تغییر دکترین؛ از «صدور انقلاب» تا «صدور بی‌ثباتی» در عمق استراتژیک کشورهای خلیج

گزارش ویژه المجله لندن: انتقال جنگ از جبهه‌های نظامی به شبکه‌های پنهان اطلاعاتی، مالی و عملیاتی در قلب پایتخت‌های عربی

کشورهای حوزه خلیج فارس در سال ۲۰۲۶ با مرحله‌ای بی‌سابقه از تنش روبرو هستند که در آن رویارویی‌های نظامی مستقیم، با جنگ‌های نامتقارن و هسته‌های پنهان در هم آمیخته است. گزارش‌ المجله لندن نشان می‌دهد که راهبرد «صدور بی‌ثباتی» جایگزین شعارهای سنتی شده و با هدف قرار دادن زیرساخت‌های امنیتی و اقتصادی از درون، بافت داخلی این کشورها را از طریق شبکه‌های مرتبط با سپاه پاسداران و حزب‌الله هدف قرار داده است.

کویت؛ نخستین ایستگاه و جبهه فعال ۲۰۲۶

کویت برجسته‌ترین نمونه برای درک تحول مدیریت هسته‌های وابسته به ایران است:

• پیشینه تاریخی: از انفجارهای سفارتخانه‌های آمریکا و فرانسه در سال ۱۹۸۳ تا ترور نافرجام شیخ جابر الاحمد الصباح در سال ۱۹۸۵ و کشف «هسته العبدلی» در سال ۲۰۱۵ با ۱۹ تُن مهمات.

• عملیات مارس ۲۰۲۶: دستگاه امنیتی کویت شبکه‌ای مرتبط با حزب‌الله را متلاشی کرد که قصد ترور مقام‌های رسمی را داشتند.

• تکنولوژی جنگ سرد: نکته غافلگیرکننده، استفاده این هسته از سامانه «مورس» برای دور زدن نظارت‌های الکترونیکی پیشرفته بود. این افراد تحت پوشش شرکت‌های سرمایه‌گذاری و رستوران‌ها فعالیت می‌کردند.

عربستان سعودی؛ از انفجار الخبر تا شبکه‌های مالی منطقه‌ای

ایران با ایجاد بازوی مسلحی به نام «حزب‌الله حجاز»، عملیات‌های انتقام‌جویانه در عربستان را هدایت کرده است:

• پرونده الخبر: انفجار سال ۱۹۹۶ که منجر به کشته شدن نظامیان آمریکایی شد، همچنان سایه خود را بر روابط دو کشور حفظ کرده است.

• حلقه اتصال مالی: کشته شدن «عمران المغسل» (فرزند طراح انفجار الخبر) در نوامبر ۲۰۲۳ در لبنان، پرده از یک شبکه مالی پیچیده برداشت که از طریق شرکت‌های گردشگری در ایران و لبنان، منابع مالی شبه‌نظامیان حوثی را تأمین می‌کرد.

بحرین و امارات؛ جاسوسی میدانی و جنگ اقتصادی

در سایر کشورهای منطقه، فعالیت‌ها شکل تخصصی‌تری به خود گرفته است:

• بحرین (واحد شناسایی): در مارس ۲۰۲۶، ۱۴ متهم به جاسوسی بازداشت شدند که وظیفه آن‌ها رصد زنده و ارسال مختصات دقیق برای هدایت موشک‌های بالستیک سپاه به سمت تأسیسات انرژی بحرین بود.

• امارات (سلاح پول): امارات با پیچیده‌ترین شبکه پول‌شویی روبرو شد. در ۲۰ مارس ۲۰۲۶، شبکه‌ای متلاشی شد که درآمد حاصل از قاچاق «کپتاگون» و نفت را به دارایی‌های نقدشونده تبدیل می‌کرد و تراشه‌های پیشرفته رایانه‌ای دو منظوره را برای صنایع پهپادی ایران تأمین می‌نمود.

قطر ۲۰۲۶؛ نقطه عطف در روابط دیپلماتیک

اعلام بازداشت ۱۰ عضو دو هسته وابسته به سپاه در قطر (مارس ۲۰۲۶)، شوک بزرگی به توازن دیپلماتیک دوحه وارد کرد:

• خیانت از درون: این هسته‌ها هم‌زمان با حملات موشکی به پایگاه «العدید»، وظیفه خرابکاری داخلی و ارسال مختصات حساس را بر عهده داشتند. این رخداد نشان داد که راهبرد ایران هیچ کشوری را مستثنا نمی‌کند.

ساختار و تأمین مالی؛ از ارزهای دیجیتال تا آمریکای لاتین

شبکه‌های نفوذ ایران دیگر تنها به منابع بودجه رسمی متکی نیستند:

• اقتصاد غیرقانونی: تجارت مخدر «کپتاگون» در مرزهای لبنان و سوریه به ستون مالی حزب‌الله تبدیل شده است.

• منطقه مرزی سه‌گانه: این شبکه‌ها تا آمریکای لاتین (برزیل، پاراگوئه و آرژانتین) گسترش یافته و با کارتل‌های مواد مخدر برای پول‌شویی از طریق تجارت طلا و خودروهای دست‌دوم همکاری می‌کنند.

• جذب نیرو: فرآیند جذب از طریق مراکز دینی و تحت پوشش ایدئولوژی‌های افراطی و فرقه‌ای انجام می‌شود تا فرد، دولت ملی خود را مانعی در برابر «پروژه مقاومت» ببیند.

واکنش کشورهای خلیج؛ مقابله در خاستگاه

پایتخت‌های خلیج فارس راهبرد خود را از «پاسخ امنیتی صرف» به «پیشگیری فعال» تغییر داده‌اند:

• نظارت بر اسلام سیاسی: تشدید کنترل بر تمامی فعالیت‌های مرتبط با اسلام سیاسی (سنی و شیعی) که در خدمت دستورکارهای خارجی باشد.

• شفافیت مالی: الزام بانک‌ها به ارائه فوری گزارش تراکنش‌های مشکوک و پیگرد «پول‌شویی دیجیتال».

• نابودسازی در مبدأ: همکاری اطلاعاتی مشترک برای ضربه زدن به گروه‌ها در خاستگاه اصلی‌شان پیش از نفوذ به مرزها.