چهارراه هرمز، تحریم و مذاکره؛ انتظار برای پاسخ آمریکا به پیشنهاد جدید رژیم ایران

روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی در ۴ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۲ مهر ۱۴۰۵) نوشت محسن رضایی، از مقام‌های ارشد امنیتی رژیم ایران، در یک نشست بلندپایه حکومتی نسبت به وخامت اوضاع اقتصادی کشور هشدار داده و گفته است ایران با یکی از دشوارترین دوره‌های تاریخ خود روبه‌رو شده است.

بر اساس این گزارش، رضایی روز شنبه در نشستی با حضور پزشکیان و شماری از مقام‌های ارشد حکومتی که با هدف بررسی راه‌کارهای تثبیت اقتصاد پس از بیش از هفت ماه جنگ برگزار شد، از شدت گرفتن مشکلات اقتصادی سخن گفت. نیویورک‌تایمز می‌نویسد چنین اظهاراتی از سوی مقام‌های ارشد رژیم ایران کمتر به‌صورت علنی مطرح می‌شود.

این روزنامه گزارش داده است که ارزش ریال از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسراییل علیه رژیم ایران در ماه فوریه ۲۰۲۶ (بهمن و اسفند ۱۴۰۴) به‌شدت کاهش یافته و در هفته‌های اخیر، همزمان با تشدید تحریم‌ها و اجرای محاصره دریایی آمریکا، روند سقوط آن شتاب بیشتری گرفته است. به‌نوشته این روزنامه، کاهش ارزش پول ملی موجب افزایش هزینه واردات و تشدید بحران معیشتی در ایران شده است.

نیویورک‌تایمز هم‌چنین به نارضایتی‌های اجتماعی در ایران اشاره کرده و نوشته است که در روزهای اخیر شماری از کارکنان بخش‌های دولتی و خصوصی، از جمله پرستاران و معلمان، در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرده‌اند که به‌دلیل ناکافی بودن درآمدها و افزایش هزینه‌های زندگی، قصد ترک شغل خود را دارند.

این گزارش می‌افزاید که رسانه‌های داخلی ایران نیز طی هفته‌های گذشته از تجمع‌ها و اعتراضهای بازنشستگان در شهرهای مختلف خبر داده‌اند. به‌گفته این رسانه‌ها، معترضان نسبت به پرداخت نشدن کامل مستمریها و کاهش قدرت خرید خود اعتراض کرده‌اند.

به‌نوشته نیویورک‌تایمز، پزشکیان نیز روز شنبه در پیامی در شبکه‌های اجتماعی با اذعان به دشوار بودن شرایط اقتصادی، از اتخاذ «رویکردی جدید برای مدیریت شرایط ویژه» خبر داد، اما جزئیاتی درباره این برنامه ارائه نکرد.

این روزنامه در ادامه گزارش خود به اظهارات مقام‌های آمریکایی اشاره کرده است که طی هفته‌های اخیر مدعی شده‌اند در رویارویی اقتصادی با رژیم ایران دست بالا را دارند. با این حال، گزارش می‌افزاید که با وجود بازگشت بخش عمده‌یی از صادرات نفت منطقه به سطح پیش از جنگ، قیمت جهانی نفت هم‌چنان بالاتر از دوره پیش از آغاز درگیریها قرار دارد و برخی تحلیلگران نسبت به تداوم پیامدهای اقتصادی بحران هشدار می‌دهند.

ژنرال بازنشسته اچ.آر.مک‌مستر، مشاور پیشین امنیت ملی آمریکا، در گفتگویی با CBS News گفت بزرگ‌ترین مانع برای دستیابی به توافق میان واشنگتن و رژیم ایران، ماهیت و رفتار حاکمیت ایران است.

مقام‌های ارشد امنیت ملی دولت دونالد ترامپ روز جمعه ۳اکتبر ۲۰۲۶ (۱۱ مهر ۱۴۰۵) در نشستی اعلام‌نشده و پشت درهای بسته در کمپ دیوید گردهم آمدند تا درباره جنگ با رژیم ایران و تحولات مربوط به درگیریهای یمن گفتگو کنند.

به گزارش آناتولی به‌نقل از Axios، این نشست چندین ساعت به طول انجامید و ریاست آن را جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، برعهده داشت. مارکو روبیو وزیر امور خارجه، پیت هگست وزیر دفاع، استیو ویتکاف فرستاده ویژه، جان رادکلیف رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و ژنرال دن کین رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا نیز در این نشست حضور داشتند.

یکی از مقام‌های آمریکایی به آکسیوس گفته است که مجموعه‌یی از موضوعات مرتبط با امنیت ملی آمریکا به‌طور مفصل مورد بررسی قرار گرفت و درباره برخی از آنها تصمیم‌گیری یا جمع‌بندی انجام شد.

بر اساس این گزارش، در شرایطی که تلاش‌های دیپلماتیک با رژیم ایران به بن‌بست رسیده، دولت ترامپ در حال بررسی گزینه بازگشت به‌عملیات نظامی گسترده علیه ایران است. همزمان، روزنامه وال‌استریت ژورنال گزارش داده است که پنتاگون خود را برای اعزام سومین گروه ضربت ناو هواپیمابر و یگانهای اضافی تفنگداران دریایی به خاورمیانه آماده می‌کند؛ اقدامی که می‌تواند حدود ۱۰ هزار نیروی جدید آمریکایی را به منطقه اضافه کند.

مقام‌های آمریکایی به وال‌استریت ژورنال گفته‌اند انتظار می‌رود این نیروها تا پایان ماه نوامبر به منطقه اعزام شوند.

به‌نوشته آناتولی، دونالد ترامپ پیش‌تر هشدار داده بود که در صورت شکست تلاش‌ها برای دستیابی به توافق، ممکن است پس از انتخابات میان‌دوره‌ای اوایل نوامبر، عملیات نظامی علیه رژیم ایران از سر گرفته شود.

این گزارش هم‌چنین می‌افزاید که عربستان سعودی از واشنگتن خواسته است پیش از آغاز یک عملیات برنامه‌ریزی شده علیه حوثی‌ها، به حملات هوایی در یمن بپیوندد. با این حال، بر اساس گزارش آکسیوس، ترامپ تاکنون درباره مشارکت مستقیم آمریکا در این عملیات تصمیم نهایی نگرفته، هر چند برخی مقام‌ها گفته‌اند امکان تغییر موضع او وجود دارد.

دونالد ترامپ در جریان یک تجمع انتخاباتی در ایالت اوهایو بار دیگر تأکید کرد که رژیم ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند.

ترامپ در بخشی از سخنان خود با اشاره به روابطش با کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، گفت: «من با کیم جونگ اون کنار آمده‌ام. می‌دانید او کیست؟ کسی که ۱۱۲ بمب اتمی دارد. من با او کنار آمده‌ام. این کار خوبی است که با افراد کنار بیایید. اما یک تفاوت وجود دارد؛ ایران هرگز سلاح اتمی نخواهد داشت.»

ترامپ همچنین در این سخنرانی به وضعیت تجارت خارجی آمریکا پرداخت و گفت صادرات این کشور در دوره کنونی به بالاترین سطح در تاریخ آمریکا رسیده است.

در اظهاراتی جداگانه که پیش از عزیمت به اوهایو و هنگام ترک کاخ سفید بیان شد، ترامپ درباره ایران گفت: «ما درباره ایران تصمیماتی خواهیم گرفت. ایران داغان شده است، بنابراین فقط دو راه وجود دارد؛ راه آسان یا راه سخت. ما یا مسیر آسان را می‌رویم یا مسیر دشوار. ایران نمی‌تواند سلاح اتمی داشته باشد.»

ترامپ همچنین مدعی شد که رژیم ایران برنامه دستیابی به سلاح هسته‌ای را کنار گذاشته است.

رسانه‌های آمریکایی گزارش داده‌اند که ایالات متحده در حال آماده‌سازی برای اعزام سومین ناوگروه ضربت ناو هواپیمابر به خاورمیانه است. این گزارش‌ها در شرایطی منتشر می‌شود که تنش‌ها میان آمریکا و رژیم ایران همچنان ادامه دارد.

بر اساس گزارش گلف نیوز (Gulf News)، انتظار می‌رود ناو هواپیمابر یواس‌اس روزولت USS theodore Roosevelt تا پایان ماه نوامبر به ناوگروه‌های جورج بوشUSS George H. W. Bush و جورج واشنگتن USS George Washington در منطقه ملحق شود. استقرار همزمان این ناوگروه‌ها می‌تواند به افزایش قابل توجه حضور نظامی آمریکا در منطقه منجر شود.

همزمان، سپاه پاسداران اعلام کرده است که در صورت هرگونه اقدام نظامی آمریکا یا متحدانش علیه رژیم ایران، پاسخ متقابل خواهد داد. همچنین گزارش شده است که آمریکا در حال تقویت آرایش نظامی خود در خاورمیانه است.

تاکنون مقام‌های وزارت دفاع آمریکا جزئیات بیشتری درباره مأموریت احتمالی این ناوگروه یا زمان دقیق استقرار آن منتشر نکرده‌اند.

دونالد ترامپ در گفتگو با خبرنگاران هنگام ترک کاخ سفید، در پاسخ به پرسشی درباره گام بعدی دولت آمریکا در قبال رژیم ایران، از ارائه جزئیات خودداری کرد و گفت تحولات آینده مشخص خواهد کرد چه اقداماتی در دستور کار قرار دارد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز ۲ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۰ مهر ۱۴۰۵) هنگام ترک کاخ‌سفید و در گفتگو با خبرنگاران، در پاسخ به پرسشی درباره سیاست دولتش در قبال رژیم ایران گفت: «اگر به شما می‌گفتم، خبر مهمی می‌شد، مگر نه؟ اما خواهید دید. اوضاع خیلی خوب پیش می‌رود. وضعیت ایران خوب نیست».

ترامپ در بخش دیگری از این گفتگو به فضای سیاسی داخلی آمریکا و انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره پرداخت. او در پاسخ به سؤالی درباره احتمال استیضاح مجدد خود در صورت پیروزی دموکراتها در انتخابات، گفت: «دارم در استیضاح شدن ماهر می‌شوم». وی هم‌چنین استیضاح‌های پیشین خود را «ساختگی» توصیف کرد.

رئیس‌جمهور آمریکا در پاسخ به پرسشی درباره دشواری حفظ اکثریت جمهوری‌خواهان در مجلس نمایندگان یا سنا، اظهار داشت که شانس حزب جمهوریخواه در هر دو نهاد مشابه است و مدعی شد حضور او در کارزارهای انتخاباتی به بهبود نتایج نامزدهای جمهوریخواه کمک می‌کند.

ترامپ هم‌چنین در واکنش به اظهارنظر یکی از خبرنگاران درباره سطح فعالیت‌هایش گفت: «من هرگز خسته نمی‌شوم» و افزود اگر روزی خسته شود، «خبر بزرگی» خواهد بود.

وب‌سایت آکسیوس در گزارشی به قلم باراک راوید در ۳ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۱ مهر ۱۴۰۵) نوشت که اعضای ارشد تیم امنیت ملی دولت ترامپ روز جمعه در نشست محرمانه‌ای در کمپ دیوید گردهم آمدند تا درباره گام‌های بعدی آمریکا در قبال رژیم ایران و هم‌چنین جنگ میان عربستان سعودی و حوثی‌های یمن گفتگو کنند.

به گفته سه مقام آمریکایی که با آکسیوس گفتگو کرده‌اند، این نشست چندین ساعت به طول انجامید و ریاست آن را جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، برعهده داشت. مارکو روبیو وزیر خارجه، پیت هگست وزیر دفاع، استیو ویتکوف فرستاده ویژه کاخ سفید، جان رتکلیف رئیس سازمان سیا و ژنرال دن کین رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا نیز در این نشست حضور داشتند.

یکی از مقام‌های آمریکایی به آکسیوس گفته است: «تصمیماتی اتخاذ شد یا دست‌کم به‌طور عمیق مورد بحث قرار گرفت». کاخ‌سفید درباره این نشست اظهارنظر نکرده است.

بر اساس این گزارش، این نشست در شرایطی برگزار شد که دولت ترامپ در حال بررسی گزینه‌های خود پس از متوقف شدن روند مذاکرات با رژیم ایران است. آکسیوس می‌نویسد رئیس‌جمهور آمریکا همزمان گزینه ازسرگیری عملیات‌های نظامی گسترده علیه ایران را نیز بررسی می‌کند.

این گزارش هم‌چنین می‌افزاید که عربستان سعودی از واشنگتن خواسته است در عملیات نظامی برنامه‌ریزی شده علیه حوثی‌های یمن مشارکت کند. به‌گفته مقام‌های آمریکایی، ریاض در هفته‌های اخیر برای انجام حملات هوایی گسترده علیه مواضع حوثی‌ها بر دولت ترامپ فشار آورده است.

آکسیوس به‌نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش می‌دهد که ترامپ تاکنون تمایل چندانی به ورود مستقیم به این عملیات نشان نداده، اما برخی منابع معتقدند موضع او ممکن است تغییر کند.

در همین حال، ترامپ روز جمعه در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره گام بعدی خود در قبال رژیم ایران گفت: «اگر به شما بگویم، یک خبر بزرگ خواهید داشت. اما خواهید دید. اوضاع بسیار خوب پیش می‌رود. ایران اوضاع خوبی ندارد».

در پی دور تازه تحریم‌های اعلام‌شده از سوی وزارت خزانه‌داری آمریکا، نام تعدادی از بزرگ‌ترین شرکت‌های خودروسازی رژیم ایران به طور مستقیم در فهرست تحریم‌های ایالات متحده قرار گرفت.

بر اساس تصمیم جدید واشینگتن، شرکت‌های ایران‌خودرو، ایران‌خودرو دیزل، سایپا، پارس‌خودرو و زامیاد به صورت مستقیم مشمول تحریم‌های آمریکا شده‌اند.

این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که صنعت خودروی ایران در سال‌های گذشته نیز تحت تأثیر تحریم‌های آمریکا قرار داشته و با محدودیت‌های گسترده در زمینه همکاری‌های بین‌المللی، تأمین فناوری و دسترسی به برخی بازارهای خارجی مواجه بوده است.

بر اساس اعلام مقام‌های آمریکایی، تفاوت اقدام اخیر در آن است که نام شرکت‌های اصلی خودروسازی ایران به طور مشخص در فهرست تحریم‌ها درج شده است؛ اقدامی که می‌تواند محدودیت‌های بیشتری برای تعامل تجاری این شرکت‌ها و مجموعه‌های وابسته به آنها ایجاد کند.

پیشتر وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرده بود که این تحریم‌ها در چارچوب عملیات موسوم به «طرد اقتصادی» اعمال شده و علاوه بر خودروسازان، بخش راه‌آهن رژیم ایران و برخی تأمین‌کنندگان خارجی مرتبط با این صنایع را نیز هدف قرار داده است.

کارشناسان می‌گویند آثار عملی این تصمیم به نحوه اجرای تحریم‌ها، میزان وابستگی شرکت‌های هدف به شرکای خارجی و واکنش طرف‌های تجاری بین‌المللی بستگی خواهد داشت. با این حال، قرار گرفتن مستقیم بزرگ‌ترین خودروسازان ایران در فهرست تحریم‌ها می‌تواند بر روابط مالی و تجاری خارجی آنها تأثیر بگذارد.

روزنامه وال‌استریت ژورنال در گزارشی به قلم جون امونت که ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ (۸ مهر ۱۴۰۵) منتشر شد، نوشت دهها نفتکش ایرانی یا مرتبط با رژیم ایران در پی تشدید فشارهای آمریکا و محدود شدن فعالیت شبکه‌های حمل ونقل نفتی، در آب‌های آسیا سرگردان مانده‌اند.

بر اساس این گزارش، حدود ۲۰ نفتکش خالی ایرانی در آب‌های جنوب غربی سریلانکا متوقف یا در حال حرکت با سرعت بسیار پایین هستند. وال‌استریت ژورنال به‌نقل از منابع کشتیرانی و اسناد دولتی گزارش داده است که برخی از این کشتی‌ها با کمبود سوخت، مواد غذایی و آب آشامیدنی مواجه شده‌اند.

این روزنامه می‌نویسد از زمان آغاز دوباره محاصره دریایی آمریکا در ماه ژوئیه، دهها نفتکش فعال در شبکه انتقال نفت تحریم‌شده ایران به چین در مناطق مختلف آسیا، از جمله نزدیک سواحل سریلانکا و مالزی، با محدودیت‌های فزاینده روبه‌رو شده‌اند.

بر اساس اسناد دولت سریلانکا که وال‌استریت ژورنال به آنها استناد کرده، سفارت آمریکا در کلمبو در ماه اوت به مقام‌های سریلانکایی اطلاع داده بود که ۱۹ نفتکش ایرانی را در نزدیکی سواحل این کشور تحت‌نظر دارد و از دولت خواسته بود به شرکت‌های محلی هشدار دهد از ارائه هر گونه خدمات، سوخت‌رسانی یا پشتیبانی به این شناورها خودداری کنند؛ در غیراین صورت ممکن است مشمول تحریم‌های ثانویه آمریکا شوند.

به‌نوشته این روزنامه، نمایندگان کشتیرانی مستقر در دوبی بارها از شرکت‌های سریلانکایی خواسته‌اند برای این نفتکش‌ها مواد غذایی، آب و سوخت تأمین کنند، اما فعالان صنعت کشتیرانی می‌گویند دریافت مجوز برای چنین خدماتی دشوار یا غیرممکن شده است.

توشارا رودریگو، سخنگوی وزارت‌خارجه سریلانکا، به وال‌استریت ژورنال گفته است این خطر وجود دارد که برخی از کشتی‌های تحت تحریم با کمبود جدی منابع حیاتی از جمله غذا، سوخت و آب مواجه شوند.

گزارش هم‌چنین به ارزیابی مدیر تحلیل نفت خام در شرکت کپلر، اشاره می‌کند. او گفته است: «تا ماه دسامبر، تمام درآمدهای نفتی ایران به صفر خواهد رسید».

وال‌استریت ژورنال می‌نویسد فشارهای آمریکا تنها نفتکش‌ها را هدف قرار نداده و بر کشتی‌های باری حامل کالاهای اساسی و مواد صنعتی به مقصد ایران نیز تأثیر گذاشته است. به‌گفته این روزنامه، دولت آمریکا طی هفته‌های اخیر به شرکای تجاری رژیم ایران هشدار داده است که همکاری اقتصادی با تهران می‌تواند آنها را در معرض تحریم قرار دهد.

این گزارش در شرایطی منتشر می‌شود که داده‌های منتشر شده از سوی کپلر نیز نشان می‌دهد صادرات نفت خام رژیم ایران در ماه‌های اخیر به‌شدت کاهش یافته و همزمان کشورهای عربی خلیج‌فارس در حال احیای ظرفیت صادراتی خود از مسیرهای جایگزین هستند.

شبکه فاکس نیوز روز ۲ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۰ مهر ۱۴۰۵) گزارش داد یک کارمند وزارت انرژی آمریکا در شهر ریچلند ایالت واشنگتن به اتهام تلاش برای ارائه «حمایت مادی» به حوثی‌های یمن بازداشت شده است.

بر اساس اعلام وزارت دادگستری آمریکا، فرد بازداشت شده که «الابودی» معرفی شده، توسط مأموران اف.بی.آی و در نتیجه تحقیقات کارگروه مشترک مبارزه با تروریسم بازداشت شده است.

جان ای. آیزنبرگ، معاون دادستان کل آمریکا در امور امنیت ملی، در بیانیه‌یی اعلام کرد: «یک کارمند دولت آمریکا به خارج از کشور سفر کرده و از تخصص ویژه خود برای کمک به حوثی‌ها، که یک سازمان تروریستی خارجی تحت حمایت رژیم ایران هستند، استفاده کرده است».

به گفته مقام‌های آمریکایی، تحقیقات پس از آن آغاز شد که الابودی اقدام به خرید مواد شیمیایی و تجهیزاتی کرده بود که معمولاً در ساخت مواد منفجره دست‌ساز و پهپادها مورد استفاده قرار می‌گیرند. دادستانها هم‌چنین مدعی شده‌اند او در سال ۲۰۲۵ با استفاده از گذرنامه رسمی مرتبط با سمت قبلی خود در سپاه مهندسی ارتش آمریکا به عمان سفر کرده و سپس وارد یمن شده است.

بر اساس اسناد قضایی، بازرسان هم‌چنین مدعی‌اند که الابودی به یک منبع مخفی اف.بی.آی که خود را نماینده یکی از فرماندهان حوثی معرفی کرده بود، مشاوره فنی ارائه داده است. مقام‌های آمریکایی می‌گویند او برای حوثی‌ها در زمینه آزمایش سامانه‌های خورشیدی، اصلاح سیستم‌های برق، طراحی مدارهای الکترونیکی و پشتیبانی فنی ارتباطات فعالیت داشته است.

جارود براون، معاون بخش مبارزه با تروریسم اف.بی.آی، اعلام کرد: «این فرد ظاهراً به ایالات متحده خیانت کرده و تلاش کرده به یک سازمان تروریستی خارجی کمک کند، اما فعالیت‌های او شناسایی شد و اکنون در بازداشت قرار دارد».

وزارت دادگستری آمریکا تأکید کرده است که فعالیت‌های منتسب به متهم هیچ ارتباطی با تأسیسات هسته‌یی هنفورد یا امنیت این مجموعه نداشته است.

در صورت محکومیت، الابودی با مجازات حداکثر ۲۰ سال زندان روبه‌رو خواهد بود. نخستین جلسه رسیدگی به پرونده او قرار است روز ۲ اکتبر در دادگاه فدرال شهر ریچلند برگزار شود.

خبرگزاری رویترز روز ۲ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۰ مهر ۱۴۰۵) به‌نقل از داده‌های شرکت ردیابی انرژی کپلر (Kpler) گزارش داد که صادرات نفت خام رژیم ایران تحت تأثیر محاصره و محدودیت‌های حمل ونقل به‌شدت کاهش یافته، در حالی که عربستان سعودی، امارات متحده عربی و سایر تولیدکنندگان خلیج‌فارس موفق شده‌اند بخش عمده صادرات خود را احیا کنند.

بر اساس این گزارش، داده‌های کپلر نشان می‌دهد صادرات نفت خام منطقه خاورمیانه در ماه سپتامبر به‌طور متوسط حدود ۱۶.۵ میلیون بشکه در روز بوده، اما در هفته پایانی ماه به حدود ۱۹.۵ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ رقمی که از سطح تقریبی ۱۷ میلیون بشکه در روز پیش از آغاز جنگ نیز فراتر رفته است.

در مقابل، به‌گفته تحلیلگر کپلر، بارگیری نفت خام رژیم ایران «عملاً به صفر رسیده» یا متوقف شده است. داده‌های کپلر نشان می‌دهد بارگیری نفت خام ایران از حدود 893 هزار بشکه در روز در ماه ژوئیه به تنها 156 هزار بشکه در روز تا اواسط اوت کاهش یافته است.

رویترز گزارش می‌دهد که رژیم ایران تا اواسط اوت حدود ۶۷ میلیون بشکه نفت را روی نفتکش‌های مستقر در آب‌های جنوبی خود ذخیره کرده بود، اما کاهش دسترسی به نفتکش‌های خالی و محدودیت‌های حمل ونقل باعث شده صادرات جدید به تدریج دشوارتر شود.

بر اساس این گزارش، تولید فعلی نفت ایران احتمالاً به حدود ۱.۸ میلیون بشکه در روز رسیده که تقریباً معادل نیاز مصرف داخلی کشور است و حدود نیمی از سطح تولید پیش از جنگ محسوب می‌شود. تحلیلگران می‌گویند زمانی که نفت امکان انتقال به بازارهای جهانی را از دست بدهد، مخازن ذخیره‌سازی پر شده و تولیدکنندگان ناچار به کاهش استخراج خواهند شد.

رویترز هم‌چنین به ارزیابی‌های قبلی کپلر اشاره می‌کند که هشدار داده بود رژیم ایران در برابر سه گزینه قرار گرفته است: تحمل فشار اقتصادی، تشدید تنش یا حرکت به سمت مذاکره. این ارزیابی نشان می‌داد فشارها تنها به درآمدهای نفتی محدود نمی‌شود و بر تولید، واردات، بازار سوخت و سیستم یارانه‌ای نیز تأثیر می‌گذارد.

در همین حال، کشورهای عربی خلیج‌فارس موفق شده‌اند بخشی از صادرات خود را از مسیرهای جایگزین ادامه دهند. عربستان سعودی از خط لوله شرق به غرب و پایانه ینبع در دریای سرخ استفاده می‌کند و امارات نیز بخشی از صادرات خود را از طریق فجیره در دریای عمان انجام می‌دهد.

به گزارش مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی (CSIS)، این مسیرهای جایگزین موجب شده وابستگی کشورهای عربی به تنگه هرمز کاهش یابد. داده‌های منتشر شده نشان می‌دهد پیش از جنگ حدود 17 درصد صادرات منطقه از مسیرهای جایگزین انجام می‌شد، اما این سهم اکنون به حدود 40 درصد افزایش یافته است.

رویترز هم‌چنین به ارزیابی مؤسسه مطالعات جنگ (ISW) اشاره می‌کند که بر اساس آن، رژیم ایران تلاش کرده از اختلال در جریان انرژی و موقعیت تنگه هرمز به‌عنوان ابزار فشار اقتصادی و سیاسی استفاده کند. با این حال، افزایش توان کشورهای منطقه برای دور زدن هرمز می‌تواند بخشی از این اهرم را تضعیف کند.

با وجود بهبود صادرات نفت خام منطقه، صادرات فرآورده‌های پالایش‌شده هم‌چنان پایین‌تر از سطوح پیش از جنگ قرار دارد. داده‌های کپلر نشان می‌دهد صادرات فرآورده‌های نفتی منطقه در هفته پایانی سپتامبر حدود ۳ میلیون بشکه در روز بوده که کمتر از نصف سطح پیش از جنگ است.

وزارت خزانه‌داری آمریکا شامگاه اول اکتبر ۲۰۲۶ (۹ مهر ۱۴۰۵) اعلام کرد که در چارچوب عملیات موسوم به «طرد اقتصادی» (Operation Economic Outcast)، اقداماتی را علیه شبکه مالی موسوم به A۷ انجام داده است؛ شبکه‌یی که به‌گفته واشنگتن، رژیم ایران از آن برای دور زدن تحریم‌های بین‌المللی استفاده می‌کرد.

در بیانیه منتشر شده از سوی وزارت خزانه‌داری آمریکا آمده است که شبکه A۷ یک ساختار «بانکداری سایه» با ارتباطاتی در روسیه است و در انتقال و جابه‌جایی منابع مالی مرتبط با رژیم ایران نقش داشته است.

بر اساس این اعلام، شبکه مقابله با جرایم مالی وزارت خزانه‌داری آمریکا (FinCEN) مقررات جدیدی را پیشنهاد کرده که بر اساس آن، انتقال وجوه مرتبط با معاملاتی که عوامل و واسطه‌های شبکه A۷ در آن مشارکت دارند، ممنوع خواهد شد.

هم‌چنین FinCEN یک هشدار رسمی برای بانکها و مؤسسات مالی صادر کرده تا به آنها در شناسایی، رصد و گزارش فعالیت‌های مشکوک مرتبط با این شبکه کمک کند.

در بخش دیگری از این اقدام، دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا (OFAC) نیز شبکه A۷ را به‌عنوان یک «سازمان مهم تبهکار فراملی» در فهرست تحریم‌ها قرار داده است.

وزارت خزانه‌داری آمریکا در پیام منتشر شده در شبکه اجتماعی ایکس تأکید کرده است که این اقدام بخشی از تلاش‌های واشنگتن برای محدود کردن توانایی رژیم ایران در دسترسی به شبکه‌های مالی بین‌المللی و دور زدن تحریم‌ها محسوب می‌شود.

نوبه‌ای رویترز، ۲اکتبر ۲۰۲۶

اریتره روابط دیپلماتیک با اتیوپی را قطع کرد؛ تنشها در شاخ آفریقا افزایش یافت

نیروی هوایی یمن ۲۰ حمله علیه مواضع حوثی‌ها در تعز انجام داد

سخنگوی نیروهای مسلح دولت مورد حمایت جامعه بین‌المللی در یمن اعلام کرد که نیروی هوایی این کشور طی سه ساعت ۲۰ حمله هوایی علیه مواضع حوثی‌ها در استان تعز انجام داده است.

به گفته این سخنگو، این حملات تحرکات، خودروها، تجهیزات و تجمع نیروهای حوثی را هدف قرار داده و موجب خسارت و تلفات در میان این نیروها شده است. این اظهارات در پیامی در شبکه ایکس منتشر شده است.

ائتلاف عربستان: حوثی‌ها تأسیسات برق تأمین‌کننده مسجدالنبی را هدف قرار دادند

ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی اعلام کرد حوثی‌های یمن روز پنجشنبه یک ایستگاه توزیع برق در مدینه را هدف قرار داده‌اند؛ تأسیساتی که بخشی از برق مسجدالنبی را تأمین می‌کند.

ائتلاف اعلام کرد این حمله موجب از مدار خارج شدن یک ترانسفورماتور شده اما بر شبکه برق تأثیری نگذاشته است. در مقابل، یک منبع نظامی وابسته به حوثی‌ها این گزارش را رد کرده و آن را «دروغین» خوانده است.

ائتلاف هم‌چنین اعلام کرد یک موشک بالستیک شلیک‌شده از سوی حوثی‌ها به سمت خمیس مشیط را رهگیری و منهدم کرده است.

آمریکا بخش‌های خودروسازی و راه‌آهن رژیم ایران را تحریم کرد

وزارت خزانه‌داری آمریکا روز پنجشنبه تحریم‌های جدیدی علیه بخش‌های خودروسازی و راه‌آهن رژیم ایران اعلام کرد.

بر اساس این تحریم‌ها، شرکت‌های ایران‌خودرو، سایپا و شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران به همراه شماری از تأمین‌کنندگان خارجی آنها هدف محدودیت‌های جدید قرار گرفته‌اند.

وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد ایران‌خودرو و سایپا بیش از ۹۰ درصد بازار خودروی ایران را در اختیار دارند. هم‌چنین تعدادی از شرکت‌های مرتبط در امارات متحده عربی، ترکیه و اندونزی نیز در فهرست تحریم‌ها قرار گرفته‌اند.

به گفته این وزارتخانه، این اقدامات بخشی از برنامه موسوم به «عملیات طرد اقتصادی» است که هدف آن محدود کردن منابع مالی مورد استفاده رژیم ایران برای برنامه‌های نظامی، موشکی، سایبری و فعالیت‌های سپاه پاسداران اعلام شده است.

دهلی‌نو/توکیو - ۱ اکتبر ۲۰۲۶ (۹ مهر ۱۴۰۵) - خبرگزاری رویترز گزارش داد قیمت نفت روز پنجشنبه در حالی تقریباً بدون تغییر ماند که بازار از یک‌سو شاهد افزایش صادرات نفت خلیج‌فارس و رشد ذخایر نفتی آمریکا بود و از سوی دیگر، تحولات دیپلماتیک میان آمریکا و رژیم ایران را دنبال می‌کرد.

بر اساس این گزارش، بهای نفت برنت تا ساعت ۰۷:۰۴ به وقت گرینویچ با ۰.۶ درصد افزایش به ۹۸.۶۷ دلار در هر بشکه رسید و نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا (WtI) نیز با ۰.۵ درصد رشد در سطح ۹۰.۰۹ دلار معامله شد.

رویترز نوشت هر دو شاخص در طول معاملات روز بیش از یک درصد کاهش یافته بودند اما بخشی از افت خود را جبران کردند. نفت برنت در ماه سپتامبر حدود ۱۴ درصد رشد را ثبت کرد که بزرگ‌ترین افزایش ماهانه آن از ماه ژوئیه به‌شمار می‌رود، در حالی که نفت WtI نیز حدود ۵ درصد افزایش ماهانه داشت.

به گفته سکاندا ساچدوا، بنیانگذار شرکت تحقیقاتی SS WealthStreet، روند کوتاه‌مدت بازار نفت هم‌چنان تحت تأثیر افزایش عرضه قرار دارد. وی گفت: «ازسرگیری محموله‌های نفتی خلیج‌فارس، آغاز دوباره صادرات عربستان سعودی از بندر ینبع و افزایش ذخایر نفتی آمریکا، نگرانی‌ها درباره کمبود عرضه را کاهش داده است».

رویترز یادآوری کرد که عربستان سعودی پس از راه‌اندازی مجدد خط لوله شرق به غرب، بارگیری نفتکش‌ها از بندر ینبع در ساحل دریای سرخ را از سر گرفته است؛ اقدامی که بخشی از ظرفیت صادراتی مختل‌شده منطقه را به بازار بازگردانده است.

این گزارش هم‌چنین در حالی منتشر می‌شود که طی روزهای اخیر داده‌های منتشر شده از سوی بانک جی‌پی مورگان نشان داده بود صادرات نفت خام خاورمیانه به حدود ۹۸ درصد سطح پیش از جنگ بازگشته و حجم انتقال نفت از تنگه هرمز نیز به حدود ۱۳ میلیون بشکه در روز رسیده است.

رویترز می‌نویسد معامله‌گران همزمان تحولات دیپلماتیک میان واشنگتن و رژیم ایران را نیز زیر نظر دارند. در روزهای گذشته، عراقچی اعلام کرده بود پاسخ آمریکا به طرح موسوم به «هفت‌روزه اعتمادسازی» از طریق میانجی‌های قطری به تهران منتقل شده است. منابع آگاه نیز به رویترز گفته‌اند اختلاف اصلی دو طرف بر سر ترتیب اجرای گام‌های پیشنهادی است، نه اصل چارچوب مذاکرات.

بازار نفت هم‌چنین تحت تأثیر گمانه‌زنی‌ها درباره آینده محدودیت‌های صادرات انرژی آمریکا قرار دارد؛ موضوعی که به‌ویژه پس از گزارش رویترز درباره درخواست واشنگتن از کشورهای اروپایی برای آزادسازی ذخایر گازوییل مورد توجه فعالان بازار قرار گرفته است.

روزنامه واشنگتن تایمز در گزارشی به تاریخ ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ (۷ مهر ۱۴۰۵) نوشت که جنگ اوکراین، درگیریهای دریای سرخ و جنگ آمریکا و اسراییل علیه رژیم ایران، فشار بی‌سابقه‌ای بر ذخایر موشکی کشورهای غربی وارد کرده و ناتو را به سمت گسترش سریع ظرفیت تولید تسلیحات سوق داده است.

این گزارش که از نمایشگاه صنایع دفاعی MSPO در کیلچه لهستان تهیه شده، می‌گوید طی چهار سال جنگ اوکراین و هم‌چنین ماه‌ها عملیات آمریکا علیه حوثی‌ها در دریای سرخ و مقابله با حملات موشکی مرتبط با جنگ ایران، حجم مصرف موشکهای رهگیر به‌مراتب بیشتر از توان تولیدی صنایع دفاعی غرب بوده است.

بر اساس این گزارش، مارک روته، دبیرکل ناتو، اعلام کرده این پیمان برای پاسخ به نیازهای نظامی خود به افزایش حدود ۴۰۰ درصدی توانمندی‌های دفاع هوایی و موشکی نیاز دارد. همزمان اوکراین نیز اعلام کرده با همکاری شرکای اروپایی خود در حال برنامه‌ریزی برای خرید حدود هزار موشک رهگیر پاتریوت است.

واشنگتن تایمز به‌نقل از شرکت لاکهید مارتین گزارش داد که تقاضای جهانی برای سامانه‌های موشکی تهاجمی و دفاعی این شرکت به بالاترین سطح تاریخ خود رسیده است. این شرکت در سال گذشته ۶۲۰ موشک رهگیر PAC-۳ MSE تحویل داده و قصد دارد ظرفیت سالانه تولید خود را تا پایان دهه جاری به حدود دو هزار موشک افزایش دهد.

در این گزارش آمده است سامانه‌های پدافندی پاتریوت و تاد (tHAAD) به‌ویژه پس از جنگ اوکراین و درگیریهای مرتبط با رژیم ایران اهمیت بیشتری پیدا کرده‌اند. بر پایه ارزیابی مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی (CSIS)، ذخایر رهگیرهای پاتریوت و تاد آمریکا از زمان آغاز جنگ ایران در فوریه ۲۰۲۶ به ترتیب حدود دو سوم و یک دوم کاهش یافته است.

بر اساس گزارش واشنگتن تایمز، کشورهای اروپایی نیز تلاش گسترده‌یی برای افزایش تولید انجام داده‌اند. شرکت آلمانی Diehl Defence تولید موشکهای پدافندی IRIS-t را تقریباً ده برابر کرده و شرکت لهستانی MESKO نیز تولید سامانه‌های دوش‌پرتاب پدافندی خود را چند برابر افزایش داده است. شرکت اروپایی MBDA نیز زمان تولید موشکهای رهگیر آستر را از ۴۲ ماه به ۳۰ ماه کاهش داده است.

گزارش هم‌چنین به چالشهای زنجیره تأمین اشاره می‌کند و می‌نویسد تولید موشک تنها به خطوط مونتاژ وابسته نیست، بلکه به موتورهای راکتی، مواد منفجره تخصصی، حسگرها و قطعات الکترونیکی نیاز دارد؛ حوزه‌هایی که پس از پایان جنگ سرد با کاهش سرمایه‌گذاری مواجه شده بودند. به‌گفته مؤسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک (IISS)، کمبود موتورهای راکتی و مواد انرژی‌زا از مهم‌ترین گلوگاههای فعلی صنعت موشکی غرب به‌شمار می‌رود.

واشنگتن تایمز می‌نویسد ناتو علاوه بر افزایش تولید، در حال بازنگری در ساختار پدافند هوایی خود نیز هست. تجربه جنگ اوکراین نشان داده که استفاده از موشکهای بسیار گران‌قیمت برای مقابله با پهپادهای ارزان قیمت، از نظر اقتصادی و عملیاتی قابل دوام نیست. به همین دلیل کشورهای عضو ناتو در حال توسعه سامانه‌های مکمل از جمله جنگ الکترونیک، پهپادهای رهگیر و موشکهای ارزان‌تر هستند تا ذخایر رهگیرهای پیشرفته را برای مقابله با موشکهای بالستیک و کروز حفظ کنند.

به‌نوشته این روزنامه، نتیجه‌گیری اصلی برنامه‌ریزان دفاعی غرب این است که درگیریهای طولانی‌مدت آینده تنها با اتکا به فناوریهای پیشرفته قابل مدیریت نیست و حجم تولید و ذخایر مهمات نیز به همان اندازه اهمیت دارد.

مجله تایم در مصاحبه‌یی مفصل با دونالد ترامپ که اول اکتبر ۲۰۲۶ (۹ مهر ۱۴۰۵) منتشر شد، به موضوع جنگ با رژیم ایران و مذاکرات غیرمستقیم میان دو طرف پرداخت. ترامپ در این مصاحبه بار دیگر تأکید کرد که دولت او هم‌چنان بر جلوگیری از دستیابی رژیم ایران به سلاح هسته‌یی و حفظ فشارهای اقتصادی علیه تهران متمرکز است.

اظهارات ترامپ در حالی مطرح می‌شود که او چند روز پیش‌تر به خبرنگاران گفته بود پیشنهاد اخیر رژیم ایران برای پایان دادن به درگیریها و بازگشایی تنگه هرمز را رد کرده است. ترامپ در ۲۶ سپتامبر اعلام کرد: «من پیشنهاد آنها را رد کردم» و افزود که تهران خواهان توافق است زیرا تحت فشار قرار گرفته است. او هم‌چنین گفته بود: «آنها می‌خواهند توافق کنند و من هم توافق را دوست دارم، اما آن توافق قابل‌قبول نبود».

این پیشنهاد که از طریق میانجی‌های قطری در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل مطرح شده بود، شامل بازگشایی تنگه هرمز، کاهش محدودیت‌های اقتصادی و آغاز روندی برای مذاکرات بعدی بود. با این حال، بر اساس گزارشهای منتشر شده، اختلاف اصلی میان تهران و واشنگتن بر سر ترتیب اجرای تعهدات دو طرف باقی مانده است.

فشار آمریکا بر اروپا برای آزادسازی ذخایر گازوئیل

۱ اکتبر ۲۰۲۶ (۹ مهر ۱۴۰۵) - خبرگزاری رویترز گزارش داد که سرویس اطلاعات کشتیرانی ماریسک اعلام کرده است سه نفتکش با پرچم لیبریا روز سه‌شنبه هنگام عبور از تنگه هرمز هدف موشکهای ناشناس قرار گرفته‌اند.

بر اساس گزارش رویترز، اطلاعات بیشتری درباره میزان خسارت، تلفات احتمالی یا عامل این حملات منتشر نشده است. این گزارش در حالی منتشر می‌شود که طی روزهای اخیر مقام‌های آمریکایی از افزایش حجم صادرات نفت از خلیج‌فارس و بازگشت بخش عمده جریان نفتکش‌ها به مسیرهای معمول خبر داده‌اند و در مقابل، مقام‌های رژیم ایران از ادامه تنشها و درگیریها در تنگه هرمز سخن گفته‌اند.

در تحول دیگری، رویترز به‌نقل از خبرگزاری دولتی امارات گزارش داد که دادستان کل امارات متحده عربی دستور انجام تحقیقات گسترده درباره حادثه پرواز فلای‌دوبی را صادر کرده است. این تحقیقات شامل بررسی احتمال ارتباط حادثه با «فعالیت تروریستی» نیز خواهد بود.

این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که شرکت فلای‌دوبی اعلام کرده بود در کابین خلبان پرواز FZ۱۰۷۳ که از دوبی به تل‌آویو در حال پرواز بود، درگیری رخ داده و هواپیما پس از تغییر مسیر در فرودگاه تبوک عربستان فرود آمده است. پیش‌تر نتانیاهو گفته بود یکی از خلبانان به خلبان دیگر حمله کرده و تلاش داشته هواپیما را ساقط کند.

همزمان رویترز به‌نقل از سه منبع نزدیک به مذاکرات انرژی گزارش داد که دولت دونالد ترامپ از فرانسه و آلمان خواسته است بخشی از ذخایر اضطراری گازوییل خود را آزاد کنند.

به گفته این منابع، واشنگتن هشدار داده است که در صورت انجام نشدن این اقدام، احتمال اعمال محدودیت یا ممنوعیت صادرات گازوییل آمریکا وجود دارد. یکی از منابع به رویترز گفته است ایالات متحده از اتحادیه اروپا می‌خواهد طی شش ماه آینده حدود ۱۲۰ میلیون بشکه گازوییل از ذخایر راهبردی خود آزاد کند.

رویترز می‌نویسد این درخواست در چارچوب تلاش دولت آمریکا برای کاهش فشار بر بازار جهانی فرآورده‌های نفتی و مهار قیمت سوخت مطرح شده است. پیش‌تر نیز گزارشهایی منتشر شده بود که نشان می‌داد کاخ‌سفید گزینه‌های مختلفی برای کنترل قیمت انرژی و جلوگیری از کمبود سوخت در بازارهای جهانی را بررسی می‌کند.

اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت رژیم ایران، اعلام کرد که وزارت صنعت، معدن و تجارت بیشترین میزان خسارت را در جریان دو جنگ اخیر متحمل شده و هزاران واحد صنعتی و صنفی در نقاط مختلف کشور آسیب دیده‌اند.

اتابک در اظهاراتی که در یک نشست رسمی بیان شد، گفت در جریان «جنگ ۱۲روزه» ۲۶۹ واحد صنعتی و صنفی هدف حملات قرار گرفتند و در ادامه، در «جنگ ۴۰ روزه» نیز ۳ هزار و ۳۹۶ واحد دیگر آسیب دیدند. به‌گفته او، گستردگی این خسارات بر میزان تولید، روند توسعه صنعتی و شاخصهای اقتصادی کشور تأثیر گذاشته است.

وزیر صنعت، معدن و تجارت رژیم ایران اظهار داشت یکی از مأموریت‌های اصلی این وزارتخانه پس از حملات، شناسایی واحدهای آسیب‌دیده، برآورد میزان خسارتها و ایجاد سازوکارهای لازم برای ارائه حمایت‌های دولتی به واحدهای تولیدی بوده است.

به گفته اتابک، بخش فولاد از جمله حوزه‌هایی بوده که بیشترین آسیب را متحمل شده است. او با اشاره به آسیب دیدن شرکت فولاد مبارکه اصفهان گفت صدها تا هزاران واحد صنعتی پایین‌دستی مواد اولیه خود را از این مجموعه دریافت می‌کنند و اختلال در فعالیت آن می‌تواند زنجیره‌یی از صنایع وابسته را تحت تأثیر قرار دهد.

اتابک افزود محصولات فولادی تولیدشده در این مجتمع در صنایع مختلف از جمله خودروسازی و لوازم خانگی مورد استفاده قرار می‌گیرد و به همین دلیل آسیب به این بخش، پیامدهای گسترده‌یی برای بخش صنعت و اشتغال کشور به همراه خواهد داشت. وی هم‌چنین گفت سهم و اهمیت صنعت فولاد در ساختار صنعتی کشور حدود ۳۷ درصد برآورد می‌شود.

این اظهارات در ادامه گزارشهای دیگری مطرح می‌شود که مقام‌های رژیم ایران طی روزهای اخیر درباره خسارت‌های وارد شده به زیرساختها و بخش‌های اقتصادی ارائه کرده‌اند. پیش‌تر مریم عبداللهی، نماینده مجلس ارتجاع، از آسیب به تأسیسات انرژی، پتروشیمی، فولاد و هزاران واحد تولیدی خبر داده بود، وزیر راه و شهرسازی، نیز از خسارت به پل‌ها، تونل‌ها و زیرساخت‌های حمل ونقل در استانهای مختلف سخن گفته بود.

گزارشهای منتشر شده از سوی الشرق الاوسط در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ (۸ مهر ۱۴۰۵) حاکی از آن است که پیشنهاد موسوم به «طرح هفت‌روزه» رژیم ایران در واقع نسخه‌ای فشرده‌شده از تعهدات مندرج در تفاهم‌نامه ۱۴ بندی اسلام‌آباد است که در ژوئن ۲۰۲۶ میان تهران و واشنگتن مورد توافق قرار گرفته بود اما پس از چند هفته فروپاشید.

بر اساس این گزارش، عراقچی، وزیر امور خارجه رژیم ایران، گفته است شروط تهران «موضوع تازه‌یی نیست» و خارج از چارچوب تفاهم‌نامه اسلام‌آباد قرار ندارد. به‌نوشته الشرق الاوسط، تفاوت اصلی طرح جدید در زمان‌بندی اجرای تعهدات است؛ به‌گونه‌یی که اقداماتی که در توافق ژوئن قرار بود طی چند هفته و حتی تا ۶۰ روز اجرا شوند، اکنون در بازه‌ای هفت‌روزه فشرده شده‌اند.

به گزارش الشرق الاوسط، عراقچی در جریان نشست مجمع عمومی سازمان ملل توضیح داده بود که پس از پذیرش طرح از سوی آمریکا، شمارش معکوس هفت‌روزه آغاز می‌شود و در صورت اجرای اقدامات مورد نظر تهران طی چهار تا پنج روز نخست، تنگه هرمز در روز ششم بازگشایی خواهد شد و در روز هفتم مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی آغاز می‌شود.

الشرق الاوسط می‌نویسد مهم‌ترین محورهای طرح شامل توقف درگیریها، کاهش یا رفع محاصره دریایی علیه بنادر ایران، صدور معافیت‌های نفتی، آزادسازی بخشی از دارایی‌های مسدودشده ایران و آغاز مذاکرات هسته‌یی است. بر اساس گزارش این روزنامه، تهران خواهان دسترسی به دست‌کم ۱۲ میلیارد دلار از دارایی‌های مسدودشده خود و صدور معافیتهایی برای صادرات نفت ایران شده است.

در بخش هسته‌یی نیز الشرق الاوسط گزارش می‌دهد که تفاوت مهم دیگر طرح جدید، آمادگی تهران برای آغاز گفتگوهای مربوط به برنامه هسته‌یی ظرف هفت روز است؛ موضوعی که در تفاهم‌نامه اسلام‌آباد قرار بود در یک بازه زمانی طولانی‌تر پیگیری شود.

همزمان، گزارش دیگری که همین روز از سوی رویترز منتشر شد، تأیید می‌کند که عراقچی شامگاه سه‌شنبه در دوحه پاسخ آمریکا به این طرح را از میانجی‌های قطری دریافت کرده است. به‌گفته یک مقام آگاه که با رویترز گفتگو کرده، اختلاف اصلی میان دو طرف بر سر اصل مفاد طرح نیست، بلکه بر سر ترتیب و تقدم و تأخر اجرای گام‌هاست.

به‌نوشته رویترز، تهران معتقد است آمریکا باید بخشی از اقدامات مورد نظر رژیم ایران از جمله کاهش فشارهای اقتصادی و دریایی را پیش از بازگشایی کامل تنگه هرمز انجام دهد؛ در حالی که واشنگتن تمایل دارد پیش از ارائه امتیازات اقتصادی، اقداماتی قابل راستی‌آزمایی از سوی تهران دریافت کند. همین مسأله اکنون به گره اصلی مذاکرات تبدیل شده است.

مهاجرانی، سخنگوی دولت رژیم ایران، نیز اعلام کرده که عراقچی در جلسه هیأت دولت دریافت پاسخ آمریکا را تأیید کرده است. با این حال، مقام‌های ایرانی تاکنون جزئیاتی از محتوای پاسخ واشنگتن منتشر نکرده‌اند.

در سوی دیگر، دونالد ترامپ در روزهای اخیر گزارشهایی را که از آمادگی او برای کاهش تحریم‌ها در برابر امتیازهای هسته‌یی خبر می‌داد رد کرده و گفته بود: «من هیچ چیزی به آنها پیشنهاد نکرده‌ام». همزمان آکسیوس گزارش داده است که میانجی‌های قطری هم‌چنان برای نزدیک کردن مواضع دو طرف تلاش می‌کنند، اما مذاکرات فعلاً در وضعیت بن‌بست قرار دارد.

به گزارش الشرق الاوسط، مقام‌های رژیم ایران هم‌چنان تأکید می‌کنند که هیچ تغییری در شروط اعلام‌شده تهران ایجاد نشده و موضوع اصلی صرفاً نحوه و زمان اجرای تعهدات دو طرف است. همین موضوع اکنون به مهم‌ترین محور رایزنیها میان تهران، واشنگتن و میانجی‌های قطری تبدیل شده است.

کاخ سفید اعلام کرد دونالد ترامپ شامگاه 30سپتامبر 2026 (8 مهر 1405) در سخنرانی خود برای جامعه اسپانیایی‌زبان آمریکا از آغاز خروج نهایی نیروهای آمریکایی از عراق خبر داد.

ترامپ گفت: «خوشحالم اعلام کنم که آخرین نیروهای آمریکایی در حال خروج از عراق هستند.» وی افزود حضور نظامی آمریکا در عراق که از سال 2003 آغاز شده بود، به پایان خود نزدیک شده و این رویداد را «روز بزرگی برای آمریکا» توصیف کرد.

رئیس‌جمهوری آمریکا همچنین از علی الزیدی، نخست‌وزیر جدید عراق، نام برد و گفت واشینگتن عراق را در شرایطی ترک می‌کند که به گفته او دولت جدیدی در بغداد روی کار آمده است. ترامپ مدعی شد از الزیدی در جریان انتخابات حمایت کرده و او در یک پیروزی غیرمنتظره به قدرت رسیده است.

ترامپ در بخش دیگری از سخنانش به عملیات نظامی آمریکا در عراق اشاره کرد و گفت حضور نظامی واشینگتن که در دولت جرج دبلیو بوش آغاز شد، در دوره‌های باراک اوباما و جو بایدن ادامه یافت و اکنون در دولت او پایان می‌یابد. وی گفت خروج نیروها از پایگاه هوایی اربیل با انتقال کامل نیروها و تجهیزات انجام شده است.

رئیس‌جمهوری آمریکا اعلام کرد جنگ عراق طی 23 سال بیش از ۴۵۰۰ کشته و حدود ۳۱ هزار مجروح در میان نیروهای آمریکایی بر جای گذاشته است. او همچنین گفت صدها پیمانکار غیرنظامی آمریکایی در این دوره جان خود را از دست داده‌اند.

ترامپ در ادامه به جنگ جاری با رژیم ایران نیز اشاره کرد و مدعی شد آمریکا طی شش ماه حضور نظامی در این درگیری ۱۸ کشته داشته است. وی همچنین ادعا کرد اقتصاد رژیم ایران دچار بحران شده و بخش‌های مهمی از توانایی‌های نظامی این کشور آسیب دیده‌اند.

او درباره وضعیت تنگه هرمز نیز گفت آمریکا «تقریباً کنترل کامل» این آبراه را در اختیار دارد و مدعی شد حجم نفت عبوری از تنگه هرمز در سه روز گذشته به رکوردی بی‌سابقه رسیده است. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که پیش‌تر گزارش‌های رویترز و بلومبرگ حاکی از افزایش قابل توجه صادرات نفت خاورمیانه و بازگشت حجم انتقال نفت از تنگه هرمز به سطوح نزدیک به پیش از جنگ بوده است.

خبرگزاری بلومبرگ به‌نقل از داده‌های بانک جی‌پی مورگان گزارش داد که حجم صادرات نفت خاورمیانه تا حد زیادی به سطح پیش از آغاز جنگ آمریکا و اسراییل علیه رژیم ایران بازگشته است.

بر اساس این گزارش، صادرات نفت خام منطقه به حدود ۱۷.۵ میلیون بشکه در روز رسیده که معادل حدود ۹۸ درصد سطح ثبت‌شده پیش از آغاز جنگ ارزیابی شده است. بلومبرگ به‌نقل از تحلیلگران جی‌پی مورگان نوشت که روند صادرات نفت خام طی هفته‌های اخیر به تدریج بهبود یافته و بخش عمده اختلال‌های ناشی از درگیریها برطرف شده است.

این گزارش هم‌چنین می‌افزاید صادرات فرآورده‌های پالایش‌شده از کشورهای خاورمیانه به حدود ۳ میلیون بشکه در روز رسیده است. بر اساس برآورد جی‌پی مورگان، این رقم معادل حدود ۵۸ درصد از سطح صادرات فرآورده‌های نفتی پیش از جنگ محسوب می‌شود.

تحلیلگران جی‌پی مورگان هم‌چنین اعلام کرده‌اند حجم انتقال نفت خام از طریق تنگه هرمز به حدود ۱۳ میلیون بشکه در روز بازگشته و با سطوح ثبت‌شده در اواخر ژوئن ۲۰۲۶ مطابقت دارد.

بلومبرگ پیش‌تر نیز گزارش داده بود که عربستان سعودی صادرات نفت از طریق خط لوله شرق به غرب این کشور را از سر گرفته است. این خط لوله پیش‌تر هدف حملات نیروهای انصارالله یمن قرار گرفته بود.

این گزارش در شرایطی منتشر می‌شود که مقام‌های رژیم ایران هم‌چنان اعلام می‌کنند بازگشایی کامل تنگه هرمز به تحقق شروط مطرح‌شده از سوی تهران در مذاکرات غیرمستقیم با آمریکا وابسته است. همزمان، محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، روز چهارشنبه گفت در تنگه هرمز هم‌چنان درگیریهای نظامی جریان دارد و نیروهای ایرانی با برخی شناورها مقابله کرده‌اند.

بر اساس گزارشی با عنوان «برنامه هسته‌یی ایران: پایبندی تهران به تعهدات بین‌المللی» که روز ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ (۷ مهر ۱۴۰۵) توسط خدمات پژوهشی کنگره آمریکا (CRS) و به قلم پاول کر منتشر شد، برنامه هسته‌یی رژیم ایران هم‌چنان یکی از اصلی‌ترین موضوعات مورد توجه نهادهای بین‌المللی و دولتهای غربی است. 

این گزارش می‌گوید نگرانی‌های مربوط به فعالیت‌های هسته‌یی ایران عمدتاً به برنامه غنی‌سازی اورانیوم و توسعه سانتریفوژهای گازی بازمی‌گردد؛ تجهیزاتی که می‌توانند هم برای تولید سوخت هسته‌یی با غنای پایین و هم برای تولید مواد مورد استفاده در سلاح هسته‌یی به کار گرفته شوند. در این گزارش هم‌چنین به فعالیت‌های ایران در حوزه رآکتور آب سنگین اراک اشاره شده و آمده است که این تأسیسات در گذشته به‌دلیل قابلیت بالقوه تولید پلوتونیوم مورد توجه نهادهای ناظر قرار گرفته بود.

گزارش کنگره آمریکا یادآور می‌شود که پس از حملات اسراییل و ایالات متحده به برخی تأسیسات هسته‌یی ایران در ژوئن ۲۰۲۵، رژیم ایران قانونی را تصویب کرد که همکاری دولت با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) را تعلیق کرد. بر اساس این گزارش، بازرسان آژانس در اوایل ژوئیه ۲۰۲۵ ایران را ترک کردند و بقایی، سخنگوی وزارت‌خارجه رژیم ایران، در اوت همان سال اعلام کرد که هیچ بازرس آژانس در ایران حضور ندارد.

گزارش هم‌چنین به اظهارات رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، اشاره می‌کند که در ژوئیه ۲۰۲۵ گفته بود ایران هیأتی از آژانس را برای گفتگو درباره همکاریهای آینده دعوت کرده است. طبق این گزارش، تهران اعلام کرده بود نحوه تعامل آینده با آژانس در چارچوب مصوبه مجلس ارتجاع تعیین خواهد شد.

در بخش دیگری از گزارش آمده است که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در سال‌های اخیر بارها اعلام کرده توانایی این نهاد برای راستی‌آزمایی کامل فعالیت‌های هسته‌یی ایران در نتیجه کاهش سطح همکاری تهران آسیب دیده است. به‌گفته گزارش، آژانس برای ازسرگیری نظام نظارتی کامل با چالشهای فنی قابل توجهی روبه‌رو است.

گزارش کنگره آمریکا هم‌چنین به نقش شورای ملی مقاومت ایران (NCRI) در افشای برخی فعالیت‌های هسته‌یی اعلام‌نشده ایران در سال ۲۰۰۲ اشاره می‌کند. به‌نوشته این گزارش، افشاگریهای این گروه درباره برخی سایت‌های هسته‌یی اعلام‌نشده باعث آغاز تحقیقات گسترده آژانس درباره برنامه هسته‌یی ایران شد.

در بخش مربوط به تحولات اخیر، گزارش به قطعنامه ۱۲ ژوئن ۲۰۲۵ شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اشاره می‌کند که در آن عدم همکاری کامل ایران با تحقیقات آژانس به‌عنوان نقض تعهدات تهران تحت توافقنامه پادمان ارزیابی شده بود. در آن قطعنامه از رژیم ایران خواسته شد توضیحاتی درباره ذرات اورانیوم کشف‌شده در برخی مکانهای اعلام‌نشده ارائه کند، محل برخی مواد و تجهیزات هسته‌یی را مشخص سازد و دسترسی‌های مورد نیاز بازرسان آژانس را فراهم کند.

به‌نوشته این گزارش، سازمان انرژی اتمی رژیم ایران پس از تصویب این قطعنامه اعلام کرد که دستور راه‌اندازی یک مرکز جدید غنی‌سازی و هم‌چنین جایگزینی سانتریفوژهای نسل اول در تأسیسات فردو با سانتریفوژهای پیشرفته‌تر را صادر کرده است.

گزارش در بخش مربوط به تحریم‌های بین‌المللی نیز به سازوکار موسوم به «مکانیسم ماشه» (Snapback) در چارچوب برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت اشاره می‌کند. بر اساس این سازوکار، در صورت طرح ادعای نقض تعهدات از سوی ایران و حل‌نشدن اختلافات، تحریم‌های پیشین سازمان ملل می‌تواند دوباره برقرار شود.

این گزارش توضیح می‌دهد که مبانی حقوقی اقدامات اخیر شورای حکام آژانس و شورای امنیت سازمان ملل علیه رژیم ایران بر اساس همین چارچوبهای حقوقی و توافقنامه‌های پادمانی تدوین شده است.

به گزارش خبرگزاری حکومتی فارس و رسانه‌های حکومتی، محبی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال وقوع جنگ گفت: «ما اکنون هم در جنگ هستیم». از دیدگاه سپاه، شرایط نظامی آمریکا در منطقه نسبت به گذشته تغییر کرده و بخشی از نیروها و تجهیزات آمریکایی از برخی پایگاهها جابه‌جا شده‌اند.

سخنگوی سپاه هم‌چنین مدعی شد شمار پایگاههای فعال آمریکا در منطقه کاهش یافته و نیروهای آمریکایی پس از حملات و فشارهای نظامی، بخشی از امکانات و نیروهای خود را به مناطق دورتر منتقل کرده‌اند. این ادعاها از سوی منابع مستقل یا مقام‌های آمریکایی تأیید نشده است.

محبی در بخش دیگری از اظهاراتش گفت در تنگه هرمز «در هر ۲۴ ساعت درگیریهای نظامی» جریان دارد و نیروهای مسلح ایران با برخی شناورها مقابله کرده‌اند. او هم‌چنین مدعی شد که آمریکا در دوره اخیر به این اقدامات واکنشی نشان نداده است. سخنگوی سپاه جزئیات بیشتری درباره زمان، مکان یا ماهیت این درگیریها ارائه نکرد.

سخنگوی سپاه در پاسخ به پرسشی درباره هماهنگی میان بخش نظامی و دستگاه دیپلماسی رژیم ایران نیز گفت همه بخش‌های حکومتی در چارچوب یک ساختار واحد فعالیت می‌کنند. وی تصریح کرد: «تصمیمات در شورای عالی امنیت ملی گرفته می‌شود و هیچ‌یک از این تصمیمات بدون اذن مقام معظم رهبری قابلیت اجرا ندارد»... اقدامات نظامی، امنیتی و دیپلماتیک با هماهنگی میان نهادهای مختلف صورت می‌گیرد و مصوبات شورای عالی امنیت ملی مبنای اجرای این اقدامات است.

در ادامه تحرکات دیپلماتیک مربوط به تنش میان آمریکا و رژیم ایران، مهاجرانی، سخنگوی دولت رژیم ایران، اعلام کرد عراقچی، وزیر امور خارجه رژیم ایران، پاسخ طرف آمریکایی به پیشنهاد منتقل شده از طریق میانجی قطری را دریافت کرده است.

بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ (۸ مهر ۱۴۰۵)، مهاجرانی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که عراقچی دریافت پیشنهاد آمریکا را در جلسه هیأت دولت به اطلاع مقام‌های دولتی رسانده است. رویترز در این گزارش جزئیاتی از محتوای پاسخ آمریکا یا مفاد پیشنهاد مبادله‌شده میان دو طرف منتشر نکرد.

این خبر در حالی منتشر می‌شود که پیش‌تر عراقچی در پایان سفر خود به نیویورک اعلام کرده بود طرحی که مقام‌های رژیم ایران از آن با عنوان «طرح هفت‌ماده‌ای» یاد می‌کنند، از طریق میانجی‌های قطری به طرف آمریکایی منتقل شده و تهران در انتظار دریافت پاسخ رسمی واشنگتن است.

همزمان، سخنگوی سپاه پاسداران نیز در اظهاراتی اعلام کرد که در تنگه هرمز «در هر ۲۴ ساعت درگیری نظامی» جریان دارد، اما به‌گفته او، آمریکا مدتی است به این درگیریها پاسخ نمی‌دهد. در اظهارات منتشر شده، جزئیات بیشتری درباره ماهیت این درگیریها، زمان دقیق آنها یا ارزیابی طرف آمریکایی ارائه نشده است.

موضوع میانجیگری قطر در هفته‌های اخیر از سوی مقام‌های دو طرف نیز مطرح شده بود. پیش‌تر مقام‌های قطری اعلام کرده بودند که دوحه در حال انتقال پیام میان واشنگتن و تهران و تلاش برای یافتن زمینه مشترک جهت کاهش تنشها و دستیابی به یک توافق است.

شبکه خبر صداوسیمای رژیم، در برنامه‌ای که شامگاه ۷مهر ۱۴۰۵ پخش شد، بخش‌هایی از گفت‌وگوی عراقچی، وزیر امور خارجه رژیم ایران، با خبرنگار خبرگزاری صداوسیما در پایان سفر او به نیویورک را منتشر کرد.

عراقچی در این گفت‌وگو با اشاره به دیدارهای خود و هیئت همراه پزشکیان در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل گفت که شمار زیادی از دیدارهای دوجانبه و چندجانبه با درخواست طرف‌های خارجی انجام شده است. او مدعی شد برخلاف آنچه آمریکا و اسرائیل مطرح می‌کنند، «جمهوری اسلامی منزوی نیست» و کشورهای مختلف خواهان ادامه گفت‌وگوها و همکاری‌های سیاسی و اقتصادی با ایران هستند.

وزیر امور خارجه رژیم ایران همچنین گفت یکی از اهداف اصلی سفر هیئت ایرانی، تشریح مواضع تهران درباره جنگ جاری و موضوع تنگه هرمز بوده است. به گفته او، «شروطی» که از سوی رهبر رژیم ایران برای بازگشایی تنگه هرمز تعیین شده، باید اجرا شود و این شروط در جریان رایزنی‌ها به اطلاع طرف آمریکایی و دیگر کشورها رسیده است.

عراقچی اظهار داشت که طرحی که مقام‌های رژیم،  از آن با عنوان «طرح هفت‌ماده‌ای» یاد می‌کنند، از طریق میانجی‌های قطری به آمریکا منتقل شده است. او گفت «جمهوری اسلامی همچنان منتظر دریافت پاسخ رسمی واشینگتن از مسیر میانجی‌هاست.»

به گفته عراقچی، در جریان حضور در نیویورک، یکی از میانجی‌های قطری بار دیگر با هیئت ایرانی دیدار کرده و درباره راه‌های اجرای شروط مطرح‌شده از سوی تهران گفت‌وگوهایی انجام شده است. او افزود که این پیشنهادها قرار است با طرف آمریکایی مطرح شود و سپس پاسخ نهایی به تهران منتقل شود.