ادامه اجرای توافق و آغاز فاز حساس مذاکرات؛ تمرکز بر هستهای، تحریمها و هرمز

آغاز مرحله حساس مذاکرات ایران و آمریکا پس از تثبیت آتشبس و بازگشایی هرمز
۱۴۰۵/۳/۲۶
پس از تثبیت آتشبس در سهشنبه، اختلاف روایتها درباره مفاد توافق ادامه دارد و طرفها در آستانه ورود به مذاکرات سرنوشتساز مرحله دوم قرار دارند
تحولات روز سهشنبه نشان داد که تفاهم میان ایالات متحده و رژیم ایران وارد مرحله اجرای اولیه شده، اما همچنان با ابهامها و اختلاف روایتها همراه است.
بر اساس گزارشهای رویترز، والاستریت ژورنال و آکسیوس، این تفاهم شامل تمدید آتشبس ۶۰روزه، بازگشایی تنگه هرمز و آغاز مذاکرات مرحله دوم است، در حالی که جزئیات اصلی، بهویژه در حوزه برنامه هستهای و تحریمها هنوز مشخص نشده است.
در حوزه اقتصادی،
- قیمت نفت به پایینترین سطح سهماهه رسید
- اما گزارشها تأکید دارند بازگشت کامل جریان نفت و کشتیرانی ممکن است هفتهها یا ماهها زمان ببرد
همزمان اختلاف روایتها ادامه دارد:
- رسانههای رژیم ایران برخی امتیازات مانند نقش در لبنان و هرمز را مطرح کردهاند
- مقامهای آمریکایی بسیاری از این موارد را رد کرده و تأکید کردهاند که امتیازات اقتصادی کاملاً مشروط به عملکرد تهران است
در بعد سیاسی:
- جمهوریخواهان آمریکا خواهان بررسی کامل توافق شدهاند
- نهادهای اطلاعاتی، از جمله سیا، درباره نیت رژیم ایران برای اجرای تعهدات تردید مطرح کردهاند
در سطح منطقهای نیز:
- لبنان به یکی از محورهای اختلاف تبدیل شده
- عربستان، اروپا و بریتانیا بر بازگشایی کامل و بدون محدودیت تنگه هرمز تأکید دارند
بر این اساس، تحولات روز چهارشنبه با تمرکز بر:
- ادامه اجرای آتشبس و وضعیت میدانی
- انتشار احتمالی جزئیات توافق
- آمادهسازی برای مذاکرات ۶۰روزه
- و واکنش بازارها و بازیگران منطقهای
دنبال خواهد شد
هیل: ترامپ از حفظ بخشی از زرادخانه موشکی رژیم ایران در توافق دفاع کرد
رئیسجمهور آمریکا در نشست جی۷ اعلام کرد ایران «باید تعدادی موشک داشته باشد»؛ همزمان اختلاف ارزیابیها درباره میزان تخریب توان موشکی ایران گزارش شده است
وبسایت «هیل» روز ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶ به نقل از دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده گزارش داد که او در جریان مذاکرات پیرامون توافق با رژیم ایران، از امکان حفظ بخشی از زرادخانه موشکهای بالستیک این کشور دفاع کرده است.
بر اساس این گزارش، ترامپ در کنفرانس مطبوعاتی نشست گروه ۷ (G7) در فرانسه گفت: «آنها باید تعدادی موشک داشته باشند، چون دیگران هم دارند.»
او در واکنش به مخالفت برخی مشاوران با این رویکرد افزود: «آنها میگویند نباید به ایران اجازه داد هیچ موشکی داشته باشد… اما آیا باید به عربستان سعودی اجازه موشک بدهیم و به آنها نه؟ اینطور کار نمیکند.»
ترامپ همچنین تأکید کرد که موضوع موشکهای متعارف «مسئله اصلی» نیست و گفت این تسلیحات «سیاره زمین را منفجر نمیکنند».
اختلاف بر سر ارزیابی توان موشکی رژیم ایران
به نوشته «هیل»، پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده، پیشتر اعلام کرده بود که ظرفیت تولید موشکهای بالستیک رژیم ایران در پی حملات آمریکا و اسرائیل «از نظر عملیاتی شکست خورده است».
او همچنین مدعی شده بود که شرکتهای تولیدکننده قطعات موشکی در ایران «نابود شدهاند»، هرچند اذعان کرده بود که رژیم ایران همچنان بخشی از ذخایر موشکی خود را حفظ کرده است.
در مقابل، گزارش نیویورکتایمز در اواسط ماه مه حاکی از آن بود که نهادهای اطلاعاتی آمریکا برآورد کردهاند رژیم ایران حدود ۷۰ درصد پرتابگرهای متحرک و تقریباً ۷۰ درصد ذخیره موشکی پیش از جنگ خود را حفظ کرده است.
ادعای ترامپ درباره کاهش توان موشکی ایران
ترامپ در همین کنفرانس مدعی شد که ایالات متحده «حدود ۸۴ تا ۸۵ درصد» از موشکهای رژیم ایران را از بین برده است و افزود: «بقیه زیر زمین هستند و حتی نمیتوانند آنها را بیرون بیاورند.»
او همچنین گفت که رژیم ایران در حال حاضر «تمایلی به شلیک موشک ندارد» و بازسازی این توانمندی برای تهران «زمانبر و دشوار» خواهد بود.
موضع رژیم ایران در مذاکرات
به گزارش «هیل»، رژیم ایران در جریان مذاکرات اعلام کرده است که برنامه موشکی یکی از «خطوط قرمز» آن محسوب میشود.
در این گزارش آمده است که این موشکها در ماههای اخیر برای هدف قرار دادن پایگاههای آمریکا در خلیج فارس و همچنین اهدافی در اسرائیل مورد استفاده قرار گرفتهاند.
سخنگوی وزارت خارجه رژیم ایران: نشست ژنو لغو نشده؛ مذاکرات برای توافق نهایی پس از تفاهم آغاز میشود
بقائی در گفتوگو با شبکه خبر رژیم، از ادامه برنامه نشست ژنو، پایان جنگ در چارچوب تفاهم و آغاز مذاکرات ۶۰ روزه برای توافق نهایی خبر داد
در ادامه انتشار روایتهای رسمی از تفاهمنامه میان ایالات متحده و رژیم ایران، بقائی، سخنگوی وزارت خارجه رژیم، در گفتوگویی با شبکه خبر رژیم اعلام کرد که نشست ژنو همچنان طبق برنامه برگزار خواهد شد و لغو نشده است.
بقائی گفت که در مورد نحوه امضای نهایی تفاهمنامه «ایدههایی» مطرح شده، از جمله امضای آن توسط رؤسای جمهور دو کشور بهصورت از راه دور، اما تأکید کرد که این موضوع هنوز در حال بررسی است.
به گفته او، نشست ژنو محل «آغاز مذاکرات مربوط به توافق بعدی» خواهد بود.
جزئیات کلی متن تفاهمنامه
سخنگوی وزارت خارجه رژیم ایران در این مصاحبه اعلام کرد که متن تفاهمنامه «حدود یک و نیم صفحه و شامل ۱۴ بند» است.
او گفت بندهای ابتدایی بر موارد زیر تأکید دارند:
- پایان جنگ در همه جبههها، از جمله لبنان
- تعهد آمریکا به احترام به «حاکمیت و تمامیت ارضی» رژیم ایران
- تأکید چندباره بر وضعیت لبنان و پایان درگیریها در آن
شرط ادامه مذاکرات و ارتباط با لبنان
بقائی تأکید کرد که اجرای تعهد توقف جنگ، بهویژه در لبنان، شرط ورود به مرحله بعدی مذاکرات است.
او گفت در صورت ادامه درگیری یا آنچه «اشغالگری» خواند، این موضوع میتواند نقض تفاهمنامه تلقی شود.
رفع محاصره و وضعیت تنگه هرمز
بر اساس این مصاحبه، بقائی گفت:
- ایالات متحده متعهد شده ظرف ۳۰ روز محاصره دریایی را بهطور کامل پایان دهد
- روند کاهش محدودیتها «عملاً آغاز شده» و کشتیهای تجاری رژیم ایران در روزهای اخیر تردد داشتهاند
او همچنین درباره تنگه هرمز گفت:
- بازگشت ترافیک دریایی به وضعیت عادی «بر عهده رژیم ایران» است
- این فرآیند بدون دخالت دیگر کشورها انجام خواهد شد
- ایران و عمان درباره مدیریت آینده تنگه همکاری خواهند کرد
داراییهای مسدودشده و تعهدات آمریکا
بقائی اعلام کرد که ایالات متحده متعهد شده موانع دسترسی رژیم ایران به داراییهای مسدودشده را برطرف کند.
او تأکید کرد که برای تهران «اصل دسترسی به این داراییها» اهمیت دارد و نحوه اجرای آن به طرف آمریکایی مربوط است.
موضع درباره مذاکرات هستهای و تحریمها
به گفته بقائی، در مرحله فعلی تمرکز مذاکرات بر «پایان جنگ» بوده و مسائل هستهای و تحریمی به مرحله بعدی موکول شده است.
او گفت:
- مذاکرات درباره برنامه هستهای و رفع تحریمها پس از امضای تفاهم آغاز میشود
- این مذاکرات در بازه زمانی ۶۰ روزه دنبال خواهد شد
بقائی همچنین مدعی شد که ایالات متحده متعهد شده تمامی انواع تحریمها علیه رژیم ایران، از جمله:
- تحریمهای شورای امنیت
- محدودیتهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی
- تحریمهای یکجانبه آمریکا
را در چارچوب یک جدول زمانی توافقشده لغو کند.
رویترز و آکسیوس: امضای الکترونیکی تفاهمنامه آمریکا و رژیم ایران؛ روایتهای متفاوت درباره زمان و نحوه اجرا
در حالیکه منابع مختلف از امضای توافق برای پایان جنگ خبر میدهند، اختلافهایی درباره زمان امضا، لازمالاجرا بودن و جزئیات اجرای آن گزارش شده است
بر اساس گزارشهای منتشرشده توسط خبرگزاری رویترز و وبسایت آکسیوس در تاریخ ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶، آمریکا و رژیم ایران تفاهمنامهای را برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز بهصورت الکترونیکی امضا کردهاند.
به گزارش آکسیوس به نقل از دو مقام آمریکایی، این تفاهمنامه از راه دور امضا شده و «اکنون لازمالاجرا است». یکی از این مقامات گفته است که دونالد ترامپ شخصاً این سند را امضا کرده است.
همزمان، یک مقام کاخ سفید نیز به رویترز گفته است که ترامپ روز چهارشنبه این یادداشت را با هدف پایان دادن به جنگ با رژیم ایران امضا کرده است.
اختلاف روایتها درباره زمان و نحوه امضا
بر اساس گزارشها، قرار بود امضای رسمی این توافق روز جمعه در سوئیس انجام شود، اما منابع دیپلماتیک به آکسیوس گفتهاند که مذاکراتی برای تسریع امضا با هدف بازگشایی سریعتر تنگه هرمز انجام شده است.
در همین حال، روایتها درباره زمان امضا متفاوت است:
- یک مقام ارشد دولتی آمریکا گفته این توافق پیشتر (روز یکشنبه) بهصورت الکترونیکی امضا شده است
- یک منبع دیپلماتیک این ادعا را رد کرده
- یک منبع دیگر از «امضای دوم» در روزهای بعد خبر داده است
همچنین گزارش شده که ترامپ در ضیافت شام در فرانسه نیز این سند را امضا کرده است.
اعلام رسمی از سوی رژیم ایران
به گزارش رویترز به نقل از رسانههای دولتی رژیم ایران، بقائی، سخنگوی وزارت خارجه، اعلام کرده است که متن تفاهمنامه «بهطور رسمی توسط رؤسای جمهور دو طرف امضا شده است».
او همچنین گفته است:
- متن توافق باید بهصورت الکترونیکی امضا شود
- به دلیل امضای دو طرف، تفاهمنامه «نهایی» شده است
خبرگزاری حکومتی تسنیم نیز مدعی شده که این تفاهمنامه احتمالاً توسط رؤسای جمهور دو طرف امضا شده است.
جزئیات اجرایی و زمانبندی
بر اساس اظهارات بقائی که توسط رویترز نقل شده:
- دوره اجرای اولیه توافق ۶۰ روزه از زمان اعلام آغاز میشود
- مذاکرات برای تعیین سازوکار اجرایی «بلافاصله» آغاز خواهد شد
- ایالات متحده متعهد به رفع موانع دسترسی رژیم ایران به داراییهای مسدودشده شده است
او همچنین هشدار داده که ادامه حملات اسرائیل در لبنان میتواند «نقض تعهدات» تلقی شود.
مواضع رژیم ایران درباره هستهای، موشکی و دریایی
سخنگوی وزارت خارجه رژیم ایران، طبق گزارش رسانههای دولتی، اعلام کرده است:
- گزینه مورد نظر تهران برای مدیریت مواد غنیشده، «رقیقسازی» است
- مواد هستهای به خارج از کشور منتقل نخواهد شد
- برنامه موشکی «قابل مذاکره نیست»
- ایران برای خدمات به کشتیها در تنگه هرمز «هزینه دریافت خواهد کرد»
او همچنین تأکید کرده که موضوع توان دفاعی رژیم ایران در هیچ مذاکراتی مطرح نخواهد شد.
گام بعدی مذاکرات
بر اساس گزارش آکسیوس، انتظار میرود روز جمعه نشستی در سوئیس میان هیئتهای دو طرف برگزار شود.
گفته شده ریاست هیئت آمریکایی با معاون رئیسجمهور جیدی ونس و از طرف رژیم ایران با قالیباف، رئیس مجلس ارتجاع، خواهد بود و محور آن آغاز مذاکرات درباره برنامه هستهای است.
ترامپ در کنفرانس خبری جی۷: توافق با رژیم ایران بهزودی امضا میشود؛ تهدید به بازگشت به حملات در صورت نقض
رئیسجمهور آمریکا از دستیابی به توافقی برای پایان درگیری، بازگشایی تنگه هرمز و جلوگیری از دستیابی رژیم ایران به سلاح هستهای خبر داد
بر اساس متن منتشرشده در سایت کاخ سفید، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، روز ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶ در کنفرانس مطبوعاتی نشست گروه هفت (G7) در فرانسه اعلام کرد که واشینگتن و رژیم ایران به توافقی دست یافتهاند که به گفته او «بهزودی امضا خواهد شد».
ترامپ گفت هدف اصلی این توافق «پایان دادن به درگیری، بازگشایی تنگه هرمز و جلوگیری دائمی از دستیابی رژیم ایران به سلاح هستهای» است و تأکید کرد: «ایران هرگز نمیتواند سلاح هستهای داشته باشد.»
او همچنین اظهار داشت این توافق در قالب یک «یادداشت تفاهم» تنظیم شده و مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی ادامه خواهد داشت.
تهدید به اقدام نظامی در صورت عدم پایبندی
ترامپ هشدار داد که در صورت نقض توافق توسط رژیم ایران، ایالات متحده میتواند به اقدام نظامی بازگردد.
او گفت: «اگر به توافق پایبند نباشند، ما آنها را دوباره بمباران خواهیم کرد.»
رئیسجمهور آمریکا همچنین تأکید کرد که اجرای توافق مبتنی بر تعهدات دو طرف است و در صورت عدم رعایت، «تحریمها و فشارها» میتواند دوباره اعمال شود.
تأکید بر تأثیر اقتصادی توافق
به گفته ترامپ، اعلام این توافق باعث رشد بازارهای مالی و کاهش قیمت نفت شده است.
او مدعی شد که در صورت ادامه جنگ، احتمال بروز یک «رکود اقتصادی بزرگ» وجود داشت، در حالی که توافق میتواند به ثبات اقتصادی کمک کند.
موضع درباره تحریمها، سرمایهگذاری و داراییها
ترامپ تصریح کرد که ایالات متحده «هیچ پولی» به رژیم ایران پرداخت نخواهد کرد، اما ممکن است در صورت «رفتار مناسب» تهران، امکان بهرهمندی از سرمایهگذاریها و درآمدهای نفتی فراهم شود.
او همچنین به موضوع آزادسازی داراییهای مسدودشده اشاره کرد و گفت این وجوه «متعلق به ایران» است و باید بر اساس چارچوبهای مالی بینالمللی مدیریت شود.
موضع درباره برنامه موشکی و مسائل منطقهای
رئیسجمهور آمریکا اعلام کرد که موضوع موشکهای بالستیک غیرهستهای و فعالیت نیروهای نیابتی در منطقه در قالب مذاکرات جداگانه با همکاری کشورهای خلیج فارس بررسی خواهد شد.
او گفت ایران «باید تعدادی موشک داشته باشد»، اما افزود که این موضوع اولویت اصلی توافق نیست.
اشاره به اختلاف با اسرائیل در موضوع لبنان
ترامپ در این کنفرانس به اختلاف دیدگاه با اسرائیل درباره نحوه برخورد با حزبالله در لبنان اشاره کرد.
او گفت به بنیامین نتانیاهو توصیه کرده «رویکرد ملایمتری» اتخاذ کند و افزود تخریب گسترده در لبنان در برخی موارد «ضروری» نبوده است.
وضعیت تنگه هرمز و جریان انرژی
بر اساس اظهارات ترامپ، تردد دریایی در تنگه هرمز در حال افزایش است و انتظار میرود جریان عادی انتقال انرژی در روزهای آینده از سر گرفته شود.
او تأکید کرد که ادامه جنگ میتوانست به بسته ماندن طولانیمدت این گذرگاه حیاتی منجر شود.
واکنش به سوالات درباره جزئیات توافق
در پاسخ به سوال خبرنگاران درباره ضمانتهای اجرایی توافق، ترامپ گفت که «عقل سلیم و قدرت بازدارندگی نظامی» عامل اصلی پایبندی خواهد بود.
او افزود: «لازم نیست همه چیز در متن نوشته شود.»
رویترز: ترامپ خواستار «رویکرد ملایمتر» اسرائیل در لبنان شد؛ تأکید بر امکان لغو تحریمهای رژیم ایران
رئیسجمهور آمریکا در حاشیه نشست جی۷ از توافق با رژیم ایران دفاع کرد و گفت ادامه جنگ میتوانست به «فاجعه اقتصادی» منجر شود
خبرگزاری رویترز روز ۱۸ ژوئن ۲۰۲۶ گزارش داد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در جریان نشست سران گروه هفت (G7) در فرانسه، نسبت به نحوه عملکرد اسرائیل در لبنان ابراز نظر کرده و گفته است بنیامین نتانیاهو میتواند از «رویکرد ملایمتری» در مقابله با حزبالله استفاده کند.
به گزارش رویترز، ترامپ ضمن توصیف نتانیاهو به عنوان «مردی خوب»، افزود که او «گاهی اوقات کمی هیجانزده میشود». این اظهارنظر در حالی مطرح شده که بر اساس این گزارش، اختلافاتی میان واشینگتن و اسرائیل درباره ادامه عملیات علیه حزبالله، که مورد حمایت رژیم ایران است، وجود دارد.
رویترز همچنین گزارش داد که توقف درگیریها در لبنان یکی از مطالبات کلیدی رژیم ایران در چارچوب توافق موقت با ایالات متحده بوده است.
اشاره به امکان لغو تحریمها
در بخش دیگری از اظهارات خود، ترامپ به موضوع تحریمها علیه رژیم ایران پرداخت و گفت این تحریمها میتوانند در صورت تغییر رفتار تهران برداشته شوند.
طبق گزارش رویترز، او گفت: «به محض اینکه آنها درست رفتار کنند، ما آن [تحریمها] را رها خواهیم کرد.»
ترامپ همچنین اشاره کرد که داراییهای مسدودشده رژیم ایران میتواند بازگردانده شود.
هشدار درباره پیامدهای اقتصادی جنگ
به نوشته رویترز، رئیسجمهور ایالات متحده از توافق با رژیم ایران دفاع کرد و تأکید داشت که ادامه جنگ میتوانست پیامدهای گسترده اقتصادی در پی داشته باشد.
او گفت که تشدید درگیریها میتوانست به «فاجعه اقتصادی» و حتی «رکود بینالمللی» منجر شود.
ترامپ همچنین اظهار داشت که نمیخواست در جایگاه رؤسایجمهوری قرار گیرد که با بحرانهای اقتصادی بزرگ مواجه بودند، و به رکود بزرگ سال ۱۹۲۹ اشاره کرد.
رویترز در ادامه نوشت که جنگی که از ۲۸ فوریه با حملات ایالات متحده و اسرائیل به رژیم ایران آغاز شد، منجر به افزایش شدید قیمت انرژی، فشار تورمی و نگرانی درباره بحران تأمین مواد غذایی در برخی کشورها شده است.
موضع وزارت خارجه رژیم ایران درباره تنگه هرمز
در همین حال، رویترز به نقل از سخنگوی وزارت خارجه رژیم ایران گزارش داد که تهران و عمان در حال تدوین سازوکاری برای مدیریت تنگه هرمز هستند.
بر اساس این گزارش، این مقام همچنین گفته است که رژیم ایران در صورت لزوم با سایر کشورها نیز در این زمینه رایزنی خواهد کرد.
پیشنویس تفاهمنامه آمریکا و رژیم ایران درباره توقف جنگ و رفع تحریمها منتشر شد
آسوشیتدپرس گزارش داد مقامهای آمریکایی متن یادداشت تفاهم با رژیم ایران را پیش از امضای رسمی برای خبرنگاران قرائت کردند
خبرگزاری آسوشیتدپرس روز ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶ (۲۷ خرداد ۱۴۰۵) گزارش داد که مقامهای ارشد ایالات متحده پس از چند روز رازداری، متن پیشنویس یادداشت تفاهم (MOU) میان آمریکا و رژیم ایران را برای خبرنگاران قرائت کردهاند.
بر اساس این گزارش، این مقامها که به شرط ناشناس ماندن صحبت کردند، اعلام کردند این پیشنویس پیش از مراسم رسمی امضا که قرار است روز جمعه برگزار شود، ارائه شده است. به گفته آسوشیتدپرس، رژیم ایران هنوز این متن را بهطور رسمی منتشر نکرده است.
توقف جنگ و تعهد به عدم درگیری
طبق متن قرائتشده، ایالات متحده و رژیم ایران به همراه متحدانشان متعهد میشوند «توقف فوری و دائمی عملیات نظامی در تمامی جبههها، از جمله لبنان» را اعلام کنند.
در این پیشنویس آمده است که دو طرف از آغاز هرگونه جنگ یا عملیات نظامی جدید خودداری کرده و از تهدید یا استفاده از زور علیه یکدیگر پرهیز خواهند کرد. همچنین بر تضمین «تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان» تأکید شده است.
رفع محاصره، تردد در تنگه هرمز
در بندهای دیگر این پیشنویس، ایالات متحده متعهد شده است که بلافاصله پس از امضا، فرآیند رفع محاصره دریایی علیه رژیم ایران را آغاز کرده و ظرف ۳۰ روز آن را بهطور کامل پایان دهد.
همزمان، رژیم ایران نیز متعهد شده است شرایط عبور «امن و بدون هزینه» کشتیهای تجاری در مسیر خلیج فارس و دریای عمان را فراهم کند و اقداماتی مانند مینروبی را انجام دهد.
در متن آمده است که تهران همچنین با عمان و سایر کشورهای ساحلی درباره مدیریت آینده تنگه هرمز گفتوگو خواهد کرد.
برنامه اقتصادی و صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری
به گزارش آسوشیتدپرس، در این پیشنویس آمده است که ایالات متحده با همکاری شرکای منطقهای، برنامهای حداقل ۳۰۰ میلیارد دلاری برای «بازسازی و توسعه اقتصادی» رژیم ایران تدوین خواهد کرد.
این بند پیشبینی میکند که سازوکار اجرایی این طرح طی ۶۰ روز در قالب توافق نهایی مشخص شود.
لغو تحریمها و آزادسازی داراییها
در بخش دیگری از متن، ایالات متحده متعهد شده است تمام تحریمها علیه رژیم ایران، از جمله تحریمهای شورای امنیت، آژانس بینالمللی انرژی اتمی و تحریمهای یکجانبه آمریکا را طبق جدول زمانی توافقشده لغو کند.
همچنین در این پیشنویس به آزادسازی کامل داراییهای مسدودشده رژیم ایران و ارائه مجوز برای صادرات نفت و انجام تراکنشهای مالی اشاره شده است.
تعهدات هستهای و نظارت
در این سند آمده است که رژیم ایران تأکید میکند به دنبال دستیابی به سلاح هستهای نخواهد بود.
بر اساس متن، دو طرف درباره مدیریت ذخایر اورانیوم غنیشده، از جمله «رقیقسازی در محل تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی»، توافق کردهاند و مذاکرات درباره سایر مسائل هستهای ادامه خواهد داشت.
وضعیت موقت تا توافق نهایی
این پیشنویس تأکید میکند که تا زمان دستیابی به توافق نهایی، وضعیت فعلی حفظ خواهد شد؛ به این معنا که رژیم ایران برنامه هستهای خود را در سطح کنونی نگه میدارد و ایالات متحده نیز تحریم جدیدی اعمال نخواهد کرد.
در پایان، ذکر شده است که توافق نهایی قرار است با قطعنامه الزامآور شورای امنیت سازمان ملل تأیید شود.
استقبال دبیرکل ناتو از توافق آمریکا با رژیم ایران پیش از نشست وزرای دفاع در بروکسل
مارک روته اعلام کرد اقدام آمریکا در قبال برنامه هستهای و موشکی رژیم ایران به بهبود امنیت کمک میکند و امکان بازگشایی تنگه هرمز را فراهم میساز
بر اساس متن منتشرشده در وبسایت رسمی ناتو، مارک روته، دبیرکل این سازمان، روز ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶ در کنفرانس مطبوعاتی پیش از نشست وزرای دفاع ناتو در بروکسل، به توافق اعلامشده میان ایالات متحده و رژیم ایران اشاره کرد.
به گزارش سایت ناتو، روته در این نشست گفت متحدان همچنان با «یک محیط امنیتی پویا» مواجه هستند و بهطور مداوم برای آمادگی در برابر تهدیدها تلاش میکنند.
او در ادامه با اشاره به توافق اخیر، اظهار داشت: «من واقعاً میخواهم از توافقی که رئیسجمهور ترامپ با ایران انجام داده است، استقبال کنم.»
دبیرکل ناتو افزود که اقدام ایالات متحده برای جلوگیری از دستیابی رژیم ایران به سلاح هستهای و تضعیف قابلیتهای موشکهای بالستیک این کشور، «امنیت را برای همه» بهبود میبخشد.
تاکید بر بازگشایی تنگه هرمز و حمایت متحدان
روته همچنین اعلام کرد که بازسازی عبور آزاد از تنگه هرمز «گامی عظیم به جلو» خواهد بود.
به گفته او، شماری از متحدان ناتو از طریق ابتکاری به رهبری فرانسه و بریتانیا آماده حمایت در این زمینه هستند.
تمرکز نشست بر افزایش توان دفاعی اروپا
دبیرکل ناتو در بخش دیگری از سخنان خود به دستور کار نشست وزرای دفاع این سازمان اشاره کرد و گفت متحدان درباره پیشرفت در ایجاد «یک اروپای قویتر در چارچوب ناتوی قویتر» بحث خواهند کرد.
بر اساس این گزارش، او تأکید کرد که ناتو به «نیروهای بیشتر، منابع مالی بیشتر و یک پایگاه صنعتی دفاعی قویتر» نیاز دارد.
روته همچنین بر ضرورت افزایش مستمر سرمایهگذاری دفاعی و «تقسیم عادلانهتر مسئولیت امنیت جمعی» میان اعضای ناتو تأکید کرد.
ادعاهای ترامپ درباره توافق با ایران و واکنش به گزارش صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری
رئیسجمهور آمریکا در دیدار با رئیسجمهور مصر از «توافقی بسیار محکم» با رژیم ایران سخن گفت؛ همزمان گزارشها درباره ایجاد صندوق سرمایهگذاری ۳۰۰ میلیارد دلاری را رد کرد
بر اساس متن منتشرشده از کاخ سفید در تاریخ ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در جریان نشست دوجانبه با عبدالفتاح السیسی، رئیسجمهور مصر، به جزئیاتی از یک توافق در حال شکلگیری با رژیم ایران اشاره کرد.
ترامپ اعلام کرد این توافق «بسیار محکم» است و مدعی شد مهمترین نتیجه آن این خواهد بود که «ایران هرگز سلاح هستهای نخواهد داشت». او همچنین گفت که قرار است درباره این توافق در یک کنفرانس خبری در همان روز (حدود ساعت ۴ بعدازظهر) توضیح بیشتری ارائه دهد.
به گفته ترامپ، بازارهای مالی واکنش مثبتی به این خبر نشان دادهاند؛ وی گفت بازار سهام رشد داشته و قیمت نفت نیز کاهش یافته است.
رد گزارش صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری
در بخش دیگری از این نشست، یک خبرنگار درباره گزارشهایی مبنی بر ایجاد صندوقی ۳۰۰ میلیارد دلاری با تأمین مالی کشورهای خلیج فارس برای ارتباط با ایران سوال کرد.
ترامپ این گزارش را «دروغ» خواند و گفت: «ما ۱۰ سنت هم سرمایهگذاری نمیکنیم.» او افزود که ایالات متحده هیچ درخواستی از کشورها برای سرمایهگذاری در ایران نکرده و تصمیمگیری در اینباره را به خود کشورها واگذار کرده است.
ادعای اقدامات نظامی و فشار بر رژیم ایران
بر اساس این متن منتشرشده، رئیسجمهور آمریکا همچنین مدعی شد که در دوره اخیر «نیروی دریایی، ارتش و نیروی هوایی ایران از بین رفتهاند» و ایالات متحده اقدامات گستردهای علیه تحرکات دریایی انجام داده است.
او گفت: «ما هر شب بین ۱۵ تا ۲۵ کشتی را منهدم میکردیم» و مدعی شد این اقدامات در کاهش قیمت نفت مؤثر بوده است. این ادعاها در متن رسمی نشست مطرح شده اما جزئیات مستقلی درباره آنها در این متن ارائه نشده است.
وضعیت توافق
ترامپ تأکید کرد که توافق هنوز نهایی نشده و در حد «یادداشت تفاهم (MOU)» است. او هشدار داد که در صورت رضایت نداشتن از روند اجرای توافق، امکان بازگشت به اقدام نظامی وجود دارد.
اظهارات رئیسجمهور مصر
عبدالفتاح السیسی در این نشست ضمن قدردانی از ترامپ، از آنچه «دستاورد بزرگ برای بازگرداندن صلح به خاورمیانه» خواند، تقدیر کرد. او گفت مصر منتظر اعلام نهایی توافق است تا موضع رسمی خود را اعلام کند.
اتحادیه اروپا: توافق آمریکا و رژیم ایران «گشایش مرحله اول» است؛ سختترین مذاکرات در پیش
کایا کالاس اعلام کرد بازگشایی تنگه هرمز مقدمهای برای مذاکرات عمیقتر هستهای است و اتحادیه اروپا برای مشارکت در مرحله بعدی آماده است
بر اساس بیانیه و اظهارات رسمی منتشرشده در سایت کمیسیون اروپا، کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، توافق اعلامشده میان ایالات متحده و رژیم ایران را «یک گشایش بالقوه» در مسیر پایان جنگ توصیف کرد.
او گفت این توافق که شامل پایان درگیری و بازگشایی تنگه هرمز است، میتواند زمینه لازم برای آغاز مذاکرات گستردهتر درباره موضوعات کلیدی، از جمله برنامه هستهای رژیم ایران، را فراهم کند.
کالاس در عین حال تأکید کرد که:
- «سختترین مرحله مذاکرات هنوز در پیش است»
- مسائل بنیادین، بهویژه پرونده هستهای، در مراحل بعدی باید حلوفصل شود
🔸 آمادگی اتحادیه اروپا برای نقشآفرینی
به گفته کالاس، وزرای امور خارجه اتحادیه اروپا در نشست لوکزامبورگ درباره نحوه مشارکت در مرحله بعدی مذاکرات گفتگو کردهاند.
او اعلام کرد اتحادیه اروپا آماده است با استفاده از:
- اهرمهای اقتصادی
- و تجربه و تخصص در مذاکرات هستهای
در مسیر رسیدن به یک راهحل پایدار نقشآفرینی کند.
همچنین در این اظهارات از تلاشهای میانجیگران منطقهای از جمله پاکستان و قطر قدردانی شده است.
🔸 تحولات همزمان در لبنان
کالاس در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت لبنان اشاره کرد و گفت:
- درگیریها در این کشور در هفتههای اخیر تشدید شدهاند
- اتحادیه اروپا یک بسته ۱۰۰ میلیون یورویی برای حمایت از ارتش لبنان تصویب کرده است
او تأکید کرد که هدف این کمکها:
- تقویت اقتدار دولت لبنان
- و حمایت از کنترل سلاح در این کشور
است.
🔸 مسائل منطقهای و تحریمها
در ادامه این نشست، موضوعات دیگر منطقهای نیز مطرح شد، از جمله:
- بررسی وضعیت غزه و کرانه باختری
- بحث درباره تحریم برخی شهرکنشینان اسرائیلی و اعضای حماس
به گفته کالاس، اتحادیه اروپا همچنین در حال بررسی گزینههایی برای اقدامات اقتصادی، از جمله محدودیتهای تجاری مرتبط با شهرکها است.
🔹 خلاصه:
- اتحادیه اروپا: توافق آمریکا و رژیم ایران «مرحله اولیه» است
- تأکید بر: بازگشایی هرمز و آغاز مذاکرات بعدی
- هشدار: سختترین بخش مذاکرات هنوز باقی مانده
- آمادگی اروپا برای مشارکت در فاز دوم مذاکرات
- توجه همزمان به لبنان و سایر بحرانهای منطقه
تأکید رژیم ایران بر ادامه مسیر تفاهم با آمریکا؛ پایان جنگ اعلام شد اما جزئیات در مرحله بعدی
سخنگوی وزارت خارجه رژیم ایران اعلام کرد تفاهم خاتمه جنگ شامل لبنان است و اجرای آن بر اساس «بیاعتمادی» و نظارت متقابل پیگیری خواهد شد
در ادامه تحولات پس از اعلام توافق میان ایالات متحده و رژیم ایران، بقایی، سخنگوی وزارت خارجه رژیم ایران، در کنفرانس خبری درباره وضعیت اجرای تفاهم و مسیر پیشرو توضیحاتی ارائه داد.
او با اشاره به حملات اخیر اسرائیل به ضاحیه در لبنان گفت این تحولات مانع پیشبرد تفاهم نشده و به گفته او «در نهایت به فرصتی برای تأمین منافع» تبدیل شده است. بقایی تأکید کرد که لبنان بخشی از متن تفاهم خاتمه جنگ است و در این توافق به «پایان جنگ در همه جبههها، از جمله لبنان» و «حفظ حاکمیت و تمامیت ارضی لبنان» اشاره شده است.
🔸 روند امضا و مذاکرات بعدی
بقایی اعلام کرد که جزئیات نحوه امضای تفاهمنامه و سفرهای دیپلماتیک پیش از آن هنوز در حال جمعبندی است، اما برنامههایی برای رایزنی با برخی کشورهای منطقه در دستور کار قرار دارد.
او همچنین گفت متن کامل تفاهمنامه و توضیحات آن در زمان امضا منتشر خواهد شد.
او همچنین گفت متن کامل تفاهمنامه و توضیحات آن در زمان امضا منتشر خواهد شد.
🔸 موضع رژیم ایران درباره اجرای توافق
سخنگوی وزارت خارجه رژیم ایران تأکید کرد:
- اجرای توافق بر اساس بیاعتمادی به آمریکا طراحی شده است
- تعهدات «متقابل» هستند و هرگونه عدم اجرای تعهدات از سوی طرف مقابل واکنش بهدنبال خواهد داشت
- آمریکا مسئول اجرای تعهدات خود و همچنین عملکرد همپیمانانش در منطقه معرفی شده است
🔸 چارچوب مرحله بعدی
بقایی گفت که بر اساس تفاهم:
- موضوعات هستهای و رفع تحریمها در دوره ۶۰ روزه مذاکرات بعدی بررسی خواهد شد
- درباره جزئیات برنامه هستهای در این مرحله توافقی صورت نگرفته و به مذاکرات آتی موکول شده است
🔸 محورهای اقتصادی
او همچنین اشاره کرد که در این تفاهم:
- موضوع آزادسازی داراییهای مسدودشده مطرح شده
- بحث رفع تحریمها و فروش نفت در دستور کار قرار دارد
- مطالبه «جبران خسارات جنگ» نیز در چارچوب مذاکرات دنبال خواهد شد
🔸 وضعیت تنگه هرمز
بقایی اعلام کرد که بر اساس تفاهم:
- ایران به عنوان دولت ساحلی، با همکاری عمان مسئول تأمین عبور ایمن کشتیها در تنگه هرمز خواهد بود
- هدف، تضمین کشتیرانی امن است و نحوه دریافت هزینه خدمات دریایی در چارچوب جداگانه تنظیم میشود
ترامپ در پاریس: توافق امضا شده و بازگشایی کامل تنگه هرمز تا جمعه انجام میشود
در کنفرانس خبری مشترک با مکرون، رئیسجمهور آمریکا از امضای توافق، آغاز عبور کشتیها و اثر فوری آن بر بازار انرژی خبر داد
بر اساس گزارش انبیسی نیوز NBC News از کنفرانس خبری ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶ در پاریس، دونالد ترامپ اعلام کرد که توافق میان ایالات متحده و رژیم ایران امضا شده و روند بازگشایی تنگه هرمز آغاز شده است.
ترامپ گفت:
- «تمامی توافقها امضا شدهاند»
- تنگه هرمز «اکنون بهصورت جزئی باز است» و کشتیها در حال عبور هستند
- بازگشایی کامل این مسیر دریایی روز جمعه انجام خواهد شد
او افزود که عملیات پاکسازی مینها در حال انجام است و این موضوع دلیل تأخیر در بازگشایی کامل بوده است.
🔸 تأثیر اقتصادی و انرژی
ترامپ در این کنفرانس خبری به پیامدهای اقتصادی توافق اشاره کرد و گفت:
- قیمت نفت «به شدت در حال کاهش» است
- بازارهای سهام «رشد قابل توجهی» داشتهاند
او تأکید کرد که جریان نفت در حال بازگشت به بازار جهانی است و یکی از اهداف اصلی این توافق، تثبیت بازار انرژی بوده است.
🔸 موضوع برنامه هستهای
رئیسجمهور آمریکا مدعی شد که در چارچوب این توافق:
- رژیم ایران با نظارتهای قوی موافقت کرده است
- به گفته او، «ایران سلاح هستهای نخواهد داشت»
در عین حال، جزئیات این بخش از توافق هنوز منتشر نشده است.
🔸 روند امضا و نقش ونس
ترامپ در پاسخ به سوالی درباره مراسم رسمی گفت:
- جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، برای امضای رسمی در سوئیس حضور خواهد داشت
- خود ترامپ نیز ممکن است در این مراسم شرکت کند
او همچنین اعلام کرد که متن کامل توافق احتمالاً پس از امضای رسمی منتشر خواهد شد.
🔸 موضع درباره تحریمها
ترامپ در این کنفرانس تأکید کرد:
- این توافق بهطور مستقیم شامل رفع فوری تحریمها نیست
- هرگونه تغییر در تحریمها به رفتار و پایبندی رژیم ایران وابسته خواهد بود
🔸 موضع فرانسه
در همین کنفرانس، امانوئل مکرون اعلام کرد که:
- فرانسه و برخی کشورهای اروپایی آمادهاند در صورت نیاز، در تأمین امنیت تنگه هرمز مشارکت کنند
- این مشارکت میتواند شامل استقرار نیروهای دریایی و نظارتی باشد
🔹 خلاصه:
- NBC: تأیید امضای توافق و آغاز اجرای آن
- وضعیت هرمز: بازگشایی جزئی آغاز شده، تکمیل تا جمعه
- بازارها: کاهش قیمت نفت و رشد بورسها
- تحریمها: مشروط به اجرای تعهدات
- گام بعدی: امضای رسمی در سوئیس و انتشار متن توافق
فاکسنیوز: مریم رجوی خواستار توقف اعدامها در چارچوب هر توافق شد
در حالی که رسانههای رژیم ایران توافق را «پیروزی» معرفی میکنند، گزارش فاکسنیوز از تأکید خانم مریم رجوی بر ضرورت پایان سرکوب داخلی و مخالفتها درباره مفاد توافق خبر میدهد
شبکه فاکسنیوز در گزارشی به تاریخ ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶ اعلام کرد که رسانههای تحت کنترل رژیم ایران، تفاهمنامه با ایالات متحده برای پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز را بهعنوان «پیروزی» خود بر آمریکا و اسرائیل معرفی کردهاند.
در این گزارش آمده است که تلویزیون دولتی رژیم ایران اعلام کرده:
- «ایالات متحده مجبور به امضای توافقنامه برای پایان دادن به جنگ شده است»
این در حالی است که مقامهای آمریکایی برخی از روایتهای منتشرشده در رسانههای رسمی ایران را رد کردهاند.
🔸 روایت مقامهای رژیم ایران
بر اساس این گزارش:
- غریبآبادی، معاون وزیر خارجه رژیم ایران، گفته است:
- تفاهمنامه «با بیاعتمادی فعال» تنظیم شده
- عراقچی نیز بر «انسجام ملی» بهعنوان عامل قدرت در مذاکرات تأکید کرده است
همزمان شورای عالی امنیت ملی رژیم ایران اعلام کرده که:
- عملیات نظامی در همه جبههها متوقف شده است
🔸 موضع آمریکا
فاکسنیوز به نقل از دونالد ترامپ گزارش داده است که:
- توافق شامل بازگشایی بدون عوارض تنگه هرمز و پایان محاصره دریایی است
همچنین جیدی ونس تأکید کرده که:
- این توافق به معنای عدم دستیابی رژیم ایران به سلاح هستهای است
🔸 موضع خانم مریم رجوی
در بخش مربوط به واکنشها، فاکسنیوز گزارش داده است که مریم رجوی، رئیس شورای ملی مقاومت ایران، اعلام کرده است:
- از هر تفاهمی که به پایان جنگ و کاهش رنج مردم ایران منجر شود استقبال میکند
- اما تأکید کرده که توافق باید شامل:
- پایان اعدام زندانیان سیاسی
- و توقف کشتار معترضان باشد
او همچنین گفته است:
- تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای و مداخلات منطقهای بخشی از سیاستهای رژیم ایران است
- و پایان جنگ میتواند شرایط جدیدی در داخل ایجاد کند
🔸 سایر واکنشها
در همین گزارش آمده است که:
- برخی تحلیلگران بر تلاش رسانههای دولتی ایران برای نمایش توافق بهعنوان «پیروزی» تأکید کردهاند
- در مقابل، مقامهای آمریکایی این توافق را در جهت مهار برنامه هستهای و بازگشت ثبات انرژی توصیف کردهاند
همچنین برخی چهرههای دیگر مخالف رژیم ایران بر ادامه «مبارزه سیاسی» در داخل کشور تأکید کردهاند.
🔹 خلاصه:
- فاکسنیوز: روایت «پیروزی» از سوی رسانههای رژیم ایران
- آمریکا: تأکید بر هستهای و بازگشایی هرمز
- مریم رجوی: حمایت مشروط به پایان سرکوب داخلی
- اختلاف روایتها: درباره ماهیت و دستاوردهای توافق
- وضعیت: ابهام در مفاد و تداوم واکنشهای متفاوت
فاکسنیوز: ژنرال جک کین بر دشواری مرحله بعدی توافق تأکید کرد
تحلیلگر نظامی این شبکه اعلام کرد راستیآزمایی، برنامه هستهای و رفتار منطقهای رژیم ایران چالشهای اصلی مذاکرات پس از تفاهم خواهد بود
شبکه فاکسنیوز در تاریخ ۱۶ ژوئن ۲۰۲۶ در مصاحبهای با ژنرال جک کین، تحلیلگر ارشد استراتژیک این شبکه، به بررسی روند توافق میان ایالات متحده و رژیم ایران پرداخت.
کین در این گفتوگو تأکید کرد که با وجود امضای تفاهمنامه اولیه، «سختترین بخش مذاکرات هنوز در پیش است» و مرحله بعدی شامل مباحث پیچیدهتری خواهد بود.
🔸 سه محور اصلی تفاهم از نگاه کین
به گفته ژنرال کین، سه موضوع اصلی در مرحله فعلی قابل مشاهده است:
-
تمدید آتشبس:
او گفت که این آتشبس اهمیت دارد، اما مدعی شد که در ماههای گذشته مواردی از نقض آن در تنگه هرمز و سایر نقاط رخ داده است. -
بازگشایی تنگه هرمز:
کین این بخش را «خبر مثبت» برای بازارها توصیف کرد، اما هشدار داد که باید اطمینان حاصل شود- کنترل یا نفوذ غیرمستقیم رژیم ایران بر این مسیر شکل نگیرد
- و وضعیت آن مطابق حقوق بینالملل بهعنوان یک آبراه بینالمللی باقی بماند
-
لغو تدریجی محاصره دریایی:
او گفت انتظار میرود این روند بهصورت مرحلهای انجام شود و مینروبی مسیرها نیز زمانبر خواهد بود
🔸 چالش اصلی: پرونده هستهای و منطقه
کین تأکید کرد که مسائل اصلی در مرحله بعدی مذاکرات شامل:
- برنامه هستهای
- توان موشکی
- و روابط منطقهای
خواهد بود
او گفت این موضوعات «بسیار پیچیده» هستند و رسیدن به توافق نهایی در این حوزهها دشوار خواهد بود.
🔸 تأکید بر راستیآزمایی
این تحلیلگر نظامی تصریح کرد که:
- در این فرآیند نمیتوان بر «اعتماد» تکیه کرد
- و لازم است سازوکارهای راستیآزمایی گسترده و سختگیرانه اعمال شود
او گفت باید:
- بازرسیها بدون محدودیت
- و با دسترسی مستقیم به همه سایتها انجام شود
🔸 نقش اهرمهای فشار
کین در این مصاحبه به ابزارهای فشار آمریکا اشاره کرد، از جمله:
- تحریمهای اقتصادی
- حضور نظامی در منطقه
- و گزینههای نظامی
او گفت این اهرمها همچنان در اختیار واشینگتن باقی خواهند ماند و در صورت عدم اجرای تعهدات، قابل استفاده هستند.
در این گفتوگو همچنین به اختلاف روایتها درباره توافق اشاره شد و کین گفت که:
- باید منتظر انتشار رسمی متن تفاهمنامه بود
- تا مشخص شود مفاد واقعی توافق چه بوده است
🔹 خلاصه:
- فاکسنیوز: تأکید بر دشواری مرحله بعدی مذاکرات
- محور فعلی: آتشبس، هرمز و کاهش تنش
- چالش اصلی: برنامه هستهای و امنیت منطقه
- شرط موفقیت: راستیآزمایی گسترده و اجرای تعهدات
- وضعیت: انتظار برای انتشار متن و آغاز مذاکرات نهایی
فاکسنیوز: رسانههای رژیم ایران توافق با آمریکا را «پیروزی» معرفی کردند
گزارش فاکسنیوز از اختلاف روایتها درباره تفاهم هستهای؛ تهران آن را دستاورد معرفی میکند، در حالی که واشینگتن بر مهار هستهای و بازگشایی هرمز تأکید دارد
شبکه فاکسنیوز در گزارشی به تاریخ ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶ اعلام کرد که رسانههای تحت کنترل رژیم ایران، تفاهمنامه با ایالات متحده درباره پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز را بهعنوان «پیروزی» خود معرفی کردهاند.
در این گزارش آمده است که رسانههای دولتی در ایران اعلام کردهاند:
- «ایالات متحده مجبور به امضای توافق برای پایان جنگ شده است»
این در حالی است که این تفاهمنامه قرار است بهطور رسمی در تاریخ ۱۹ ژوئن در سوئیس امضا شود و هنوز جزئیات کامل آن منتشر نشده است.
🔸 روایت مقامهای رژیم ایران
بر اساس گزارش فاکسنیوز، برخی مقامهای رژیم ایران نیز بر این روایت تأکید کردهاند:
-
غریبآبادی، معاون وزیر خارجه، گفته است:
- این تفاهمنامه «بر اساس بیاعتمادی» تنظیم شده
- اجرای تعهدات آمریکا «تحت نظارت» خواهد بود
-
عراقچی، وزیر خارجه، نیز به نقل از رسانههای داخلی گفته است:
- «انسجام ملی» نقش مهمی در دستاوردهای دیپلماتیک داشته
- جمهوری اسلامی به «دستاوردهای راهبردی» در این روند دست یافته است
🔸 موضع آمریکا
در مقابل، فاکسنیوز به نقل از اظهارات دونالد ترامپ گزارش داده است که:
- توافق شامل بازگشایی بدون عوارض تنگه هرمز است
- و همزمان محاصره دریایی آمریکا علیه رژیم ایران پایان مییابد
ترامپ همچنین تأکید کرده که هدف اصلی این توافق:
- جلوگیری از دستیابی رژیم ایران به سلاح هستهای است
همزمان، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، گفته است که این توافق:
- بازگشایی فوری هرمز را بهدنبال دارد
- و تضمین میکند که ایران به دنبال سلاح هستهای نخواهد رفت
🔸 روایت کارشناسان و مخالفان
فاکسنیوز به نقل از برخی کارشناسان و چهرههای مخالف رژیم ایران گزارش داده است که:
- رسانههای دولتی ایران این توافق را «پیروزی» جلوه میدهند
- اما درباره میزان تغییر رفتار تهران تردیدهایی مطرح شده است
همچنین برخی گروههای مخالف رژیم ایران تأکید کردهاند که:
- توافق برای پایان جنگ قابل استقبال است
- اما مسائل مربوط به سرکوب داخلی و سیاستهای منطقهای همچنان مطرح باقی میماند
🔹 جمعبندی:
- فاکسنیوز: روایت پیروزی از سوی رسانههای رژیم ایران
- آمریکا: تأکید بر مهار هستهای و بازگشایی هرمز
- مقامهای ایرانی: تأکید بر اجرای توافق با بیاعتمادی
- وضعیت: تداوم اختلاف روایتها در مورد ماهیت و دستاوردهای توافق
پارلمان بریتانیا: تأکید بر بازگشایی کامل و بدون عوارض تنگه هرمز
وزیر خارجه بریتانیا اعلام کرد لندن از توافق آمریکا و رژیم ایران استقبال کرده و برای تضمین آزادی کشتیرانی، مأموریت دریایی چندجانبه را پیگیری میکند
بر اساس مشروح مذاکرات مجلس عوام بریتانیا (Hansard) در تاریخ ۱۶ ژوئن ۲۰۲۶، بحث درباره وضعیت تنگه هرمز و توافق میان ایالات متحده و رژیم ایران در دستور کار قرار گرفت و مقامهای دولت بریتانیا بر ضرورت بازگشایی کامل این آبراه حیاتی تأکید کردند.
ایوت کوپر، وزیر امور خارجه، کشورهای همسود و توسعه بریتانیا، در پاسخ به پرسشی در پارلمان گفت:
- بسته شدن تنگه هرمز به اقتصاد جهانی و قیمت سوخت در داخل بریتانیا آسیب وارد کرده است
- «هیچ کشوری نباید بتواند اقتصاد جهانی را به گروگان بگیرد»
او افزود که بریتانیا از یادداشت تفاهم میان آمریکا و رژیم ایران استقبال کرده و در سطح بینالمللی برای ایجاد اجماع جهت
- حفظ آزادی کشتیرانی
- و رعایت حقوق بینالملل دریاها
تلاش میکند.
🔸 نقش بریتانیا و اروپا
وزیر خارجه بریتانیا اعلام کرد که لندن:
- همراه با فرانسه، در حال پیشبرد یک مأموریت دریایی چندجانبه است
- این مأموریت با هدف:
- اطمینانبخشی به کشتیرانی
- و حمایت از عملیات مینروبی برای بازگشایی تنگه
انجام میشود.
او تأکید کرد که هدف، بازگشایی تنگه:
- «بدون عوارض، بدون محدودیت و بدون تهدید»
است.
🔸 اختلاف دیدگاهها در پارلمان
در جریان این بحث:
- برخی نمایندگان نسبت به پیامدهای توافق و نقش رژیم ایران ابراز نگرانی کردند
- و آن را تقویتکننده موقعیت تهران توصیف کردند
در مقابل، دولت بریتانیا تأکید کرد که:
- مسیر دیپلماتیک و همکاری بینالمللی برای پایان بحران ضروری است
- همزمان باید از اصول حقوق بینالملل و آزادی کشتیرانی دفاع شود
🔸 موضوع مسیرهای جایگزین انرژی
در این جلسه همچنین بر اهمیت:
- کاهش وابستگی به تنگه هرمز
- و توسعه مسیرهای جایگزین برای انتقال نفت و گاز
تأکید شد
وزیر خارجه بریتانیا اعلام کرد که این کشور در حال گفتوگو با کشورهای خلیج فارس برای توسعه زیرساختهای جدید در این حوزه است.
خلاصه:
- پارلمان بریتانیا: تأکید بر بازگشایی کامل تنگه هرمز
- دولت بریتانیا: حمایت از توافق آمریکا و رژیم ایران
- اقدام عملی: پیگیری مأموریت دریایی برای امنیت کشتیرانی
- اختلاف داخلی: تردید برخی نمایندگان درباره پیامدهای توافق
- راهبرد: حفظ آزادی کشتیرانی و تنوع مسیرهای انرژی
رویترز: توافق آتشبس ایران و آمریکا امضا شد؛ جزئیات همچنان نامشخص
گزارش رویترز تأکید میکند تفاهمنامه، آتشبس ۶۰روزه و بازگشایی هرمز را شامل میشود، اما موضوعات کلیدی مانند برنامه هستهای و لبنان به مذاکرات بعدی موکول شده است
خبرگزاری رویترز در گزارشی به تاریخ ۱۶ ژوئن ۲۰۲۶ اعلام کرد که ایالات متحده و رژیم ایران به یک توافق مقدماتی برای پایان دادن به جنگ و تمدید آتشبس دست یافتهاند، اما جزئیات این توافق همچنان منتشر نشده و دو طرف تأکید کردهاند که صلح پایدار هنوز نیازمند مذاکرات بیشتر است.
بر اساس این گزارش، این تفاهمنامه:
- آتشبس شکننده ماه آوریل را برای ۶۰ روز دیگر تمدید میکند
- و شامل بازگشایی تنگه هرمز است که حدود ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور میکند
ترامپ پس از ورود به فرانسه برای شرکت در اجلاس جی۷ گفت:
- «توافق به طور کامل امضا شده است»
- و اعلام کرد جیدی ونس برای امضای رسمی در ژنو شرکت خواهد کرد
🔸 جزئیات نامشخص و مذاکرات بعدی
رویترز تأکید میکند که:
- متن توافق هنوز منتشر نشده
- و بسیاری از مفاد آن «نامشخص» باقی مانده است
همچنین گزارش شده که:
- این تفاهمنامه تنها یک چارچوب کلی و کوتاه (حدود ۱.۵ صفحه) است
- مسائل اصلی مانند برنامه هستهای رژیم ایران در دور جدید مذاکرات بررسی خواهد شد
در همین زمینه، پزشکیان نیز این تفاهم را «گام مهم» توصیف کرده، اما گفته است که توافق نهایی برای صلح پایدار هنوز شکل نگرفته است
🔸 محورهای اقتصادی و انرژی
این گزارش میافزاید که با اعلام توافق:
- قیمت نفت به پایینترین سطح خود از ماه مارس رسیده است
- اما بازگشت کامل جریان نفت ممکن است زمانبر باشد
همچنین اعلام شده:
- تنگه هرمز در ابتدا بهمدت ۶۰ روز بدون عوارض باز خواهد بود
- و قرار است جزئیات این وضعیت در توافق نهایی مشخص شود
🔸 اختلاف بر سر لبنان
رویترز گزارش داده که یکی از مهمترین چالشها مربوط به لبنان است:
- رژیم ایران تأکید کرده که توافق باید شامل توقف کامل درگیریها در لبنان باشد
- در مقابل، نخستوزیر اسرائیل گفته نیروهای این کشور در جنوب لبنان باقی خواهند ماند
یک مقام آمریکایی نیز گفته است:
- خروج اسرائیل از لبنان جزو شروط این توافق نبوده است
همزمان گزارشهایی از ادامه حملات محدود در جنوب لبنان منتشر شده است.
🔸 انتقادها و واکنشها
این گزارش همچنین به واکنشهای منفی در برخی طرفها اشاره میکند:
- مقامات اسرائیلی در محافل خصوصی این توافق را «نامطلوب» توصیف کردهاند
- در داخل رژیم ایران نیز گفته شده امتیاز زیادی واگذار نشده است
🔸 جمعبندی:
- رویترز: امضای توافق مقدماتی و تمدید آتشبس ۶۰روزه
- هرمز: بازگشایی مسیر حیاتی انرژی
- جزئیات: هنوز منتشر نشده و محل اختلاف
- مذاکرات بعدی: تمرکز بر برنامه هستهای و مسائل منطقهای
- چالش اصلی: اختلافات درباره لبنان و تعهدات امنیتی
آکسیوس: تردید مدیر سیا درباره نیت رژیم ایران در توافق با آمریکا
گزارش آکسیوس از اختلاف در داخل دولت ترامپ؛ نهادهای اطلاعاتی نسبت به تمایل تهران برای امتیازدهی هستهای هشدار دادهاند
سایت آکسیوس در گزارشی به تاریخ ۱۶ ژوئن ۲۰۲۶ به نقل از منابع آگاه اعلام کرد که جان راتکلیف، مدیر سیا، در جلسات داخلی به دونالد ترامپ و دیگر مقامهای ارشد آمریکا درباره نیت رژیم ایران در اجرای توافق اخیر هشدار داده است.
بر اساس این گزارش، ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا نشان میدهد که:
- شواهد موجود تردیدهای جدی درباره آمادگی رژیم ایران برای پذیرش امتیازهای هستهای ایجاد کرده است
- تهران ممکن است این تفاهم را ابزاری برای کاهش فشار اقتصادی و نظامی و خرید زمان تلقی کند
🔸 اختلاف در داخل دولت آمریکا
آکسیوس گزارش داده که راتکلیف تنها مقام بدبین نیست و برخی دیگر از اعضای تیم دولت نیز نگرانیهایی مطرح کردهاند:
- مارکو روبیو (وزیر خارجه)
- پیت هگست (وزیر دفاع)
در مقابل، برخی دیگر از مقامات از جمله:
- جیدی ونس
- و فرستادگان مذاکرهکننده
از این تفاهم حمایت کردهاند.
🔸 مفاد کلیدی تفاهم از نگاه منابع
به گفته منابع آکسیوس، بندهای اصلی این تفاهم شامل موارد زیر است:
- توقف عملیات نظامی و برقراری آتشبس ۶۰روزه
- بازگشایی کامل تنگه هرمز برای کشتیرانی
- تعهد آمریکا به کاهش تحریمها و دسترسی ایران به بخشی از داراییهای مسدودشده
- طراحی یک مدل «پرداخت در برابر عملکرد» برای آزادسازی منابع
همچنین در این چارچوب:
- ایجاد یک صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری برای توسعه اقتصادی ایران پیشبینی شده که اجرای آن به توافق نهایی وابسته است
🔸 نگاه اطلاعاتی به هدف تهران
بر اساس این گزارش، ارزیابی جامعه اطلاعاتی آمریکا این است که:
- رژیم ایران ممکن است این توافق را نه بهعنوان تغییر راهبردی
- بلکه بهعنوان فرصتی برای تثبیت وضعیت و کاهش فشارها ببیند
این دیدگاه در حالی مطرح شده که مقامهای آمریکایی تأکید دارند هدف نهایی توافق، برچیدن برنامه هستهای رژیم ایران است
🔸 پیامدهای سیاسی
آکسیوس مینویسد که این ارزیابیها نشاندهنده احتمال:
- شکاف داخلی در دولت آمریکا درباره مسیر مذاکرات
- و اختلاف بر سر نحوه پیشبرد مرحله بعدی گفتگوها
است
در عین حال، گزارش تأکید میکند که ترامپ با وجود این هشدارها، همچنان به دنبال پیشبرد توافق و ورود به مذاکرات ۶۰روزه برای توافق نهایی است
🔹 خلاصه:
- آکسیوس: تردید جدی نهادهای اطلاعاتی درباره نیت رژیم ایران
- اختلاف داخلی: میان تیم امنیتی و حامیان توافق
- برداشت اطلاعاتی: تهران به دنبال کاهش فشار و خرید زمان
- وضعیت: آغاز مرحله حساس مذاکرات برای توافق نهایی
- نکته کلیدی: فاصله میان ارزیابی اطلاعاتی و مسیر سیاسی مذاکرات
والاستریت ژورنال: روایتهای متفاوت واشینگتن و رژیم ایران از مفاد توافق
در حالی که دو طرف متن توافق را منتشر نکردهاند، هر کدام روایت متفاوتی درباره لبنان، هرمز، تحریمها و برنامه هستهای ارائه کردهاند
روزنامه والاستریت ژورنال در گزارشی به تاریخ ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶ نوشت که ایالات متحده و رژیم ایران هنوز متن کامل توافق خود برای پایان جنگ را منتشر نکردهاند، اما هر دو طرف این تفاهم را بهعنوان یک پیروزی برای مخاطبان داخلی خود ارائه میکنند.
این گزارش تأکید میکند که روایتهای ارائهشده از سوی دو طرف، در برخی بخشها بهطور آشکار با یکدیگر متفاوت است.
🔻 اختلاف بر سر لبنان
بر اساس این گزارش:
- رسانههای دولتی رژیم ایران مدعی هستند که در چارچوب توافق:
- اسرائیل باید از جنوب لبنان خارج شود
- و درگیریها با حزبالله پایان یابد
در مقابل:
- مقامهای آمریکایی این ادعا را رد کردهاند و گفتهاند:
- خروج اسرائیل جزء شروط توافق نیست
- و اسرائیل همچنان حق پاسخ به حملات حزبالله را دارد
همچنین وزیر دفاع اسرائیل اعلام کرده که نیروهای این کشور در لبنان باقی خواهند ماند.
🔻 اختلاف بر سر تنگه هرمز
این گزارش میگوید:
- رژیم ایران بر حفظ کنترل عملی بر تنگه هرمز تأکید دارد
- و مقامهای این رژیم گفتهاند که ممکن است برای خدمات دریایی هزینه دریافت شود
در مقابل:
- مقامهای آمریکایی، از جمله جیدی ونس، اعلام کردهاند:
- تنگه هرمز باید بهصورت رایگان و بلندمدت باز بماند
🔻 اختلاف درباره داراییهای مسدود شده
والاستریت ژورنال نوشته است:
- رسانههای دولتی رژیم ایران مدعی هستند که توافق میتواند موجب آزادسازی فوری بخشی از داراییها (حداقل ۱۲ میلیارد دلار) شود
اما در مقابل:
- ترامپ تأکید کرده که «هیچ پول نقدی» به رژیم ایران داده نخواهد شد
- و مقامهای آمریکایی گفتهاند که:
- دسترسی به این منابع مرحلهای و مشروط خواهد بود
- و ممکن است در قالب ترتیبات محدود برای تأمین کالاها انجام شود
🔻 برنامه هستهای و مذاکرات بعدی
در این گزارش آمده است که:
- موضوع برنامه هستهای رژیم ایران هنوز حلوفصل نشده
- و قرار است در مذاکرات ۶۰روزه آینده بررسی شود
بر اساس این چارچوب:
- رژیم ایران به دنبال رفع تحریمها و آزادسازی داراییها است
- در مقابل، آمریکا خواهان جلوگیری از بازسازی برنامه هستهای است
🔻 اختلاف در موضوع تحریمها
این گزارش میافزاید که:
- مقامهای رژیم ایران تأکید کردهاند پس از امضای توافق، میتوانند نفت را بدون محدودیت بفروشند
اما ترامپ گفته است:
- این مسئله به میزان پایبندی تهران به تعهدات بستگی دارد
🔹 خلاصه:
- والاستریت ژورنال: نبود متن رسمی موجب اختلاف روایتها شده
- لبنان: اختلاف بر سر خروج اسرائیل
- هرمز: اختلاف درباره کنترل و دریافت عوارض
- داراییها: ادعای ایران vs مشروط بودن از نگاه آمریکا
- هستهای: موکول به مذاکرات ۶۰روزه آینده
- نتیجه: تفاوت روایتها یکی از چالشهای اصلی اجرای توافق است
