بحران منطقهای ادامه دارد؛ تنشهای دریایی، حملات پراکنده و ابهام در مذاکرات

تنشهای دریایی و منطقهای در هرمز، دریای خزر و دریای سرخ – دوشنبه ۲۷ ژوئیه
۱۴۰۵/۵/۵
ایران تعلیق مذاکرات را اعلام کرد؛ آمریکا گزینهها را حفظ کرده؛ اوکراین کشتی ایرانی را زد؛ تنشهای منطقهای رو به گسترش
با گذشت دو روز از وقفه حملات آمریکا، تهران همچنان نسبت به نیت واشینگتن بدبین است و میگوید توقف حملات «تاکتیکی» است. در دریای خزر، اوکراین یک کشتی ایرانی حامل محموله نظامی را هدف قرار داد و رژیم ایران تهدید به پاسخ کرده است. در هرمز، انفجار یک نفتکش پس از برخورد با مین و توقیف یک نفتکش در دریای عمان، تنش دریایی را دوباره بالا برده است. حوثیها در دریای سرخ حملات را از سر گرفتهاند و عربستان پاسخ داده است. در غزه، حمله اسرائیل یک مقام ارشد امنیتی حماس را کشت. در سطح دیپلماسی، کاخ سفید تأکید کرده همه گزینهها روی میز است و ترامپ میگوید رژیم ایران «در حال بررسی مذاکره» است. ایران به پاکستان اعلام کرده مذاکرات را ترک نکرده بلکه «تعلیق» کرده و اولویت را هرمز → داراییها → پرونده هستهای میداند.
موضوعاتی که امروز دنبال میکنیم
-
وضعیت هرمز: انفجار نفتکش، توقیف نفتکش در عمان، مسیرهای جنوبی و فشار آمریکا
-
وقفه حملات آمریکا: آیا وقفه ادامه مییابد؟ ارزیابی سنتکام و هشدار ستاد مشترک
-
حمله اوکراین به کشتی ایرانی: واکنش ایران، احضار کاردار، تهدید به پاسخ
-
مذاکرات ایران–عمان–پاکستان: تعلیق مذاکرات، شروط رژیم ایران، نقش آمریکا
-
حوثیها و دریای سرخ: حملات موشکی، تأثیر بر نفت عربستان
-
حمله اسرائیل در غزه: کشتهشدن مقام ارشد امنیتی حماس
-
اهداف هستهای احتمالی: کوه کلنگ، فردو، طالقان-۲، اصفهان، نطنز
-
مواضع کاخ سفید: حفظ گزینهها، ورود داراییهای نظامی جدید
-
سپاه و حملات منطقهای: حمله به کویت، بحرین، عراق
-
بازار انرژی: تأثیر تنشها بر نفت و بنزین
آمریکا تشدید عملیات در ایران را متوقف کرد؛ بحث درباره ذخایر پدافندی ادامه دارد
مقامها: ارتش آماده حملات دو هفتهای بود؛ کاخ سفید میان دیپلماسی و خطرات عملیاتی در رفتوبرگشت است
والاستریت ژورنال: کارزار نظامی آمریکا به تعویق افتاد
روزنامه گزارش داد ترامپ تشدید گسترده عملیات در ایران را متوقف کرده تا فرصت برای احیای دیپلماسی و بررسی پیامدهای کاهش ذخایر مهمات فراهم شود.
ارتش آماده حملات فشرده بود
به گفته مقامهای آگاه، ارتش آمریکا روز جمعه آماده آغاز مجموعهای از حملات فشرده بود؛ عملیاتی که میتوانست تا دو هفته ادامه یابد.
هشدار رئیس ستاد مشترک درباره ذخایر رهگیرها
ژنرال دن کین به کاخ سفید اطلاع داده ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت و سامانههای پدافند هوایی کاهش یافته است. او گفته این کاهش مانع عملیات گسترده نمیشود اما خطرات آن را افزایش میدهد.
سنتکام: توان ادامه عملیات وجود دارد
در مقابل، دریاسالار برد کوپر فرمانده سنتکام معتقد است آمریکا با وجود محدودیت ذخایر همچنان قادر به ادامه عملیات است؛ زیرا حملات گستردهتر میتواند توان ایران برای شلیک انبوه موشکها را کاهش دهد.
ترامپ: ذخایر مهمات «بسیار بیشتر از نیاز» است
ترامپ در گفتوگو با والاستریت ژورنال ادعای کاهش نگرانکننده ذخایر را رد کرده و گفته: «ما بسیار بیشتر از هر کشور دیگری مهمات داریم؛ بسیار بیشتر از آنچه نیاز داریم.»
هشدار کاخ سفید درباره انتشار آمار
کاخ سفید هشدار داده انتشار آمار دقیق مصرف پاتریوت و تاد (tHAAD) توسط رسانهها میتواند امنیت ملی آمریکا را به خطر بیندازد.
سیبیاس: والتز میگوید توقف حملات برای «دادن فضا به دیپلماسی» است
والتز: ترامپ رئیسجمهور صلح است؛ همه گزینهها روی میز است و دیپلماسی متوقف نشده
در برنامه Face the Nation شبکه سیبیاس، مجری با اشاره به نظرسنجی جدید گفت: ۶۷٪ آمریکاییها خواهان پایان فوری درگیری هستند و بسیاری معتقدند آمریکا به اهداف اعلامشده—باز کردن تنگه هرمز، پایان برنامه هستهای ایران، و توقف تهدیدات منطقهای—نخواهد رسید.
والتز: مردم اهداف را حمایت میکنند، اما جنگ سخت است
مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، گفت:
-
«هیچکس تعجب نمیکند که ما میخواهیم این درگیری پایان یابد.»
-
«اهداف رئیسجمهور شفاف بوده و مردم آمریکا از آنها حمایت میکنند.»
-
«این کار سخت است، اما جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای کار کاملاً درستی بوده است.»
او افزود:
-
«در جنگهای بیپایان افغانستان و عراق، اهداف سیاسی تغییر کرد. این بار رئیسجمهور مسیر را روشن نگه داشته است.»
توقف حملات برای ایجاد فضای دیپلماتیک
مجری پرسید: پس از ۱۳ روز بمباران، چرا جمعه و شنبه حملهای انجام نشد؟
والتز پاسخ داد:
-
«این توقف برای دادن فضا به دیپلماسی است.»
-
«ترامپ سال گذشته دیپلماسی را امتحان کرد، امسال هم امتحان کرده. او رئیسجمهور صلح است.»
-
«اما اشتباه نکنید: داراییهای نظامی اضافی در حال ورود به منطقه هستند و همه گزینهها روی میز است.»
مذاکرات فقط درباره هرمز نیست
مجری پرسید: آیا مذاکرات فقط برای بازگشایی هرمز با توقف ۳۰ روزه جنگ است؟
والتز گفت:
-
«نه، همه گفتگوها ادامه دارد—در بالاترین سطوح و سطوح فنی.»
-
«مربوط به برنامه هستهای، مربوط به تنگه هرمز. دیپلماسی متوقف نشده است.»
کمبود رهگیر و مصرف مهمات
مجری به گزارش سیبیاس اشاره کرد که آمریکا نمیتواند نرخ مصرف مهمات دقیق را حفظ کند و کمبود رهگیر وجود دارد.
والتز گفت:
-
«کاش درباره تخریب گسترده مهمات ایران هم صحبت میکردید.»
-
«ایران بسیار کمتر از آنچه در پایگاه صنعتی خود داشت، باقی مانده.»
-
«اگر رئیسجمهور هیچ کاری نمیکرد، ایران یک سپر متعارف عظیم میساخت که میتوانست گریز هستهای خود را پشت آن پنهان کند.»
نقش روسیه در کمک به ایران
مجری پرسید: زلنسکی گفته تصاویر ماهوارهای روسیه از پایگاههای آمریکا در خلیج فارس در ایران ظاهر میشود. سطح دخالت روسیه چقدر است؟
والتز گفت:
-
«رابطه همزیستی روسیه و ایران را دیدهاید، بهویژه با پهپادهای ایرانی.»
-
«ایران فناوری پهپاد را به روسیه داده و روسیه آن را در کییف استفاده میکند.»
-
«ترامپ این هفته با پوتین و شی صحبت کرده و هشدار داده اگر کمک کنند، اتفاقات بدی رخ خواهد داد.»
تهران: «هیچ درخواست مذاکره با آمریکا ندادهایم؛ هرمز همچنان بسته است»
بقایی: پیامها از طریق میانجیها منتقل میشود؛ مذاکرات با واشینگتن «در دیانای ما نیست»
رژیم ایران: درخواست ازسرگیری گفتگوها ندادهایم
بقایی، سخنگوی وزارت خارجه رژیم ایران، گفت تهران هیچ درخواستی برای ازسرگیری مذاکرات با آمریکا جهت پایان جنگ ارائه نکرده است.
پیامها فقط از طریق میانجیها
بقایی گفت: «میانجیها پیامهایی را از سوی آمریکا منتقل میکنند، اما هیچ مذاکرهای با واشینگتن نداریم.»
بقایی: مذاکره با آمریکا «در دیانای ما نیست»
او تأکید کرد: «ایران درخواستی برای ازسرگیری مذاکرات نداده است؛ در دیانای ما نیست.»
هرمز همچنان بسته است
بقایی گفت وضعیت در تنگه هرمز هیچ تغییری نکرده و «تنگه همچنان بسته است».
مذاکرات رژیم ایران–عمان مثبت بوده است
او گفت گفتگوهای ایران و عمان درباره مدیریت تنگه هرمز «مثبت» بوده است.
ایران: برخی کشورهای خلیج در جنگ آمریکا دخالت داشتهاند
بقایی گفت برخی کشورهای خلیج فارس در جنگ آمریکا علیه ایران دخالت داشتهاند اما جزئیات بیشتری ارائه نکرد.
نیوزمکس: هولت میگوید کمپین آمریکا سپاه پاسداران را «در حال نابودی» قرار داده است
هولت: حملات آمریکا تا زمان مذاکره تهران یا فروپاشی کنترل رژیم ادامه خواهد یافت
سرتیپ بازنشسته نیروی هوایی بلین هولت در گفتوگو با نیوزمکس گفت کمپین بمباران آمریکا علیه رژیم ایران در حال از بین بردن سپاه پاسداران است و تا زمانی ادامه خواهد یافت که تهران مذاکره کند یا کنترل خود را از دست بدهد.
هولت گفت این عملیات تاکنون بیش از ۱۳٬۰۰۰ هدف را منهدم کرده است؛ آماری که او آن را بخشی از عملیات مشترک آمریکا–اسرائیل تحت عنوان «خشم حماسی» (Epic Fury) دانست.
هدف راهبردی: قطع فرماندهی و لجستیک سپاه
هولت تأکید کرد:
-
«ما مردم ایران را هدف نمیگیریم.»
-
«ما خطوط ارتباطی و لجستیکی سپاه را میزنیم تا توانایی عملیات از آنها گرفته شود.»
-
پلها، برق، گرههای لجستیکی و زیرساختهای مرتبط با توان نظامی در فهرست اهداف قرار دارند.
او ریتم عملیات را چنین توصیف کرد:
-
«حمله → وقفه → ارزیابی» فرماندهان باید ببینند «این اقدام چگونه چهره میدان را تغییر داده است».
زمینه تشدید: کشتهشدن نیروهای آمریکایی
هولت گفت تشدید حملات پس از حمله موشکی رژیم ایران به پایگاه موفقالسلطی در اردن در ۱۷ ژوئیه آغاز شد؛ حملهای که منجر به کشتهشدن:
-
سرباز وظیفه ایزابلا گونزالس
-
ستوان یکم تایلر جیمز فیهان
-
و احتمالاً سرجوخه آنجل رامپرساد شد.
یک سرباز دیگر نیز روز بعد در عراق هنگام انفجار کنترلشده یک پهپاد ایرانی کشته شد.
ترامپ روز جمعه گفت آمریکا «کاملاً آماده و مسلح» است اما هنوز درباره تشدید گستردهتر تصمیم نگرفته است.
مرحله بعدی: آزمون اراده رژیم ایران
هولت گفت:
-
«ما لجستیک، توانایی و فرماندهی سپاه را تضعیف خواهیم کرد تا زمانی که مردم ایران تصمیم بگیرند کار را تمام کنند.»
-
درباره موج بعدی حملات: «شاید بله، شاید نه. خواهیم دید.»
بحران اطلاعرسانی پنتاگون
هولت تأیید کرد که شفافیت کم باعث ناامیدی شده است:
-
NPR گزارش داده از ماه مه هیچ نشست خبری پنتاگون برگزار نشده
-
وزیر دفاع پیت هگست و ژنرال دن کین آخرین بار در جلسه سنا حاضر شدند
-
هگست هزینه جنگ را ۳۷.۵ میلیارد دلار اعلام کرده است
هولت گفت:
-
«همه شفافیت بیشتری میخواهند.»
-
اما نشستهای خبری روزانه میتواند نیروهای حاضر در میدان را تضعیف کند.
-
«من از موضع فعلی حمایت میکنم؛ احتیاط به نفع نیروهای ماست.»
والاستریت ژورنال: فهرست اهداف احتمالی ترامپ در ایران فراتر از کوه کلنگ است
WSJ: پس از حملات گسترده، چند سایت هستهای قدیمی و بازسازیشده ممکن است در فهرست حملات جدید قرار گیرند
والاستریت ژورنال نوشت اگر ترامپ تهدید خود برای حمله بزرگ جدید را عملی کند، فهرست اهداف آمریکا میتواند فراتر از کوه کلنگ باشد و شامل سایتهای بازسازیشده یا باقیمانده برنامه هستهای ایران شود.
ارزیابی کارشناسان
دیوید آلبرایت، رئیس موسسه علوم و امنیت بینالملل، گفت: «بخش عمده سایتهای لازم برای ساخت سلاح هستهای هدف قرار گرفتهاند، اما اسرائیل ممکن است از سایتهای جدید مطلع باشد و برخی سایتهای قدیمی در حال بازسازی نیز میتوانند دوباره هدف قرار گیرند.»
اهداف بالقوه
۱) کوه کلنگ – هدف اصلی و حیاتی
WSJ میگوید ترامپ بارها چشمانداز حمله به کوه کلنگ را مطرح کرده است. بهنام بنطالبلو میگوید: «هرچه زمان میگذرد، کوه کلنگ برای تلاش ایران برای بازسازی حیاتیتر میشود.»
-
مجموعه تونل کوچکتر مرتبط با کلنگ که در ۲۰۰۷ ساخته و پس از حملات «چکش نیمهشب» پلمپ شد، نیز قابل هدف است.
۲) طالقان-۲ – پارچین
طبق تصاویر ماهوارهای، ایران ماههاست بیسروصدا در حال بازسازی طالقان-۲ در پارچین است؛ سایتی که:
-
در اکتبر ۲۰۲۴
-
و مارس ۲۰۲۶ در حملات اسرائیل بهشدت آسیب دید.
این سایت در برنامههای قبلی ایران برای توسعه مواد منفجره قوی مورد استفاده در انفجار هستهای نقش داشت.
۳) فردو – سایت عمیق ۹۰ متری
WSJ میگوید:
-
شش بمبافکن B-2 آمریکا به فردو آسیب جدی وارد کردند
-
هر B-2 دو بمب سنگرشکن را روی کانالهای تهویه انداخت
-
ساختمانهای پشتیبانی روی زمین که شامل سانتریفیوژهای تولید ایزوتوپهای قابل استفاده در غنیسازی هستند، هنوز قابل هدف هستند
۴) اصفهان – بزرگترین مرکز تحقیقاتی هستهای
مرکز فناوری هستهای اصفهان در عملیات «چکش نیمهشب» با موشکهای کروز زیردریایی هدف قرار گرفت.
WSJ میگوید:
-
تونلها همچنان مهر و موم هستند
-
اما در سایت روی زمین فعالیت و تردد خودروها دیده میشود
-
کارشناسان معتقدند این فعالیتها احتمالاً بازیابی مواد است نه بازسازی کامل
-
آمریکا ممکن است برای مختل کردن دسترسی دوباره حمله کند
۵) نطنز – هدف حملات آمریکا و اسرائیل
نطنز در سال ۲۰۲۵ و دوباره در مارس ۲۰۲۶ هدف قرار گرفت. WSJ میگوید ساختمانهای باقیمانده در این سایت هنوز قابل حمله هستند.
