تحولات ایران و منطقه شتاب گرفت؛ فشارهای سیاسی و بحرانهای تازه

چهره پرتلاطم امروز رژیم ایران و منطقه در میان تحولات چندمحوری
۱۴۰۵/۵/۲۰
خبرهای سیاسی، اقتصادی، امنیتی و فعالیتهای مقاومت چهره روز را ساخت
در ۲۴ ساعت گذشته، ایران دوباره بر شرطگذاری برای بازگشایی هرمز تأکید کرد و رسانههای رژیم مدعی شدند توافق ایران و عمان درباره سازوکار عبور در تنگه هرمز نزدیک است؛ ادعایی که هنوز از سوی مسقط یا منابع مستقل تأیید نشده. در سطح سیاسی، مجتبی خامنهای چند انتصاب امنیتی و نظامی جدید انجام داد؛ رسانههای حکومتی این تغییرات را «تقویت فرماندهی» توصیف کردند، اما تحلیلگران آن را نشانهای از تمرکز بیشتر قدرت در بیت رهبری میدانند. در اقتصاد، نوسان قیمت نفت و فشارهای معیشتی در ایران خبرساز شد. در جامعه، گزارشهایی از اعتراضات پراکنده و بحرانهای خدماتی منتشر شد. در محور منطقهای، رسانههای رژیم فعالیتهای نیروهای موسوم به «مقاومت» را برجسته کردند؛ گروههایی که در واقع نیروهای نیابتی رژیم ایران در لبنان، یمن و عراق هستند و امروز نیز در چند محور عملیاتی فعال بودند. در جهان، تنشهای منطقهای و هشدارهای اروپا درباره امنیت انرژی ادامه دارد.
در پوشش زنده اخبار و تحولات مهم روز را دنبال میکنیم؛ همراه ما باشید
پاکستان: پیام مهم نخستوزیر و فرمانده ارتش را به رهبری رژیم ایران منتقل کرد
اسلامآباد میگوید پرونده میانجیگری با آمریکا و ایران «بسته نشده» و کانالهای دیپلماتیک فعال است؛ وزیر کشور پاکستان در تهران با مقامات ایرانی دیدار کرده است؛ امکان تمدید دوره ۶۰ روزه وجود دارد
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان طاهر اندرابی اعلام کرد وزیر کشور این کشور در سفر به تهران پیام مهمی از سوی نخستوزیر و فرمانده ارتش پاکستان را به رهبری ایران منتقل کرده است. او گفت اسلامآباد به تلاشهای میانجیگرانه برای حل مسائل باقیمانده میان ایران و آمریکا ادامه میدهد و کانالهای دیپلماتیک «مستقیم و غیرمستقیم» همچنان فعال است.
اندرابی تأکید کرد:
«پرونده میانجیگری بین واشنگتن و تهران بسته نشده است.» او افزود امکان تمدید دوره ۶۰ روزه یادداشت تفاهم وجود دارد؛ دورهای که مبنای مذاکرات ایران–آمریکا و مدیریت بحران هرمز بوده است.
وزارت خارجه پاکستان گفت وزیر کشور این کشور برای دیدار و گفتوگو با مقامات ایرانی در تهران حضور دارد و اسلامآباد بر ادامه میانجیگری برای حلوفصل «مسائل حلنشده» پافشاری میکند.
وزیر انرژی آمریکا: خروج نفت از هرمز به ۹ میلیون بشکه رسید
کریس رایت میگوید تنها در روز یکشنبه بیش از ۲۰ میلیون بشکه نفت از منطقه خارج شد؛ رقمی بالاتر از میانگین پیش از جنگ؛ کل جریان منطقهای اکنون ۱۵ میلیون بشکه در روز است
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، اعلام کرد نفت خروجی از تنگه هرمز اکنون تقریباً به ۹ میلیون بشکه در روز رسیده است. او گفت با احتساب ۵ تا ۷ میلیون بشکه نفتی که از طریق خطوط لوله و تأسیسات صادراتی منطقه خارج میشود، کل جریان نفت منطقه در حال حاضر حدود ۱۵ میلیون بشکه در روز است.
به گفته رایت، تنها در روز یکشنبه بیش از ۲۰ میلیون بشکه نفت از منطقه خارج شده که «بالاتر از میانگین پیش از درگیری» بوده است. این دادهها نشان میدهد با وجود محاصره، حملات دریایی و بسته بودن هرمز، جریان نفت منطقه همچنان در سطح بالا ادامه دارد.
الشرق الاوسط، پاکستان: آمریکا و ایران به «نوعی توافق» نزدیک شدهاند
قطر: مذاکرات مدیریت هرمز در مرحله پیشرفته است؛ تهران میگوید بازگشایی تنگه مشروط به پذیرش شروط ایران است؛ حملات تازه دریایی نگرانیها را افزایش داد. همزمان دو کشتی در دریای عمان و بابالمندب هدف قرار گرفتند
الشرق الاوسط گزارش داد پاکستان اعلام کرده ایالات متحده و ایران به «نوعی توافق» نزدیک شدهاند و قطر نیز گفته مذاکرات جداگانه ایران و عمان درباره مدیریت تنگه هرمز در مرحله پیشرفته قرار دارد؛ با وجود اینکه حملات تازه به کشتیرانی در دریای عمان و دریای سرخ گزارش شده است.
خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، گفت «سیگنالهای دو سه روز گذشته» نشان میدهد دو طرف به سمت ترتیبات صلح حرکت میکنند. در تهران، عراقچی با وزیر کشور پاکستان دیدار کرده است.
شروط رژیم ایران برای بازگشایی هرمز
ایران اعلام کرده به پیمان نهایی با عمان برای تعیین مسیرهای جدید نزدیک شده، اما تأکید کرده بازگشایی تنگه تنها زمانی انجام میشود که آمریکا شروط ایران را بپذیرد؛ شروطی که با تفاهمنامه ژوئن همخوانی دارد:
-
پرداخت غرامت،
-
لغو تحریمها،
-
پایان تهدیدات نظامی. عراقچی گفت پیامها از طریق واسطهها تبادل میشود و مذاکرات مستقیم وجود ندارد.
موضع ترامپ: درخواست غرامت از رژیم ایران
ترامپ در کاخ سفید گفت آمریکا خواهان دریافت غرامت ۵۰ ساله از تهران است و این مطالبات تازه، دو طرف را دوباره به بنبست کشانده است. او گفت: «اگر خسارتی باید پرداخت شود، ایران باید آن را پرداخت کند.»
حملات تازه دریایی
با وجود نشانههای محدود پیشرفت دیپلماتیک، دو حمله جدید گزارش شد:
-
بابالمندب: وزارت حملونقل یمن گفت چهار خدمه در حمله احتمالی حوثیها به کشتی باری کوچک تیهامه کشته شدند؛ در صورت تأیید، نخستین تلفات حملات حوثیها به کشتیرانی از آغاز جنگ ایران است.
-
دریای عمان: یک کشتی کانتینربر در حمله احتمالی آمریکا هدف قرار گرفت؛ والاستریت ژورنال نوشت بالگرد آمریکایی پس از نادیده گرفتن هشدارهای محاصره دریایی، کشتی را هدف قرار داده است.
ساندی گاردین: حمله موشکی به کمپ مخالفان کرد ایرانی در اربیل؛ منابع امنیتی رژیم ایران را مقصر میدانند
حمله بدون تلفات بود؛ منابع امنیتی عراق میگویند تهران پیشتر نیز گروههای مخالف کرد را هدف قرار داده است
ساندی گاردین گزارش داد یک حمله موشکی به کمپ مخالفان کرد ایرانی در شمالشرق اربیل اصابت کرده و منابع امنیتی عراق، رژیم ایران را مسئول این حمله دانستهاند. به گفته این منابع، هیچ تلفاتی گزارش نشده و ارزیابی خسارات در حال انجام است.
این حمله در بحبوحه تشدید تنشهای منطقهای میان ایران، آمریکا و اسرائیل رخ داده و نگرانیها درباره گسترش درگیری را افزایش داده است. ایران پیشتر نیز گروههای مخالف کرد مستقر در اقلیم کردستان را به «تهدید امنیت ملی» متهم کرده و حملات فرامرزی انجام داده بود.
منطقه کردستان طی سالهای اخیر بارها هدف حملات ایران و ترکیه قرار گرفته و اربیل نیز در جریان تنشهای گستردهتر منطقهای آسیب دیده است. مقامات امنیتی عراق و کردستان در حال بررسی نوع و تعداد موشکهای شلیکشده هستند.
حملات متقابل آمریکا و حوثیها؛ تهران: هرمز بسته میماند مگر آمریکا شرایط ایران را بپذیرد
سنتکام سه کشتی را از کار انداخت؛ حوثیها کشتی سعودی را زدند؛ قیمت نفت جهش کرد؛ رضایی میگوید واشنگتن باید جنگ را پایان دهد و داراییهای ایران را آزاد کند
نوبه ای رویترز از اخبار جنگ، مذاکره و تحولات منطقه
کره شمالی موشک بالستیک شلیک کرد
ارتش کره جنوبی اعلام کرد کره شمالی یک موشک بالستیک شلیک کرده است؛ تنشهای شرق آسیا همزمان با بحران هرمز افزایش یافته.
حملات جداگانه آمریکا و حوثیها به کشتیها
رویترز گزارش داد آمریکا و حوثیهای یمن از دو حمله جداگانه دریایی خبر دادند؛ چشمانداز پایان جنگ ایران «کمرنگ» شده و تهران میگوید هرمز بسته میماند مگر اینکه واشنگتن شرایط ایران را بپذیرد. قیمت نفت بالا رفت: برنت ۸۸.۹۱ دلار، نفت آمریکا ۸۳.۲۰ دلار. حوثیها اعلام کردند یک کشتی سعودی حامل تجهیزات نظامی را در بابالمندب هدف قرار دادهاند.
سنتکام: سه کشتی متخلف از کار افتادند، دو کشتی توقیف شد
ارتش آمریکا گفت یک بالگرد MH-60 دو موشک هلفایر به موتورخانه کشتی ولا نوا شلیک کرده و سکان آن را از کار انداخته است. سنتکام اعلام کرد تاکنون ۵۵ کشتی را هدایت کرده، ۳ کشتی را از کار انداخته و ۲ کشتی را توقیف کرده است.
طالبان ۲.۴ میلیون دختر را از آموزش متوسطه محروم کردهاند
یونسکو اعلام کرد از زمان بازگشت طالبان، ۲.۴ میلیون دختر افغان از تحصیل متوسطه محروم شدهاند؛ همزمان برخی کشورها روابط خود را با طالبان گسترش میدهند.
آزادی یک آمریکایی از زندان روسیه بدون مبادله
ترامپ گفت روسیه پس از گفتوگوی او با پوتین با آزادی رابرت گیلمن موافقت کرده و «هیچ مبادلهای صورت نگرفته است».
رضایی: هرمز بسته میماند مگر آمریکا شرایط ایران را بپذیرد
محسن رضایی گفت آمریکا باید جنگ را پایان دهد و داراییهای مسدودشده ایران را آزاد کند؛ سایر شرایط از طریق واسطهها منتقل شده است.
رویترز: لبنان نخستین کشور خاورمیانه شد که مجازات اعدام را لغو کرد
پارلمان لبنان همه احکام اعدام را به حبس ابد تبدیل کرد؛ اتحادیه اروپا و عفو بینالملل این اقدام را «پیروزی حقوق بشری» خواندند
رویترز گزارش داد پارلمان لبنان با تصویب قانونی تازه، مجازات اعدام را لغو و تمامی احکام موجود را به حبس ابد تبدیل کرده است؛ اقدامی که لبنان را به نخستین کشور خاورمیانه تبدیل میکند که رسماً به اعدام پایان میدهد. لبنان از سال ۲۰۰۴ اجرای اعدام را متوقف کرده بود، اما دهها نفر همچنان در صف اعدام قرار داشتند.
اتحادیه اروپا این تصمیم را «الگویی قدرتمند برای منطقه» توصیف کرد. هبه مورایف، مدیر منطقهای عفو بینالملل، گفت این اقدام «پیروزی مهم حقوق بشری» است و توقف دو دههای اعدامها را به «حمایت قانونی پایدار از حق حیات» تبدیل میکند.
پارلمان لبنان همچنین در حال بررسی قانون عفو عمومی برای کاهش تراکم جمعیت زندانهاست.
رویترز: ترامپ میگوید تهدیدات متعدد باعث تغییر پرواز در ترکیه شد؛ «به ایران اعتماد نمیکنم، کنترل کامل هرمز با ماست»
رئیسجمهور آمریکا میگوید هواپیمای او در معرض خطر بیشتری بوده و سرویس مخفی دستور جابهجایی داده؛ ایران را «غیرقابل اعتماد» خواند و گفت «ایران دیگر قلدر منطقه نیست»
رویترز گزارش داد دونالد ترامپ درباره جابهجایی غیرمنتظرهاش در فرودگاه ترکیه گفت این تصمیم «کاملاً مربوط به سرویس مخفی» بوده و او «طبق دستور ارتش و سرویس مخفی» عمل کرده است. ترامپ گفت در آن منطقه تهدیداتی دریافت شده بود و افزود:
«من تهدیدات زیادی دریافت میکنم… هر رئیسجمهور تأثیرگذاری تهدید میشود.»
او توضیح داد هواپیمای ریاستجمهوری در معرض خطر بیشتری بوده و احتمال هدف قرار گرفتن آن «بیشتر» بوده است. ترامپ گفت از این شرایط «غافلگیر نشده» و افزود:
«من از هیچ چیز نگران نیستم؛ کاری که درست است را انجام میدهم.»
موضع درباره رژیم ایران
ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره اعتماد به ایران گفت:
«من آخرین کسی هستم که به ایران اعتماد کنم. آنها همیشه به من دروغ گفتهاند.» او تأکید کرد: «ما کنترل کامل تنگه هرمز را در اختیار داریم؛ ایران هیچ کنترلی ندارد. ایران دیگر قلدر خاورمیانه نیست.»
