هرمز نیمهباز، دیپلماسی نیمهپیشرفته؛ بحران ایران ادامه دارد

بحران تنگه هرمز در بحبوحه مذاکرات آمریکا و چین - مه 2026
۱۴۰۵/۲/۲۵
آن چه که در پنجشنبه گذشت:
روز گذشته، دیپلماسی پرسر و صدا در پکن در کنار بحران واقعی و میدانی در خلیجفارس پیش رفت. در حالی که ترامپ و شی بر سر اصول کلی (باز ماندن هرمز و عدم هستهیی شدن ایران) توافق اعلامی داشتند، ناامنی دریایی، حملات به کشتیها و عبور گزینشی نفتکشها نشان داد بحران عملاً حل نشده است.
رویدادهای مهم
۱️⃣ پکن | توافق اعلامی، هشدار راهبردی
- ترامپ و شی جینپینگ توافق کردند تنگه هرمز باید باز بماند و رژیم ایران نباید سلاح هستهیی داشته باشد.
- همزمان، شی درباره خطر سوءمدیریت پرونده تایوان هشدار داد و آن را «جای بسیار خطرناک» خواند.
- دستآوردهای تجاری محدود بود (سفارش ۲۰۰ هواپیمای بوئینگ)، کمتر از انتظار بازارها.
۲️⃣ هرمز | قلب بحران
- حملات دریایی تازه به کشتیها (غرق شدن کشتی هندی، توقیف کشتی در فجیره، حمله به نفتکش کویتی در دبی).
- عبور محدود و گزینشی کشتیها: ژاپنیها، چینیها و چند کشتی سوخت/گاز عبور کردند، اما با خاموشی AIS و ریسک بالا.
- بلومبرگ: فقط ۹ کشتی بزرگ انرژی از یکشنبه عبور کردهاند؛ برخی هنوز داخل خط محاصره آمریکا هستند.
- قیمت نفت بهسرعت به حملات واکنش نشان داد.
۳️⃣ ایران | موضع رسمی و فشار داخلی
- تهران میگوید هرمز باز است اما با هماهنگی رژیم ایران.
- قوه قضاییه رژیم توقیف کشتیها را قانونی و مبتنی بر کنوانسیون حقوق دریاها دانست.
- تنش لفظی ایران–امارات در نشست بریکس؛ تهران ابوظبی را به دخالت متهم کرد.
- در داخل، تعطیلی مجلس برای عدم دخالت در مذاکره و تضادهای درونی که بین باندهای رژیم وجود دارد.
۴️⃣ آمریکا | فشار داخلی و اختلاف روایت
- روبیو: ایران «چند هفته» تا آستانه هستهیی فاصله دارد.
- کنگره: اختلاف بر سر ادامه درگیری بدون مجوز؛ نگرانی از هزینه اقتصادی جنگ.
- پیشنهاد مالیات بر سود بادآورده شرکتهای نفتی مطرح شد.
- گزارش واشنگتنپست: چین از جنگ ایران برای تقویت موقعیت خود بهره برده؛ پنتاگون این برداشت را رد کرد.
۵️⃣ منطقه | صفبندی امنیتی
- سنتکام: کشورهای خلیجفارس کنار آمریکا بودند؛ نقش اردن کلیدی.
- شورای همکاری خلیجفارس: امنیت منطقه «یکپارچه و کامل» است.
- لبنان بهدنبال فشار برای آتشبس؛ تنش اسراییل–حزبالله ادامه دارد.
پوشش زنده | جمعه ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
توافق در پکن، ناامنی در هرمز
با پایان سفر ترامپ به پکن و توافقهای اعلامی بر سر هرمز و پرونده هستهیی ایران، میدان تحولات نشان میدهد بحران همچنان فعال است؛ از حملات دریایی و عبور گزینشی کشتیها تا فشارهای داخلی در آمریکا و ایران.
اخباری که پی میگیریم:
-پسلرزههای پکن
-هرمز لحظه بهلحظه
-رژیم ایران و مذاکرات
-آمریکا و کنگره
-منطقه
-اقتصاد و انرژی
فاکسنیوز: ترامپ از پیشرفت در روابط با چین و ضربالاجل برای رژیم ایران گفت
در مصاحبهای که در جریان سفر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به پکن با شبکه فاکسنیوز انجام شد، او گفت روابط واشینگتن و پکن در وضعیت «بسیار خوبی» قرار دارد و چین با باز کردن مرحلهای بازار خود و انجام چند توافق اقتصادی مهم موافقت کرده است.
ترامپ گفت شی جینپینگ با سفارش ۲۰۰ فروند هواپیمای بوئینگ موافقت کرده است؛ توافقی که به گفته او «مشاغل بسیار زیادی» در آمریکا ایجاد خواهد کرد. او افزود چین همچنین قرار است مقادیر زیادی سویا و محصولات کشاورزی آمریکا را خریداری کند و درباره رفع برخی محدودیتها برای فعالیت شرکتهایی مانند ویزا (Visa) در چین نیز گفتوگو شده است.
رئیسجمهور آمریکا همچنین گفت چین خرید نفت از ایالات متحده را آغاز خواهد کرد و ارسال نفت با کشتیهای چینی به تگزاس، لوئیزیانا و آلاسکا انجام میشود. ترامپ این موضوع را «توافقی بزرگ» توصیف کرد و گفت شی جینپینگ علاقهمند به انجام معاملات اقتصادی گسترده با آمریکا است.
در بخش دیگری از این مصاحبه، ترامپ به موضوع رژیم ایران پرداخت و گفت چین خواهان باز ماندن تنگه هرمز است. او افزود شی جینپینگ گفته اگر بتواند «به هر شکلی کمک کند»، آماده انجام این کار است؛ موضوعی که به گفته ترامپ با توجه به وابستگی چین به واردات نفت، قابل انتظار است.
ترامپ درباره مذاکرات با رژیم ایران گفت که صبر بیشتری نخواهد داشت و تأکید کرد تهران باید با واشینگتن به توافق برسد. او مدعی شد توان نظامی رژیم ایران بهشدت تضعیف شده و محاصره دریایی ادامه دارد، هرچند گفت برخی تلاشها برای بازسازی توان نظامی در جریان است.
رئیسجمهور آمریکا همچنین گفت بیرون آوردن اورانیوم غنیشده از ایران بیشتر جنبه روابط عمومی دارد و از نظر عملیاتی پروژهای بسیار بزرگ و زمانبر است. او افزود اگرچه این کار از نظر رسانهای مهم تلقی میشود، اما از نظر او لزوماً برای تأمین امنیت ضروری نیست.
چین: نگرانیهای همه طرفها درباره پرونده هستهای رژیم ایران باید لحاظ شود
پکن میگوید مسیر گفتوگو باز شده و نباید بسته شود؛ خواستار بازگشایی سریع تنگه هرمز است.
شبکه العربیه فارسی به نقل از وزارت امور خارجه چین گزارش داد پکن اعلام کرده است که نگرانیهای تمامی طرفها در خصوص پرونده هستهای ایران باید در نظر گرفته شود.
بر اساس این بیانیه، وزارت خارجه چین تأکید کرده درهای گفتوگو گشوده شده و نباید بار دیگر بسته شود. پکن همچنین خواستار آن شده است که تنگه هرمز در سریعترین زمان ممکن بازگشایی شود.
این موضعگیری در شرایطی بیان میشود که بحران هرمز، اختلال در تجارت انرژی و تلاشهای دیپلماتیک فشرده درباره ایران، به یکی از محورهای اصلی تحولات منطقهای و جهانی تبدیل شده است.
ترامپ: خارج کردن اورانیوم غنیشده از ایران بیشتر جنبه «روابط عمومی» دارد
رئیسجمهور آمریکا میگوید خارج کردن این مواد پروژهای بزرگ و زمانبر است و از نظر عملی لزوماً ضروری نیست.
شبکه صدای آمریکا (فارسی) به نقل از مصاحبه دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، با شبکه فاکس نیوز گزارش داد که او گفته است خارج کردن اورانیوم غنیشده از ایران بیشتر جنبه «روابط عمومی» دارد.
ترامپ گفت که احساس بهتری خواهد داشت اگر این مواد از ایران خارج شود، اما افزود که انجام این کار پروژهای بسیار بزرگ و پیچیده است. به گفته او، اجرای چنین عملیاتی حدود یک هفته و نیم زمان میبرد و این به معنای حضور طولانی در «قلمرو دشمن» خواهد بود.
رئیسجمهور آمریکا توضیح داد که برای دسترسی به این مواد باید حجم عظیمی از سنگ گرانیت جابهجا شود و گفت: «گرانیت سختترین سنگ است.» او در عین حال مدعی شد با وجود استفاده از بمبهای بسیار قدرتمند و موشکهای تاماهاوک، این عملیات همچنان دشوار خواهد بود.
ترامپ تأکید کرد که به نظر او خارج کردن این مواد از ایران از نظر امنیتی الزامی نیست و افزود: «به نظرم برای رسانهها مهم است که ما آن را بهدست بیاوریم.» او گفت قبلاً وعده داده که این کار انجام خواهد شد و افزود: «حواسمان به آن هست.»
نیویورکتایمز: عربستان و امارات حملات مخفیانهای علیه ایران انجام دادهاند
به گفته مقامهای آمریکایی، این حملات در تلافی حملات جنگ اخیر انجام شده و میتواند این کشورها را به طرفهای مستقیم درگیری تبدیل کند.
روزنامه نیویورکتایمز به نقل از دو مقام ارشد فعلی و یک مقام ارشد سابق آمریکایی گزارش داد عربستان سعودی و امارات متحده عربی بهطور جداگانه حملات مخفیانهای علیه ایران انجام دادهاند.
به گفته این مقامها، این حملات در تلافی حملاتی بوده که در جریان جنگ اخیر خاورمیانه علیه این دو کشور انجام شده است. مقامهای آمریکایی از ارائه جزئیات درباره اهداف حملات یا زمان دقیق آنها خودداری کردهاند.
دولتهای عربستان و امارات تاکنون انجام این حملات را تأیید نکردهاند. با این حال، به نوشته نیویورکتایمز، انجام چنین اقداماتی میتواند این دو کشور را به طرفهای مستقیم درگیری با رژیم ایران تبدیل کند.
این گزارش یادآور میشود که:
- حملات عربستان پیشتر توسط خبرگزاری رویترز گزارش شده بود
- حملات امارات نیز پیشتر در گزارش والاستریت ژورنال مطرح شده بود
تحلیل منطقهای
فیراس مکساد، مدیر خاورمیانه و شمال آفریقا در گروه مشاوره ریسک اوراسیا، به نیویورکتایمز گفت عربستان و امارات میدانند که در نهایت باید به تفاهمی با رژیم ایران برسند.
او افزود:
«آنها میدانند که بعید است جنگ به سرنگونی حکومت ایران منجر شود و حتی هر توافق احتمالی میان آمریکا و ایران، احتمالاً تهدید موشکهای بالستیک، پهپادها و حمایت ایران از گروههای نیابتی را بهطور کامل از بین نخواهد برد.»
اظهارات ترامپ
نیویورکتایمز مینویسد این گزارش با اظهارات پیشین دونالد ترامپ همخوانی دارد. ترامپ در ماه مارس گفته بود محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، «در کنار ما میجنگد» و سپس ادعا کرده بود که تقریباً همه کشورهای خلیج فارس در کنار آمریکا قرار دارند.
با این حال، هیچیک از این کشورها بهطور علنی اعلام نکردهاند که حملات مستقیمی علیه ایران انجام دادهاند یا اجازه دادهاند از خاک آنها حملاتی صورت گیرد.
تحلیلگران میگویند یکی از دلایل سکوت این کشورها، نگرانی از واکنش تلافیجویانه رژیم ایران و همچنین حساسیت افکار عمومی داخلی نسبت به درگیری مستقیم در جنگی است که اسرائیل نیز در آن نقش دارد.
در عین حال، نیویورکتایمز یادآور میشود که عربستان با وجود حملات، روابط دیپلماتیک خود با رژیم ایران را حفظ کرده و از تلاشهای میانجیگرانه—از جمله ابتکار پاکستان—برای پایان دادن به جنگ حمایت کرده است.
آسوشیتدپرس: با توقیف یک کشتی و غرق شدن کشتی دیگر، تنشها در نزدیکی تنگه هرمز بالا گرفت
همزمان با مذاکرات دیپلماتیک، حوادث دریایی تازه بار دیگر شکنندگی امنیت این آبراه حیاتی را برجسته کرد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس (AP) گزارش داد همزمان با تشدید تنشها در نزدیکی تنگه هرمز، یک کشتی که در نزدیکی سواحل امارات متحده عربی لنگر انداخته بود، توقیف و به سمت ایران منتقل شد و یک کشتی دیگر—یک کشتی باری در نزدیکی عمان—پس از حمله غرق شد.
مقامات اعلام کردند که هنوز بهطور قطعی مشخص نیست چه طرفی پشت این حوادث قرار دارد. این رویدادها در شرایطی رخ داده که مقامهای ایرانی بار دیگر ادعای کنترل رژیم ایران بر این آبراه راهبردی را تکرار کردهاند و یک مقام دیگر گفته است تهران حق توقیف نفتکشهای مرتبط با ایالات متحده را برای خود محفوظ میداند.
به نوشته AP، بیثباتی در تنگه هرمز—مسیر عبور حدود یکپنجم نفت جهان پیش از جنگ—هفتههاست که به یکی از محورهای اصلی اختلاف در مذاکرات میان رژیم ایران و ایالات متحده برای پایان دادن به درگیری تبدیل شده است. اختلال در این مسیر، اقتصاد جهانی و قیمت سوخت را تحت تأثیر قرار داده است.
این تحولات در حالی رخ میدهد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در پکن با شی جینپینگ دیدار کرده و کاخ سفید اعلام کرده است دو طرف بر باز ماندن تنگه هرمز توافق دارند.
جزئیات حادثه
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMtO) اعلام کرد کشتی توقیفشده در حالی که در فاصله ۳۸ مایل دریایی شمالشرقی بندر فجیره لنگر انداخته بود، توسط افراد غیرمجاز تصرف شده است.
در همین حال، فرمانده ارشد نیروهای آمریکا در خاورمیانه گفت اگرچه تواناییهای نظامی رژیم ایران «بهطور چشمگیری کاهش یافته»، اما لفاظیها و تهدیدها همچنان بر تصمیم شرکتهای کشتیرانی و بیمهها اثر میگذارد.
دریاسالار برد کوپر به قانونگذاران گفت: «صدای تهدیدها بلند است و صنعت کشتیرانی و بیمه آن را بهوضوح میشنوند.» او افزود ایالات متحده توان نظامی لازم برای بازگشایی پایدار تنگه و اسکورت کشتیها را دارد، اما تصمیم درباره مسیر پیش رو را به سیاستگذاران و «زمان حساس مذاکرات» واگذار کرد.
رویترز: ترامپ میگوید چین بازار خود را «مرحلهای» باز میکند و آماده کمک درباره ایران و هرمز است
رئیسجمهور آمریکا در گفتوگو با فاکسنیوز گفت پکن خرید نفت و محصولات کشاورزی آمریکا را افزایش میدهد و خواهان باز ماندن تنگه هرمز است.
خبرگزاری رویترز گزارش داد دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در مصاحبهای با شان هنیتی در شبکه فاکسنیوز که در جریان سفرش به چین انجام شد، گفت چین بازار خود را بهصورت مرحلهای باز خواهد کرد و آماده است در موضوع ایران و باز ماندن تنگه هرمز کمک کند.
ترامپ گفت پکن بخشی از بازار خود را باز میکند و افزود: «من دوست دارم آنها همه چیز را باز کنند، اما آنها میگویند از کشورشان محافظت میکنند.» او همچنین اعلام کرد شی جینپینگ با سفارش ۲۰۰ فروند هواپیمای بوئینگ موافقت کرده است؛ اقدامی که به گفته ترامپ «شغلهای زیادی» ایجاد میکند.
تجارت و انرژی
ترامپ گفت چین:
- مقادیر زیادی سویا و محصولات کشاورزی آمریکا را خریداری خواهد کرد
- نفت از ایالات متحده میخرد و ارسال نفت با کشتیهای چینی به تگزاس، لوئیزیانا و آلاسکا آغاز میشود
او افزود شی جینپینگ «دوست دارد توافقی انجام شود» و به گفته ترامپ، رهبر چین پیشنهاد داده اگر بتواند به هر نحوی کمک کند، این کار را انجام دهد.
ایران و هرمز
ترامپ گفت شی جینپینگ خواهان باز ماندن تنگه هرمز است و دوباره تأکید کرد که چین با توجه به خرید گسترده نفت، بهطور طبیعی منافعی در ثبات این مسیر انرژی دارد.
مذاکرات با رژیم ایران
در بخش دیگری از مصاحبه، ترامپ درباره ایران گفت با «لایه سومی» از طرفهای ایرانی روبهرو هستند که به گفته او «منطقیتر» از لایههای قبلی است. با این حال، رئیسجمهور آمریکا هشدار داد: «من خیلی صبورتر نخواهم بود. آنها باید معامله کنند. هر آدم عاقلی معامله میکند.»
