اهدای جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۶ به فرانسیس هالزن برای پژوهش در رصدخانه نوترینوی آیس‌کیوب

روز سه‌شنبه، ۶اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل فیزیک به فرانسیس هالزن، فیزیک‌‌دان بلژیکی و استاد دانشگاه ویسکانسین-مدیسن آمریکا اهدا شد. آکادمی علوم سوئد این جایزه را به‌دلیل مشارکت‌های تعیین‌کننده او در رصدخانه نوترینوی آیس‌کیوب و کشف نوترینوهای پرانرژی با منشأ اخترفیزیکی به وی اعطا کرد.

هالزن در سال ۱۹۸۸ پیشنهاد کرد از یخ شفاف قطب جنوب برای ردیابی نوترینوها، ذراتی بسیار گریزپا که تقریباً بدون مانع از زمین عبور می‌کنند، استفاده شود. این ایده به ساخت رصدخانه آیس‌کیوب در حدود یک کیلومتر مکعب یخ قطب جنوب انجامید.

آیس‌کیوب امکان شناسایی نوترینوهای بسیار پرانرژی را که از نقاط دوردست کیهان می‌آیند، فراهم کرد. این ذرات تقریباً بدون تغییر مسیر یا از دست دادن انرژی به زمین می‌رسند و می‌توانند اطلاعاتی منحصربه‌فرد درباره پرانرژی‌ترین پدیده‌های کیهانی در اختیار دانشمندان بگذارند.

آکادمی علوم سوئد می‌گوید کار هالزن راه را برای نوع تازه‌ای از اخترشناسی باز کرده است.