرف»
رویترز: گزارشی درباره غیرقانونی بودن دریافت عوارض از تنگه هرمز
تحلیل منتشرشده در «کانورسیشن» که توسط رویترز نقل شده، تأکید دارد رژیم ایران از نظر حقوق بینالملل امکان دریافت عوارض از کشتیهای عبوری را ندارد
خبرگزاری رویترز (۲۹ ژوئن ۲۰۲۶) به نقل از یک گزارش تحلیلی در وبسایت «کانورسیشن» اعلام کرد که رژیم ایران «از نظر حقوقی قادر به دریافت عوارض» از کشتیهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند، نخواهد بود.
در این گزارش آمده است که:
«تنگه هرمز یک تنگه بینالمللی است و کشتیها دارای حق عبور ترانزیتی هستند»
«تنگه هرمز یک تنگه بینالمللی است و کشتیها دارای حق عبور ترانزیتی هستند»
اختلاف بر سر کنترل تنگه
رویترز گزارش داده است که در جریان تنشهای اخیر:
«رژیم ایران تلاش کرده است کنترل تنگه هرمز را به یک ویژگی دائمی تبدیل کند»
«رژیم ایران تلاش کرده است کنترل تنگه هرمز را به یک ویژگی دائمی تبدیل کند»
همچنین نگرانیهایی مطرح شده است که:
«ایران ممکن است بخواهد از حدود ۱۳۰ کشتی عبوری روزانه عوارض دریافت کند»
«ایران ممکن است بخواهد از حدود ۱۳۰ کشتی عبوری روزانه عوارض دریافت کند»
موانع حقوقی
در تحلیل نقلشده در این گزارش تأکید شده است:
«بر اساس کنوانسیون حقوق دریاها، کشورهای ساحلی نمیتوانند عبور ترانزیتی کشتیها را متوقف یا مشروط به پرداخت هزینه کنند»
«بر اساس کنوانسیون حقوق دریاها، کشورهای ساحلی نمیتوانند عبور ترانزیتی کشتیها را متوقف یا مشروط به پرداخت هزینه کنند»
همچنین آمده است:
«طرحهای تفکیک ترافیک دریایی عمدتاً در آبهای عمان قرار دارند»
«طرحهای تفکیک ترافیک دریایی عمدتاً در آبهای عمان قرار دارند»
این موضوع بهعنوان یکی از دلایل محدودیت ایران در اعمال کنترل کامل بر مسیر عبور کشتیها مطرح شده است.
وضعیت تنگه در جریان جنگ
در ادامه گزارش آمده است که طی ماههای اخیر:
- «بیش از ۴۰ کشتی تجاری هدف حمله قرار گرفتهاند»
- «برخی دریانوردان کشته شدهاند»
- «کشتیرانی برای بیش از سه ماه با اختلال جدی مواجه بوده است»
همچنین اشاره شده است که در تفاهمنامه اخیر:
«ایران متعهد شده برای مدت ۶۰ روز عبور امن کشتیها را بدون هزینه تضمین کند»
«ایران متعهد شده برای مدت ۶۰ روز عبور امن کشتیها را بدون هزینه تضمین کند»
خلاصه
این گزارش رویترز به موارد زیر اشاره میکند:
- «تلاش رژیم ایران برای اعمال کنترل بیشتر بر تنگه هرمز»
- «عدم امکان قانونی دریافت عوارض از کشتیها»
- «نقش حقوق بینالملل در تضمین عبور آزاد»
- «ادامه تنشها و اختلال در کشتیرانی در جریان درگیریها»
