تراستی‌ها چه کسانی‌اند؛ پول نفت ایران کجا گم می‌شود؟

از میلیاردها دلار درآمد نفتی بازنگشته تا واسطه‌هایی که بیرون از نظارت شفاف فعالیت می‌کنند؛ تراستی‌ها چگونه به یکی از موضوعات مناقشه درون حکومت آخوندی تبدیل شده‌اند؟

این روزها واژه «تراستی‌ها» در بحث‌های مربوط به اقتصاد حکومت آخوندی پیاپی تکرار می‌شود. این‌ها چه کسانی هستند و پرونده غارت آن‌ها چند برگ دارد؟

ابتدا به چند قلم از غارت ثروت ملت ایران نگاه کنید:

سایت حکومتی عصر ایران در ۲۵ بهمن ۱۴۰۴، زیر عنوان «بیش از ۱۱ میلیارد دلارِ نفتی برنگشته است» نوشت:

مدیرعامل اسبق شرکت بازرگانی نفت ایران اظهار داشت: «در ایران چند گروه تراستی شکل گرفته، یک گروه از تراستی‌ها خریداران نفت هستند که تعدادی از این تراستی‌ها نفت کشور را فروختند و پول آن را پس نیاوردند.»

روزنامه انتخاب در ۴ مرداد ۱۴۰۵ نوشت:

رئیس سازمان بازرسی: «برخی تراستی‌ها خیانت کردند؛ یک تراستی ۲۰۰ میلیون دلار از سرمایه کشور را برنگرداند و از کشور هم خارج شد.» همچنین، ۲۰ هزار و ۶۷۶ شخص، اعم از حقیقی و حقوقی، در مجموع ۹۴ میلیارد یورو عدم رفع تعهد ارزی داشته‌اند.

رویداد ۲۴ در شانزدهم مهر، زیر عنوان «۱۵۸ هزار میلیارد تومان پول نفت گم شده» نوشت:

«هادی قوامی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، گفت یکی از تراستی‌های نفتی مرتبط با عدم بازگشت منابع، «حسین آقایاری» است. به گفته او، در مجموع ۷۰۰ میلیون دلار از منابع نفتی از طریق دو بانک ملی و گردشگری بازنگشته که شامل ۴۰۰ میلیون دلار در بانک ملی و ۳۰۰ میلیون دلار در بانک گردشگری است؛ رقمی که حدود ۱۵۸ هزار میلیارد تومان برآورد شده است.»

تراستی‌ها چگونه شکل گرفتند و چه کسانی آن‌ها را انتخاب کردند؟

اکنون ببینیم تراستی‌ها چه کسانی هستند و در جنگ و دعوای درونی نظام آخوندی، داستان تراستی‌ها و غارت‌هایشان چگونه بیان می‌شود.

روزنامه حکومتی شرق در ۱۴ مرداد، زیر عنوان «جرم و جرم‌شناسی تراستی‌ها»، داستان تراستی‌ها را به قلم کامبیز نوروزی، حقوق‌دان، این‌طور نوشت:

«درآمدهای نفتی مهم‌ترین درآمدهای ارزی ایران است. تراستی‌ها ظاهراً کارگزارانی هستند که برای دور زدن تحریم‌ها و صدور نفت، به‌ویژه از سال ۱۳۹۷ فعالیت می‌کنند. علت توسل دولت و سایر دستگاه‌های مرتبط به تراستی‌ها را وجود تحریم‌هایی می‌دانند که به‌ویژه از سال ۹۷ علیه ایران شروع شد.

قرار بود ارتباط تراستی‌ها با حکومت ایران معلوم نشود تا آن‌ها نیز مشمول تحریم نشوند؛ بنابراین همه مسائل تراستی‌ها پنهان ماند. به گفته عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، آن‌ها توسط دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی انتخاب می‌شدند و بانک مرکزی نیز اطلاعات کاملی از وضعیت آن‌ها نداشت.

فرایندهای تصمیم‌گیری و اجرای این روش و عملکرد تراستی‌ها غیرقانونی بوده و به‌طور کلی بیرون از نظامات حقوقی تجارت نفت ایران و نظارت بر آن صورت می‌گرفته است.

آمار دقیقی از عملکرد مالی تراستی‌ها وجود ندارد، اما ظاهراً در طول هر سال واسطه جابه‌جایی ده‌ها میلیارد دلار از پول ملت ایران بوده‌اند؛ بدون آنکه مقررات محکم و نظارت روشنی بر آن‌ها وجود داشته باشد. در طول این جابه‌جایی، گفته شده چیزی بین ۱۵ تا ۲۰ درصد از ارزش واقعی درآمد کشور «نشت» کرده است. به عبارت روشن‌تر، این مقدار از پول ملت به فنا رفته است.»

سهم مردم از درآمد نفت کجاست؛ چه کسی پاسخ‌گوی پول‌های بازنگشته است؟

روشن است که این داستان، از نگاه منتقدان حکومت، به خروج میلیاردها دلار از سرمایه ملت ایران از طریق تراستی‌ها و شبکه‌های مرتبط با بیت ولایت و سپاه پاسداران مربوط می‌شود؛ آن هم در شرایطی که سفره میلیون‌ها نفر از مردم ایران خالی است.