تداوم بن‌بست جنگ و دیپلماسی؛ تنگه هرمز، محاصره دریایی و هسته ای در کانون تنش

محاصره دریایی هرمز، هزاران دریانورد را در بن‌بست جنگی گرفتار کرده است

سی‌بی‌اس نیوز | گزارش از لندن

شبکه خبری CBS News در گزارشی از تشدید بحران دریایی در تنگه هرمز اعلام کرد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در اظهاراتی جنجالی نیروی دریایی آمریکا را با «دزدان دریایی» مقایسه کرده؛ آن هم در شرایطی که واشینگتن در حال اعمال محاصره دریایی علیه ایران در نزدیکی این آبراه حیاتی است.

هشدار به شرکت‌های کشتیرانی

به گفته گوینده خبر، «تاریکا»، ایالات متحده هم‌زمان به شرکت‌های کشتیرانی هشدار داده است که در صورت پرداخت حق عبور به ایران برای عبور امن از تنگه هرمز، ممکن است با جریمه و مجازات روبه‌رو شوند. این هشدار در حالی صادر شده که وضعیت هزاران کشتی و دریانورد در منطقه بلاتکلیف مانده است.

«ملت دزد دریایی» از زبان ترامپ

رِمی آسنسیو، خبرنگار سی بی اس از لندن، گزارش داد که تفنگداران دریایی آمریکا یک شناور ایرانی را توقیف کرده‌اند؛ یکی از حداقل سه کشتی که از زمان آغاز محاصره دریایی آمریکا در ۱۳ آوریل مورد بازرسی قرار گرفته‌اند.
به گفته او، آمریکا تاکنون دست‌کم ۴۸ کشتی مرتبط با ایران را بازگردانده و میلیاردها دلار نفت و محموله ایرانی را مسدود کرده است.

ترامپ در این‌باره گفت:
«چه کسی فکرش را می‌کرد که ما چنین کاری انجام دهیم؟ ما مثل دزدان دریایی هستیم… ما یه جورایی مثل دزدان دریایی هستیم.»

هرمز؛ گلوگاه حیاتی تعطیل‌شده

CBS گزارش می‌دهد که حیاتی‌ترین گلوگاه نفتی جهان عملاً تعطیل شده است. در حالی که پیش از جنگ ماهانه حدود ۳۰۰۰ کشتی از تنگه هرمز عبور می‌کردند، اکنون این رقم به نزدیک صفر رسیده است.

اما آمریکا تنها عامل این انسداد نیست. به گفته این گزارش، سپاه پاسداران رژیم ایران بیش از ۴۰ حمله و توقیف علیه کشتی‌های تجاری در بخش‌های داخلی‌تر تنگه و اطراف باریک‌ترین نقاط آن انجام داده است.

تلفات انسانی و بن‌بست دریانوردان

بر اساس داده‌های سازمان ملل که CBS به آن استناد می‌کند، دست‌کم ۱۰ دریانورد تجاری کشته شده‌اند و حدود ۲۰ هزار نفر دیگر به دلیل شرایط جغرافیایی و ترس از درگیری، در خلیج فارس گرفتار مانده‌اند.

کاپیتان «رامان کاپور» از هند، یکی از این دریانوردان، می‌گوید:
«خدمه من از زمان شروع جنگ تحت استرس مداوم هستند. ما در این منطقه درگیری گرفتار شده‌ایم و کار زیادی از دستمان برنمی‌آید.»

انتظار برای پایان بن‌بست

به گزارش سی بی اس، اکنون بیش از دو ماه است که هزاران دریانورد در این وضعیت بلاتکلیف به‌سر می‌برند؛ برخی با دریافت محدود آذوقه و برخی دیگر با جیره‌بندی آب و غذا. امید آن‌ها، به گفته این شبکه، پایان تنش میان آمریکا و ایران است تا بتوانند سرانجام مسیر بازگشت به خانه را در پیش بگیرند.

ترامپ در پایان گفت: «ببینیم چه می‌شود.»

آمریکا می‌گوید ۴۹ کشتی تجاری برای رعایت محاصره تغییر مسیر داده‌اند

ایکس فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) | ۳ مه ۲۰۲۶

فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) اعلام کرد ادمیرال برد کوپر، فرمانده سنتکام، روز ۲ مه از ناوشکن موشک‌انداز USS Milius (DDG‑69) بازدید کرده است؛ ناوشکنی که در آب‌های منطقه‌ای در چارچوب حمایت از عملیات محاصره آمریکا علیه بنادر ایران گشت‌زنی می‌کند.

تأکید بر تداوم مأموریت

بر اساس اعلام سنتکام، ادمیرال کوپر در جریان این بازدید با ملوانان گفت‌وگو کرد و بر اهمیت مأموریت جاری و تداوم اجرای آن تأکید گذاشت. این فرماندهی افزود نیروهای آمریکایی همچنان به اجرای کامل محاصره متعهد هستند.

پیامدهای عملی محاصره

طبق این بیانیه، تاکنون ۴۹ کشتی تجاری برای رعایت محاصره، مسیر خود را تغییر داده‌اند؛ رقمی که نشان‌دهنده تأثیر عملی اقدامات آمریکا بر کشتیرانی منطقه‌ای است.

زمینه تنش

انتشار این خبر در شرایطی است که تنش‌ها پیرامون تنگه هرمز و بنادر ایران تشدید شده و هم‌زمان مقام‌های ایرانی نسبت به هرگونه حضور یا دخالت نظامی خارجی در آبراه‌های منطقه هشدار داده‌اند.

«پروژه آزادی» صرفاً مسیرهای امن و بدون مین را به کشتی‌ها معرفی می‌کند

به گزارش وال‌استریت ژورنال، یک مقام آمریکایی اعلام کرده است که عملیات جدید ایالات متحده در تنگه هرمز در حال حاضر شامل اسکورت کشتی‌های عبوری توسط ناوهای جنگی آمریکا نمی‌شود. به گفته این مقام، دونالد ترامپ تاکنون مأموریت رسمی اسکورت کشتی‌ها را اعلام نکرده است.

هماهنگی ناوبری به‌جای اسکورت نظامی

این مقام آمریکایی در گفت‌وگو با وال‌استریت ژورنال گفت عملیات جدید، که با هدف مدیریت تردد کشتی‌ها در شرایط بحرانی طراحی شده، به کشورها و شرکت‌های کشتیرانی امکان هماهنگی ناوبری می‌دهد، نه همراهی نظامی مستقیم.

«پروژه آزادی» چیست؟

بر اساس این گزارش، طرحی که اکنون با نام «پروژه آزادی» (Project Freedom) شناخته می‌شود—و پیش‌تر «چارچوب آزادی دریایی» نام داشت—در واقع یک ستاد هماهنگی است. این پروژه به کشتی‌های تحت پرچم آمریکا و سایر کشتی‌ها اطلاع می‌دهد که کدام مسیرها برای عبور از تنگه هرمز امن‌تر هستند؛ از جمله مسیرهایی که عاری از مین یا تهدیدهای مشابه ارزیابی می‌شوند.

ادعا در برابر تنش‌های فزاینده

انتشار این گزارش در شرایطی است که تنش‌ها پیرامون تنگه هرمز افزایش یافته و مقام‌های ایرانی نسبت به هرگونه دخالت آمریکا در «رژیم دریایی جدید» این گذرگاه هشدار داده‌اند. در مقابل، واشینگتن می‌کوشد نشان دهد اقداماتش در مرحله فعلی جنبه هماهنگی فنی دارد و نه مداخله مستقیم نظامی.

بسته ماندن عملی تنگه هرمز و محاصره‌های متقابل ایران و آمریکا، ۲۰ هزار دریانورد را بلاتکلیف گذاشته است

بر اساس گزارش سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO)، حدود ۲ هزار فروند کشتی تجاری به‌همراه بیش از ۲۰ هزار دریانورد به دلیل بسته ماندن عملی تنگه هرمز در آب‌های خلیج فارس گرفتار شده‌اند. این وضعیت در پی محاصره‌های متقابل دریایی ایران و ایالات متحده ایجاد شده و یکی از جدی‌ترین اختلال‌ها در کشتیرانی جهانی در دهه‌های اخیر به شمار می‌رود.

اختلال بی‌سابقه در کشتیرانی

به گفته IMO، تردد ایمن کشتی‌ها از تنگه هرمز عملاً متوقف شده و بسیاری از کشتی‌ها ناچار به لنگر انداختن طولانی‌مدت در خلیج فارس شده‌اند. این نهاد هشدار داده است که ادامه این وضعیت می‌تواند به بحران انسانی برای دریانوردان و همچنین تشدید اختلال در زنجیره تأمین جهانی منجر شود.

پیامدهای اقتصادی و انرژی

تنگه هرمز مسیر عبور حدود یک‌پنجم نفت و گاز جهان است و بسته ماندن آن، علاوه بر توقف یا کاهش صادرات انرژی کشورهای منطقه، موجب افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، بیمه و ریسک‌های تجاری شده است. تحلیلگران می‌گویند ادامه انسداد، می‌تواند شوک‌های قیمتی جدیدی را به بازارهای جهانی انرژی تحمیل کند.

نگرانی از تشدید تنش

سازمان بین‌المللی دریانوردی از همه طرف‌ها خواسته است از نظامی‌سازی بیشتر مسیرهای دریایی خودداری کنند و امکان عبور امن کشتی‌های تجاری را فراهم سازند. این سازمان تأکید کرده است که امنیت دریانوردان و حفظ آزادی کشتیرانی باید در اولویت قرار گیرد.