مافیای خودرو چگونه جیب مردم ایران را خالی می‌کند؟ چرا یک خودرو در ایران دو برابر قیمت آذربایجان فروخته می‌شود؟

از خودروهای مونتاژی ارزان‌قیمت در جمهوری آذربایجان تا قیمت‌های نجومی در ایران؛ پای رانت دولتی، سپاه پاسداران و مافیای خودرو در میان است؟

گفتگو با مهندس حسین یعقوبی

یکی از مشکلاتی که مردم در این روزها با آن مواجه هستند، خرید خودرو است. حتی امروز هم در خبرها داشتیم که مردم به دلیل تحویل ندادن خودروهایشان، تجمع اعتراضی برگزار کرده‌اند. خرید خودروی داخلی یک مشکل دارد و خودروی خارجی هم با قیمت‌های چندبرابری به دست مردم می‌رسد. سؤال این است که چرا قیمت خودرو در ایران هیچ تناسبی با قیمت واقعی خود خودرو ندارد؟

موضوع گفت‌وگوی ما با مهندس حسین یعقوبی است. 

اجازه بدهید از یک نکته غیر فنی شروع کنیم. در خبرها داشتیم که خودروی دینای پارس، مونتاژ آذربایجان، با نام خزرالدی، در جمهوری آذربایجان ۹۰۰۰ دلار فروخته می‌شود، اما در ایران قیمت همین خودرو بالای ۲۰ هزار دلار است؛ یعنی حداقل ۱۱ هزار دلار به قیمت آن اضافه می‌شود. این وضعیت چه معنایی دارد؟ آیا قاعده و قانون شناخته‌شده‌ای برای قیمت‌گذاری خودرو وجود دارد؟

حسین یعقوبی: به این وضعیت به‌طور مشخص می‌گویند بازاری که به اسارت مافیای خودرو درآمده است؛ موضوعی که دیگر یک پولمیک سیاسی در میان اپوزیسیون نیست، بلکه واقعیتی است که در بازار ایران وجود دارد.

چرا خودروی ۹ هزار دلاری در آذربایجان، در ایران بیش از ۲۰ هزار دلار قیمت دارد؟

ببینید، همان‌طور که شما فرمودید، رژیم آخوندی شرکتی را به‌صورت مشترک با جمهوری آذربایجان تأسیس کرده و در آنجا همین خودروهای خزرالدی یا استی را که در واقع مونتاژ می‌شوند، تولید می‌کنند.

اساساً سیاست اقتصادی دولت آذربایجان برای تولید این خودرو بر این اساس است که می‌خواهد با خودروهای لادای روسی، یعنی خودروهای ارزان‌قیمت روسی، و ماشین‌های دست‌دوم اروپایی و کشورهای آسیایی رقابت کند. بنابراین، برای اینکه حتی بتواند یک دستگاه از این خودروها را در آنجا بفروشد و توان رقابت داشته باشد، باید این خودروها را با نازل‌ترین قیمت‌ها عرضه کند.

به همین دلیل، قیمت این خودروها در آذربایجان، همان‌طور که شما فرمودید، بین ۸۰۰۰ تا ۱۰ هزار دلار است.

اما رژیم آخوندی برای ارسال قطعات این خودروها، که در داخل ایران تولید و ساخته می‌شوند، از رانت دولتی، ارز دولتی و مواد اولیه دولتی استفاده می‌کند و آن‌ها را به جمهوری آذربایجان صادر می‌کند. یعنی به نوعی، خریداران آذربایجانی به‌طور مستقیم از یارانه مردم ایران استفاده می‌کنند. در واقع، مردم ایران هزینه پایین بودن قیمت خودرو در آنجا را متقبل می‌شوند.

نقش ارز دولتی و سقوط ارزش پول ملی در گرانی خودرو چیست؟

همین خودروها را رژیم با دو برابر قیمت وارد ایران می‌کند. چگونه؟

به این صورت که به دلیل افت ارزش پول ملی یا سقوط آزادی که اکنون با آن مواجه هستیم، شهروندان ایرانی به ارز دولتی دسترسی ندارند و ناچارند این خودروها را با ارز بسیار گران بازار خریداری کنند. رژیم آخوندی هم دقیقاً دست در جیب مردم می‌کند و این خودروها را، همان‌طور که گفتم، با قیمت بالا در اینجا می‌فروشد.

اساساً سیاست رژیم بر این استوار است که به هر صورتی شده، به دلار یا ارز همان کشور، یعنی منات آذربایجان که از ثبات بالاتری برخوردار است، دسترسی پیدا کند. بنابراین، ساخت این خودروها در آذربایجان اساساً برای رژیم سودی ندارد یا حتی ممکن است با اندکی زیان همراه باشد.

اما از آنجا که رژیم خیالش راحت است که می‌تواند این خودروها را در بازار ایران با قیمت بسیار بالایی بفروشد، آن‌ها را در آنجا تولید می‌کند.

علاوه بر این، اکنون به دلیل ارزش بسیار پایین پول ملی، مردم ایران، حتی همان افرادی که این خودروها را می‌خرند، به خودرو به‌عنوان نوعی سرمایه‌گذاری نگاه می‌کنند، نه حتی صرفاً وسیله نقلیه. این افراد ناچارند این خودروها را بخرند، چون هیچ راه دیگری برای خرید خودرو ندارند.

قیمت‌گذاری طبقاتی چگونه بازار خودرو را به اسارت مافیا درآورده است؟

مورد دوم، قیمت‌گذاری به‌اصطلاح طبقاتی در جامعه ایران است. اساساً این سیاست دقیقاً در دست سپاه پاسداران و ارگان‌های سرکوبگر است.

همان‌طور که می‌دانید، شرکت ایران‌خودرو به‌طور مشخص سالانه یک‌ونیم میلیون خودرو تولید می‌کند. همین خودروهایی هم که از آنجا وارد ایران می‌کنند، دو نوع قیمت‌گذاری دارند: یکی قیمت کارخانه که خودرو با این قیمت واقعاً به افراد بسیار محدودی داده می‌شود؛ یا کسانی که روابط نزدیکی با دستگاه سرکوب سپاه پاسداران دارند و به‌طور مشخص از باندهای داخل رژیم هستند. نوع دیگر، قیمت آزاد است.

بنابراین، در اینجا هم محموله‌های عظیمی از این خودروها که از آذربایجان وارد می‌کنند، از بازار اصلی خارج می‌شوند و با دور زدن سازوکار بازار، به نوعی به دست مافیای خودرو سپرده می‌شوند؛ یعنی به دست بنگاه‌هایی که اساساً اکثر آن‌ها به سپاه پاسداران وابسته‌اند و از وابستگان دولت هستند.

این بنگاه‌ها خودروها را واقعاً با قیمت دو برابر، یعنی بین ۱۵ تا ۲۰ هزار دلار، در ایران می‌فروشند. به این ترتیب، مردم ایران باید هزینه یارانه سیاست صادراتی و وارداتی رژیم آخوندی را هم از جیب خودشان پرداخت کنند.

این به معنای واقعی همان چیزی است که به آن مافیای قدرت می‌گویند؛ مافیایی که دست در جیب مردم می‌کند و این‌گونه بازار ایران و بازار خودروی ایران را به اسارت گرفته است.

همین میزان خودرو و موتورسیکلتی هم که در داخل ایران تولید می‌کنند، حتماً دوستان و کسانی که صدای ما را می‌شنوند، می‌بینند که اکثر افرادی که جزو باندهای لباس‌شخصی و سرکوبگران دولتی هستند، از این موتورسیکلت‌ها استفاده می‌کنند. تا آنجا که من اطلاع دارم، سالانه ۶۰۰۰ دستگاه از این موتورسیکلت‌ها را در اختیار این افراد قرار می‌دهند.