بنبست اقتصادی و بازی با آتش قیمت بنزین
۱۴۰۵/۵/۷
اجرای طرح سهمیهی بنزین خانوار و افزایش قیمت بنزین
در این بخش از برنامه سراغ یکی از داغترین و حساسترین موضوعات این روزهای جامعه میرویم؛ بنزین. منبع انرژی که هر نوع تغییر در قیمت یا نحوه توزیع آن، سابقه طولانی از التهابات اجتماعی و اقتصادی رو در ایران رقم زده.
این بار زمزمههای اجرای طرح سهمیهی بنزین خانوار و افزایش قیمت بنزین، باز هم نگرانی مردم از گران شدن بنزین رو در جامعه ایجاد کرده. اما آیا واقعاً حکومت آخوندی از تجربیات گذشته درس نگرفته؟ و آیا این طرح، همانطور که ادعا میشود، به عدالت یارانهای منجر خواهد شد یا تورمی وحشتناکتر رو به اقتصاد و معیشت مردم تحمیل میکند؟
اول یک نگاهی داشته باشیم به پیشینه تغییرات قیمت بنزین در چند ساله گذشته. گرانی بنزین داستانی پر تکرار از تصمیمات ناگهانی و واکنشهای اجتماعی و مردمیه. از سهمیهبندی سال ۱۳۸۶ تا تکنرخی شدن در سال ۱۳۹۴، هر تغییر به شکل خاصی زندگی مردم رو تحت تأثیر قرار داده. اما نقطه اوج آن به آبان ۱۳۹۸ برمیگردد. نیمهشب ۲۲ آبان ۱۳۹۸، شرکت ملی در واقع پخش فرآوردههای نفتی بدون اطلاعرسانی قبلی اعلام کرد که سهمیهبندی بنزین دوباره آغاز میشود.
بر این اساس قیمت هر لیتر بنزین سهمیهای ۱۵۰۰ تومان تعیین شد و نرخ هر لیتر بنزین آزاد از ۱۰۰۰ به ۳۰۰۰ تومان افزایش پیدا کرد. این در حالی بود که قبلش بارها و بارها رئیسجمهور وقت رژیم و نفرات کابینهاش اعلام کردند که دولت قصد گرونی بنزین رو ندارد.
بعد هم یادتون هست که روحانی با وقاحت گفت که من هم صبح جمعه فهمیدم که بنزین گران شده! اما مردم پاسخ آتشین خودشون رو از همون شب آغاز کردند و قیام آتشین آبان شکل گرفت که هرگز شرایط به قبل از اون برنگشت و یک نقطه عطف در مناسبات و روابط مردم با رژیم آخوندی بود. با چنین پیشینهای، این روزها دولت پزشکیان باز دوباره بحث چالشبرانگیز و چالش ناترازی بنزین رو مطرح میکند.
راه حلش برای حل ناترازی بنزین چیست؟ اعلام کرده که طرح سهمیه بنزین خانوار هستش، راه حل ناترازی بنزین هستش از زعم اونها. حالا چطور؟ این همون طرح نخنمای سهمیه بنزین خانواریه که از سال ۱۴۰۱ بین مجلس و دولت رژیم رفتوبرگشت داشته و هر بار با وحشت از پیامدهای آن، این طرح رو به عقب انداختند. این طرح میگوید که به هر فرد از جامعه ماهانه بین ۱۵ تا ۳۰ لیتر بنزین سهمیهای پرداخت میشود که به کارت سرپرست خانوار واریز میشود.
در عوض بنزین رو گران میکنند و ادعا میکنند که یارانه بنزین رو از ابتدای زنجیره به انتهای زنجیره یعنی سفره مردم منتقل کنند. تجربه این انتقال به انتهای زنجیره رو مردم ایران همین روزها دارند که دارند تو این موضوع ارز ترجیحی که حذف شده تجربه میکنند. گفتند یارانه رو به آخر زنجیره منتقل میکنند اما تورم بالای صد درصدی اقلام خوراکی رو به سفره مردم در اساس تحمیل کردند و منتقل کردند و نه یارانه رو.
اما همین بحث به هشدارهایی در میان رسانهها و کارشناسان حکومتی به راه انداخته. یاسر جبرائیلی که از مهرهها و کارشناسان باند خامنهای هم هست میگوید: «همیشه با خود فکر میکردم چرا بشار اسد با آن همه تجربه شورش، پس از گرانسازی دو ماه قبل از سقوط خود نیز دوباره دست به گرانسازی سوخت زد؟
چرا از تجارب گذشته درس نگرفت؟ امروز با مشاهده وضعیت کشور خودمان که با وجود تجارب گذشته، باز پروژهای گرانسازی کلید میخورد، حالا برایم روشن شده که وقتی در کشوری فکر، فکر کارگزاران مسموم شد، از داروی تجربه کاری ساخته نیست.»
حالا کارشناس رژیم همین طرح رو با چنین معایبی معرفی میکنند که این طرح از جوانب مختلفی مثل عدم یکپارچگی در توزیع یارانه بنزین، رشد تعداد ذینفعان افزایش قیمت بنزین، ایجاد بازار ثانویه با هدف افزایش قیمت بنزین و نادیده گرفتن الگوی تعرفهگذاری پلکانی بنزین دارای ایراد هست و علاوه بر افزایش قیمت بنزین موجب افزایش مصرف این حامل انرژی هم میشود.
در ورای همه این تبلیغات و ادعاهای مختلف، آنچه که واضحه اینه که جهش قیمت بنزین یعنی جهش قیمت نان، گوشت، لبنیات، کرایه خانه، خدمات، تاکسی، تولید، توزیع و حتی آموزش. تورم ناشی از چنین بازاری نه موضوعی موقتی، بلکه ساختاری و فراگیر و اصلاً از کنترل خارج هستش. اما اصل موضوع چی هستش؟ اصل موضوع اینه که کفگیر نظام به ته دیگ خورده که با وجود وحشتی که از تکرار قیام به خاطر گرانی بنزین دارند، باز هم مجبورند این موضوع رو پیش بکشند و مطرح کنند.
چون واقعیت اینه که اقتصاد در حکومت آخوندی زمینگیر شده و رژیم تمام داراییهای این سرزمین رو خرج بقای حکومت خودش کرده که اون هم الان در وضعیت نامعلومی گرفتار شده. هرچند در وحشت از قیام، دولت و مجلس سراسیمه اعلام کردند که بنزین گران نمیشود، باید به مجتبی و پزشکیان گفت که در واقع باد گرانی بنزین اگر بکارید، طوفان آتش درو خواهید کرد.
