پس‌لرزه‌های جنگ ایران و آمریکا؛ تمرکز جهانی بر هرمز، انرژی و مسیر دیپلماسی

وزیر خارجه آمریکا می‌گوید برنامه موشکی و هسته‌ای ایران تهدیدی آشتی‌ناپذیر است و پکن باید برای مهار تهران وارد عمل شود.

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، در گفت‌وگویی با شبکه فاکس‌نیوز اعلام کرد که بحران ایران از نگاه واشینگتن ماهیتی «آشتی‌ناپذیر» دارد و تأکید کرد دولت ترامپ اجازه نخواهد داد تهران به سلاح هسته‌ای دست یابد.

روبیو گفت: «رژیم ایران می‌خواهد به سلاح هسته‌ای برسد، اما جهان به رهبری رئیس‌جمهور ترامپ این موضوع را کاملاً غیرقابل قبول می‌داند.»

او تأکید کرد که حمایت چین از رژیم ایران یکی از موضوعات اصلی مذاکرات با پکن است و هشدار داد هرگونه همکاری با تهران می‌تواند روابط چین و آمریکا را تحت تأثیر منفی قرار دهد.

فشار بر چین

وزیر خارجه آمریکا افزود واشینگتن در تلاش است چین را متقاعد کند که نقش فعال‌تری در مهار ایران ایفا کند و گفت پکن به‌زودی در شورای امنیت فرصت خواهد داشت موضع خود را در قبال ایران نشان دهد.

روبیو سه دلیل اصلی برای ضرورت ورود چین به این پرونده برشمرد:

• اختلال در تردد کشتی‌ها در خلیج فارس که حتی به برخورد با کشتی‌های مرتبط با چین نیز منجر شده
• تهدید جدی امنیت انرژی آسیا به‌دلیل وابستگی به تنگه هرمز
• آسیب به اقتصاد صادرات‌محور چین در صورت رکود اقتصاد جهانی ناشی از بحران

سناریوی «مصونیت نظامی» ایران

روبیو در بخش مهمی از این مصاحبه هشدار داد که رژیم ایران در آستانه دستیابی به نوعی بازدارندگی گسترده (immunity) بوده است.

به گفته او، تهران تلاش کرده با افزایش گسترده شمار موشک‌ها و پهپادها به سطحی برسد که بتواند بر هر سیستم پدافندی غلبه کند و در چنین شرایطی، هرگونه اقدام علیه برنامه هسته‌ای خود را با تهدید حمله گسترده به کشورهای منطقه پاسخ دهد.

او گفت:
«اگر ایران به این سطح می‌رسید، دیگر نمی‌شد جلوی برنامه هسته‌ای آن را گرفت، چون تهدید می‌کرد در صورت حمله، چندین کشور منطقه را نابود خواهد کرد.»

روبیو تأکید کرد دولت ترامپ این وضعیت را «ریسکی غیرقابل تحمل» دانسته و تصمیم گرفته مانع دستیابی ایران به چنین موقعیتی شود.

خبرگزاری بلومبرگ به نقل از مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMtO) گزارش داد یک کشتی تجاری در نزدیکی سواحل فجیره امارات توسط افراد «غیرمجاز» توقیف شده و اکنون به سمت آب‌های ایران در حرکت است. 

بر اساس این گزارش، این حادثه در فاصله حدود ۳۸ مایل دریایی از سواحل امارات رخ داده، زمانی که کشتی در وضعیت لنگر قرار داشته است. 

مقام‌های بریتانیایی جزئیات بیشتری درباره هویت کشتی، مالکیت یا عاملان احتمالی این اقدام منتشر نکرده‌اند و بررسی‌ها ادامه دارد.

بلومبرگ می‌نویسد این رویداد در شرایطی رخ می‌دهد که در روزهای اخیر، نشانه‌هایی از افزایش محدود عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز دیده می‌شود، اما همچنان ریسک‌های امنیتی در منطقه بالا ارزیابی می‌شود. 

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، در گفت‌وگویی با شبکه فاکس‌نیوز پیش از سفر به چین اعلام کرد واشینگتن تلاش می‌کند پکن را متقاعد کند نقش فعال‌تری در مهار رفتار رژیم ایران در خلیج فارس ایفا کند.

روبیو گفت آمریکا استدلال‌های خود را به طرف چینی ارائه کرده و این کشور به‌زودی در شورای امنیت سازمان ملل فرصت خواهد داشت با حمایت از قطعنامه‌ای علیه اقدامات رژیم ایران در تنگه‌ها، موضع خود را نشان دهد.

او سه دلیل اصلی برای ضرورت اقدام چین برشمرد:

1. به دام افتادن کشتی‌های مرتبط با چین در خلیج فارس
   روبیو گفت سازوکارهای محدود کردن عبور کشتی‌ها عملاً باعث شده کشتی‌های چینی در منطقه متوقف شوند و حتی مواردی از اصابت به شناورهای حامل محموله‌های مرتبط با چین گزارش شده است.

2. تهدید مستقیم ثبات انرژی آسیا
   او تأکید کرد تنگه هرمز برای تأمین انرژی آسیا حیاتی است و بی‌ثباتی در این آبراه بیش از هر نقطه‌ای در جهان، امنیت منطقه را به خطر می‌اندازد.

3. آسیب به مدل اقتصادی صادرات‌محور چین
   روبیو گفت اگر بحران در هرمز باعث رکود اقتصاد جهانی شود، تقاضا برای کالاهای چینی کاهش می‌یابد و این مسئله می‌تواند به صادرات و رشد اقتصادی چین لطمه بزند.

وزیر خارجه آمریکا در پایان تأکید کرد که حل بحران هرمز نه‌تنها به نفع واشینگتن، بلکه مستقیماً به نفع پکن است و ابراز امیدواری کرد چین برای وادار کردن ایران به عقب‌نشینی از اقدامات خود در خلیج فارس همکاری کند.