ادامه اجرای توافق و آغاز فاز حساس مذاکرات؛ تمرکز بر هستهای، تحریمها و هرمز

آغاز مرحله حساس مذاکرات ایران و آمریکا پس از تثبیت آتشبس و بازگشایی هرمز
۱۴۰۵/۳/۲۶
پس از تثبیت آتشبس در سهشنبه، اختلاف روایتها درباره مفاد توافق ادامه دارد و طرفها در آستانه ورود به مذاکرات سرنوشتساز مرحله دوم قرار دارند
تحولات روز سهشنبه نشان داد که تفاهم میان ایالات متحده و رژیم ایران وارد مرحله اجرای اولیه شده، اما همچنان با ابهامها و اختلاف روایتها همراه است.
بر اساس گزارشهای رویترز، والاستریت ژورنال و آکسیوس، این تفاهم شامل تمدید آتشبس ۶۰روزه، بازگشایی تنگه هرمز و آغاز مذاکرات مرحله دوم است، در حالی که جزئیات اصلی، بهویژه در حوزه برنامه هستهای و تحریمها هنوز مشخص نشده است.
در حوزه اقتصادی،
- قیمت نفت به پایینترین سطح سهماهه رسید
- اما گزارشها تأکید دارند بازگشت کامل جریان نفت و کشتیرانی ممکن است هفتهها یا ماهها زمان ببرد
همزمان اختلاف روایتها ادامه دارد:
- رسانههای رژیم ایران برخی امتیازات مانند نقش در لبنان و هرمز را مطرح کردهاند
- مقامهای آمریکایی بسیاری از این موارد را رد کرده و تأکید کردهاند که امتیازات اقتصادی کاملاً مشروط به عملکرد تهران است
در بعد سیاسی:
- جمهوریخواهان آمریکا خواهان بررسی کامل توافق شدهاند
- نهادهای اطلاعاتی، از جمله سیا، درباره نیت رژیم ایران برای اجرای تعهدات تردید مطرح کردهاند
در سطح منطقهای نیز:
- لبنان به یکی از محورهای اختلاف تبدیل شده
- عربستان، اروپا و بریتانیا بر بازگشایی کامل و بدون محدودیت تنگه هرمز تأکید دارند
بر این اساس، تحولات روز چهارشنبه با تمرکز بر:
- ادامه اجرای آتشبس و وضعیت میدانی
- انتشار احتمالی جزئیات توافق
- آمادهسازی برای مذاکرات ۶۰روزه
- و واکنش بازارها و بازیگران منطقهای
دنبال خواهد شد
فاکسنیوز: ژنرال جک کین بر دشواری مرحله بعدی توافق تأکید کرد
تحلیلگر نظامی این شبکه اعلام کرد راستیآزمایی، برنامه هستهای و رفتار منطقهای رژیم ایران چالشهای اصلی مذاکرات پس از تفاهم خواهد بود
شبکه فاکسنیوز در تاریخ ۱۶ ژوئن ۲۰۲۶ در مصاحبهای با ژنرال جک کین، تحلیلگر ارشد استراتژیک این شبکه، به بررسی روند توافق میان ایالات متحده و رژیم ایران پرداخت.
کین در این گفتوگو تأکید کرد که با وجود امضای تفاهمنامه اولیه، «سختترین بخش مذاکرات هنوز در پیش است» و مرحله بعدی شامل مباحث پیچیدهتری خواهد بود.
🔸 سه محور اصلی تفاهم از نگاه کین
به گفته ژنرال کین، سه موضوع اصلی در مرحله فعلی قابل مشاهده است:
-
تمدید آتشبس:
او گفت که این آتشبس اهمیت دارد، اما مدعی شد که در ماههای گذشته مواردی از نقض آن در تنگه هرمز و سایر نقاط رخ داده است. -
بازگشایی تنگه هرمز:
کین این بخش را «خبر مثبت» برای بازارها توصیف کرد، اما هشدار داد که باید اطمینان حاصل شود- کنترل یا نفوذ غیرمستقیم رژیم ایران بر این مسیر شکل نگیرد
- و وضعیت آن مطابق حقوق بینالملل بهعنوان یک آبراه بینالمللی باقی بماند
-
لغو تدریجی محاصره دریایی:
او گفت انتظار میرود این روند بهصورت مرحلهای انجام شود و مینروبی مسیرها نیز زمانبر خواهد بود
🔸 چالش اصلی: پرونده هستهای و منطقه
کین تأکید کرد که مسائل اصلی در مرحله بعدی مذاکرات شامل:
- برنامه هستهای
- توان موشکی
- و روابط منطقهای
خواهد بود
او گفت این موضوعات «بسیار پیچیده» هستند و رسیدن به توافق نهایی در این حوزهها دشوار خواهد بود.
🔸 تأکید بر راستیآزمایی
این تحلیلگر نظامی تصریح کرد که:
- در این فرآیند نمیتوان بر «اعتماد» تکیه کرد
- و لازم است سازوکارهای راستیآزمایی گسترده و سختگیرانه اعمال شود
او گفت باید:
- بازرسیها بدون محدودیت
- و با دسترسی مستقیم به همه سایتها انجام شود
🔸 نقش اهرمهای فشار
کین در این مصاحبه به ابزارهای فشار آمریکا اشاره کرد، از جمله:
- تحریمهای اقتصادی
- حضور نظامی در منطقه
- و گزینههای نظامی
او گفت این اهرمها همچنان در اختیار واشینگتن باقی خواهند ماند و در صورت عدم اجرای تعهدات، قابل استفاده هستند.
در این گفتوگو همچنین به اختلاف روایتها درباره توافق اشاره شد و کین گفت که:
- باید منتظر انتشار رسمی متن تفاهمنامه بود
- تا مشخص شود مفاد واقعی توافق چه بوده است
🔹 خلاصه:
- فاکسنیوز: تأکید بر دشواری مرحله بعدی مذاکرات
- محور فعلی: آتشبس، هرمز و کاهش تنش
- چالش اصلی: برنامه هستهای و امنیت منطقه
- شرط موفقیت: راستیآزمایی گسترده و اجرای تعهدات
- وضعیت: انتظار برای انتشار متن و آغاز مذاکرات نهایی
فاکسنیوز: رسانههای رژیم ایران توافق با آمریکا را «پیروزی» معرفی کردند
گزارش فاکسنیوز از اختلاف روایتها درباره تفاهم هستهای؛ تهران آن را دستاورد معرفی میکند، در حالی که واشینگتن بر مهار هستهای و بازگشایی هرمز تأکید دارد
شبکه فاکسنیوز در گزارشی به تاریخ ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶ اعلام کرد که رسانههای تحت کنترل رژیم ایران، تفاهمنامه با ایالات متحده درباره پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز را بهعنوان «پیروزی» خود معرفی کردهاند.
در این گزارش آمده است که رسانههای دولتی در ایران اعلام کردهاند:
- «ایالات متحده مجبور به امضای توافق برای پایان جنگ شده است»
این در حالی است که این تفاهمنامه قرار است بهطور رسمی در تاریخ ۱۹ ژوئن در سوئیس امضا شود و هنوز جزئیات کامل آن منتشر نشده است.
🔸 روایت مقامهای رژیم ایران
بر اساس گزارش فاکسنیوز، برخی مقامهای رژیم ایران نیز بر این روایت تأکید کردهاند:
-
غریبآبادی، معاون وزیر خارجه، گفته است:
- این تفاهمنامه «بر اساس بیاعتمادی» تنظیم شده
- اجرای تعهدات آمریکا «تحت نظارت» خواهد بود
-
عراقچی، وزیر خارجه، نیز به نقل از رسانههای داخلی گفته است:
- «انسجام ملی» نقش مهمی در دستاوردهای دیپلماتیک داشته
- جمهوری اسلامی به «دستاوردهای راهبردی» در این روند دست یافته است
🔸 موضع آمریکا
در مقابل، فاکسنیوز به نقل از اظهارات دونالد ترامپ گزارش داده است که:
- توافق شامل بازگشایی بدون عوارض تنگه هرمز است
- و همزمان محاصره دریایی آمریکا علیه رژیم ایران پایان مییابد
ترامپ همچنین تأکید کرده که هدف اصلی این توافق:
- جلوگیری از دستیابی رژیم ایران به سلاح هستهای است
همزمان، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، گفته است که این توافق:
- بازگشایی فوری هرمز را بهدنبال دارد
- و تضمین میکند که ایران به دنبال سلاح هستهای نخواهد رفت
🔸 روایت کارشناسان و مخالفان
فاکسنیوز به نقل از برخی کارشناسان و چهرههای مخالف رژیم ایران گزارش داده است که:
- رسانههای دولتی ایران این توافق را «پیروزی» جلوه میدهند
- اما درباره میزان تغییر رفتار تهران تردیدهایی مطرح شده است
همچنین برخی گروههای مخالف رژیم ایران تأکید کردهاند که:
- توافق برای پایان جنگ قابل استقبال است
- اما مسائل مربوط به سرکوب داخلی و سیاستهای منطقهای همچنان مطرح باقی میماند
🔹 جمعبندی:
- فاکسنیوز: روایت پیروزی از سوی رسانههای رژیم ایران
- آمریکا: تأکید بر مهار هستهای و بازگشایی هرمز
- مقامهای ایرانی: تأکید بر اجرای توافق با بیاعتمادی
- وضعیت: تداوم اختلاف روایتها در مورد ماهیت و دستاوردهای توافق
پارلمان بریتانیا: تأکید بر بازگشایی کامل و بدون عوارض تنگه هرمز
وزیر خارجه بریتانیا اعلام کرد لندن از توافق آمریکا و رژیم ایران استقبال کرده و برای تضمین آزادی کشتیرانی، مأموریت دریایی چندجانبه را پیگیری میکند
بر اساس مشروح مذاکرات مجلس عوام بریتانیا (Hansard) در تاریخ ۱۶ ژوئن ۲۰۲۶، بحث درباره وضعیت تنگه هرمز و توافق میان ایالات متحده و رژیم ایران در دستور کار قرار گرفت و مقامهای دولت بریتانیا بر ضرورت بازگشایی کامل این آبراه حیاتی تأکید کردند.
ایوت کوپر، وزیر امور خارجه، کشورهای همسود و توسعه بریتانیا، در پاسخ به پرسشی در پارلمان گفت:
- بسته شدن تنگه هرمز به اقتصاد جهانی و قیمت سوخت در داخل بریتانیا آسیب وارد کرده است
- «هیچ کشوری نباید بتواند اقتصاد جهانی را به گروگان بگیرد»
او افزود که بریتانیا از یادداشت تفاهم میان آمریکا و رژیم ایران استقبال کرده و در سطح بینالمللی برای ایجاد اجماع جهت
- حفظ آزادی کشتیرانی
- و رعایت حقوق بینالملل دریاها
تلاش میکند.
🔸 نقش بریتانیا و اروپا
وزیر خارجه بریتانیا اعلام کرد که لندن:
- همراه با فرانسه، در حال پیشبرد یک مأموریت دریایی چندجانبه است
- این مأموریت با هدف:
- اطمینانبخشی به کشتیرانی
- و حمایت از عملیات مینروبی برای بازگشایی تنگه
انجام میشود.
او تأکید کرد که هدف، بازگشایی تنگه:
- «بدون عوارض، بدون محدودیت و بدون تهدید»
است.
🔸 اختلاف دیدگاهها در پارلمان
در جریان این بحث:
- برخی نمایندگان نسبت به پیامدهای توافق و نقش رژیم ایران ابراز نگرانی کردند
- و آن را تقویتکننده موقعیت تهران توصیف کردند
در مقابل، دولت بریتانیا تأکید کرد که:
- مسیر دیپلماتیک و همکاری بینالمللی برای پایان بحران ضروری است
- همزمان باید از اصول حقوق بینالملل و آزادی کشتیرانی دفاع شود
🔸 موضوع مسیرهای جایگزین انرژی
در این جلسه همچنین بر اهمیت:
- کاهش وابستگی به تنگه هرمز
- و توسعه مسیرهای جایگزین برای انتقال نفت و گاز
تأکید شد
وزیر خارجه بریتانیا اعلام کرد که این کشور در حال گفتوگو با کشورهای خلیج فارس برای توسعه زیرساختهای جدید در این حوزه است.
خلاصه:
- پارلمان بریتانیا: تأکید بر بازگشایی کامل تنگه هرمز
- دولت بریتانیا: حمایت از توافق آمریکا و رژیم ایران
- اقدام عملی: پیگیری مأموریت دریایی برای امنیت کشتیرانی
- اختلاف داخلی: تردید برخی نمایندگان درباره پیامدهای توافق
- راهبرد: حفظ آزادی کشتیرانی و تنوع مسیرهای انرژی
رویترز: توافق آتشبس ایران و آمریکا امضا شد؛ جزئیات همچنان نامشخص
گزارش رویترز تأکید میکند تفاهمنامه، آتشبس ۶۰روزه و بازگشایی هرمز را شامل میشود، اما موضوعات کلیدی مانند برنامه هستهای و لبنان به مذاکرات بعدی موکول شده است
خبرگزاری رویترز در گزارشی به تاریخ ۱۶ ژوئن ۲۰۲۶ اعلام کرد که ایالات متحده و رژیم ایران به یک توافق مقدماتی برای پایان دادن به جنگ و تمدید آتشبس دست یافتهاند، اما جزئیات این توافق همچنان منتشر نشده و دو طرف تأکید کردهاند که صلح پایدار هنوز نیازمند مذاکرات بیشتر است.
بر اساس این گزارش، این تفاهمنامه:
- آتشبس شکننده ماه آوریل را برای ۶۰ روز دیگر تمدید میکند
- و شامل بازگشایی تنگه هرمز است که حدود ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور میکند
ترامپ پس از ورود به فرانسه برای شرکت در اجلاس جی۷ گفت:
- «توافق به طور کامل امضا شده است»
- و اعلام کرد جیدی ونس برای امضای رسمی در ژنو شرکت خواهد کرد
🔸 جزئیات نامشخص و مذاکرات بعدی
رویترز تأکید میکند که:
- متن توافق هنوز منتشر نشده
- و بسیاری از مفاد آن «نامشخص» باقی مانده است
همچنین گزارش شده که:
- این تفاهمنامه تنها یک چارچوب کلی و کوتاه (حدود ۱.۵ صفحه) است
- مسائل اصلی مانند برنامه هستهای رژیم ایران در دور جدید مذاکرات بررسی خواهد شد
در همین زمینه، پزشکیان نیز این تفاهم را «گام مهم» توصیف کرده، اما گفته است که توافق نهایی برای صلح پایدار هنوز شکل نگرفته است
🔸 محورهای اقتصادی و انرژی
این گزارش میافزاید که با اعلام توافق:
- قیمت نفت به پایینترین سطح خود از ماه مارس رسیده است
- اما بازگشت کامل جریان نفت ممکن است زمانبر باشد
همچنین اعلام شده:
- تنگه هرمز در ابتدا بهمدت ۶۰ روز بدون عوارض باز خواهد بود
- و قرار است جزئیات این وضعیت در توافق نهایی مشخص شود
🔸 اختلاف بر سر لبنان
رویترز گزارش داده که یکی از مهمترین چالشها مربوط به لبنان است:
- رژیم ایران تأکید کرده که توافق باید شامل توقف کامل درگیریها در لبنان باشد
- در مقابل، نخستوزیر اسرائیل گفته نیروهای این کشور در جنوب لبنان باقی خواهند ماند
یک مقام آمریکایی نیز گفته است:
- خروج اسرائیل از لبنان جزو شروط این توافق نبوده است
همزمان گزارشهایی از ادامه حملات محدود در جنوب لبنان منتشر شده است.
🔸 انتقادها و واکنشها
این گزارش همچنین به واکنشهای منفی در برخی طرفها اشاره میکند:
- مقامات اسرائیلی در محافل خصوصی این توافق را «نامطلوب» توصیف کردهاند
- در داخل رژیم ایران نیز گفته شده امتیاز زیادی واگذار نشده است
🔸 جمعبندی:
- رویترز: امضای توافق مقدماتی و تمدید آتشبس ۶۰روزه
- هرمز: بازگشایی مسیر حیاتی انرژی
- جزئیات: هنوز منتشر نشده و محل اختلاف
- مذاکرات بعدی: تمرکز بر برنامه هستهای و مسائل منطقهای
- چالش اصلی: اختلافات درباره لبنان و تعهدات امنیتی
آکسیوس: تردید مدیر سیا درباره نیت رژیم ایران در توافق با آمریکا
گزارش آکسیوس از اختلاف در داخل دولت ترامپ؛ نهادهای اطلاعاتی نسبت به تمایل تهران برای امتیازدهی هستهای هشدار دادهاند
سایت آکسیوس در گزارشی به تاریخ ۱۶ ژوئن ۲۰۲۶ به نقل از منابع آگاه اعلام کرد که جان راتکلیف، مدیر سیا، در جلسات داخلی به دونالد ترامپ و دیگر مقامهای ارشد آمریکا درباره نیت رژیم ایران در اجرای توافق اخیر هشدار داده است.
بر اساس این گزارش، ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا نشان میدهد که:
- شواهد موجود تردیدهای جدی درباره آمادگی رژیم ایران برای پذیرش امتیازهای هستهای ایجاد کرده است
- تهران ممکن است این تفاهم را ابزاری برای کاهش فشار اقتصادی و نظامی و خرید زمان تلقی کند
🔸 اختلاف در داخل دولت آمریکا
آکسیوس گزارش داده که راتکلیف تنها مقام بدبین نیست و برخی دیگر از اعضای تیم دولت نیز نگرانیهایی مطرح کردهاند:
- مارکو روبیو (وزیر خارجه)
- پیت هگست (وزیر دفاع)
در مقابل، برخی دیگر از مقامات از جمله:
- جیدی ونس
- و فرستادگان مذاکرهکننده
از این تفاهم حمایت کردهاند.
🔸 مفاد کلیدی تفاهم از نگاه منابع
به گفته منابع آکسیوس، بندهای اصلی این تفاهم شامل موارد زیر است:
- توقف عملیات نظامی و برقراری آتشبس ۶۰روزه
- بازگشایی کامل تنگه هرمز برای کشتیرانی
- تعهد آمریکا به کاهش تحریمها و دسترسی ایران به بخشی از داراییهای مسدودشده
- طراحی یک مدل «پرداخت در برابر عملکرد» برای آزادسازی منابع
همچنین در این چارچوب:
- ایجاد یک صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری برای توسعه اقتصادی ایران پیشبینی شده که اجرای آن به توافق نهایی وابسته است
🔸 نگاه اطلاعاتی به هدف تهران
بر اساس این گزارش، ارزیابی جامعه اطلاعاتی آمریکا این است که:
- رژیم ایران ممکن است این توافق را نه بهعنوان تغییر راهبردی
- بلکه بهعنوان فرصتی برای تثبیت وضعیت و کاهش فشارها ببیند
این دیدگاه در حالی مطرح شده که مقامهای آمریکایی تأکید دارند هدف نهایی توافق، برچیدن برنامه هستهای رژیم ایران است
🔸 پیامدهای سیاسی
آکسیوس مینویسد که این ارزیابیها نشاندهنده احتمال:
- شکاف داخلی در دولت آمریکا درباره مسیر مذاکرات
- و اختلاف بر سر نحوه پیشبرد مرحله بعدی گفتگوها
است
در عین حال، گزارش تأکید میکند که ترامپ با وجود این هشدارها، همچنان به دنبال پیشبرد توافق و ورود به مذاکرات ۶۰روزه برای توافق نهایی است
🔹 خلاصه:
- آکسیوس: تردید جدی نهادهای اطلاعاتی درباره نیت رژیم ایران
- اختلاف داخلی: میان تیم امنیتی و حامیان توافق
- برداشت اطلاعاتی: تهران به دنبال کاهش فشار و خرید زمان
- وضعیت: آغاز مرحله حساس مذاکرات برای توافق نهایی
- نکته کلیدی: فاصله میان ارزیابی اطلاعاتی و مسیر سیاسی مذاکرات
والاستریت ژورنال: روایتهای متفاوت واشینگتن و رژیم ایران از مفاد توافق
در حالی که دو طرف متن توافق را منتشر نکردهاند، هر کدام روایت متفاوتی درباره لبنان، هرمز، تحریمها و برنامه هستهای ارائه کردهاند
روزنامه والاستریت ژورنال در گزارشی به تاریخ ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶ نوشت که ایالات متحده و رژیم ایران هنوز متن کامل توافق خود برای پایان جنگ را منتشر نکردهاند، اما هر دو طرف این تفاهم را بهعنوان یک پیروزی برای مخاطبان داخلی خود ارائه میکنند.
این گزارش تأکید میکند که روایتهای ارائهشده از سوی دو طرف، در برخی بخشها بهطور آشکار با یکدیگر متفاوت است.
🔻 اختلاف بر سر لبنان
بر اساس این گزارش:
- رسانههای دولتی رژیم ایران مدعی هستند که در چارچوب توافق:
- اسرائیل باید از جنوب لبنان خارج شود
- و درگیریها با حزبالله پایان یابد
در مقابل:
- مقامهای آمریکایی این ادعا را رد کردهاند و گفتهاند:
- خروج اسرائیل جزء شروط توافق نیست
- و اسرائیل همچنان حق پاسخ به حملات حزبالله را دارد
همچنین وزیر دفاع اسرائیل اعلام کرده که نیروهای این کشور در لبنان باقی خواهند ماند.
🔻 اختلاف بر سر تنگه هرمز
این گزارش میگوید:
- رژیم ایران بر حفظ کنترل عملی بر تنگه هرمز تأکید دارد
- و مقامهای این رژیم گفتهاند که ممکن است برای خدمات دریایی هزینه دریافت شود
در مقابل:
- مقامهای آمریکایی، از جمله جیدی ونس، اعلام کردهاند:
- تنگه هرمز باید بهصورت رایگان و بلندمدت باز بماند
🔻 اختلاف درباره داراییهای مسدود شده
والاستریت ژورنال نوشته است:
- رسانههای دولتی رژیم ایران مدعی هستند که توافق میتواند موجب آزادسازی فوری بخشی از داراییها (حداقل ۱۲ میلیارد دلار) شود
اما در مقابل:
- ترامپ تأکید کرده که «هیچ پول نقدی» به رژیم ایران داده نخواهد شد
- و مقامهای آمریکایی گفتهاند که:
- دسترسی به این منابع مرحلهای و مشروط خواهد بود
- و ممکن است در قالب ترتیبات محدود برای تأمین کالاها انجام شود
🔻 برنامه هستهای و مذاکرات بعدی
در این گزارش آمده است که:
- موضوع برنامه هستهای رژیم ایران هنوز حلوفصل نشده
- و قرار است در مذاکرات ۶۰روزه آینده بررسی شود
بر اساس این چارچوب:
- رژیم ایران به دنبال رفع تحریمها و آزادسازی داراییها است
- در مقابل، آمریکا خواهان جلوگیری از بازسازی برنامه هستهای است
🔻 اختلاف در موضوع تحریمها
این گزارش میافزاید که:
- مقامهای رژیم ایران تأکید کردهاند پس از امضای توافق، میتوانند نفت را بدون محدودیت بفروشند
اما ترامپ گفته است:
- این مسئله به میزان پایبندی تهران به تعهدات بستگی دارد
🔹 خلاصه:
- والاستریت ژورنال: نبود متن رسمی موجب اختلاف روایتها شده
- لبنان: اختلاف بر سر خروج اسرائیل
- هرمز: اختلاف درباره کنترل و دریافت عوارض
- داراییها: ادعای ایران vs مشروط بودن از نگاه آمریکا
- هستهای: موکول به مذاکرات ۶۰روزه آینده
- نتیجه: تفاوت روایتها یکی از چالشهای اصلی اجرای توافق است
