درگیری رژیم ایران و آمریکا در تنگه هرمز، اما آتشبس همچنان پابرجاست؟ سرانجام به کدام سمت می رود

تنگه هرمز در آستانه تشدید تنش ایران و آمریکا
۱۴۰۵/۲/۱۷
آنچه که در پنجشنبه گذشت- از آتشبس شکننده تا تبادل آتش مستقیم در هرمز
روز گذشته، بحران رژیم ایران–آمریکا وارد مرحلهای پرنوسان شد؛ مرحلهای که در آن آتشبس بهطور رسمی پابرجاست، اما در عمل شاهد تبادل آتش مستقیم، حملات محدود، و پیامهای متناقض در بالاترین سطوح بودهایم.
- شنیدهشدن انفجارها در قشم، بندرعباس و گزارشهای رهگیری پهپادها.
- روایت رژیم ایران:
- قرارگاه ضد خاتمالانبیا و نیروی دریایی سپاه از:
- حمله آمریکا به نفتکشهای ایرانی
- تعرض هوایی به مناطق غیرنظامی (خمیر، سیریک، قشم)
- و حمله متقابل ایران به ناوشکنهای آمریکا در شرق هرمز و جنوب چابهار خبر دادند.
- قرارگاه ضد خاتمالانبیا و نیروی دریایی سپاه از:
- روایت آمریکا (سنتکام):
- تأیید شلیک موشک، پهپاد و قایقهای تندرو از سوی ایران.
- اعلام حملات دفاعی و تلافیجویانه به سایتهای نظامی ایران (پرتاب، C2، ISR).
- تأکید: «بهدنبال تشدید نیستیم.»
موضعگیریها
- ترامپ:
- به ABC: «آتشبس ادامه دارد.»
- در truth Social: عبور موفق سه ناوشکن «زیر آتش دشمن»، تهدید به اقدام سختتر اگر توافق امضا نشود.
موضع رسمی رژیم ایران
- عراقچی:
- در نامه به شورای امنیت: پیشنویس آمریکا–بحرین را جانبدارانه خواند.
- شرط روشن: توقف دائمی جنگ + رفع محاصره و تحریمها = بازگشایی هرمز.
- بقایی:
- هماهنگی کامل میدان و دیپلماسی.
- هشدار: حتی با مذاکره، بهدلیل نقش اسرائیل احتمال مرحله بعدی جنگ وجود دارد.
اقتصاد و جهان
- AP / Washington Post:
- صدها کشتی و دهها هزار دریانورد گرفتار.
- شوک انرژی، جهش قیمت سوخت، تهدید امنیت غذایی میلیونها نفر.
- Washington Post:
- تحلیل ماهوارهای: خسارات واردشده به پایگاههای آمریکا بسیار بیشتر از اعتراف رسمی.
اروپا و منطقه
- فرانسه–امارات:
- محکومیت شدید ایران.
- تأکید: هرمز باید بدون قید و شرط باز بماند.
- GCC، عربستان، کویت:
- صفبندی منطقهای علیه تهران، همزمان با نگرانی از کشیدهشدن به جنگ
پوشش زنده جمعه - ۱۸اردیبهشت ۱۴۰۵ - ۸ می ۲۰۲۶
در حالی که تهران و واشینگتن از آتشبس میگویند، تبادل آتش مستقیم، تهدیدهای ترامپ و بحران کشتیرانی نشان میدهد جنگ هنوز تمام نشده است.
پس از شبی پرحادثه در تنگه هرمز که با تبادل آتش، حملات محدود، پیامهای متناقض، آتشبس رسمی میان رژیم ایران و آمریکا همچنان برقرار است؛ اما تحولات میدانی، تهدیدهای تازه ترامپ و صفبندیهای منطقهای نشان میدهد این آتشبس بیش از هر زمان دیگری شکننده شده است. در این پوشش زنده، آخرین تحولات میدان، دیپلماسی، اقتصاد جهانی و واکنشهای بینالمللی را لحظهبهلحظه دنبال میکنیم.
آسوشیتدپرس: صدها کشتی در خلیج فارس متوقف ماندهاند؛ هرمز همچنان بسته است
در حالی که واشینگتن و تهران به توافق اولیه نزدیک میشوند، بحران انرژی و دریانوردی ادامه دارد
آسوشیتدپرس - ۷ مهٔ ۲۰۲۶ - ۱۷اردیبهشت ۱۴۰۵
خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد صدها کشتی تجاری همچنان در خلیج فارس سرگردان و متوقف ماندهاند؛ در حالی که ایالات متحده و ایران ظاهراً به یک توافق اولیه برای پایان دادن به جنگ نزدیک میشوند. با وجود این تحرکات دیپلماتیک، تنگه هرمز—یکی از حیاتیترین گذرگاههای انرژی جهان—همچنان عملاً بسته باقی مانده است.
تنگهای حیاتی، گلوگاهی بحرانی
تنگه هرمز، گذرگاه باریک ورودی خلیج فارس، پیش از آغاز جنگ حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی تجارتشده جهان را عبور میداد. اما ایران عبور و مرور در این آبراه را محدود کرده و همزمان آمریکا نیز بنادر ایران را تحت محاصره دریایی قرار داده است.
به نوشته آسوشیتدپرس، ایران عملاً پس از حملات آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه کنترل این آبراه را در دست گرفت؛ کنترلی که بمبارانهای سنگین و محاصره دریایی آمریکا در ماه گذشته نتوانسته آن را تضعیف کند. تهران اعلام کرده تنها در صورت پایان جنگ و لغو محاصره، تنگه را باز خواهد کرد؛ در حالی که دونالد ترامپ خواهان امتیازهای گستردهتر، از جمله عقبنشینی ایران از برنامه هستهای مورد مناقشه است.
شوک اقتصادی جهانی
کنترل ایران بر تنگه هرمز موجب افزایش شدید قیمت سوخت شده و اثرات آن به دیگر بخشهای اقتصادی سرایت کرده است.
بر اساس آمار انجمن خودروی آمریکا:
- متوسط قیمت بنزین در آمریکا از آغاز جنگ حدود ۵۰ درصد افزایش یافته
- قیمت هر گالن به ۴ دلار و ۵۶ سنت رسیده است
- هزینه سوخت هواپیما تقریباً دو برابر شده است
بحران کشتیرانی و انسانی
آسوشیتدپرس مینویسد:
- ۱۵۵۰ کشتی از ۸۷ کشور اکنون در خلیج فارس گرفتار شدهاند
- بیش از ۲۲ هزار و ۵۰۰ دریانورد در این کشتیها سرگردان هستند
- تاکنون ۱۰ دریانورد کشته و ۳۲ کشتی هدف حمله قرار گرفتهاند (طبق سازمان بینالمللی دریانوردی)
اعداد کلیدی تنگه هرمز
- ۲۱ مایل (۳۴ کیلومتر): عرض تنگه در باریکترین نقطه
- ۱۰۰ تا ۱۳۰ کشتی: عبور روزانه پیش از جنگ
- ۵۳۴ کشتی: تعداد عبور کرده از آغاز جنگ تا ۴ مه
- در حالی که در شرایط عادی باید ۶۵۰۰ تا ۸۴۵۰ کشتی عبور میکردند
- تا ۱۰٪: افزایش نرخ بیمه کشتیها (از ۱٪ به حداکثر ۱۰٪ ارزش محموله)
تهدید امنیت غذایی
برنامه جهانی غذای سازمان ملل هشدار داده است که در صورت تداوم بستهبودن تنگه، تا ۴۵ میلیون نفر—عمدتاً در آسیا و آفریقا—ممکن است با گرسنگی مواجه شوند؛ زیرا توقف انتقال سوخت و کود شیمیایی میتواند قیمت مواد غذایی را از دسترس جمعیتهای آسیبپذیر خارج کند.
«پروژه آزادی» و توقف زودهنگام
ایالات متحده برای اجرای عملیات موسوم به «پروژه آزادی»، حدود ۱۵ هزار سرباز و ۱۰۰ هواپیما اختصاص داد تا کشتیها را از تنگه هدایت کند؛ اما این طرح تنها دو روز پس از اعلام رسمی متوقف شد. آمریکا اعلام کرده است فقط دو کشتی موفق شدهاند در چارچوب این پروژه از تنگه عبور کنند.
ثابتی: مذاکره با آمریکا به تأمین منافع رژیم ایران منجر نمیشود
تهران - ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
ثابتی، نماینده مجلس ارتجاع، در گفتوگویی رسانهای گفت به باور او «مذاکره با واشینگتن نهتنها به رفع تحریمها منجر نمیشود، بلکه در گذشته به تشدید تهدیدات امنیتی انجامیده است».
او با اشاره به جلسات غیرعلنی پیش از آغاز جنگ اخیر، اظهار داشت که مسیر مذاکره را «غلط» میدانسته و معتقد است ایالات متحده از گفتوگوها بهعنوان ابزاری برای فشار یا غافلگیری استفاده میکند. ثابتی افزود که از نگاه او، حتی در صورت دستیابی به توافق، منافع ایران از مسیر مذاکره با آمریکا تأمین نخواهد شد.
این نماینده مجلس همچنین مدعی شد در جریان جنگ اخیر، دشمنان ایران برنامههایی برای بیثباتسازی داخلی داشتهاند که به گفته او با «حضور مردمی» ناکام مانده است. وی تأکید کرد بستهشدن تنگه هرمز به یک ابزار بازدارنده اقتصادی و سیاسی تبدیل شده و ایران از این مسیر توانسته بر معادلات منطقهای اثر بگذارد.
ثابتی هشدار داد در صورت تداوم محاصره دریایی، ایران ممکن است به گزینههای نظامی متوسل شود.
ثابتی:
«ما دیدیم مذاکراتی که قرار بود بین دشمن ما اختلاف بندازه باعث شهادت رهبر ما شد/لعنت بر اون وحدتی که با بازخوانی صحبتهای رهبر ما میخواد مخدوش بشه/ تف بر اون وحدت که ما بگیم آقای خامنهای رو سانسور کن رهبر شهیدمون رو سانسور کن که مثلاً مردم دوپاره نشوند/ نگاه فرزند ایشون [مجتبی] در مسئله آمریکا اگر سفت و سختتر از ایشون نباشه به هیچ عنوان کمتر نیست/کشوری که سالها تحریم می شد امروز در اثر همین جنگی که بهش تحمیل شده به یک قدرت تحریم کننده داره تبدیل میشه خب اینها برکات جنگه/ اگر شما نبودید این حضور میدانی تون نبود اینها نقشه چیده بودند ظرف ۳ تا ۵ روز کودتا کنند تو این کشور یعنی با نیروهای شورشی که داشتند با هسته های مسلحی که داشتند /احتکار میکنند گرانفروشی میکنند سودجویی میکنند باید در شرایط جنگی...این حکم وسط میدون اعدامش بکنید/... آقا بیا اعدامش بکن اون چوبه دار رو برای اینها هم گذاشتند فقط برای قاچاقچیان مواد مخدر نیست برای اون هم هست ولی برای کس های دیگه هم هست/اگر آمریکاییها به هر علت با زبان خوش محاصره رو جمعش نکنند تردید نکنید که ما با زبان نظامی و به اصطلاح زبان غیر خوش مجبور به حمله به ناو هاشون می شویم/[محاصره دریایی] قابل ادامه نیست این وضعیت/ولی انصافا این نبوده که ما پشت حزب الله رو خالی بکنیم و این رو به شما بگم اگر ما نبودیم اصلا حزب اللهی وجود نداشت/اگر من اون برنامه که تو صدا و سیما داشتم ۱۰۰۰ نفر روش نمیخواستند نظر بدهند کی رو بیار کی رو نیار چی بگو چه نگو به خدا اصلاً شاید کاندید نمیشدم بیام برای مجلس من خسته شدم از اونجا بریدم گفتم آقا من دیگه نمیخوام تو صدا سیما باشم بریدم ] »
وی در بخش دیگری از سخنانش هرگونه عقبنشینی از حمایت از حزبالله را رد کرد و همزمان از عملکرد رسانه ملی انتقاد کرد و گفت تعدد مداخلات، روند اطلاعرسانی را دشوار کرده است.
امارات: پدافند هوایی حملات موشکی و پهپادی ایران را دفع کرد
وزارت دفاع امارات از زخمیشدن سه نفر در حمله به منطقه نفتی فجیره خبر داد
ابوظبی - ۷ مهٔ ۲۰۲۶ - ۱۷اردیبهشت ۱۴۰۵
منبع: العربیه فارسی
وزارت دفاع امارات متحده عربی اعلام کرد پدافند هوایی این کشور بامداد جمعه با حملات موشکی و پهپادی منتسب به ایران مقابله کرده است. به گفته مقامهای اماراتی، این حملات چند ساعت پس از تبادل آتش میان ایالات متحده و ایران رخ داده است.
بر اساس این اعلام، امارات طی روزهای دوشنبه و سهشنبه نیز هدف حملات قرار گرفته بود. مقامهای اماراتی افزودند در یکی از این حملات، یک منطقه نفتی در امارت فجیره هدف قرار گرفت که سه زخمی بر جا گذاشت.
وزارت دفاع امارات همچنین اعلام کرد که از نهم اسفند سال گذشته تا آغاز آتشبس در ۱۹ فروردین، ایران حدود ۲ هزار و ۸۰۰ موشک و پهپاد بهسوی خاک امارات شلیک کرده است.
نیویورکتایمز: ایران و آمریکا در حال بررسی طرحی یکصفحهای برای توقف جنگ هستند
منابع ایرانی: بازگشایی ۳۰روزه تنگه هرمز و پایان خصومتها در دستور کار است
نیویورکتایمز - ۷ مهٔ ۲۰۲۶ - ۱۷اردیبهشت ۱۴۰۵
نیویورکتایمز به نقل از سه مقام ارشد ایرانی گزارش داد که تهران و واشینگتن در حال بررسی طرحی یکصفحهای هستند که بر اساس آن، دو طرف بهمدت ۳۰ روز تنگه هرمز را باز کرده و به خصومتها پایان میدهند؛ همزمان با تلاش برای دستیابی به یک توافق جامعتر.
این مقامات که به دلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، گفتند مانع اصلی در مذاکرات، درخواست ایالات متحده برای تعهدات پیشینی ایران درباره آینده برنامه هستهای و سرنوشت ذخایر اورانیوم با غنای بالا است.
به گفته آنها، مذاکرهکنندگان آمریکایی خواستار آن هستند که ایران بهطور اصولی با تحویل ذخایر اورانیوم به ایالات متحده، تعطیلی سه تأسیسات هستهای و تعلیق غنیسازی به مدت ۲۰ سال موافقت کند. در مقابل، ایران پیشنهاد داده است بخشی از اورانیوم رقیق شود و مابقی به یک کشور ثالث—احتمالاً روسیه—منتقل شود و تعلیق غنیسازی برای ۱۰ تا ۱۵ سال اعمال گردد؛ بدون اشاره به تعطیلی تأسیسات.
بر اساس این گزارش، طرح مورد بررسی سه اقدام فوری و قابل اجرا دارد:
رفع محاصره کشتیها و بنادر ایران توسط آمریکا، بازگشایی تنگه هرمز برای ترافیک تجاری، و پایان دادن به درگیریها.
مسائل اساسی که تاکنون مانع توافق بودهاند، قرار است طی ۳۰ روز آینده بررسی شوند؛ از جمله آینده برنامه هستهای ایران، کاهش تحریمها و آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران در خارج از کشور.
این سه مقام ایرانی افزودند که تهران متعهد خواهد شد هرگز بهدنبال سلاح هستهای نباشد و با تعلیق غنیسازی اورانیوم موافقت میکند، اما جزئیات کلیدی، از جمله مدت زمان تعلیق، همچنان محل اختلاف است.
ژنرال آمریکایی: ارتش برای ازسرگیری درگیری آماده است؛ فشار اقتصادی ادامه دارد
تحلیلگر ایرانی: تداوم مذاکرات به تغییر رفتار تهران منجر نمیشود
واشینگتن - ۶ مهٔ ۲۰۲۶ - ۱۶اردیبهشت ۱۴۰۵
مصاحبه با نیوزمکس
در پی اعلام آتشبس تمدیدشده میان ایران و آمریکا، یک مقام ارشد نظامی ایالات متحده گفت وضعیت جنگ تغییر بنیادینی نکرده و ارتش آمریکا در حال بازبینی و اصلاح فرآیندهای هدفگیری خود است تا در صورت صدور دستور رئیسجمهور، آمادگی لازم برای ازسرگیری عملیات نظامی را داشته باشد.
سرلشکر جان کینگ در گفتوگو با شبکه نیوزمکس گفت یکی از چالشهای اصلی آمریکا در منطقه، «ابهام در مرکز تصمیمگیری در ایران» است و مدعی شد نهادهای مختلف ایرانی با «یک زبان واحد» سخن نمیگویند. او همچنین ادعا کرد که برخی فرماندهان محلی بهصورت خودسرانه به کشتیها در تنگه هرمز حمله میکنند. به گفته او، محاصره دریایی و فشار اقتصادی همچنان ادامه دارد و ورود کشتیها به بنادر ایران متوقف شده است.
در همین برنامه، مجید صادقپور، تحلیلگر مسائل ایران، گفت به باور او فشار اقتصادی رفتار حکومت ایران را تغییر نمیدهد و مذاکرات طولانیمدت بهعنوان ابزاری برای مدیریت بحران داخلی مورد استفاده قرار میگیرد. او تأکید کرد که راه پایان دادن به این درگیری، تغییر سیاسی داخلی است، نه اقدام نظامی خارجی.
«رژیم با نارضایتی شدید داخلی روبروست و تداوم این درگیری را به عنوان سپری برای خود میبیند. ۴۵ سال است که آنها با ایجاد درگیریهای خارجی، سعی در سرکوب قیامهای داخلی دارند. از سال ۲۰۱۷ تاکنون حداقل ۵ قیام سراسری رخ داده و مشکلات حلنشده بدتر هم شدهاند. پاشنه آشیل رژیم، جنبش اپوزیسیون سازمانیافته داخلی است. آنها از طولانی کردن مذاکرات به عنوان ابزاری برای بقا استفاده میکنند. فشار اقتصادی رژیم را ضعیف میکند اما رفتار آن را تغییر نمیدهد؛ این رژیم باید تغییر کند. برای پایان دادن به این درگیری به بمب نیاز نیست، بلکه به حمایت از اپوزیسیون سازمانیافته (واحدهای مقاومت در داخل ایران) و ساختار سیاسی شورای ملی مقاومت و برنامه مریم رجوی نیاز است.»
در پاسخ به پرسشی درباره پایان احتمالی بحران، ژنرال کینگ گفت ممکن است ارتش آمریکا در نهایت ناچار به اقدام نظامی علیه رهبران کلیدیای شود که مانع روند صلح هستند، اما افزود شرایط باید «بیش از این وخیم شود». او به تمرکز دستگاههای اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل بر شناسایی این افراد اشاره کرد.
کینگ همچنین گفت بستهشدن تنگه هرمز آزمونی برای متحدان غربی بوده و خواستار نقشآفرینی پررنگتر ناتو شد. به گفته او، اروپا و آسیا بهدلیل محاصره دریایی، تحت فشار فزاینده قرار دارند.
