سایه بحران هرمز بر مذاکرات پکن؛ توافق ترامپ و شیجینپینگ بر سر «جریان آزاد انرژی»
نیویورکتایمز: پکن همچنان از اعمال فشار قاطع بر تهران اجتناب میکند / مارکو روبیو: انسداد تنگه هرمز بیش از همه ثبات آسیا را تهدید میکند
در نخستین روز از سفر سرنوشتساز دونالد ترامپ به چین، موضوع بازگشایی تنگه هرمز و مهار رفتارهای تهاجمی رژیم ایران به اصلیترین محور گفتگوهای دو ابرقدرت تبدیل شد. در حالی که کاخ سفید از توافق طرفین بر سر ضرورت باز ماندن این آبراه راهبردی خبر میدهد، گزارشها حاکی از آن است که پکن همچنان در برابر درخواست واشینگتن برای فشار مستقیم بر تهران مقاومت کرده و لفاظیهای دیپلماتیک را بر اقدامات عملی ترجیح میدهد.
دیدار در تالار بزرگ خلق؛ توافق بر سر کلیات
نیویورکتایمز گزارش داد که دونالد ترامپ در دیدار روز پنجشنبه با همتای چینی خود، شیجینپینگ، صراحتاً خواستار نقشآفرینی فعالتر پکن برای متقاعد کردن ایران به بازگشایی تنگه هرمز شد. در بیانیه رسمی کاخ سفید که پس از این ملاقات منتشر شد، آمده است: «رهبران دو کشور توافق کردند که برای حمایت از جریان آزاد انرژی در سطح جهان، تنگه هرمز باید باز بماند.» با این حال، سخنگوی وزارت خارجه چین در نشست خبری خود تنها به ذکر این نکته بسنده کرد که سیاست پکن در قبال این منطقه «یکپارچه و روشن» است؛ موضعی که نشاندهنده تداوم احتیاط پکن در برخورد با تهران است.
استدلال روبیو: خطر بیثباتی در آسیا مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در مصاحبهای با فاکسنیوز بر عرشه هواپیمای ریاستجمهوری (ایرفورس وان)، استدلال کرد که انسداد هرمز پیش از هر جای دیگری، منافع ملی چین را تهدید میکند. روبیو گفت:
«کشتیهای چینی از جمله شناورهایی هستند که در پی اقدامات ایران در خلیج فارس گیر افتادهاند. بسته شدن این تنگه، آسیا را که به شدت به انرژی این منطقه وابسته است، بیش از هر بخش دیگری از جهان با خطر بیثباتی مواجه میکند.»
فرافکنی تهران و پیشنهادهای پشتپرده
در سوی دیگر، مقامات رژیم ایران همچنان مسئولیت انسداد را متوجه «محاصره دریایی آمریکا» میدانند. عراقچی، وزیر خارجه رژیم ایران، در کنفرانسی در هند ادعا کرد که تنگه هرمز باز است، اما تأکید کرد که کشتیها «باید با نیروهای دریایی ما همکاری کنند»؛ عبارتی که از سوی تحلیلگران به معنای تداوم باجخواهی دریایی تلقی شده است.
معامله بر سر تایوان؟
نیویورکتایمز به یک نکته کلیدی دیگر نیز اشاره کرد؛ برخی تحلیلگران چینی معتقدند پکن ممکن است تنها در صورتی فشار بر رژیم ایران را افزایش دهد که واشینگتن در مقابل، سیاستی «دوستانهتر» در قبال پرونده تایوان اتخاذ کند. این موضوع میتواند بحران ایران را به بخشی از یک معامله بزرگتر میان دو قدرت جهانی تبدیل کند.
