اینک ایران؛ شهرهای استان فارس؛ از نورآباد و کازرون تا مرودشت و صدرا، چهار موج خیزش و ایستادگی

استان فارس؛ از خیابان‌های دی ۱۳۹۶ تا رویارویی خونین دی ۱۴۰۴

استان فارس طی سال‌های ۱۳۹۶، ۱۳۹۸، ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴ بارها به یکی از کانون‌های مهم اعتراضات سراسری مردم ایران تبدیل شده است. بررسی صحنه‌های اعتراضی در شهرهایی مانند نورآباد ممسنی، کازرون، مرودشت، صدرا و آباده نشان می‌دهد که اعتراض‌ها، با وجود تفاوت در مطالبات اولیه، به‌تدریج از خواسته‌های اقتصادی و محلی عبور کرده و به رویارویی گسترده‌تری با ساختار سرکوب رژیم تبدیل شده‌اند.

در دی‌ماه ۱۳۹۶، هم‌زمان با گسترش اعتراضات سراسری، نورآباد ممسنی نیز شاهد حضور مردم در خیابان‌ها بود. گزارش‌های آن زمان از درگیری و جنگ‌وگریز میان مردم و نیروهای ضدشورش حکایت داشت. اعتراض‌ها در فارس در شرایطی شکل گرفت که شعارهای اقتصادی اولیه، خیلی زود رنگ سیاسی گرفت و معترضان علیه کلیت حاکمیت شعار دادند. در این دوره، اطلاعات قابل اتکای موجود درباره نام جان‌باختگان در شهرهای موردنظر این گزارش محدود است و نمی‌توان نامی را بدون پشتوانه کافی به فهرست شهیدان این سال افزود.

در سال ۱۳۹۸، اعتراضات آبان پس از افزایش ناگهانی قیمت بنزین به‌سرعت به شهرهای مختلف فارس گسترش یافت. شهر صدرا از جمله کانون‌های مهم درگیری بود؛ گزارش‌ها صدرا را یکی از نقاط اصلی اعتراض در پاییز آن سال معرفی کرده‌اند. در کازرون نیز اعتراض‌ها با شدت ادامه یافت و حوزه علمیه و شماری از بانک‌ها هدف حمله و آتش‌زدن قرار گرفتند. مقام‌های امنیتی در ادامه از بازداشت معترضان خبر دادند؛ از جمله هشت نفر در کازرون و دو نفر در ممسنی.

در سال ۱۴۰۱، موج اعتراضات پس از شهریورماه به فارس نیز رسید. در نورآباد ممسنی، جوانان در خیابان‌ها حاضر شدند و در یکی از شب‌های اعتراض، فلکه مصلی به آتش کشیده شد. در ماه‌های بعد، مرودشت، کازرون و آباده نیز شاهد تجمع‌ها و اعتراضات بودند و در برخی نقاط، تعطیلی بازار و همراهی کسبه با اعتراضات گزارش شد.

یکی از نام‌های ثبت‌شده در میان جان‌باختگان سال ۱۴۰۱، محمد خسروی، ۲۲ ساله و اهل کازرون است که بنا بر گزارش منابع حقوق بشری در آذرماه بر اثر شلیک گلوله جان باخت. همچنین در نورآباد ممسنی، فشار امنیتی علیه معترضان ادامه داشت و بازداشت فعالان و شهروندان گزارش شد.

اما دی‌ماه ۱۴۰۴ یکی از خونین‌ترین صحنه‌های اعتراض در استان فارس را رقم زد. نورآباد ممسنی به یکی از کانون‌های اصلی اعتراض تبدیل شد. بر اساس گزارش‌های حقوق بشری، نیروهای حکومتی از گلوله جنگی، شلیک از پشت‌بام‌ها و محاصره معترضان استفاده کردند. در ۲۰ دی، پس از تشییع تعدادی از جان‌باختگان، جمعیت بزرگی به سمت مرکز شهر حرکت کرد و درگیری در محدوده دادگستری به کشتار گسترده انجامید.

از نام‌های ثبت‌شده جان‌باختگان نورآباد در این اعتراضات می‌توان به رضا شهریور، شاهرخ زارع، کامیاب احمدی، مجید اسدی، بهنام ایزدی، رضا اسدی، مهرزاد نظری، مهراب منصوری، عبدالسادات شمس‌الدینی، مهرشاد قائدی و پریسا لشکری اشاره کرد. گزارش‌های حقوق بشری همچنین اسامی دیگری را ثبت کرده‌اند. در کازرون نیز ایمان میرشکاری و بهنام عنایت به‌عنوان جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ معرفی شده‌اند.

در مرودشت نیز اعتراض‌ها با اعتصاب بازار و تجمع‌های گسترده همراه شد و گزارش‌هایی از رویارویی جوانان معترض با نیروهای امنیتی، حمله به مراکز حکومتی و شلیک گلوله جنگی منتشر شد.

شهر مرودشت در دی‌ماه ۱۴۰۴ به یکی از کانون‌های داغ قیام و ایستادگی در استان فارس تبدیل شد. گزارش‌های دریافتی از صحنه نبرد حکایت از اعتصاب سراسری بازاریان و تظاهرات گسترده در خیابان انقلاب و مرکز شهر دارد. جوانان شورشی مرودشت با شعار «امسال سال خونه، سید علی سرنگونه»، نه تنها ماشین‌های اطلاعاتی رژیم را به آتش کشیدند، بلکه با تهاجمی بی‌باکانه به کلانتری و مقر یگان ویژه، مزدوران را در مواضع خود زمین‌گیر کردند. علیرغم استفاده وحوش خامنه‌ای از گلوله‌های جنگی و تقدیم شهدایی در این راه، آتش قیام در مقابل بانک سپه و میادین اصلی شهر همچنان شعله‌ور ماند.

شورشگران مرودشت با شعار "بیشرف، بیشرف" و "نترسید، نترسید" ارابه سرکوب رژیم را به زانو درآوردند

گزارش روزشمار قیام مرودشت

۱۱ دی

در مرودشت در قلب استان فارس آتش خشم و فریاد آزادی از روز پنجشنبه ۱۱دی با مشتهای گره کرده و شعارهای کوبنده«مرگ بر دیکتاتور!  بالاگرفت.بازاریان مرودشت دست به اعتصاب زدند. تظاهرات گسترده‌ای در مرکز شهر و خیابان انقلاب با شعارهای امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه!» برپا شد.

مزدوران که از حضور گسترده مردم و جوانان شورشی غافلگیر شده بودند به تظاهرکنندگان با پرتاب گاز اشک‌آور هجوم بردند. اما مردم و جوانان دلیر با سنگ و آتش‌زاها به مقابله پرداختند و سرکوبگران را به فرار واداشتند.

شورشگران سر کوچه کاووسی، یک ماشین اطلاعاتی را به آتش کشیدند.

با تاریکی هوا نیز تظاهرات در مرکز شهر با فریادهای کوبنده «بیشرف، بیشرف!» ادامه یافت؛ مزدوران به خودروها شلیک کردند، اما مردم به اعتراض خود ادامه دادند.

۱۲دی

روز جمعه ۱۲دی تظاهرات مردم مرودشت با تهاجم دلیرانه شورشگران به کلانتری و یگان ویژه ادامه یافت. ۱۵۰مزدور یگان ویژه در کلانتری سنگر گرفته بودند و از روی بام به سوی مردم شلیک می‌کردند. اما جوانان بی‌باک شورشی به میدان آمدند اقدام به سازماندهی مردم برای مقابله با مزدوران کردند.

۱۴دی

روز یکشنبه ۱۴دی در چهارراه هنرستان، پس از تجمع و شروع تظاهرات، مردم شعار می‌دادند «نترسید، نترسید!». مزدوران رژیم نیز جابه‌جایی گسترده‌ای در سطح شهر داشتند و برای سرکوب تظاهرکنندگان آماده می‌شدند.

۱۶دی

روز سه‌شنبه ۱۶دی بازار و مغازه‌ها در سطح شهر بسته بودند.

مردم و جوانان شورشی در مقابل ساختمان ولیعصر و قرض‌الحسنه ولیعصر تجمع کردند و خیابانهای این منطقه به صحنه‌  تجمع و ایستادگی مردم  و جنگ و گریز شورشگران با مزدوران تبدیل شد.

۱۸و  ۱۹دی

روز های پنجشنبه ۱۱دی و جمعه ۱۹دی فضا به شدت امنیتی بود می خواستند  از هرتجمعی جلوگیری کنند. جوانان مقابله می کردند و دوباره جمع می شدند، یگان ویژه و پاسداران با گلوله‌های جنگی به سمت مردم شلیک کردند که بر اثر آن شماری از  جوانان دلیر شهید و مجروح شدند.

۲۲دی

به رغم سرکوبهای وحشیانه و دستگیریها، روز دوشنبه ۲۲دی علیرغم فضای سرکوب و بسیج رژیم جوانان مرودشت در نقاط مختلف تجمع می کردند. مزدوران حمله می کردند و تیر اندازی هم کردند. با وجود این ، شورشگران در مقابل بانک سپه جمع شدند و آتش برافروختند و خیابان را بستند.

در فهرست جان‌باختگان ۱۴۰۴ این شهر نیز نام‌هایی مانند میلاد فلاحی، مهدی بصیری، علیرضا سعیدی‌فرد، سهیل(یاسین) الماسی، اصغر زارع، اسماعیل اورنگ، ابوالفضل(مهدی) نجاتی، سجاد رحیمی و علیرضا بهارلویی ثبت شده است.

مرور این چهار مقطع نشان می‌دهد که اعتراض در فارس یک پدیده مقطعی نبوده است. از جنگ‌وگریزهای خیابانی نورآباد در ۱۳۹۶ و خیزش آبان ۱۳۹۸ در صدرا و کازرون، تا حضور گسترده مردم در ۱۴۰۱ و مقاومت خونین ۱۴۰۴، یک خط استمرار قابل مشاهده است: حضور مردم در خیابان، تعطیلی بازارها، مقابله با نیروهای سرکوبگر، برگزاری مراسم یادبود جان‌باختگان و تداوم اعتراض با وجود بازداشت، تیراندازی و فشار امنیتی. این استمرار نشان می‌دهد که شهرهای فارس، از نورآباد ممسنی تا کازرون، مرودشت، صدرا و آباده، در موج‌های مختلف اعتراضات سراسری نقشی فعال داشته‌اند.