یارانه ۴۵ هزار تومانی؛ چطور وعده ریشه‌کنی فقر به گرانی‌های چندصددرصدی رسید؟

از یارانه ۴۵ هزار تومانی و وعده ریشه‌کنی فقر تا حذف ارز ترجیحی و جهش قیمت‌ها؛ سهم مردم از «هدفمندی یارانه‌ها» چه شد و پول این طرح سر از کجا درآورد؟

سال ۱۳۸۹ بحث پرداخت یارانه نقدی و حذف یارانه‌های پنهان برای اولین بار مطرح شد. این طرح با منت گذاشتن بر سر مردم، یارانه ۴۵ هزار تومانی رو به مردم اعلام کردند که انگار دارند به مردم صدقه می‌دهند.

آن روزها با دلار ۱۰۰۰ تومانی، یارانه برابر بود با ۴۵ دلار. از سال ۱۳۸۹ تا پایان دولت پاسدار احمدی‌نژاد در سال ۱۳۹۲ حتی یک ریال هم به این یارانه اضافه نشد، در حالی که دلار افزایش پیدا کرد و شد ۳۵۰۰ تومان؛ یعنی ارزش یارانه از ۴۵ دلار رسید به ۱۳ دلار. به عبارت دیگر، ۳۲ دلار قدرت خرید یارانه از بین رفت.

از ۴۵ دلار تا یک دلار و ۶۰ سنت؛ یارانه مردم چطور آب رفت؟

بعد از آن نوبت به دو دوره دولت آخوند حسن روحانی رسید. روحانی یارانه ۴۵ هزار تومانی را با دلار ۳۵۰۰ تومانی تحویل گرفت و با دلار ۲۷ هزار تومانی به آخوند رئیسی تحویل داد. قدرت خرید یارانه شد یک دلار و ۶۰ سنت. از ۴۵ دلار، یک دلار و ۶۰ سنت.

اما باز هم حتی یک ریال به میزان یارانه‌ها اضافه نشد. سال ۱۴۰۰ دولت روحانی با این وضعیت دولت خودش را تحویل آخوند رئیسی داد.

رئیسی گفت این‌طوری نمی‌شود و مثلاً یارانه باید به فقرا برسد. یک طرحی آورد به اسم «عادلانه‌سازی نظام یارانه‌ها» و گفت یکی از فواید این طرح، ریشه‌کنی فقر مطلقه.

ارز ترجیحی را حذف کرد، یارانه را برای سه دهک اول ۴۰۰ هزار تومان و برای شش دهک ۳۰۰ هزار تومان کردند، ولی چندین برابر آن، با گران شدن مواد، از جیب و سفره مردم دزدی کردند. مردم گفتند به جای ریشه‌کنی فقر مطلق، ریشه فقرا را کندند.

نتیجه اینکه ظرف چند ماه دارو ۳۰۰ تا ۶۰۰ درصد افزایش قیمت داشت. اقلام خوراکی سبد معیشت هم دست‌کم ۲۵۰ درصد افزایش قیمت داشت.

خلاصه رئیسی مُرد و دلار ۶۰ هزار تومانی را برای پزشکیان به ارث گذاشت. پزشکیان هم طبق گفته خودش راه آخوند رئیسی را ادامه داد و ارز ترجیحی را حذف کرد. گفت می‌خواهد پول را به انتهای زنجیره، یعنی به حساب سرپرست خانوار، واریز کند.

خبرنگار: که امروز در جلسه هیئت دولت موضوعاتی به تصویب رسید. اصل موضوع این هست که یارانه‌ای را که ما تا به حال به ابتدای زنجیره می‌دادیم و بالغ بر سالی ۱۰ میلیارد دلار در ابتدای زنجیره هزینه می‌شد، این یارانه به انتهای زنجیره منتقل می‌شود.

طبیعتاً با این جابه‌جایی که صورت می‌گیرد باعث می‌شود که برخی از کالاها افزایش قیمت پیدا کنند، ولی دولت در نظر دارد که کالاها را با قیمت ثابت به مردم ارائه بکند که ان‌شاءالله اینکه چه کالاهایی با چه قیمتی و چه‌جوری، در جلسه‌ای که الان خدمت عزیزان هستیم به جمع‌بندی می‌رسیم.

رقمی که دولت با نام یارانه از ابتدای زنجیره به انتهای زنجیره داشت، رقم برخی از اقلام افزایش پیدا می‌کند، مثل روغن. سه قلم افزایششان به نسبت بزرگ‌تر است؛ روغن، مرغ و تخم‌مرغ. این سه قلم افزایش به نسبت چشمگیرتری دارند.

بقیه طبق محاسباتی که انجام شده، حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد، ۲۰ درصد افزایش پیدا می‌کنند اغلب، ولی روغن بیشترین هست. ببینید اجرای این طرح یقیناً در یک بازه کوتاه‌مدتی سبب افزایش تورم می‌شود. یک چند درصدی افزایش می‌دهد...

بله. با لفاظی‌هایش گفت یک ۲۰ درصدی که اضافه می‌شود و به آن اشاره کرد، در عمل در عرض چند هفته تبدیل شد به گرانی‌های بالای ۱۰۰ درصد؛ مثلاً روغن ۲۱۳ درصد افزایش قیمت داشت. هیچ جنسی هم نبود که افزایش قیمتش در همان چند هفته با این روند سرسام‌آور گرانی‌ها مردم را شوکه نکند.

وعده ۲۰ درصدی چطور به گرانی بالای ۱۰۰ درصد تبدیل شد؟

این کار در واقع یک دزدی بزرگ از جیب تمام مردم میهن بود. بشنویم حاجی دلیگانی، عضو مجلس رژیم، چه می‌گوید.

حاجی دلیگانی: ببینید الان شرایطی که فعلی هست، واقعیت این است آقای رئیس که یک میلیون تومان، خب برای دولت هم بالاخره پولی است، دارد به مردم پرداخت می‌شود، اما از آن طرف تقریباً پنج میلیون تومان کاهش قدرت خرید مردم شده است.

بله، مردم پنج به یک ضرر کردند و فقیرتر شدند، آن هم تا بهمن ۱۴۰۴. از بهمن ۱۴۰۴ تا الان افزایش قیمت‌ها هم بین ۱۰۰ تا ۳۰۰ درصد و بیشتر بوده.

حالا اجازه بدهید دوباره نگاهی بیندازیم به همان به‌اصطلاح سازمان هدفمندی یارانه‌ها. این سازمان یارانه‌ها را چطور هزینه می‌کند؟

اجازه بدهید یک ویدیو هست مربوط به سال ۱۴۰۳، آن را با هم ببینیم.

این گزارشی است که مرکز پژوهش‌های مجلس درآورده بیرون. می‌گوید ما یک سازمانی درست کردیم به نام سازمان هدفمندی یارانه‌ها، خب؟ آمده یک فهرستی داده از تخصیص‌های این سازمان در عمل.

نگاه کن، مثلاً بند یکش این است: کمک به تولید آثار فاخر صدا و سیما.

دوم نوشته: تقویت فرهنگ دینی در شهرستان‌ها.

ببینید آن‌هایی که با بودجه‌ریزی و برنامه‌ریزی در کشور آگاه هستند می‌دانند که این عبارات که هیچ‌کس از آن هیچی نمی‌فهمد، همه‌اش این‌جوری نوشتنش حکمت دارد.

تقویت، اصلاً فرهنگ دینی چیست؟ ابزارهای تقویتش چیست؟ بعد عنوان را نوشته در شهرستان‌ها. ما دو سه تا شهرستان فقط داریم؟ در کدام شهرستان‌ها؟

هیچ‌کدام از این‌ها حساب و کتابش روشن نیست، ولی تحت این عنوان مثلاً تخصیص‌های قابل اعتنایی اتفاق افتاده.

سوم: نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها، دریافت‌کنندگان از این سازمان، خب؟

چهارم: صندوق اعتباری هنر.

پنجم: جامعةالمصطفی.

ششم: شبکه جهانی ثقلین.

هفتم: شبکه جهانی تقریب.

هشتم: دفتر تبلیغات اسلامی، از محل منابع سازمان هدفمندی یارانه‌ها، خب؟

نهم: کارگروه ملی زیارت.

دهم: فرهنگستان زبان و ادب فارسی.

بقیه‌اش واقعاً دیگر خیلی چیزتر است.

یازدهم: مرکز رسیدگی به مساجد اصفهان.

دوازدهم: مرکز رسیدگی به مساجد خراسان.

بله، خب بقیه‌اش را نتوانست بگوید و در یک کلام این‌طور می‌شود گفت: آنچه در تبلیغات و رسانه‌ها اعلام می‌کنند چیزی جز طرح فریب مردم برای دزدی‌های سازمان‌یافته حکومتی نیست.