انتظار برای پاسخ واشنگتن؛ هرمز، مذاکرات و فشارهای منطقه‌ای در کانون تحولات

روزنامه وال‌استریت ژورنال گزارش داد ترامپ پیشنهاد رژیم ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و آغاز مذاکرات در ازای کاهش فشارهای اقتصادی آمریکا را نپذیرفته و به دستیاران خود گفته است احتمال ازسرگیری حملات نظامی پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا را محتمل می‌داند.

روزنامه وال‌استریت ژورنال در گزارشی نوشت که ترامپ پیشنهاد رژیم ایران برای یک آتش‌بس هفت‌روزه و بازگشایی تنگه هرمز را رد کرده است.

بر اساس این گزارش، تهران از طریق میانجی‌های منطقه‌یی پیشنهاد داده بود که در ازای لغو محاصره دریایی بنادر ایران، کاهش فشارهای اقتصادی، آزادسازی بخشی از دارایی‌های مسدودشده و کاهش تحریم‌های نفتی، تنگه هرمز را بازگشایی کرده و مذاکرات هسته‌یی با آمریکا را از سر بگیرد.

وال‌استریت ژورنال به‌نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش داده که ترامپ در محافل خصوصی نسبت به امکان دستیابی به توافق با رژیم ایران بدبین است و به دستیاران خود گفته انتظار دارد عملیات نظامی علیه ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر دوباره آغاز شود.

به‌نوشته این روزنامه، موضع کنونی ترامپ نشان می‌دهد وضعیت فعلی میان تهران و واشنگتن هم‌چنان در مرحله‌ای میان جنگ و دیپلماسی قرار دارد و احتمال بازگشت به رویارویی نظامی هم‌چنان وجود دارد.

با این حال، مقام‌های آمریکایی به وال‌استریت ژورنال گفته‌اند که رئیس‌جمهور آمریکا هم‌چنان میان سه گزینه اصلی، یعنی ادامه مسیر دیپلماسی، تشدید تحریم‌ها و ازسرگیری حملات نظامی، در حال بررسی گزینه‌های مختلف است و تصمیم نهایی می‌تواند در هفته‌های آینده تغییر کند.

ترامپ این هفته در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد بار دیگر تأکید کرده بود که از نظر او جلوگیری از دستیابی رژیم ایران به سلاح هسته‌یی اولویت اصلی است و این موضوع را به ملاحظات انتخاباتی گره نمی‌زند.

وال‌استریت ژورنال هم‌چنین گزارش داده که قطر، عمان و دیگر میانجی‌های منطقه‌یی در حاشیه نشست‌های سازمان ملل تلاش کرده‌اند مذاکرات ایران و آمریکا را دوباره فعال کنند. بر اساس این گزارش، مقام‌های ایرانی در نشستهایی در دوحه و نیویورک پیشنهاد وقفه هفت‌روزه در جنگ و آغاز روند جدیدی از مذاکرات را مطرح کرده‌اند.

با این حال، منابع مطلع به این روزنامه گفته‌اند که دولت آمریکا به میانجی‌ها اعلام کرده قصدی برای پایان دادن به محاصره اقتصادی رژیم ایران ندارد و معتقد است فشارهای اقتصادی موجود در نهایت تهران را به پذیرش توافقی با شرایط مطلوب‌تر برای واشنگتن و متحدان عرب آن وادار خواهد کرد.

گزارش وال‌استریت ژورنال هم‌چنین به اختلاف دیدگاهها در داخل رژیم ایران اشاره می‌کند. به‌گفته منابع مورد استناد این روزنامه، برخی چهره‌های نزدیک به سپاه پاسداران معتقدند رژیم ایران نباید از مواضع فعلی خود عقب‌نشینی کند و برای ادامه یک رویارویی طولانی آماده است. در مقابل، دیپلمات‌های ایرانی در هفته‌های اخیر چندین پیشنهاد برای کاهش تنش و پایان جنگ ارائه کرده‌اند.

بر اساس این گزارش، یکی از دلایل اختلاف بر سر مذاکرات، تفاوت دیدگاهها درباره تفاهم‌نامه ژوئن ۲۰۲۶ (خرداد ۱۴۰۵) است؛ توافقی که قرار بود در ازای بازگشایی هرمز، بخشی از محدودیت‌های نفتی و مالی علیه رژیم ایران کاهش یابد اما در نهایت دوام نیاورد.

خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد رژیم ایران پیشنهاد داده است در صورت کاهش فشارهای آمریکا، رفع محاصره دریایی و توقف درگیریها در برخی جبهه‌های منطقه، تنگه هرمز ظرف هفت روز بازگشایی شده و مذاکرات هسته‌یی میان تهران و واشنگتن از سر گرفته شود.

خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی نوشت، رژیم ایران در حاشیه نشست‌های هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک طرحی را برای بازگشایی تنگه هرمز و بازگشت به مذاکرات هسته‌یی ارائه کرده است.

بر اساس این گزارش، عراقچی روز ۲۵سپتامبر ۲۰۲۶ (۳ مهر ۱۴۰۵) در دیدار با خبرنگاران و کارشناسان، جزئیات این پیشنهاد را تشریح کرده و گفته است تهران در صورت رفع محاصره دریایی بنادر ایران، کاهش یا لغو تحریم‌های نفتی و اجرای آتش‌بس در برخی جبهه‌های منطقه‌ای، آماده بازگشایی تنگه هرمز طی یک دوره هفت‌روزه خواهد بود.

به‌نوشته آسوشیتدپرس، این طرح شباهت زیادی به تفاهم‌نامه ژوئن ۲۰۲۶ (خرداد ۱۴۰۵) دارد که در نهایت فروپاشید، اما این بار جدول زمانی کوتاه‌تری برای اجرای تعهدات در نظر گرفته شده است.

این گزارش یادآوری می‌کند که تنگه هرمز پیش از آغاز جنگ، مسیر انتقال حدود یک‌پنجم نفت و گاز تجارت‌شده جهان بود و هم‌چنان مهم‌ترین اهرم فشار رژیم ایران در مذاکرات جاری محسوب می‌شود.

آسوشیتدپرس هم‌چنین به‌نقل از یک منبع آگاه گزارش داده است که عربستان سعودی نسبت به تلاش‌های جدید برای توافق میان آمریکا و رژیم ایران با تردید نگاه می‌کند. به‌گفته این منبع، حملات اخیر حوثی‌ها، تصرف بخش‌هایی از سواحل راهبردی یمن و حمله به زیرساخت‌های انرژی سعودی باعث شده موضع ریاض نسبت به توافق‌های احتمالی محتاطانه‌تر شود.

همزمان کاخ‌سفید اعلام کرده است که مقام‌های آمریکایی هم‌چنان در حال گفتگو با میانجی‌ها هستند و مذاکرات درباره جنگ و وضعیت هرمز ادامه دارد. با این حال، هنوز پاسخ رسمی واشنگتن به پیشنهاد جدید تهران اعلام نشده است.

آسوشیتدپرس هم‌چنین گزارش داده که در داخل رژیم ایران نیز درباره مسیر مذاکرات اتفاق‌نظر کامل وجود ندارد. برخی جریانهای تندرو از ادامه فشار و مقاومت دفاع می‌کنند، در حالی که حامیان دیپلماسی خواهان استفاده از فرصت مذاکرات برای کاهش فشارهای اقتصادی هستند.

در همین حال، قالیباف، رئیس مجلس ارتجاع، در اظهاراتی به‌وجود دیدگاههای متفاوت در داخل حاکمیت اشاره کرده و گفته است برخی خواهان ادامه رویارویی بدون ارائه چشم‌انداز مشخص هستند و برخی دیگر خطر نادیده گرفتن ظرفیت‌های داخلی را ایجاد می‌کنند.