نامه سرگشاده ۳۰۹ شخصیت سیاسی و حقوقی و مدافع حقوق‌بشر به دبیرکل سازمان ملل درباره تشدید اعدام‌های سیستماتیک و جنایت‌های سبعانه در ایران

فراخوان به اقدام فوری برای توقف اعدامها در ایران

گزارش و گفتگو با بهروز پرتوی

۳۰۹ شخصیت بین‌المللی در نامه سرگشاده‌ای خطاب به دبیرکل سازمان ملل و کشورهای عضو سازمان ملل از تشدید اعدام‌های سیستماتیک و جنایت‌های سبعانه در ایران گفتند و به اقدام فوری سازمان ملل برای توقف اعدامها در ایران فراخوان دادند.

موضوع اصلی این نامه نگرانی نسبت به اعدامها در ایران هست و این‌طور نوشته: «آنچه موجب نگرانی است، اعدام هدفمند زندانیان سیاسی و معترضان است. از ۱۹ مارس ۲۰۲۶ (۲۸اسفند ۱۴۰۴) تاکنون، دهها نفر پس از روندهایی که آشکارا حتی حداقل استانداردهای دادرسی عادلانه را رعایت نمی‌کرده‌اند»

بعد با اشاره به اعدام ۸ مجاهد خلق اضافه کرده: «دست‌کم هشت زندانی سیاسی صرفاً به‌دلیل وابستگی به سازمان مجاهدین خلق ایران اعدام شده‌اند، در حالی که دست‌کم ۱۱ نفر دیگر اکنون بر مبنای اتهاماتی مشابه در معرض اعدام قرار دارند. افراد دیگری نیز به‌دلیل شرکت در اعتراضات، با اتهاماتی مانند بغی، یعنی «شورش مسلحانه»، پس از محاکمه‌های شتاب‌زده اعدام شده‌اند.

موضوع مهم دیگه در این نامه بحث مصونیت از مجازات جنایتکاران در ایران تحت حاکمیت آخوندها است. و نوشته: «این موج اعدامها را نمی‌توان از فرهنگ مصونیت از مجازات در ایران جدا دانست؛ فرهنگی که ریشه در قتل‌عام سال ۱۹۸۸ دارد، زمانی که حدود ۳۰ هزار زندانی سیاسی به‌طور فراقضایی اعدام یا به‌طور قهری ناپدید شدند. گزارشگر ویژه سازمان ملل درباره ایران در سال ۲۰۲۴ نتیجه گرفت که این جنایت‌ها، جنایت علیه بشریت و نسل‌کشی محسوب می‌شوند».

یک موضوع دیگه در این نامه، همبستگی با کارزار سه‌شنبه‌های نه به اعدام هست و این‌طور نوشته: «ما همبستگی خود را با کارزار «نه به اعدام» در زندانهای ایران و با کارزار «نه به حاکمیت اعدام‌کنندگان، آری به جمهوری دموکراتیک در ایران» اعلام می‌کنیم. با توجه به فوریت وضعیت، به رژیم ایران اعلام کنید که اعدامها را متوقف کند، همه زندانیان سیاسی را فوراً و بدون قید و شرط آزاد سازد و دسترسی به اینترنت را برقرار کند».

این نامه به کشورهای عضو سازمان ملل فراخوان داده و نوشته: «ما از کشورهای عضو سازمان ملل می‌خواهیم توصیه‌های گزارش سال ۲۰۲۴ گزارشگر ویژه؛ از جمله ایجاد یک سازوکار بین‌المللی و استفاده از صلاحیت قضایی جهانی برای پاسخ‌گو کردن مسئولان این جنایتها اجرا کنند. هم‌چنین از آنان می‌خواهیم تعاملات دیپلماتیک و اقتصادی با ایران را به توقف قابل راستی‌آزمایی اعدامها و بهبودهای قابل سنجش در وضعیت حقوق‌بشر مشروط کنند».

در میان امضا کنندگان چنین شخصیتهایی حضور دارند

لرد دیوید آلتون رئیس کمیسیون حقوق‌بشر پارلمان انگلستان

مارک الیس مدیر اجرایی کانون وکلای بین‌الملل

روت دریفوس رئیس‌جمهور سابق سوئیس

روان ویلیامز اسقف اعظم کانتربری ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۲

اروین کاتلر وزیر دادگستری و دادستان کل سابق کانادا

چری بلر ـ بنیانگذار بنیاد چری بلر برای زنان همسر نخست‌وزیر سابق انگلستان

جفری رابرتسون اولین رئیس دادگاه ویژه سازمان ملل برای سیرالئون

یواخیم روکر رئیس سابق شورای حقوق‌بشر سازمان ملل ۲۰۱۵ سفیر و نماینده‌ٔ دائم آلمان در سازمان ملل در ژنو ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶

سانگ هیون سونگ رئیس دیوان کیفری بین‌المللی ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۵

سلیمان پاسی رئیس سابق شورای امنیت سازمان ملل متحد رئیس سابق سازمان امنیت و همکاری در اروپا وزیر خارجه سابق بلغارستان

و در این فهرست از جمله ۵۶ مقام سابق سازمان ملل که در میان اون‌ها ۲۶ گزارشگر ویژه سازمان مل هم حضور دارن از امضا کنندگان این نامه‌ٔ سرگشاده هستن

گزارش کوتاهی بود در رابطه با نامه‌ٔ ۳۰۹ شخصیت بین‌المللی خطاب به دبیرکل سازمان ملل در رابطه با اعدامها در ایران. در این نامه نکات مهمی درج شده که خیلی جای بحث و بررسی داره و می‌شه از زوایای مختلفی به اون پرداخت، در این قسمت از برنامه قصد داریم با مهمان برنامه آقای بهروز پرتوی بخش‌هایی از اون رو بررسی کنیم.

در این نامه از عبارت «مصونیت از مجازات» استفاده شده و در حالی‌که موضوع اعدام‌های همین روزها هست می‌بینیم که از قتل‌عام تابستان ۶۷ به‌عنوان ریشه‌ٔ اعدام‌های این روزها به‌نحوی اشاره می‌شه، این ترم «مصونیت از مجازات» چه معنایی دارد و چرا موضوع قتل‌عام تابستان ۶۷ در این نامه مطرح شده؟

این نامه از سازمان ملل و کشورهای جهان درخواستها یا فراخوانی مطرح کرده، هم‌زمان می‌بینیم که ۱۲۱ هفته از کارزار سه‌شنبه‌های نه به اعدام هم می‌گذره، طرح چنین موضوعاتی چقدر اهمیت داره و چقدر امکان محقق شدن خواسته‌های این نامه و کارزارها وجود داره؟