فرهنگنامه آزادی؛ ملک‌المتکلمین و جبران خلیل جبران؛ آزادی از کجا شروع می‌شود؟

از خطابه‌های مشروطه تا اندیشه‌های یک فیلسوف

دو چهره از دو سرزمین و دو فضای تاریخی متفاوت، اما با یک دغدغه مشترک: آزادی و رهایی انسان از بند استبداد و محدودیت.

ملک‌المتکلمین، حاج میرزا نصرالله بهبهانی، خطیب و شهید مشروطه.

ملک‌المتکلمین از سخنوران بی‌نظیر، اعضای انجمن‌های مخفی آزادی‌خواه و از رهبران جنبش مشروطه بود. او نقش بی‌بدیلی در شوراندن مردم علیه محمدعلی‌شاه مستبد داشت و پس از به توپ بستن مجلس، در باغ‌شاه تهران به دستور شاه مستبد به شهادت رسید. ملک‌المتکلمین در خطابه‌ی آتشین خود در خرداد ۱۲۸۷ خورشیدی در صحن مجلس شورای ملی و انجمن‌های مشروطه‌خواه چنین گفت: «ما جان خود را در راه جان‌بخشی به درخت آزادی می‌بخشیم، تا ملت از زیر بار دیکتاتوری رها شود.»

ملک‌المتکلمین؛ وقتی یک خطابه می‌تواند هزینه آزادی باشد

جبران خلیل جبران؛ شاعر، نویسنده، فیلسوف و نقاش برجسته لبنانی-آمریکایی.

او از نوابغ ادبیات معاصر عرب و ادبیات مکتوب به زبان انگلیسی است که پیوندی عمیق میان عرفان شرقی و اندیشه مدرن غربی ایجاد کرد. از مهم‌ترین آثار او می‌توان به کتاب «پیامبر» اشاره کرد که یکی از پرفروش‌ترین کتاب‌های قرن بیستم بود؛ ولی کتاب‌های دیگری هم به اسم «نامه‌ها»، «دیوانه»، «پیرامون شن و کف»، «بال‌های شکسته» و «عیسی فرزند انسان» دارد. در نوشته‌های او جملاتی در مورد آزادی است که می‌گوید: «آزادی زمانی کامل می‌شود که حتی اشتیاق جویای آزادی بودن نیز برای شما به یک بند و زنجیر بدل نشود.»

جبران خلیل جبران؛ آیا حتی رؤیای آزادی هم می‌تواند به زنجیر تبدیل شود؟