جنگ در نقطه تصمیم؛ دیپلماسی، تهدید نظامی و بحران انرژی همزمان پیش می‌روند

اسکات بسنت در گفتگو با شبکه سی‌ان‌. بی. سی اعلام کرد دولت دونالد ترامپ اختیارات جدیدی برای اعمال فشار اقتصادی بر رژیم ایران به کار گرفته و مدعی شد از ۲۳سپتامبر ۲۰۲۶ (۱مهر ۱۴۰۵) فعالیت خطوط هوایی ایران در سطح بین‌المللی با محدودیت‌های گسترده‌تری مواجه خواهد شد.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در مصاحبه‌یی با سی‌ان‌. بی. سی که ۲۱سپتامبر ۲۰۲۶ (۳۰ شهریور ۱۴۰۵) منتشر شد، گفت دولت آمریکا فشارهای اقتصادی علیه رژیم ایران را به سطحی بی‌سابقه رسانده است.

بسنت در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر تحریم‌ها بر رژیم ایران اظهار داشت که نمی‌تواند درباره زمان دقیق اثرگذاری کامل این سیاست‌ها اظهارنظر کند، اما تأکید کرد واشنگتن اکنون بیش از هر زمان دیگری از ابزارهای تحریمی خود استفاده می‌کند. او گفت وزارت خزانه‌داری آمریکا در هفته‌های اخیر چندین اختیار جدید برای اعمال محدودیتها در حوزه‌های هوانوردی، کشتیرانی، طلا و رمزارزها به دست آورده و این اختیارات علیه رژیم ایران به کار گرفته شده‌اند.

وزیر خزانه‌داری آمریکا مدعی شد که از ۲۳سپتامبر ۲۰۲۶ (۱ مهر ۱۴۰۵) ارائه خدمات سوخت‌رسانی، خدمات فرودگاهی و فروش بلیت به شرکت‌های هواپیمایی ایرانی با محدودیت‌های جدید روبه‌رو خواهد شد و نهادهایی که این خدمات را ارائه دهند ممکن است دسترسی خود به نظام مالی دلاری آمریکا را از دست بدهند.

بسنت هم‌چنین از اقدامات آمریکا علیه برخی نهادهای مالی خارجی سخن گفت و مدعی شد واشنگتن تاکنون چند بانک را به‌دلیل همکاری مالی با رژیم ایران هدف تحریم قرار داده است. او بدون ارائه جزئیات بیشتر، به بانک‌هایی در مصر، ترکیه و روسیه اشاره کرد.

در بخش دیگری از این گفت‌وگو، مجری CNBC درباره نقش چین در مبادلات اقتصادی با رژیم ایران پرسش کرد. بسنت در پاسخ گفت این موضوع در مذاکرات اخیر مقام‌های آمریکایی و چینی مطرح شده و به‌گفته او، گفتگوهای «پشت‌پرده» در برخی موارد مؤثرتر از موضع‌گیریهای علنی است.

اظهارات وزیر خزانه‌داری آمریکا در شرایطی مطرح می‌شود که واشنگتن هم‌چنان راهبرد موسوم به «فشار حداکثری» را دنبال می‌کند و جنگ میان آمریکا و رژیم ایران وارد ماه هشتم خود شده است.

نماینده دائم آمریکا در سازمان ملل می‌گوید دونالد ترامپ مصمم است مانع دستیابی رژیم ایران به سلاح هسته‌یی شود و در عین‌حال در صورت بازگشت تهران به مذاکرات «با حسن نیت»، مسیر دیپلماسی هم‌چنان باز خواهد ماند.

مایک والتز، نماینده دائم آمریکا در سازمان ملل، در پیامی که ۲۱سپتامبر ۲۰۲۶ (۳۰ شهریور ۱۴۰۵) در شبکه ایکس منتشر کرد، تأکید کرد دونالد ترامپ به راهبرد «فشار حداکثری» علیه رژیم ایران ادامه خواهد داد.

والتز نوشت: «رئیس‌جمهور ترامپ مصمم است اطمینان حاصل کند که ایران هرگز نمی‌تواند با سلاح هسته‌یی جهان را به گروگان بگیرد و برای دستیابی به این هدف، به اعمال فشار حداکثری ادامه خواهد داد». او در عین‌حال افزود که اگر رژیم ایران «با حسن نیت» عمل کند، درهای مذاکره هم‌چنان باز خواهد بود.

والتز در بخشی از یک گفتگو که همراه این پیام منتشر شده، مدعی شد که فعالیت‌های منطقه‌یی رژیم ایران طی دهه‌های گذشته به بی‌ثباتی در کشورهای مختلف منطقه منجر شده است. او با اشاره به لبنان، سوریه، عراق و یمن گفت دولت ترامپ بر این باور است که رژیم ایران نباید بتواند با تکیه بر توان هسته‌یی یا نفوذ منطقه‌یی خود بر مسیرهای راهبردی از جمله تنگه هرمز تسلط پیدا کند.

نماینده آمریکا در سازمان ملل هم‌چنین تأکید کرد که از نگاه دولت ترامپ، هدف اصلی جلوگیری از دستیابی رژیم ایران به سلاح هسته‌یی است و واشنگتن هم‌چنان آمادگی دارد در صورت تغییر رویکرد تهران، مسیر مذاکرات را دنبال کند.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که رهبران جهان برای آغاز نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک گردهم آمده‌اند و موضوع جنگ میان آمریکا و رژیم ایران یکی از محورهای اصلی رایزنیهای دیپلماتیک در حاشیه این نشست عنوان شده است.

رویترز گزارش داد دونالد ترامپ در جریان حضور دو روزه خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک مجموعه‌یی از دیدارهای سیاسی و دیپلماتیک برگزار خواهد کرد و جنگ با رژیم ایران یکی از محورهای اصلی سخنرانی‌ها و رایزنیهای او خواهد بود.

خبرگزاری رویترز در گزارشی به قلم حمیرا پاموک نوشت که دونالد ترامپ روز سه‌شنبه ۲۲سپتامبر ۲۰۲۶ (۳۱ شهریور ۱۴۰۵) در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی خواهد کرد و قرار است در حاشیه این نشست با شماری از رهبران جهان دیدار داشته باشد.

به گزارش رویترز، ترامپ روز دوشنبه وارد نیویورک خواهد شد و علاوه بر حضور در نشست‌های سازمان ملل، دیدارهایی با رهبران خارجی از جمله ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، و اندی بورنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، در برنامه او قرار دارد.

مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، به رویترز گفته است که ترامپ در سخنرانی خود رویکرد دولتش در قبال بحرانهای جهانی را تشریح خواهد کرد و بر این موضوع تأکید خواهد داشت که رژیم ایران نباید به سلاح هسته‌یی دست یابد.

رویترز می‌نویسد که جنگ میان آمریکا و رژیم ایران، که اکنون وارد هفتمین ماه خود شده، بر فضای نشست‌های امسال سازمان ملل سایه انداخته است. این گزارش هم‌چنین به حملات اخیر حوثی‌ها به عربستان سعودی و نگرانی‌ها درباره امنیت مسیرهای کشتیرانی در باب‌المندب و تنگه هرمز اشاره می‌کند.

بر اساس گزارش رویترز، ترامپ در جریان حضور خود در نیویورک با رهبران شورای همکاری خلیج‌فارس نیز دیدار خواهد کرد و موضوع ایران یکی از محورهای اصلی این نشست خواهد بود.

همزمان، نیوزمکس به‌نقل از رابرت پاپ، استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو، گزارش داد که سخنرانی ترامپ در سازمان ملل می‌تواند فرصتی برای جلب حمایت متحدان آمریکا در موضوع جلوگیری از دستیابی رژیم ایران به سلاح هسته‌یی باشد.

پاپ در گفتگو با نیوزمکس هم‌چنین هشدار داده است که هر گونه گسترش برنامه هسته‌یی رژیم ایران می‌تواند بر محاسبات امنیتی سایر کشورهای منطقه تأثیر بگذارد. او در عین‌حال نسبت به هر گونه استفاده از سلاح هسته‌یی در منطقه هشدار داده و آن را دارای پیامدهای گسترده اقتصادی توصیف کرده است.

رویترز به‌نقل از خبرگزاری حکومتی فارس گزارش داد محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، هشدار داده است که در صورت ازسرگیری حملات آمریکا علیه رژیم ایران، تهران از تسلیحات جدید استفاده خواهد کرد و اهداف تازه‌یی را مورد حمله قرار خواهد داد.

خبرگزاری رویترز روز ۲۱سپتامبر ۲۰۲۶ (۳۰ شهریور ۱۴۰۵) به‌نقل از خبرگزاری فارس گزارش داد حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، اعلام کرده است که رژیم ایران برای یک درگیری طولانی‌مدت آماده است و در صورت حمله جدید آمریکا، شیوه پاسخ خود را تغییر خواهد داد.

محبی گفته است: «اگر تجاوز جدیدی رخ دهد، ما مطمئناً سلاحها و جغرافیای جنگ را تغییر خواهیم داد. » او هم‌چنین اعلام کرده که در چنین شرایطی، رژیم ایران از تسلیحات جدید استفاده خواهد کرد و اهدافی را مورد حمله قرار خواهد داد که پیش‌تر هدف قرار نگرفته‌اند.

این اظهارات یک روز پس از هشدارهای مشابه فرماندهی مرکزی ارتش رژیم ایران مطرح شده است. پیش‌تر رسانه‌های دولتی ایران به‌نقل از ارتش اعلام کرده بودند که هر گونه حمله جدید آمریکا با پاسخ علیه پایگاهها و منافع آمریکا در منطقه روبه‌رو خواهد شد و کشورهای حامی چنین حمله‌یی نیز طرف درگیری تلقی خواهند شد.

اظهارات سخنگوی سپاه در حالی منتشر می‌شود که طی روزهای اخیر مقام‌های رژیم ایران و دولت دونالد ترامپ مواضع متقابلی درباره آینده جنگ، مذاکرات احتمالی و شرایط پایان درگیری مطرح کرده‌اند و همزمان رهبران جهان برای نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک آماده می‌شوند.

سفیر آمریکا در سازمان ملل در گفت‌وگو با سی‌ان‌ان ضمن محکوم کردن حملات حوثی‌ها به عربستان سعودی، اعلام کرد دولت ترامپ همچنان بر راهبرد فشار اقتصادی و محاصره دریایی علیه رژیم ایران متمرکز است و تهران هر زمان آماده مذاکره با حسن نیت باشد می‌تواند به میز گفتگو بازگردد.

مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، در گفت‌وگویی با شبکه CNN که بخش‌هایی از آن توسط فوربس منتشر شده است، حملات اخیر حوثی‌های یمن به ریاض را اقدامی جدی توصیف کرد و گفت دولت دونالد ترامپ این موضوع را با حساسیت دنبال می‌کند.

والتز با اشاره به تحولات دریای سرخ، باب‌المندب و تنگه هرمز گفت آزادی کشتیرانی و امنیت مسیرهای دریایی باید حفظ شود و آمریکا و متحدانش به مقابله با تهدیدهایی که علیه کشتی‌های تجاری ایجاد می‌شود ادامه خواهند داد.

او همچنین درباره جنگ با رژیم ایران گفت به باور او «زمان به نفع ایالات متحده» در حال حرکت است و از راهبردی که آن را «عملیات خشم اقتصادی» نامید دفاع کرد. والتز مدعی شد محاصره دریایی و فشارهای اقتصادی موجب کاهش درآمدهای رژیم ایران شده و بر توان اقتصادی و نظامی تهران اثر گذاشته است.

سفیر آمریکا در سازمان ملل افزود هدف دولت ترامپ همچنان جلوگیری از دستیابی رژیم ایران به سلاح هسته‌ای است و تأکید کرد هر زمان که ایران برای مذاکره «با حسن نیت» آماده باشد، امکان بازگشت به میز مذاکره وجود دارد.

والتز در پاسخ به سؤالی درباره گزارش‌هایی مبنی بر احتمال طولانی شدن جنگ تا سال‌های آینده، گفت زمان‌بندی مشخصی برای پایان مناقشه تعیین نمی‌کند، اما معتقد است فشار اقتصادی و نظامی آمریکا باید ادامه یابد.

بخش دیگری از این مصاحبه به موضوع هوش مصنوعی و دیدار پیش‌روی ترامپ با شی جین‌پینگ اختصاص داشت. والتز گفت واشنگتن از حفظ برتری آمریکا در حوزه هوش مصنوعی حمایت می‌کند و در عین حال امکان گفت‌وگو درباره اصول و ضوابط استفاده از این فناوری را منتفی نمی‌داند.

او همچنین از تصمیم ترامپ برای محدود کردن دسترسی برخی رسانه‌ها به کاخ سفید دفاع کرد و گفت از نظر او میان آزادی بیان و حق دسترسی به اماکن دولتی تفاوت وجود دارد.

بر اساس آمار منتشر شده از سوی مرکز آمار ایران، تولید ناخالص داخلی کشور در سه‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۰.۱ درصد کاهش یافته و بخش‌های صنعت، معدن و خدمات رشد منفی را تجربه کرده‌اند.

مرکز آمار رژیم ایران اعلام کرد تولید ناخالص داخلی (GDP) کشور در سه‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ با نفت به ۲۱ هزار و ۷۹۵ هزار میلیارد ریال و بدون نفت به ۱۷ هزار و ۲۲۶ هزار میلیارد ریال رسیده است.

بر اساس این گزارش، تولید ناخالص داخلی با نفت نسبت به بهار ۱۴۰۴ با رشد منفی ۱۰.۱ درصدی و بدون نفت با رشد منفی ۴.۶ درصدی مواجه شده است. در مدت مشابه سال گذشته، تولید ناخالص داخلی با نفت ۲۴ هزار و ۲۵۵ هزار میلیارد ریال و بدون نفت ۱۸ هزار و ۴۹ هزار میلیارد ریال اعلام شده بود.

آمارهای منتشر شده نشان می‌دهد؛ بخش صنایع و معادن با کاهش ۱۴.۷ درصدی و بخش خدمات با کاهش ۴. ۸ درصدی روبه‌رو شده‌اند.

بر پایه این گزارش، بخش صنایع و معادن شامل فعالیت‌هایی مانند استخراج نفت و گاز، سایر معادن، صنعت، ساختمان، برق، آب و گاز است و بخش خدمات نیز حوزه‌هایی مانند حمل ونقل، تجارت، ارتباطات، بانکداری، بیمه، آموزش، بهداشت و خدمات عمومی را در بر می‌گیرد.

اطلاعات منتشر شده از سوی مرکز آمار ایران نخستین آمار رسمی از عملکرد اقتصاد ایران در بهار ۱۴۰۵ است و از کاهش تولید اقتصادی در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته حکایت دارد.

فاکس نیوز – ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶ – نوراد یک جنگنده اف-۱۶ را برای رهگیری هواپیمایی که حریم هوایی ممنوعه کمپ دیوید را با حضور ترامپ نقض کرده بود، اعزام کرد

این جنگنده برای جلب توجه خلبان شراره‌هایی را شلیک کرد و سپس هواپیما را با امنیت از منطقه اسکورت نمود.

به گفته مقامات، یک فروند جنگنده اف-۱۶ متعلق به فرماندهی دفاع هوافضای آمریکای شمالی (نوراد) صبح روز شنبه در حالی که دونالد ترامپ در آنجا حضور داشت، هواپیمایی را که حریم هوایی ممنوعه بر فراز منطقه کمپ دیوید را نقض کرده بود، رهگیری کرد.

یک منطقه پروازممنوع دائمی بر فراز کمپ دیوید در مریلند وجود دارد که وقتی رئیس‌جمهور در آنجا حضور دارد، محدودیت‌های بیشتری اعمال می‌شود.

سرویس توزیع اطلاعات بصری دفاعی (DVIDS) در بیانیه‌یی اعلام کرد که نوراد در جریان رهگیری برای جلب توجه خلبان شراره‌هایی شلیک کرد و توانست هواپیما را با امنیت از منطقه اسکورت کند.

سخنگوی نیروهای مسلح وابسته به حوثی‌های یمن اعلام کرد این گروه دو عملیات گسترده با استفاده از موشک‌های بالستیک، موشک‌های کروز و پهپادها علیه اهدافی در ریاض و تأسیسات آرامکو در ینبع انجام داده است.

به گزارش خبرگزاری حکومتی تسنیم به نقل از بیانیه یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح وابسته به حوثی‌های یمن، این گروه دو عملیات نظامی را در عمق خاک عربستان سعودی انجام داده است.

بر اساس این بیانیه، در نخستین عملیات «اهداف حساس و مهم» در ریاض هدف قرار گرفته و در عملیات دوم تأسیسات متعلق به شرکت آرامکو در ینبع مورد حمله قرار گرفته‌اند. سخنگوی حوثی‌ها مدعی شد این حملات با استفاده از تعداد زیادی موشک بالستیک، موشک کروز و پهپاد انجام شده و موجب آتش‌سوزی در مناطق هدف شده است.

یحیی سریع همچنین اعلام کرد این حملات در واکنش به آنچه «ادعای عربستان درباره هدف قرار دادن مکه» و نیز ادامه حملات نظامی عربستان به یمن توصیف کرد، انجام شده است.

وی مدعی شد که عربستان طی دوره اخیر صدها حمله هوایی با جنگنده‌های اف-۱۵ و تایفون علیه مناطق تحت کنترل حوثی‌ها انجام داده است. او همچنین ادعاهای عربستان درباره حمله به مکه را رد کرد و آن را ناشی از «رهگیری ناموفق سامانه‌های دفاعی» دانست.

سخنگوی حوثی‌ها تأکید کرد این گروه به سیاست «محاصره در برابر محاصره و تشدید در برابر تشدید» ادامه خواهد داد و اعلام کرد تا زمان توقف عملیات عربستان در یمن و پایان محدودیت‌های اعمال‌شده علیه این کشور، حملات علیه اهداف نظامی و مواضع سعودی ادامه خواهد یافت.

تا زمان انتشار این خبر، مقام‌های سعودی جزئیات مستقلی درباره ابعاد خسارات یا ادعاهای مطرح‌شده در این بیانیه منتشر نکرده‌اند.

شبکه الحره به‌نقل از یک مقام نظامی عراقی گزارش داد دولت عراق در حال بررسی سازوکاری است که بر اساس آن فعالیت و رفت و آمد مستشاران نظامی خارجی، از جمله فرماندهان و مستشاران ایرانی و آمریکایی، تنها از طریق مجاری رسمی دولت انجام شود.

شبکه الحره به‌نقل از یک مقام بلندپایه نظامی عراق که نامش فاش نشده، گزارش داد دولت عراق در آستانه ۳۰سپتامبر ۲۰۲۶ (۸ مهر ۱۴۰۵) در حال بررسی محدودیت‌هایی برای فعالیت مستشاران نظامی خارجی در این کشور است.

به گفته این مقام، علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، خواهان آن است که پس از این تاریخ، هر گونه فعالیت مستشاران نظامی غیرعراقی، از جمله فرماندهان و مستشاران ایرانی و آمریکایی، تنها از طریق دولت عراق و مجاری رسمی انجام شود. بر اساس این طرح، هر مقام یا مستشار خارجی باید درخواست سفر خود را از طریق نهادهای رسمی ارائه کرده، روادید دریافت کند و برنامه دیدارهایش از پیش با دولت هماهنگ شود.

الحره گزارش داده است که این رویکرد همزمان با پایان مأموریت ائتلاف بین‌المللی در عراق مطرح شده و از سوی برخی مقام‌های عراقی به‌عنوان بخشی از روند «تثبیت حاکمیت» عراق توصیف می‌شود. با این حال، تا زمان انتشار گزارش، دفتر نخست‌وزیر عراق هیچ تصمیم رسمی در این باره اعلام نکرده است.

این گزارش هم‌چنین به سفرهای اعلام‌نشده قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، به عراق اشاره می‌کند. به‌نوشته الحره، قاآنی از زمان آغاز نخست‌وزیری الزیدی چندین بار به عراق سفر کرده که برخی از این سفرها به‌طور رسمی اعلام نشده بودند.

بر اساس اطلاعاتی که الحره منتشر کرده، برخی مقام‌های عراقی پیش‌تر مدعی شده‌اند که شماری از مستشاران ایرانی بدون روادید رسمی وارد عراق شده‌اند. هم‌چنین این رسانه به گزارشهایی درباره حضور مستشاران ایرانی در مناطق مختلف عراق و کشته شدن چند عضو سپاه پاسداران در حملات اخیر به مواضع گروه‌های مسلح مورد حمایت رژیم ایران اشاره کرده است.

در مقابل، معن الجبوری، مشاور پیشین وزارت دفاع عراق، در گفتگو با الحره نسبت به توانایی دولت برای اجرای کامل چنین محدودیت‌هایی ابراز تردید کرده و گفته است هر گونه تلاش برای جلوگیری از ورود برخی مقام‌های ایرانی ممکن است با مخالفت گروه‌های سیاسی و مسلح نزدیک به تهران روبه‌رو شود.

الحره می‌نویسد که بحث کنترل فعالیت مستشاران خارجی همزمان با افزایش نگرانی‌ها درباره استفاده از خاک عراق برای حملات علیه کشورهای همسایه مطرح شده است. در هفته‌های اخیر نیز گزارشهایی درباره حملات پهپادی منتسب به گروه‌های مسلح در مناطق مرزی عراق منتشر شده بود.

وزیر خارجه ترکیه اعلام کرد آنکارا در چارچوب «پیمان دفاعی مشترک مکه» آماده است در صورت نیاز به عربستان سعودی کمک نظامی و فنی ارائه دهد.

خبرگزاری رویترز روز ۱۹سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۸شهریور۱۴۰۵) گزارش داد هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، اعلام کرده است که کشورش در چارچوب توافق دفاعی سه‌جانبه میان ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان آماده پاسخگویی به نیازهای نظامی عربستان است.

فیدان در گفت‌وگو با شبکه NtV گفت: «ما شاهد حملات بسیار جدی به تمامیت ارضی و حاکمیت عربستان سعودی هستیم. در پیمان خود یک توافق ائتلافی داریم و در این زمینه همبستگی جدی وجود دارد.»

او افزود که عربستان ممکن است در برخی حوزه‌های فنی و نظامی نیازهایی داشته باشد و ترکیه برای تأمین این نیازها «هیچ مشکلی» نخواهد داشت.

بر اساس گزارش رویترز، «پیمان دفاعی مشترک مکه» که ماه گذشته میان سه کشور امضا شد، تصریح می‌کند که هرگونه حمله مسلحانه به یکی از اعضا، حمله به هر سه کشور تلقی خواهد شد.

فیدان همچنین گفت ترکیه در هفته‌های اخیر پیشنهادهایی را برای پایان دادن به درگیری‌های منطقه‌ای به طرف‌های مختلف منتقل کرده است. در مقابل، مقام‌های پاکستانی پیش‌تر اعلام کرده‌اند که تاکنون هیچ گفت‌وگویی درباره پاسخ نظامی مشترک در چارچوب این پیمان انجام نشده است.

این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که حملات حوثی‌های یمن به اهداف نظامی و زیرساختی عربستان همچنان ادامه دارد و شورای امنیت سازمان ملل نیز به تازگی این حملات را محکوم کرده و بر حق عربستان برای دفاع از خود تأکید کرده است.