ششمین روز آتش‌بس؛ تشدید موضع‌گیری‌ها پس از شکست مذاکرات و تهدید به محاصره تنگه هرمز

با اعلام رسمی آغاز محاصره دریایی بنادر جنوبی ایران از سوی آمریکا، موجی از واکنش‌ها و موضع‌گیریهای بین‌المللی نسبت به این اقدام شکل گرفته است؛ اقدامی که با دستور دونالد ترامپ اجرا شده و هدف آن جلوگیری از تردد شناورها به مقصد یا از مبدأ بنادر ایران در خلیج‌فارس و دریای عمان اعلام شده است.

بر اساس اعلام فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام)، این عملیات از لحظاتی پیش به‌طور رسمی آغاز شده و شامل کنترل و ممانعت از عبور کشتی‌هایی است که به بنادر ایران مرتبط هستند. همزمان خبرگزاری رویترز گزارش داده است شناورهایی که محدوده تعیین‌شده توسط آمریکا را نقض کنند، توقیف خواهند شد.

در همین حال، سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) اعلام کرده که در طرح محاصره تنگه هرمز مشارکت نخواهد کرد. کشورهای عضو این ائتلاف نظامی تأکید کرده‌اند که تنها پس از پایان درگیریها ممکن است در قالب یک مأموریت مداخله‌ای وارد عمل شوند. این موضع‌گیری می‌تواند نشانه‌ای از اختلاف‌نظر در میان متحدان غربی درباره نحوه برخورد با بحران باشد و احتمالاً نارضایتی واشنگتن را به‌دنبال خواهد داشت.

پیش از این نیز فرانسه اعلام کرده بود که به همراه انگلستان در حال بررسی تشکیل یک ائتلاف «صلح‌آمیز چندملیتی» با هدف تضمین بازگشت تردد آزادانه در تنگه هرمز هستند؛ طرحی که ظاهراً با رویکرد آمریکا تفاوتهایی دارد.

در سطح حقوقی، سازمان ملل متحد نیز نسبت به این اقدام واکنش نشان داده است. آرسنیو دومینگوئز، دبیرکل سازمان بین‌المللی دریانوردی، تأکید کرده که بر اساس قوانین بین‌المللی، هیچ کشوری حق مسدود کردن تردد در تنگه‌های بین‌المللی را ندارد و محدودسازی عبور و مرور دریایی یا وضع عوارض در چنین گذرگاههایی مغایر با حقوق بین‌الملل است.

همزمان با آغاز این عملیات، ترامپ در پیامی هشدارآمیز خطاب به نیروهای دریایی رژیم ایران اعلام کرد که در صورت نزدیک شدن قایق‌های تندرو، این شناورها «سریع و بی‌رحمانه» هدف قرار خواهند گرفت. وی مدعی شد بخش عمده‌یی از توان دریایی رژیم ایران در اعماق دریا قرار دارد و تهدید اصلی در حال حاضر از سوی قایق‌های تهاجمی سبک است.

در مقابل، مقام‌های رژیم ایران هشدار داده‌اند که هر گونه تهدید علیه امنیت بنادر ایران با واکنش متقابل مواجه خواهد شد و در صورت ادامه این روند، هیچ بندری در منطقه در امان نخواهد بود. هم‌چنین اعلام شده است که نزدیک شدن هر شناور نظامی به تنگه هرمز می‌تواند به‌عنوان نقض آتش‌بس تلقی شود.

مجموع این تحولات نشان‌دهنده افزایش تنش در یکی از راهبردی‌ترین گذرگاههای انرژی جهان است؛ جایی که اختلاف مواضع میان آمریکا، متحدان غربی و نهادهای بین‌المللی، چشم‌انداز بحران را پیچیده‌تر کرده است.

نیویورک تایمز با استناد به تصاویر ماهواره‌ای: جنگنده‌های ایران در تونل‌های هرمزگان محبوس شده‌اند

گزارش‌های تازه تصویری حاکی از آن است که پایگاه راهبردی و زیرزمینی «عقاب ۴۴» ایران در جریان حملات هوایی اواخر ماه مارس (اوایل فروردین) هدف قرار گرفته و عملاً از چرخه عملیاتی خارج شده است. تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهند که با تخریب ورودی‌های تونل و مسیرهای دسترسی، ناوگان هوایی مستقر در این پایگاه در دل کوه گرفتار شده‌اند.

۱. اصابت دقیق به ورودی‌های استراتژیک بر اساس تحلیل بصری نیویورک تایمز از تصاویر ماهواره‌ای مورخ ۸ آوریل ۲۰۲۶ (۲۰ فروردین ۱۴۰۵)، پایگاه هوایی زیرزمینی ایران در استان هرمزگان هدف حملات هوایی دقیق قرار گرفته است. آثار گودال‌های عمیق ناشی از انفجار در دهانه تونل‌ها و مسیرهای ماشین‌رو نشان می‌دهد که هدف مهاجمان، «مسدودسازی» خروجی‌های پایگاه بوده است. این آسیب‌ها باعث شده است که باند پرواز بلااستفاده شده و دسترسی جنگنده‌ها به خارج از تونل‌ها قطع شود.

۲. انهدام ساختمان‌های جانبی و موانع باند علاوه بر ورودی تونل‌ها، ساختمان‌های جدیدی که در جریان توسعه این پایگاه در حال احداث بودند، به طور کامل تخریب شده‌اند. نکته قابل توجه در تصاویر ماهواره‌ای، وجود توده‌های خاکی و موانع بر روی باند پرواز است؛ اقدامی که گفته می‌شود توسط نیروهای ایرانی برای جلوگیری از نشستن احتمالی هواپیماهای متخاصم بر روی باند پایگاه انجام شده است.

۳. سکوت خبری و ثبت ماهواره‌ای این حملات که در اواخر ماه مارس رخ داده، تا پیش از این توسط مقامات رسمی ایران یا رسانه‌های داخلی گزارش نشده بود. برخلاف بسیاری از حملات که توسط شهروندان فیلم‌برداری و در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود، موقعیت دورافتاده و کوهستانی «عقاب ۴۴» باعث شده تا این حادثه تنها از دید لنزهای ماهواره‌ای پنهان نماند.

۴. تاریخچه پایگاه و اهمیت جغرافیایی پایگاه «عقاب ۴۴» که در ۱۶۰ کیلومتری شمال تنگه هرمز واقع شده، از سال ۲۰۱۳ در دست احداث بوده و در سال ۲۰۲۳ با نمایش جت‌های جنگنده و پهپادهای پیشرفته در رسانه‌های دولتی ایران، به عنوان یکی از امن‌ترین مراکز هوایی کشور معرفی شد. اکنون با تخریب مسیرهای ارتباطی، کارکرد این دژ زیرزمینی در هاله‌ای از ابهام قرار گرفته است.

تا این لحظه، پنتاگون و ارتش اسرائیل از هرگونه اظهارنظر درباره مسئولیت این حملات خودداری کرده‌اند. کارشناسان معتقدند از کار انداختن این پایگاه می‌تواند توازن هوایی در منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز را به نفع ائتلاف تغییر دهد.

بررسی دلایل تداوم بحران جهانی انرژی فراتر از زمان جنگ 

شیرین‌زاد نماینده مجلس ارتجاع در مصاحبه با شبکه خبر رژیم:  در فضای عمومی بین‌المللی و حتی منطقه و کشور مردم و عموم افکار عمومی دنیا فکر می‌کنند که کشتی‌هایی که اینجا حامل انرژی هستند ایران قرار است کنترل نظارت کنه اصلاً این‌طور نیست اونچه که ما در این قانون آوردیم هر محموله‌‌ای یعنی اگه مثلاً لوازم یدکی هم بخواد از اینجا در واقع منتقل بشه و ترانزیت بشه ایران بر آن کنترل نظارت داره و اون عوارض مدنظر رو دریافت خواهد کرد 

ما فقط از شناورهای حامل نهادهای نفت و انرژی قرار نیست عوارض دریافت کنیم هر محموله‌ای هر عبوری هر عبوری از اینجا حتی اگر مسافری باشه تفریحی باشه مثلاً جهانگردان یا توریست‌هایی که میایند از این آبراه عبور می‌کنند به ایران یا کشورهای منطقه می‌خواهند سفر کنند اون مالک اون کشتی باید عوارض مربوطه رو به ایران پرداخت کنه پس یه مقداری حالا به عنوان یک خبر خوب مردم یه انبساط خاطر بیشتری براشون فراهم بشه یه مقداری بیشتر خوشحال باشیم از این فضایی که به وجود اومده همه اش جنگ و خونریزی و مصیبت و عوارض و تخریب و این‌ها نیست این برکات و این فواید هم اینجا نهفته است....

تا ۱۰ برابر درآمد فروش نفت مون ما از این آبراهه می‌تونیم عوارض دریافت کنیم حالا وقتی به اون سر فصل هایش اشاره کنم همه در واقع مخاطبین ما و کارشناسان بهش اذعان می‌کنند که بله چه منافعی اینجا نهفته است....

وال استریت ۱۲ آوریل ۲۰۲۶

بقلم رابی گرامر و الکس لیری

به گفته مقامات و افراد مطلع از شرایط، پرزیدنت ترامپ و مشاوران او علاوه بر محاصره تنگه هرمز توسط ایالات متحده، در حال بررسی ازسرگیری حملات نظامی محدود در ایران به‌عنوان راهی برای شکستن بن‌بست در مذاکرات صلح هستند.

مقامات گفتند این از جمله گزینه‌هایی است که ترامپ روز یکشنبه، ساعاتی پس از فروپاشی مذاکرات در پاکستان، در حال بررسی آن بود. ترامپ هم‌چنین می‌تواند یک کارزار بمباران تمام‌عیار را از سر بگیرد، اگر چه مقامات گفتند که با توجه به احتمال بی‌ثباتی بیشتر منطقه و بیزاری رئیس‌جمهور از درگیریهای نظامی طولانی‌مدت، این احتمال کمتر است.

او هم‌چنین می‌تواند به‌دنبال یک محاصره موقت‌تر باشد، در حالی که متحدان را تحت فشار قرار دهد تا مسئولیت یک مأموریت اسکورت نظامی طولانی‌مدت از طریق تنگه را در آینده برعهده بگیرند.

پس از فروپاشی گفتگوهای ایالات متحده و ایران در پاکستان، ترامپ بخش زیادی از روز یکشنبه را در اقامتگاه خود در حومه میامی در دورال (Doral) فلوریدا گذراند و با یک برنامه شبکه فاکس نیوز تماس گرفت، گلف بازی کرد و با مشاورانش گفتگو نمود.

دستیاران او گفتند که وی هم‌چنان نسبت به یک راه‌حل دیپلماتیک پذیرا است، حتی در حالی که وعده محاصره را داد و دوباره تهدید کرد که زیرساخت‌های ایران را هدف قرار می‌دهد.

ترامپ در فاکس نیوز گفت: «من از انجام آن متنفرم، اما این‌ها آب آن‌ها، کارخانه‌های نمک‌زدایی آن‌ها، کارخانه‌های تولید برق آنها هستند که زدنشان بسیار آسان است».

یک سخنگوی کاخ‌سفید از بحث درباره گزینه‌های خاص ترامپ خودداری کرد.

اولیویا ولز (Olivia Wales)، سخنگوی کاخ‌سفید گفت: «رئیس‌جمهور پیشاپیش دستور محاصره دریایی در تنگه هرمز را صادر کرده و به اخاذی ایرانی‌ها پایان داده است، و هوشمندانه تمام گزینه‌های افزوده را روی میز نگه می‌دارد. هر کسی که به وال استریت ژورنال می‌گوید می‌داند رئیس‌جمهور ترامپ در مرحله بعد چه خواهد کرد، صرفاً در حال گمانه‌زنی است».

ترامپ مدعی شد که ایران می‌خواهد به میز مذاکره بازگردد و یک مقام نزدیک به تیم مذاکره‌کننده ایالات متحده گفت که یک پیشنهاد هم‌چنان باقی است.

رضا امیری مقدم، یکی از اعضای ارشد هیأت ایرانی در این گفتگوها، آن را آغاز یک فرآیند نامید. او در رسانه‌های اجتماعی نوشت: «گفتگوهای اسلام‌آباد پایه‌یی را برای یک فرآیند دیپلماتیک بنا نهاد که اگر اعتماد و اراده تقویت شود، می‌تواند چارچوبی پایدار برای منافع همه طرف‌ها ایجاد کند».

مقامات ایالات متحده خطوط قرمز ترامپ در مذاکرات بعدی با ایران را ترسیم کردند. این موارد شامل

باز کردن کامل تنگه هرمز توسط ایران بدون دریافت حق ترانزیت برای عبور و مرور؛

پایان دادن به تمام غنی‌سازی اورانیوم و برچیدن تأسیسات غنی‌سازی؛

تحویل اورانیوم با غنی‌سازی بالا؛

پذیرش یک چارچوب امنیتی گسترده‌تر که شامل متحدان منطقه‌یی باشد؛

و پایان دادن به تأمین مالی گروه‌های نیابتی مانند حزب‌الله در لبنان و شورشیان حوثی یمن است.

گفتگوها در پاکستان به رهبری جی‌دی ونس معاون رئیس‌جمهور پس از آن که ایران از رها کردن برنامه هسته‌یی خود خودداری کرد، با شکست مواجه شد. ترامپ گفت جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌یی عامل مهمی در چرایی آغاز جنگ توسط اوست.

مقامات ایالات متحده و سایر افراد نزدیک به دولت گفتند هر گزینه‌یی که ترامپ در مرحله بعد انتخاب کند با خطرات بزرگی مواجه است. راه‌اندازی مجدد یک جنگ تمام‌عیار، مهمات حیاتی ایالات متحده را بیش‌از‌پیش تهی می‌کند و رئیس‌جمهور را در معرض واکنش‌های شدیدتر از سوی پایگاه رأی‌دهندگانی قرار می‌دهد که نسبت به درگیریهای خاورمیانه بدبین هستند.

با این حال، کاهش عملیات نظامی در حالی که رژیم ضربه خورده اما با جاه‌طلبیهای هسته‌یی و کنترل خود بر تنگه سالم مانده است، یک پیروزی برای تهران تلقی خواهد شد.

برخی مقامات و تحلیلگران تصمیم ترامپ مبنی بر تحمیل محاصره دریایی بر تنگه را به‌عنوان بهترین یا کم‌خطرترین گزینه موجود او ستودند. حدود نیمی از درآمد دولتی ایران از نفت و گاز حاصل می‌شود.

یک محاصره موفقیت‌آمیز، صادرات نفت ایران را که موتور محرک اقتصاد آن است خفه می‌کند و به متحدان ایالات متحده و بازارهای نگران انرژی جهانی نشان می‌دهد که تهران نمی‌تواند تنگه را به گروگان بگیرد.

متیو کرونیگ، مقام سابق پنتاگون که اکنون در شورای آتلانتیک است، گفت: «ما شاهد بوده‌ایم که این استراتژی محاصره اساساً در مورد ونزوئلا جواب داده است و ترامپ فرصتی دارد تا آن را در اینجا تکرار کند. من فکر می‌کنم این راهی برای افزایش واقعی فشار بر رژیم و اجبار آنها به برخی دوراهی‌های دشوار است».

تلویزیون رژیم در خبر فوری موضعگیری سخنگوی قرارگاه ضد خاتم الانبیا را اعلام کرد

تهران از تداوم محدودیت تردد در تنگه هرمز حتی پس از پایان جنگ خبر داد.

ذوالفقاری سخنگوی قرارگاه مرکزی ضد خاتم‌الانبیا اعلام کرد که امنیت بنادر در خلیج و دریای عمان «یا برای همه است یا برای هیچ‌کس» و ایران به اعمال کنترل بر تنگه هرمز ادامه خواهد داد.

در بیانیه نیروهای مسلح جمهوری اسلامی آمده است که شناورهای «وابسته به دشمن» حق عبور از تنگه هرمز را ندارند، اما سایر کشتی‌ها در صورت رعایت ضوابط تعیین‌شده، می‌توانند از این مسیر عبور کنند.

این بیانیه همچنین تأکید می‌کند که با توجه به تداوم تهدیدها، ایران حتی پس از پایان جنگ نیز سازوکاری دائمی برای کنترل تنگه هرمز اعمال خواهد کرد.

در ادامه، محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی آمریکا بر تردد دریایی «غیرقانونی» توصیف شده و هشدار داده شده است که در صورت تهدید امنیت بنادر ایران، «هیچ بندری در خلیج و دریای عمان در امان نخواهد بود».

ایکس دنیس راس ـ مذاکره کننده سابق آمریکا در خاورمیانه ـ منطقی‌تر بودن محاصره تنگه هرمز نسبت به تصرف جزیره خارگ

12 آوریل ۲۰۲۶ ساعت 1550

محاصره همیشه منطقی‌تر از تصرف جزیره خارگ است. محاصره تنگه هرمز صادرات و درآمدهای ایران را متوقف می‌کند و وزنه یی در مقابل بستن تنگه توسط آنها می باشد. آنها ممکن است به تأسیسات نفتی کشورهای خلیج فارس حمله کنند اما این امر فشار بیشتری بر ایران وارد می‌کند. همچنین فشار زیادی بر چین وارد می‌کند تا ایران را تحت فشار قرار دهد.

ایکس سنتکام۱۲ آوریل ۲۰۲۶ ساعت ۲۲۵۲-

تمپا، فلوریدا - نیروهای فرماندهی مرکزی ایالات متحده (CENtCOM) طبق اعلامیه رئیس‌جمهور، از ۱۳ آوریل ساعت ۱۰ صبح به وقت شرقی، (ساعت ۱۶۰۰ بوقت اروپا. م) اجرای مسدود کردن تمام ترافیک دریایی ورودی و خروجی به بنادر ایران را آغاز خواهند کرد.

این مسدود کردن به‌صورت بی‌طرفانه علیه کشتی‌های همه کشورها که وارد یا از بنادر و مناطق ساحلی ایران، از جمله تمام بنادر ایران در خلیج‌فارس و خلیج عمان، می‌شوند، اعمال خواهد شد.

نیروهای CENtCOM مانع آزادی ناوبری کشتی‌هایی که از تنگه هرمز به بنادر غیرایرانی و از آنجا عبور می‌کنند، نخواهند شد.

اطلاعات تکمیلی از طریق یک اطلاعیه رسمی قبل از شروع مسدود کردن، در اختیار دریانوردان تجاری قرار خواهد گرفت.

به همه دریانوردان توصیه می‌شود هنگام عملیات در خلیج عمان و تنگه هرمز، اطلاعیه‌های مربوط به دریانوردان را دنبال کنند و با نیروهای دریایی ایالات متحده در کانال ۱۶ پل به پل (bridge-to-bridge channel ۱۶) تماس بگیرند.

۱۲آوریل ۲۰۲۶ 

خبر فوری: رئیس‌جمهور دونالد ترامپ روز یکشنبه پس از آنکه مذاکراتی که در پاکستان برای پایان جنگ ایران برگزار شد، به بن‌بست خورد، اعلام کرد که ایالات متحده تنگه هرمز را محاصره خواهد کرد،

.رئیس‌جمهور ترامپ: «از همین لحظه، نیروی دریایی ایالات متحده، بهترین نیروی دریایی جهان، فرآیند محاصره هر کشتی که تلاش کند وارد یا خارج شود از تنگه هرمز را آغاز خواهد کرد.»

ترامپ این را در پستی در پلتفرم رسانه اجتماعی تروث سوشال خود نوشت. «محاصره به زودی آغاز می‌شود. کشورهای دیگر نیز در این محاصره مشارکت خواهند داشت. به ایران اجازه داده نخواهد شد از این عمل غیرقانونی اخاذی سود ببرد.»