بنبست اقتصادی و بازی با آتش قیمت بنزین
۱۴۰۵/۴/۳۰
چشمانداز بحرانهای اقتصادی در رژیم آخوندی
گزارش و گفتگو با فربد رضانیا
امروز سراغ یکی از داغترین و حساسترین موضوعات این روزهای جامعه میرویم: بنزین. سوختی که هر گونه تغییر در قیمت یا نحوهٔ توزیع اون، سابقهای طولانی از التهابات اجتماعی و اقتصادی رو در ایران رقم زده. این بار، زمزمههای اجرای طرح "سهمیه بنزین خانوار" و افزایش قیمت بنزین، باز هم نگرانی مردم از گران شدن بنزین رو در جامعه ایجاد کرده! اما آیا حکومت آخوندی از تجربیات گذشته درس نگرفته؟ و آیا این طرح، همونطور که ادعا میشه، به عدالت یارانهای منجر خواهد میشه یا تورمی وحشتناکتر رو بر اقتصاد و معیشت مردم حاکم میکنه؟
اول یک نگاهی به پیشینهٔ تغییرات قیمت بنزین در چند سال گذشته بندازیم، گرانی بنزین داستانی پر تکرار از تصمیمات ناگهانی و واکنشهای مردمیه. از سهمیهبندی سال ۱۳۸۶ تا تکنرخی شدن در سال ۱۳۹۴، هر تغییر، به شکلی خاص زندگی مردم را تحت تأثیر قرار داده. اما نقطهٔ اوج اون به آبان ۱۳۹۸ بازمیگرده.
نیمهشب ۲۴ آبان ۱۳۹۸، شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، بدون اطلاعرسانی قبلی، اعلام کرد که سهمیهبندی بنزین دوباره آغاز شده است. بر این اساس قیمت هر لیتر بنزین سهمیهای ۱۵۰۰ تومان تعیین شد و نرخ هر لیتر بنزین آزاد از ۱۰۰۰ به ۳۰۰۰ تومان افزایش داشته.
این در حالی بود که قبلش بارها و بارها رئیسجمهور وقت و نفرات کابینهاش اعلام کردن که دولت قصد گرانی بنزین رو نداره، بعد هم روحانی با وقاحت گفت: «من هم صبح جمعه فهمیدم بنزین گرون شده» اما مردم پاسخ آتشین خودشون رو از همون شب آغاز کردن، و قیام آتشین آبان شکل گرفت. قیامی که هرگز شرایط به قبل از اون برنگشت و یک نقطهعطف در مناسبات مردم با رژیم آخوندی بود
با چنین پیشینهای این روزها، دولت پزشکیان بحث چالش «ناترازی بنزین» رو مطرح میکنه راهحلش برای حل ناترازی بنزین چیه؟ اعلام کرده که "طرح 'سهمیه بنزین خانوار': راهحل ناترازی بنزینه! چطور؟ این همون طرح نخنمای «سهمیهٔ بنزین خانواره» که از سال ۱۴۰۱ بین مجلس و دولت رژیم رفت و برگشت داشته و هر بار با وحشت از پیامدهای اون، این طرح رو بهعقب انداختن، این طرح میگه که به هر فرد از جامعه ماهانه ۱۵ تا ۳۰ لیتر بنزین سهمیهای پرداخت بشه که به کارت سرپرست خانوار واریز میشه. در عوض بنزین رو گرون کنن و ادعا میکنن که یارانهٔ بنزین رو از ابتدای زنجیره به انتهای زنجیره یعنی سفرهٔ مردم منتقل کنن!
تجربهٔ این انتقال به انتهای زنجیره رو مردم ایران همین روزها دارن که ارز ترجیحی رو حذف کردن، گفتن یارانه رو به آخر زنجیره منتقل میکنن تا اما تورم بالای ۱۰۰درصدی اقلام خوراکی رو به سفرهٔ مردم منتقل کردن.
اما همین بحث به هشدارهای در میان رسانهها و کارشناسان حکومتی بهراه انداخته. یاسر جبرائیلی که از مهرهها و کارشناسهای باند خامنهای هم هست اینطور گفته: «همیشه با خود فکر میکردم چرا بشار اسد با آنهمه تجربه شورش پس از گرانسازی، ۲ ماه قبل از سقوط خود نیز دوباره دست به گرانسازی سوخت زد. چرا از تجارب گذشته درس نگرفت؟! امروز با مشاهده وضعیت کشور خودمان که با وجود تجارب گذشته، باز پروژه گرانسازی کلید میخورد، برایم روشن شده که وقتی در کشوری، «فکر» کارگزاران مسموم شد، از داروی «تجربه» کاری ساخته نیست».
حالا کارشناسان رژیم همین طرح رو با چنین معایبی معرفی میکنن که این طرح "از جوانب مختلفی مانند «عدم یکپارچگی در توزیع یارانه بنزین»، «رشد تعداد ذینفعان افزایش قیمت بنزین»، «ایجاد بازار ثانویه با هدف افزایش قیمت بنزین» و «نادیده گرفتن الگوی تعرفهگذاری پلکانی بنزین» دارای ایراد هست و علاوه بر افزایش قیمت بنزین، موجب افزایش مصرف این حامل انرژی هم بشه.
در ورای همهٔ این تبلیغات و ادعاهای مختلف اونچه واضحه اینه که جهش قیمت بنزین یعنی جهش قیمت نان، گوشت، لبنیات، کرایه خانه، خدمات، تاکسی، تولید، توزیع و حتی آموزش. تورم ناشی از چنین بازاری، نه موضعیه نه موقتی؛ ساختاری و فراگیره و از خارج کنترل.
اما اصل موضوع چیه؟ کفگیر نظام بدجوری به ته دیگ خورده که با وجود وحشتی که از تکرار قیام بهخاطر گرانی بنزین دارن، باز هم مجبورن این موضوع رو پیش بکشن؛ چون واقعیت اینه که اقتصاد در حکومت آخوندی زمینگیر شده و رژیم تمام دارایی این سرزمین رو خرج بقای خودش کرده که اون هم الآن در وضعیت نامعلومی گرفتار شده.
باید به مجتبی و پزشکیان گفت، باد گرانی بنزین بکاری، توفان آتش درو خواهی کرد.
این روزها از یکسو شاهد اوجگیری سرسامآور قیمت دلار که وارد کانال ۱۹۰هزار تومان شد و از سوی دیگر شاهد افزایش روزانه قیمت خوراکیها هستیم.
روزنامه حکومتی دنیای اقتصاد هم روز ۲۷تیرماه خبر از سه رقمی شدن نرخ تورم در ایران داد. برای بررسی این موضوع همراه هستیم با آقای فرید رضانیا.
میخواهیم ببینیم که پیآمد این وضعیت بهلحاظ اقتصادی چیه؟ چه برای حداقل بگیران چه برای تولیدکنندگان البته غیرحکومتی.
این وضعیت چه عواقب اجتماعی داره؟ بهخصوص که اخیر زمزمه گرانی بنزین را هم بعد از گران کردن نان راه انداختهاند.
