نامه سرگشادهٔ بیش از۷۰ شخصیت برجسته آلمانی در بارهٔ جایزه آزادی ۲۰۲۶ برای مردم ایران

۱۴۰۵/۷/۱۶

سپردن دریافت جایزه‌یی به نام مردم ایران، به پسر دیکتاتور پیشین این کشور که چهره‌یی به‌شدت تفرقه برانگیز است؛ با ارزشهای خود ما مغایرت دارد

بیش از ۷۰ شخصیت آلمانی در نامه سرگشاده‌یی «درباره جایزه آزادی ۲۰۲۶ برای مردم ایران» خطاب به رئیس حزب دموکرات آزاد آلمان (FDP) و رئیس بنیاد فریدریش ناومان برای آزادی نوشتند: با این نامه، نگرانی جدی خود را از تصمیم بنیاد فریدریش ناومان مبنی بر دعوت از رضا پهلوی برای دریافت جایزه آزادی ۲۰۲۶ ابراز کنیم. قرار است مراسم اهدای این جایزه در ۷ نوامبر ۲۰۲۶ در کلیسای پاول فرانکفورت برگزار شود. صرفنظر از هر عنوان رسمی که ممکن است برای این ترتیبات به کار رود، سپردن دریافت جایزه‌ای به نام مردم ایران به شخص پسر دیکتاتور پیشین این کشور، که چهره‌ای به‌شدت تفرقه‌برانگیز است، با ارزشهای خود ما مغایرت دارد. برای آلمان، پیامدهای این تصمیم را نمی‌توان از تاریخ دیکتاتوری پهلوی جدا دانست.

در۲ ژوئن ۱۹۶۷، دانشجویان آلمانی و ایرانی در جریان سفر رسمی شاه به برلین غربی، علیه دیکتاتوری و سرکوب در ایران تظاهرات کردند. تصاویری که در اینترنت دست به دست می‌شود و مأموران ساواک، پلیس مخفی شاه، را در حال حمله با چماق به تظاهر کنندگان در آلمان نشان می‌دهد، یادآور تکان دهنده بیرحمی آن رژیم است. بنو اونهزورگ، دانشجوی آلمانی، در جریان یکی از این تظاهرات هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد. مرگ او به یکی از رویدادهای تأثیرگذار تاریخ آلمان پس از جنگ تبدیل شد و هم‌چنان پیوندی ناگسستنی با اعتراضها علیه حکومت اقتدارگرای پدر رضا پهلوی دارد. از این‌رو، نگران‌کننده‌تر آن است که بنیادی نزدیک به یکی از احزاب دموکراتیک آلمان، قرار باشد به پسر و وارث سیاسی شاه پیشین مشروعیت نمایندگی ببخشد؛ آن هم در حالی که او علناً از سرکوب سیاسی آن دیکتاتوری دفاع کرده است.

این نگرانی‌ها به گذشته محدود نمی‌شود. رضا پهلوی در جریان حضور خود در نشست در برلین در «کنفرانس مطبوعاتی فدرال» ۲۳ آوریل ۲۰۲۶، هنگامی که یک خبرنگار زن آلمانی اعتبار دموکراتیک او را زیر سؤال برد و حمایتش از حملات نظامی به ایران را به چالش کشید، واکنشی پرخاشگرانه نشان داد. واکنش او پرسشهایی جدی درباره آمادگی‌اش برای مواجهه با پرسشگری انتقادی برانگیخت. شبکه عمومی آلمان، ARD، متعاقباً گزارش داد که پائولینه یکلس، خبرنگار روزنامه پس از این گفتگو، از سوی هواداران پهلوی آماج هزاران پیام توهین‌آمیز، از «تاتس «از جمله تهدید به مر گ و دشنامهای زن‌ستیزانه، قرار گرفته است. چنین ارعابی علیه یک خبرنگار زن آلمانی، به‌دلیل طرح پرسشهای ناموجه، باید به‌ویژه مایه نگرانی در نهادهای دموکراتیک در آلمان باشد.

تجمع های هواداران پهلوی، از جمله در آلمان، که در آنها نمادهای ساواک آشکارا به نمایش گذاشته شده‌اند، نیز نگرانی فزاینده‌ای برمی انگیزند.

ساواک هم‌چنان نماد نظارت امنیتی، زندان و شکنجه است. ستایش علنی چنین سازمانی جلوه‌هایی از تکثر دموکراتیک نیست؛ بلکه یادآور شوم نظام اقتدارگرایی است که مردم ایران در سال ۱۹۷۹ سرنگون کردند. مبارزه برای آزادی ایران متعلق به کسانی است که در برابر دیکتاتوری ایستاده‌اند و بهایی بی‌اندازه سنگین در این راه پرداخته‌اند تجلیل از شجاعت مردم ایران با اعطای جایزه آزادی ۲۰۲۶، ابتکاری، شایسته استقبال است. اما سپردن دریافت این جایزه به رضا پهلوی به نام مردم ایران، این خطر را دربر دارد که همان هدف را تضعیف کند؛ هم‌چنین از این جهت که ممکن است افکار عمومی آن را نوعی مشروعیت بخشی سیاسی تلقی کند، آن هم از سوی بنیاد فریدریش ناومان برای آزادی

از این‌رو ما خواهان تجدید نظر در شیوه‌هایی هستیم که اکنون برای اهدای جایزه در نظر گرفته شده است.

این جایزه باید هم‌چنان به مردم ایران اختصاص داشته باشد، اما به شکلی به راستی فراگیر، توسط زنان و مردان ایرانی دریافت شود که مستقیماً در مبارزه برای آزادی مشارکت داشته و برای آن شخصاً بها پرداخته‌اند.