سیاست ارزپاشی رژیم؛ چرا ۲ میلیارد دلار هم نتوانست دلار را پایین بکشد؟

گفتگو با خسرو شکراللهی

در روزهای گذشته بانک مرکزی از عرضه ۲ میلیارد دلار ارز برای مدیریت بازار خبر داد و اعلام شد که در مرحله نخست ۱ میلیارد دلار ارز وارد بازار شده. با این حال نرخ دلار نه‌تنها کاهش پیدا نکرد و پایدار نماند، بلکه از حدود ۲۵۰ هزار تومان که همان روز اعلام این سیاست قیمتش بود، در روزهای بعد شاهد بودیم تا حوالی ۲۶۰ هزار تومان هم رسید. حتی در میانه معاملات از مرز ۲۷۰ هزار تومان هم عبور کرد.

این سیاست در درون باندهای رژیم مخالفت‌های بسیاری را دامن زد، به‌نحوی که سه‌شنبه گذشته همتی، رئیس بانک مرکزی رژیم، در یک گفت‌وگوی تلویزیونی شرکت کرد و به دفاع و توجیه این سیاست پرداخت. در این باره گفت‌وگویی داریم با آقای خسرو شکراللهی.

اجازه بدید اول جملات رئیس بانک مرکزی رژیم، همتی، را بشنویم و بعد من سؤالم را مطرح بفرمایید.

خب، ما گفتیم که ۲ میلیارد دلار می‌خواهیم عرضه کنیم و در مرحله اول ۱ میلیارد دلار.

بانک مرکزی خواست به ترامپ و وزیر خزانه‌داری بگه که اینها که شما می‌گید، ارزتون تموم شد. من فقط برای مدیریت داخلی بازار ارز، دستم می‌کنم و کردم و الانم دارم می‌دم، هر روز هم داریم می‌ریم. بعضی‌ها اول فکر کردند بانک مرکزی داره بلوف می‌زنه. چه بلوفی بزنم؟ ما که با مردم هیچ‌وقت خلاف واقع نگفتیم. اصلاً اون بالا رفتن قیمت به خاطر نبود ارز نبود.

خاطره انتظارات و القای انتظارات می‌کنن و خروج سرمایه اتفاقاً...

همتی می‌گوید ارزپاشی برای کنترل بازار بود؛ پس چرا دلار باز هم گران شد؟

خب، همتی می‌گوید برای اینکه به ترامپ نشان بدهیم که ارز داریم، این کار را کردیم. آیا این حرفش با ادعای قبلی رژیم که مدعی بود می‌خواهد با این سیاست، یعنی تزریق ۲ میلیارد دلار ارز به بازار، جلوی سقوط قیمت ریال رو بگیره، هم‌خوانی و تناقضی ندارد؟

چرا، خیلی تناقض داره. واقعاً متناقضه و خیلی از این ادعاها، فضای اخبار رو نشون می‌ده. اون ادعایی که ما ارز تزریق کردیم برای اینکه بازار را کنترل کنیم و اینها، با همین یک جمله واقعاً با دو بلوف بودن آنها برملا می‌شه.

ببینید، اولاً که داره می‌گه اصلاً اقدام ما در عرصه، اقدام سیاسی بوده؛ اقدامی برای حل‌وفصل یک مسئله اقتصادی که نبود، بر اساس اینکه ما می‌خواستیم به ترامپ نشان بدهیم که ما ارز داریم.

پس بنابراین ادعا در مورد کنترل بازار ارز، اینا چی می‌شه؟ این یک جای اینکه خب، در همان شروع فیلم بداهه، این خیلی ادعای مفتضحیه. اما تناقضات اصلی دیگر است، چون یک مصاحبه کرده بود در ۴۰، ۵۰ دقیقه، فکر می‌کنم، و ادعاهای مختلفی مطرح کرد.

ببینید اصل بحث برای چیه؟ مدعی است که ما ارز را تزریق کردیم، از یک طرف که بتوانیم بازار را کنترل کنیم. از یک طرف، در جای‌جای این مصاحبه، اون مجری رژیم ازش می‌پرسه، می‌گه اصلاً بالا رفتن این قیمت دلار و سقوط این‌چنینی ارزش ریال برای چیست؟

این براساس مطرح می‌کنه که انتظارات تورمی همچین چیزی را ایجاد کرده.

اگر مشکل «انتظارات تورمی» است، ارزپاشی چه چیزی را قرار است حل کند؟

انتظارات تورمی یعنی چه؟ خیلی روشن، برای هموطنان، با اینکه بحث روشن بشه من عرض کنم. یعنی اینکه وقتی فعالان اقتصادی، وقتی مردم می‌بینند که چشم‌انداز بالارفتن قیمت‌ها همچنان وجود دارد، چشم‌اندازهای روشنی برای اقتصاد و در زمینه‌های سیاسی حتی، که تأثیر می‌گذارد، و فساد، چشم‌انداز روشنی برای حل‌وفصل این مسائل نیست.

خب، هر فعال اقتصادی، هر کسی، حتی مردم، می‌گویند خب پس چرا من ریال رو نگه دارم؟ چون که قدرت خرید ریال من هفته آینده، ماه آینده، خیلی کاهش پیدا خواهد کرد. پس بهتره من برم اینو تبدیل کنم به یک منبع باثبات‌تر دیگری، مثلاً دلار بگیرم، طلا بگیرم و این دستم باشه و این‌قدر سقوط نکند. به این می‌گن انتظارات تورمی.

حالا این همتی مدعی است که بالا رفتن قیمت دلار به خاطر انتظارات تورمی است. خب، اگر به خاطر انتظارات تورمی این‌چنین قیمت‌ها دارد و ریال سقوط می‌کند، تزریق این مقدار ارز که تو مدعی هستی، ۲ میلیارد دلار، ۱ میلیاردش هم تزریق کردم، چه انتظاری است که این بخواد مسئله را حل بکند؟

چون که به قیمت دلار، به قول تو، به خاطر ... بالا که خریداران که می‌خواهند کالا بخرن، هجوم آوردند به بازار برای خرید کالا، برای معاملات اقتصادی، فعالیت‌های اقتصادی، و دیدن در بازار دلار نیست، ارز نیست و حالا بانک مرکزی وارد بشه، می‌خواد که دلار رو تزریق بکند که قیمت رو بیاره پایین. خودش داره می‌گه به این خاطر نیست؛ به خاطر این است که انتظارات تورمی وجود دارد.

یعنی مسائل پایه‌ای اقتصادی، چشم‌اندازی در زمینه اقتصادی، فعالان اقتصادی و مردم نمی‌بینند. خب، این یک تناقض آشکار است که انسان در کل مصاحبه‌اش که قیمت، سقوط قیمت ریال رو دلیلش را می‌گه انتظارات تورمی، با این سیاستی که اعلام می‌کند ما می‌خواهیم ارز تزریق بکنیم به داخل بازار. این کاملاً در تناقضه.

ببینید و اصلاً چرا این استدلالات؟ شما نگاه کنید، در همین هشتم مهر، سه‌شنبه، چهارشنبه هفته گذشته بود. من یادمه روز بعدش در خدمت شما بودم و همین برنامه و همین صحبت کرد. اینها همان روز چهارشنبه ۸ مهر اعلام کردند که می‌خوایم دلار تزریق بکنیم، ۲ میلیارد، و گفتند ۱ میلیارد دلار کردیم تزریق کردیم.

ولی قیمتش تکان نخورد. مگر تکان نخورد؟ بلکه بالاتر هم رفت.