معضل دیپلماتیک ترامپ در خاورمیانه؛ نوسان کاخ سفید میان تهدید نظامی و امضای توافق فوری
شلیک موشک و پهپاد به فرودگاه کویت پایداری آتشبس را متزلزل کرد؛ جزئیات شرط ترامپ برای نابودی اورانیوم و بازگشایی سریع تنگه هرمز
در پی شلیک موشکها و پهپادهای ایران به پایگاههای منطقهای آمریکا و فرودگاه کویت، تنشها میان واشینگتن و تهران به بالاترین سطح از زمان برقراری آتشبس در ماه آوریل رسید. بهرغم این درگیریهای خونین که منجر به کشته شدن یک تن شده است، دونالد ترامپ با ابراز تمایل به دیپلماسی، بر تداوم آتشبس مشروط و تلاش برای امضای یک تفاهمنامه مکتوب جهت نابودی ذخایر اورانیوم و بازگشایی سریع تنگه هرمز تأکید دارد. همزمان در جبهه لبنان، اسرائیل و بیروت با میانجیگری آمریکا بر سر تمدید آتشبس به توافق رسیدند.
تداوم آتشبس شکننده بهرغم تبادل آتش مرگبار در منطقه
به گزارش والاستریت ژورنال، آمریکا و ایران این هفته شدیدترین درگیریها را از زمان برقراری آتشبس در اوایل آوریل تجربه کردند اما آتشبس و توقف چند هفتهای حملات هوایی، با وجود تداوم، همچنان پابرجاست. در جنگ لبنان نیز با وجود درگیریهای پراکنده، دولتهای اسرائیل و لبنان پس از مذاکرات روز چهارشنبه با آمریکا، توافق کردند آتشبس را تمدید کنند.
والاستریت ژورنال ۱۴ خرداد نوشت: مقامهای آمریکایی گفتهاند دونالد ترامپ بهطور خصوصی به دستیارانش گفته است اگر تهران سربازان آمریکایی را بکشد، پایان دادن به آتشبس با ایران را بررسی خواهد کرد. با این حال، آنها تأکید کردند که آتشبس و توقف چند هفتهای حملات هوایی، با وجود تداوم درگیریهای خشونتآمیز، همچنان پابرجاست. بیمیلی ترامپ به شعلهور کردن دوباره جنگ نشان میدهد که او ممکن است برای جلوگیری از گسترش درگیری در خاورمیانه، هفتهها یا حتی ماهها در برابر نقضهای محدودتر آتشبس خویشتنداری کند.
جزئیات درگیریهای هفته اخیر و اخلال در بازار انرژی
آمریکا و ایران این هفته شدیدترین درگیریها را از زمان برقراری آتشبس در اوایل آوریل تجربه کردند. ایران موشکها و پهپادهایی بهسوی پایگاههای منطقهای آمریکا و فرودگاه بینالمللی کویت شلیک کرد. این حملات یک کشته بر جای گذاشته است. جنگ بر سر کنترل تنگه هرمز، اختلالهای قابلتوجهی در بازار جهانی انرژی و کشتیرانی بینالمللی ایجاد کرده است؛ بهطوریکه تهران جریان آزاد تجارت در این آبراه راهبردی را محدود کرده و آمریکا نیز محاصرهای شدید علیه رفتوآمد به بنادر ایران اعمال کرده است.
روبیو: حملات ما دفاعی است؛ افزایش فشارها بر کاخ سفید
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، حملات تلافیجویانه را صرفاً اقدامی دفاعی توصیف کرد و آن را آغاز دوباره جنگی تمامعلاقر ندانست. روبیو روز چهارشنبه در جلسه استماع مجلس نمایندگان گفت: «این حملات در پاسخ به اقدام ایران انجام میشود. اگر آنها به آن کشتیها شلیک نکنند، ما نیز شلیک نمیکنیم؛ اما باید پاسخ بدهیم.» با این حال، مقامهای آمریکایی میگویند تکرار این حملات، فشار بر ترامپ را افزایش داده و درباره دوام بلندمدت آتشبس تردیدهایی ایجاد کرده است.
شروط ترامپ برای توافق نهایی و سرنوشت محاصره اقتصادی
والاستریت ژورنال افزود: در همین حال، ترامپ بارها گفته است که در آستانه امضای توافقی برای پایان جنگ قرار دارد؛ توافقی که به بازگشایی تنگه هرمز، برچیده شدن فعالیتهای هستهای ایران و نابودی ذخایر اورانیوم غنیشده این کشور منجر خواهد شد. ترامپ گفته است برای نهایی کردن این توافق عجلهای ندارد. او در مصاحبهای با نیویورکپست که روز چهارشنبه منتشر شد، گفت بعید است محاصره آمریکا تا روز ۷ سپتامبر ادامه یابد.
مداخله سریع ترامپ در جنگ لبنان و تعریف وی از آتشبس خاورمیانه
والاستریت ژورنال نوشت: ترامپ در جنگ لبنان بهسرعت مداخله کرد و اسرائیل را تحت فشار قرار داد تا حمله نظامی برنامهریزیشده به لبنان را، پس از آنکه این حمله پیشرفت دیپلماتیک را تهدید کرد، لغو کند. ترامپ روز چهارشنبه در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «در آن بخش از جهان، آتشبس یعنی شلیک با شدت کمتر.» او افزود که وضعیت فعلی تحت کنترل است و مذاکرات صلح با ایران در حال پیشرفت است. ترامپ افزود: «ما آنها را بر سر موضوعی دیگر بهشدت هدف قرار دادیم و در نتیجه، آنها هم واکنش نشان دادند.» یک مقام کاخ سفید بار دیگر تأکید کرد که ترامپ ترجیح میدهد از راه دیپلماسی، ایران را از برنامه هستهایاش منصرف کند؛ با این حال، او درباره خطوط قرمز خود شفاف بوده است.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، روز چهارشنبه گفت حملات اسرائیل به بیروت میتواند به بازگشت جنگی تمامعیار منجر شود و سرنوشت این درگیری را به آینده آتشبس میان آمریکا و ایران گره زد.
بنبست در پیشنویس تفاهمنامه و اصرار بر امتیازگیری پیشدستانه
والاستریت ژورنال نوشت: افزایش درگیریها در تنگه هرمز و تشدید اقدامات ایران علیه اهداف منطقهای، معضل دیپلماتیک ترامپ را پیچیدهتر کرده است. چند هفته است که ترامپ و تیمش روی یک «یادداشت تفاهم» با ایران کار میکنند؛ سندی که چارچوب مسائل مورد مذاکره را در دورهای حدوداً ۶۰ روزه مشخص میکند. ترامپ جمعه گذشته آخرین پیشنهاد ایران را رد کرد و به دستیارانش گفت تهران باید امتیازهای جدی را از پیش بدهد، نه در یک روند طولانی. او همچنین تأکید کرد تا زمانی که ایران چنین امتیازهایی نداده، نباید هیچ امتیازی دریافت کند. با این حال، ایران میگوید تنها در صورتی درباره برنامه هستهای خود مذاکره خواهد کرد که آمریکا داراییهای توقیفشدهاش را آزاد کند یا برخی منابع مالی دیگر را در اختیارش بگذارد.
تمدید آتشبس در لبنان بدون حضور حزبالله
والاستریت ژورنال در ادامه درباره تحولات لبنان نوشت: جنگ میان اسرائیل و حزبالله روز چهارشنبه ادامه یافت. حزبالله، که آمریکا آن را سازمانی تروریستی میداند، موشکهایی بهسوی اسرائیل شلیک کرد و همزمان اسرائیل حملاتی را در نزدیکی پایتخت لبنان انجام داد. پس از مذاکرات روز چهارشنبه با آمریکا، دولتهای اسرائیل و لبنان توافق کردند آتشبس را تمدید کنند؛ اما این آتشبس مشروط به توقف خصومتها از سوی حزباللهِ تحت حمایت ایران است. در بیانیه مشترکی که وزارت امور خارجه منتشر کرد نیز آمده است: «حزبالله در این مذاکرات نقشی نداشت.»
آشفتگی در ساختار تصمیمگیری ایران و نوسان ترامپ میان تهدید و توافق
والاستریت ژورنال افزود: مقامهای ایرانی بارها گفتهاند هر پیشنهاد و پیشنهاد متقابل، روزها زمان میبرد تا درباره آن مذاکره شود. این روند نیز با توجه به زمانی که برای تصویب متنهای جدید در ساختار رهبری متزلزل ایران لازم است، پیچیدهتر میشود. خود ترامپ این هفته گفت مذاکرات اولیه او را خسته کرده است. گزینه دیگر پیش روی ترامپ این است که بپذیرد جنگ را نمیتوان بهسرعت پایان داد و حتی اگر این وضعیت ماهها ادامه یابد، مدیریت فشار اقتصادی بر ایران در نهایت ناممکن خواهد شد. با این حال، ترامپ تاکنون از انتخاب یکی از این دو مسیر خودداری کرده و میان تهدید به تشدید نظامی بیشتر و ادعای نزدیک بودن توافق، در نوسان بوده است.
اظهارات صریح دونالد ترامپ در کاخ سفید درباره اورانیوم غنیشده و مینروبی هرمز
دونالد ترامپ چهارشنبه در گفتگو با خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «شنیدهام روند مذاکرات در واقع بسیار خوب پیش رفته و اگر حاصل شود میتواند همین آخر هفته اتفاق بیفتد.» او افزود: «وضعیت کموبیش همانطور است که هست. در آن بخش از جهان آتشبس به این معنی است که با ملایمت و خویشتنداری به سمت هم شلیک میکنید. آتشبس در آنجا با آتشبس در سایر نقاط جهان متفاوت است.»
ترامپ گفت: «وقتی با ایران سروکار دارید هر چیزی ممکن است اتفاق بیفتد. آنجا یک بخش بسیار بیثبات از جهان است احتمالاً بیثباتترین نقطه دنیاست. رهبریاش را هم که میبینید چه خبر است؛ ما تا الان با سه تیم رهبری مختلف مواجه بودهایم. اگر بتوانیم چیزی را روی کاغذ بیاوریم و مکتوب کنیم که نتیجهٔ (مورد نظر ما) را بدون کشتن حاصل کند، من ترجیح میدهم آن را انجام دهم. منظورم این است که آنها توافقنامه را امضا کنند که ما سلاح یا بمب هستهای نخواهیم داشت، نخواهیم ساخت نخواهیم خرید.»
ترامپ در مورد اورانیوم غنیشده در سطح بالا گفت: «من میخواهم آن را به دست آورم. ما در زمانهای مختلف مواضع متفاوتی داشتیم. آنها چند بار نظرشان را عوض کردهاند تا این لحظه موافقت شده است که ما همراه با آنها وارد شویم مواد را برداریم و نابودش کنیم. آن مواد نابود خواهد شد.»
رئیسجمهور آمریکا در مورد تنگه هرمز گفت: «بلافاصله پس از امضای تفاهمنامه تنگه هرمز باز خواهد شد و خیلی سریع باز خواهد شد. ما مینها را پاکسازی کردهایم و فکر میکنیم بیشتر آنها را جمع کردهایم. اما تنگه هرمز بلافاصله پس از امضا باز خواهد شد.»
پاسخ به پرسشهای کلیدی:
-
خط قرمز دونالد ترامپ برای پایان دادن به آتشبس با ایران چیست؟ ترامپ بهطور خصوصی اعلام کرده است که در صورت کشته شدن سربازان آمریکایی توسط تهران، پایان دادن به آتشبس را بررسی میکند.
-
توافق تمدید آتشبس در لبنان چه شرطی دارد؟ این توافق که بدون حضور حزبالله با میانجیگری آمریکا انجام شده، مشروط به توقف کامل خصومتها از سوی حزبالله است.
-
سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران در توافق مدنظر ترامپ چیست؟ ترامپ تأکید کرد توافقی حاصل شده که بر اساس آن نیروهای مشترک مواد را برداشته و بهطور کامل نابود خواهند کرد.
-
تنگه هرمز چه زمانی بازگشایی خواهد شد؟ بنا بر اظهارات ترامپ، بلافاصله پس از امضای یادداشت تفاهم، این تنگه که مینروبی آن هماکنون انجام شده، بازگشایی میشود.
بیشتر بدانید
👇
تنش های خلیج فارس با حمله ایران به کویت و حملات آمریکا در نزدیکی هرمز تشدید می شود | سیمای آزادی
سنتکام: دفع حملات موشکی ایران و انهدام ایستگاه کنترل پهپادی در جزیره قشم | سیمای آزادی
جنگ درونی رژیم آخوندی بر سر مذاکره با آمریکا؛ از تله دیپلماتیک تا خط قرمز تنگه هرمز | سیمای آزادی
