فرهنگنامه آزادی ـ کلنل محمدتقیخان پسیان و هریت تابمن
۱۴۰۵/۲/۲
کلنل محمدتقیخان پسیان، اولین خلبان و میهنپرست آزادیخواه
(تولد ۱۲۷۰ – شهادت ۱۳۰۰ خورشیدی)
کلنل محمدتقی خان پسیان، فرمانده نظامی ژاندارمری که در خراسان قیام کرد. او معتقد بود که ایران، باید از بنبست فقر و استبداد خارج شود و خودکفایی و آزادی را تجربه کند. او در اوج نبرد با نیروهای وابسته به استبداد مرکزی و قوام السلطنه در نامه ای به یکی از دوستانش در سال۱۳۰۰ خورشیدی نوشت:
«مرا اگر بکشند، قطرات خونم کلمه " ایران " را ترسیم خواهد کرد و اگر بسوزانند، خاکسترم نام " وطن" را بر باد خواهد نوشت.»
(تولد: ۱۸۲۲ – وفات: ۱۹۱۳ میلادی)
او که خود یک برده فراری بود، به یکی از شجاعترین مبارزان علیه بردهداری تبدیل شد. تابمن بارها به جنوب آمریکا (کانون بردهداری) بازگشت و با خطر کردن جان خود، صدها برده را از طریق «راهآهن زیرزمینی» به سمت آزادی هدایت کرد.
تابمن میگفت: «من هزار برده را آزاد کردم؛ و میتوانستم هزار نفر دیگر را هم آزاد کنم، اگر آنها میدانستند که برده هستند.»
