فرهنگنامه آزادی؛ میرزا فتحعلی آخوندزاده و ویکتور فرانکل؛ آزادی را چه کسی از ما میگیرد؟
۱۴۰۵/۷/۸
از نقد استبداد در اندیشه میرزا فتحعلی آخوندزاده تا «آزادی درونی» ویکتور فرانکل؛ آیا بدون آزادی میتوان به سعادت و معنای زندگی رسید؟
چرا آخوندزاده آزادی را شرط سعادت یک ملت میدانست؟
میرزا فتحعلی آخوندزاده، از پیشگامان روشنگری عصر مشروطه، از نخستین روشنفکرانی بود که ریشههای تاریخی استبداد و نقش ارتجاعی دین در عقبماندگی جامعه را شکافت.
آثار او بنیان فکری اندیشه آزادیخواهی را در آستانه جنبش مشروطه فراهم کرد.
میرزا فتحعلی آخوندزاده در رساله انتقادی «مکتوبات کمالالدوله» در سال ۱۲۴۴ شمسی، که از مهمترین اسناد نظری در نقد دیکتاتوری پیش از مشروطه است، نوشت:
«هیچ سعادتی برای یک ملت بدون دستیابی به آزادی و رهایی از قید استبداد میسر نخواهد شد.»
ویکتور فرانکل؛ وقتی همهچیز را میتوان گرفت، جز آزادی انتخاب
ویکتور فرانکل، روانپزشک اتریشی و بازمانده اردوگاههای مرگ نازی بود. او ۳۹ کتاب منتشر کرد که معروفترین آنها «انسان در جستجوی معنا» است؛ کتابی که روایت تجربیات او در اردوگاههای کار اجباری آلمان نازی است و در خلال آن، به اهمیت معنای زندگی برای انسان در سختترین شرایط میپردازد.
تجارب ویکتور فرانکل در اردوگاهها موجب شد مکتب جدیدی را در روانشناسی بنیانگذاری کند که «معنادرمانی» یا «لوگوتراپی» نامیده میشود.
اگر نتوانیم شرایط را تغییر دهیم، آیا میتوانیم خودمان را تغییر دهیم؟
او در کتاب «انسان در جستجوی معنا» درباره آزادی نوشته است:
«از انسان میتوان همهچیز را گرفت، جز یک چیز: آزادی انتخاب نگرش خود در هر شرایطی.»
او در جمله دیگری میگوید:
«وقتی دیگر قادر به تغییر دادن یک موقعیت نیستیم، چالش اصلی این است که خودمان را تغییر دهیم.»
و این، جوهر آزادی درونی ماست.
نظر و پیشنهاد شما
برای بهبود وبسایت سیمای آزادی، دیدگاه و پیشنهاد خود را با ما در میان بگذارید.
