فرهنگنامه آزادی؛ یحیی دولت‌آبادی و لویی آراگون

یحیی دولت‌آبادی از رهبران مشروطه، نویسنده و فعال حزبی ضد استبداد.

حاج میرزا یحیی دولت‌آبادی از رجال برجسته، مصلحان اجتماعی، اعضای انجمن‌های ملی و مبارزان مشروطه‌خواه بود. او از پایه‌گذاران معارف جدید و از چهره‌های حزبی بود که نقش مهمی در سازمان‌دهی نیروهای پیشرو علیه دیکتاتوری قاجار داشت و به دلیل مواضع صریح و آزادی‌خواهانه‌اش بارها مغضوب مستبدان قرار گرفت.

از آثار باقی‌مانده از او کتاب چهار جلدی «حیات یحیی» است که جلد دوم آن هم‌زمان با اوج‌گیری خیزش مردم در انقلاب مشروطه بود.

از نوشته‌های اوست:

عشق و آزادی یگانه گنج که در روزگار می‌جستم

برای عشق، چه حاجت فتد سپارم جان

ولی نثار کنم عشق را بر آزادی.

لویی آراگون، شاعر سرشناس مقاومت فرانسه علیه فاشیسم

لویی آراگون، رمان‌نویس، شاعر و روزنامه‌نگار مبارز فرانسوی بود. او همراه با پل الوار از ارکان ادبی نهضت مقاومت فرانسه علیه اشغالگران فاشیست و حکومت دست‌نشانده وقت به شمار می‌رفت. آراگون با مبارزات مخفیانه و سرودن اشعار حماسی و افشاگرانه، نقش مهمی در آگاهی‌بخشی و سازمان‌دهی روحیه مقاومت در برابر دیکتاتوری ایفا کرد و تا پایان عمر بر آرمان‌های آزادی‌خواهانه و افشای جنایات دیکتاتورها استوار ماند.

در مورد مبارزان راه آزادی از او نقل شده است:

آن کس که زیر بار زور می‌رود، پیش از آن که کشته شود، مرده است. اما آن کس که در راه آزادی می‌جنگد، تا ابد زنده است.