گردهمایی در ۲۶ شهر جهان به مناسبت ۱۰ اکتبر؛ چرا صدای زندانیان محکوم به اعدام باید شنیده شود؟

از ماراتن نمادین در پاریس تا کارزار جهانی نه به اعدام؛ چگونه می‌توان توجه افکار عمومی جهان را به اعدام‌ها در ایران جلب کرد؟

گفتگو با آزاده عالمی

کارزار جهانی نه به اعدام در روز ۱۰ اکتبر، جنبه‌های مختلفی داشت. به فرانسه می‌رویم و همراه با خانم آزاده عالمی، نگاهی به این فعالیت‌ها خواهیم داشت.

شاهد حضور شما در چند عرصه از این فعالیت‌ها بودیم. برای ما بگویید هدف چه بود و خودتان شاهد چه بازتاب‌هایی بودید؟ به‌خصوص اینکه امسال این مراسم به مناسبت روز جهانی علیه اعدام، کمی متفاوت از سال‌های گذشته برگزار شد.

چرا ماراتن پنج‌کیلومتری پاریس به حمایت از زندانیان محکوم به اعدام اختصاص یافت؟

آزاده عالمی: بله، همان‌طور که گفتید، امسال برنامه کمی متفاوت بود. اجازه بدهید ابتدا درباره انگیزه‌مان برای برگزاری این ماراتن و پیامی که می‌خواستیم به جامعه بین‌المللی منتقل کنیم، توضیح بدهم.

دهم اکتبر، روز جهانی مبارزه برای لغو مجازات اعدام است. ما تصمیم گرفتیم در این روز، با برگزاری یک دوی نمادین پنج‌کیلومتری در پارک مونسوری پاریس، همبستگی خودمان را با کارزار جهانی نه به اعدام اعلام کنیم و صدای زندانیان سیاسی و خانواده‌های آن‌ها در ایران را به گوش افکار عمومی جهان برسانیم.

این حرکت در ادامه کارزاری است که همه می‌شناسیم: سه‌شنبه‌های نه به اعدام؛ کارزاری که در داخل ایران، با وجود فشارها و سرکوب‌ها، اکنون حدود ۱۴۲ هفته است که ادامه دارد و در ۶۶ زندان کشور جریان دارد.

هدف این حرکت نمادین آن بود که صدایی را که هر هفته از داخل زندان‌ها و شهرهای ایران بلند می‌شود، در عرصه بین‌المللی نیز بازتاب دهیم.

در ماه‌های اخیر، با افزایش اعدام‌ها، به‌ویژه اعدام زندانیان سیاسی، هواداران سازمان مجاهدین خلق و شورشگرانی که در جریان قیام دستگیر شده بودند، ضرورت چنین حرکتی بیش از همیشه احساس می‌شد.

همه می‌دانند که بسیاری از این زندانیان به‌خاطر دفاع از آزادی و ایستادگی در برابر سرکوب، با خطر اعدام روبه‌رو هستند. رژیم می‌خواهد با ایجاد فضای وحشت، صدای اعتراض و مقاومت مردم را خاموش کند. به همین دلیل، وظیفه داریم توجه افکار عمومی و نهادهای بین‌المللی را به وضعیت این زندانیان جلب کنیم.

ایده برگزاری این دوی نمادین پنج‌کیلومتری، ابتکار تعدادی از جوانان هوادار مقاومت ایران و شورای ملی مقاومت بود. این ابتکار امکان مشارکت افراد مختلف را فراهم می‌کرد و پیام نه به اعدام را به شکلی عملی و ملموس به جامعه منتقل می‌کرد.

برای ما، این ماراتن فقط یک فعالیت ورزشی نبود؛ نمادی از مسیر طولانی مبارزه برای آزادی ایران بود. در این مسیر، نسل‌های مختلف به هم پیوستند تا از زندانیان زیر حکم اعدام، به‌ویژه زندانیان سیاسی و جوانان معترض، حمایت کنند.

این همبستگی نمادی از مقاومت سازمان‌یافته‌ای است که طی چند دهه گذشته، با وجود دشواری‌ها و هزینه‌های بسیار سنگین، برای آزادی و دموکراسی در ایران ادامه داشته است.

استقبال شهروندان فرانسوی و بازتاب رسانه‌ای چه پیامی داشت؟

یکی از نکات بسیار دلگرم‌کننده برنامه، استقبال جوانان و شهروندان فرانسوی و غیرایرانی بود. حتی تعدادی از شرکت‌کنندگان را از قبل نمی‌شناختیم. آن‌ها از طریق شبکه‌های اجتماعی با این برنامه آشنا شده و ثبت‌نام کرده بودند.

بعضی از افراد نیز هنگام حضور در پارک، برای نخستین بار با ماراتن آشنا شدند، سؤال کردند و همان‌جا به ما پیوستند. این موضوع بسیار قابل توجه بود.

این استقبال نشان می‌داد که مسئله اعدام در ایران، با وجود فاصله جغرافیایی و تفاوت ملیت‌ها، می‌تواند وجدان انسان‌ها را در کشورهای دیگر تحت تأثیر قرار دهد.

در طول مسیر نیز مردم ما را تشویق می‌کردند و با گفتن «آفرین»، «خسته نباشید» و «ادامه بدهید»، حمایت خودشان را نشان می‌دادند. این واکنش‌ها برای ما بسیار انگیزه‌بخش بود.

نکته مهم دیگر، بازتاب رسانه‌ای این حرکت بود. همان‌طور که شاید دیده باشید، خبرگزاری آسوشیتدپرس از این دوی نمادین گزارش تهیه کرد. چندین آژانس تصویری بین‌المللی، از جمله گتی ایمیجز و دیگر رسانه‌های تصویری، این رویداد را پوشش دادند.

این بازتاب‌ها کمک کرد پیام ما فراتر از شرکت‌کنندگان حاضر در پارک منتشر شود.

البته این نخستین تجربه ما بود و حتماً در برنامه‌های بعدی می‌توانیم با اطلاع‌رسانی گسترده‌تر و مشارکت بیشتر شهروندان و انجمن‌های مدافع حقوق بشر، این حرکت را توسعه دهیم.

ما نمی‌خواهیم اعدام در ایران به خبری روزمره تبدیل شود که مردم لحظه‌ای آن را بخوانند و بعد فراموش کنند. می‌خواهیم بگوییم پشت هر حکم اعدام، یک انسان و یک خانواده قرار دارند.

به همین دلیل، از جامعه جهانی و نهادهای بین‌المللی می‌خواهیم در برابر استمرار اعدام‌ها سکوت نکنند و برای نجات جان زندانیان در معرض خطر، اقدامات مؤثر و قاطع انجام دهند.

این ماراتن همچنین پیامی برای مردم ایران و خانواده‌های زندانیان داشت. می‌خواستیم به آن‌ها بگوییم که فراموش نشده‌اند، صدایشان را می‌شنویم و تلاش می‌کنیم هرچه رساتر آن را به گوش جهانیان برسانیم.

امیدواریم این تجربه به حرکتی گسترده‌تر تبدیل شود و شهروندان بیشتری در کشورهای مختلف، در کنار زندانیان سیاسی و خانواده‌های آنان، برای دفاع از حق زندگی و مخالفت با مجازات اعدام گرد هم بیایند.

فکر می‌کنم همین هفته نیز شاهد حمایت‌های گسترده از کارزار سه‌شنبه‌های نه به اعدام بودیم؛ از جمله پیوستن خانم ژن آرامی به این کارزار و اعتصاب غذای ایشان. همچنین بسیاری از شخصیت‌های بین‌المللی به این کارزار پیوسته‌اند.

فکر می‌کنم همین حرکت‌هایی که انجام دادیم، کمک کرد تا کارزار سه‌شنبه‌های نه به اعدام بیشتر دیده شود. ما می‌خواهیم از این طریق در کنار مردم ایران بایستیم؛ مردمی که برای آزادی، کرامت انسانی، دموکراسی و حق تعیین سرنوشت خود مبارزه می‌کنند.

امیدواریم روزی فرا برسد که هیچ خانواده‌ای در ایران نگران اعدام عزیزش نباشد و مردم ایران بتوانند در کشوری آزاد، آباد و دموکراتیک زندگی کنند.

همان‌طور که گفتید، برنامه امسال بسیار متفاوت بود و توجه بسیاری را جلب کرد. این موضوع هم درباره ماراتن و هم درباره کارزارهای دیگری که حامیان مقاومت ایران در آن شرکت کردند، در فضای مجازی کاملاً مشهود بود. از جمله آقای کاکا و آقای اَسیون سونو نیز در کارزار این هفته به مناسبت همین روز شرکت کرده بودند