فضای دانشگاه‌ها در ایران؛ اعتراضات و سرکوب و چشم‌انداز پیش‌رو

دانشگاه‌ها دوباره باز شدند؛ چرا حکومت از دانشجوها می‌ترسد؟

گفتگو با پروفسور حسین سعیدیان

روزنامه حکومتی شرق در روز ۹ مهر، به نقل از یک کارگزار حکومتی در دانشگاه، تحت عنوان دبیر سیاسی انجمن اسلامی دانشگاه تهران پزشکی، نوشته که تعداد زیادی از دانشجویان دانشگاه تهران با اتهامات مختلف به کمیته انضباطی احضار شدند و این موضوع نگرانی‌های جدی درباره نحوه تشکیل پرونده و روند رسیدگی به آن‌ها ایجاد کرده است.

ولی بررسی این موضوع مشخص، یعنی فشار به دانشجویان، در این بخش از برنامه همراه هستیم با آقای پروفسور حسین سعیدیان، دکترا در علوم کامپیوتر، مدیر بخش انفورماتیک دانشگاه کانزاس و عضو شورای ملی مقاومت ایران.

آقای سعیدیان، شما این مدل برخورد با دانشجو را، آن هم در ابتدای سال تحصیلی، این مدل فشار آوردن را چطور ارزیابی می‌کنید؟ چرا این‌جوری اتفاق می‌افتد؟

آه، اول اجازه بدهید. می‌دونم حدود ۱۰ روز از شروع سال تحصیلی جدید گذشته، اما واقعاً دلم نمی‌آید گفت‌وگوی امروز را شروع کنم بدون اینکه اول از همه سلام و تبریک صمیمانه‌ام را به همه دانش‌آموزان عزیز، به معلمان گرامی، به دانشجویان و به همکاران دانشگاهی هم عرض بکنم. برای تک‌تک شما سال خوب، پربار و سرشار از موفقیت آرزو می‌کنم؛ هم در درس و پژوهش و کارهای علمی‌تان و همه تلاشی که برای بالا بردن و رساندن صدای صلح‌خواهی و آزادی‌خواهی و دموکراسی‌خواهی مردم ایران و خودتان است که سعی می‌کنیم به گوش جهانیان برساند.

اما روی سخن به‌ویژه با شما دانشجویان و استادان گران هستش. دانشگاه در ایران همیشه سنگر آزادی‌خواهی بوده و امروز هم همه مردم ایران با امید به شما چشم دوخته‌اند، چون شما اهل علم و آگاهی هستید و خشونت و سرکوب و بی‌رحمی استبداد مذهبی را از نزدیک دیده‌اید.

کسی می‌تونه در میان همه شماها یقین داشته باشه؟ برخی از استادان پیشکسوت ما زندان و شکنجه دیکتاتوری را هم تجربه کردند و امروز زیر سایه دیکتاتوری مذهبی همان فشار، همان سرکوب را دوباره تجربه می‌کنند. بیش از هر کس، سلام بسیار ویژه و صمیمی تقدیم همه شما عزیزان می‌کنم، به پاس ایستادگی‌تان و به پاس اینکه هنوز هم سراغ دانش و چراغ آزادی‌خواهی را روشن نگه داشته‌اید.

الان می‌پردازم به سؤال شما. سؤال‌تان درباره ارزیابی برخورد با دانشجویان در آغاز سال تحصیلی، درسته؟ بله، بفرمایید.

احضار دانشجویان؛ برخورد انضباطی یا یک اقدام پیشگیرانه برای سرکوب؟

بله. ببینید، کلید نکته کلیدی اینجاست که این برخوردها که شما به آن اشاره کردید، یک رسیدگی انضباطی معمولی نیست. این یک عملیات پیشدستانه و سرکوبگرانه است؛ آن هم درست در لحظه‌ای که دانشگاه‌ها، این هم بعد از چندین ماه تعطیلی، دوباره باز شده.

رژیم خوب می‌داند که سال تحصیلی جدید نقطه اتصال دوباره نسل دانشجو است. به همین دلیل، پیش از آنکه کلاس و خوابگاه و صنفی به روال عادی برگردند، سایه پرونده‌های امنیتی و سرکوبگرانه را روی سر دانش... جا انداختن.

همان‌طور که شما اشاره کردید، روزنامه شرق به نقل از یکی از نهادهای سرکوبگر دانشگاه نوشته بود که تعدادی، از تعداد زیادی از دانشجویان، با اتهام‌های مختلف به کمیته‌های انضباطی احضار شدند.

خود همین منبع حکومت، از اصطلاح خودشان، به کار بردن «احکام از پیش تعیین‌شده» اشاره کرد. فاصله کوتاه میان احضار و جلسه، نبود فرصت کافی برای دفاع، حتی صدور حکم اخراج در مرحله بدوی، بدون هیچ‌گونه اقدام حقوقی؛ این دیگه شبهه حقوقی نیستش، این اعتراف به بی‌اعتباری همان روندی است که رژیم اسمش را قانون گذاشته.

اگر بخواهیم از زاویه دیگری به این موضوع نگاه بکنیم، زمان‌بندی خودش یک پیام دارد. اتهام‌ها عمدتاً به ماه‌های پایانی سال گذشته برمی‌گردد؛ به وقایعی که هنوز درباره نقش نیروها، نیروها بیرون از دانشگاه هم، اظهار... نقش آن ابهام وجود دارد.

به جای کمیته حقیقت‌یاب، کمیته‌های انضباطی را جلو انداختند. یعنی به جای روشن کردن ریشه، شاخه را می‌زنند.

دانشجویی که از چندین فیلتر امنیتی رد شده و تازه وارد دانشگاه شده، باز هم امنیتش... یعنی که رژیم حتی به غربال، به فیلترینگ خودش هم اعتماد ندارد.

و این فقط پرونده نیست. همزمان فشار معیشتی هم روی میز هست؛ شهریه، خوابگاه، تغذیه...

چند روز پیش در دانشگاه، فکر کنم دانشگاه علامه بودش، دانشجویان شعار می‌دادند که «دانشگاه پول‌کی نمی‌خوایم». این دانشگاه که فقط، فقط می‌خواد از دانشجویان پول بگیرد، بدون اینکه واقعاً به نیازهای علمی‌شان جوابگو باشد.

یکی دیگر از شعارهایشان باز این بود: «نه پادگان، نه بنگاه، در یک دانشگاه». یکی از دانشگاه‌های کرمانشاه، فکر کنم، راضی بود... اعتصاب غذا شد. در لرستان یک شکل دیگه اعتراض بود.

اگر بخواهم خلاصه بگویم، آقای عباس‌زاده، باید عرض کنم، آغاز سال تحصیلی برای رژیم، به نظر میاد فصل مهر باشد؛ آغاز فصل دانش. و همین رویکردهای افسارگسیخته...

آیا ترس از دانشگاه، نشانه نگرانی از یک موج تازه است؟

به نظر آمده است، نشانه ضعف آنهاست. حکومتی که به کلاس و شعار دانشجو این‌قدر حساس هست، نشون می‌ده که چقدر از محیط دانشگاه و دانشجوها می‌ترسه و می‌داند که این‌ها می‌تونن واقعاً آغازگر یک جام دیگر باشد.