بحران هرمز و باب‌المندب وارد مرحله تازه شد؛ حملات دریایی، فشار بر نفت و تحرکات دیپلماتیک هم‌زمان ادامه دارد

رئیس‌جمهور آمریکا در یک نشست خبری در کاخ‌سفید بار دیگر مدعی شد که رژیم ایران به سلاح هسته‌یی دست نخواهد یافت و گفت جنگ کنونی «به‌زودی» پایان خواهد یافت.

در جریان یک نشست خبری در کاخ‌سفید در ۱۸سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۷ شهریور ۱۴۰۵)، ترامپ با اشاره به جنگ با رژیم ایران گفت که آمریکا در این جنگ «با قاطعیت و به‌آسانی» در حال پیروزی است.

ترامپ مدعی شد یکی از دست‌آوردهای اصلی این جنگ جلوگیری از دستیابی رژیم ایران به سلاح هسته‌یی بوده است. او گفت: «ایران سلاح هسته‌یی نخواهد داشت» و افزود که این جنگ به‌زودی پایان خواهد یافت و با پایان آن قیمت سوخت نیز کاهش پیدا خواهد کرد.

رئیس‌جمهور آمریکا هم‌چنین گفت پیش از آغاز عملیات نظامی، به نیروهای خود اعلام کرده بوده که باید علیه رژیم ایران اقدام کنند، زیرا به‌گفته او تهران در آستانه دستیابی به سلاح هسته‌یی قرار داشت. ترامپ بار دیگر ادعا کرد که حملات بمب‌افکنهای آمریکایی مانع تحقق این هدف شده است.

در بخش دیگری از این نشست، ترامپ در پاسخ به پرسش‌هایی درباره رسانه‌ها، از عملکرد برخی رسانه‌های آمریکایی انتقاد کرد و مدعی شد پوشش رسانه‌یی منصفانه‌ای دریافت نمی‌کند.

اظهارات ترامپ در حالی مطرح می‌شود که مقام‌های آمریکایی طی روزهای اخیر از احتمال نزدیک شدن به پایان جنگ سخن گفته‌اند، اما همزمان گزارشهایی از ادامه رایزنیهای واشنگتن با متحدان منطقه‌یی درباره سناریوهای «پس از جنگ» منتشر شده است.

وزارت خزانه‌داری آمریکا بانک وی‌تی‌بیِ روسیه را به‌خاطر دور زدن تحریم‌ها برای رژیم ایران تحریم کرد. وی تی بی‌ دومین بانک بزرگ روسیه است.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا در بیانیه‌یی گفت: در چارچوب "عملیات طرد اقتصادی" وزارت خزانه‌داری به هدف قرار دادن و مختل کردنٍ فعالیت کسانی ادامه می‌دهد که با حمایت‌های مادی، فن‌آوری یا مالی به رژیم ایران کمک می‌کنند تا فعالیت‌های تروریستی‌اش را ادامه بدهد.

اسکات بسنت افزود: وزارت خزانه‌داری هیچ‌گونه حمایتی از این رژیم را برنمی‌تابد و هم‌چنان به شناسایی، افشا و منزوی کردنٍ عوامل تسهیل‌کنندهٍ فعالیت‌های ایران ادامه خواهد داد.

خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد هم‌زمان با گسترش درگیریها در ساحل غربی یمن، نیروهای دولتی حملات تازه‌یی را علیه مواضع حوثی‌ها آغاز کرده‌اند و حوثی‌ها نیز از حملات موشکی و پهپادی جدید به اهدافی در عربستان سعودی خبر داده‌اند.

خبرگزاری آسوشیتدپرس روز ۱۴سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۳ شهریور ۱۴۰۵) گزارش داد درگیریها در یمن وارد مرحله جدیدی شده و هم‌زمان با عملیات نظامی دولت یمن در جبهه‌های ساحل دریای سرخ، حملات حوثی‌ها علیه عربستان سعودی نیز ادامه یافته است.

بر اساس این گزارش، دولت یمن اعلام کرده نیروهای بیشتری را به جبهه‌های ساحل غربی اعزام خواهد کرد. این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که حوثی‌ها طی هفته گذشته شهر بندری مخا و جزیره پریم در تنگه باب‌المندب را تصرف کردند. مقام‌های دولت یمن این عقب‌نشینی را «دردناک» توصیف کرده‌اند اما تأکید دارند عملیات بازآرایی نیروها در جریان است.

سلطان العراده، عضو شورای رهبری ریاست‌جمهوری یمن، در اظهاراتی که رسانه‌های دولتی یمن منتشر کرده‌اند، گفت نیروهای دولتی در حال تجدید سازمان هستند و بار دیگر به میدان نبرد بازخواهند گشت. هم‌چنین رشاد العلیمی، رئیس شورای رهبری ریاست‌جمهوری، تأکید کرد دولت یمن هم‌چنان هدف بازپس‌گیری مناطق تحت کنترل حوثی‌ها را دنبال می‌کند.

به گزارش آسوشیتدپرس، ارتش یمن روز یکشنبه اعلام کرد حملات هوایی علیه مواضع حوثی‌ها در مخا، ذوباب و مناطق دیگری از استان تعز انجام شده است. هم‌زمان منابع وابسته به حوثی‌ها از حملات نیروهای دولتی و گلوله‌باران مناطقی در استان صعده خبر داده‌اند.

در سوی مقابل، حوثی‌ها اعلام کردند با استفاده از موشک و پهپاد اهدافی را در خاک عربستان سعودی هدف قرار داده‌اند. یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثی‌ها، مدعی شد که حملات علیه پایگاههای نظامی عربستان انجام شده است، هر چند شواهد مستقلی درباره میزان خسارت یا نتایج این حملات منتشر نشده است.

مقام‌های سعودی نیز اعلام کردند یک پرتابه در منطقه‌یی نزدیک مرز یمن فرود آمده که دو زخمی بر جای گذاشته و به یک مسجد و چند ساختمان آسیب رسانده است. عربستان این حادثه را به حوثی‌ها نسبت داده است.

آسوشیتدپرس می‌نویسد تشدید نبردها بار دیگر نگرانی‌ها درباره فروپاشی آتش‌بس نسبی برقرار شده از سال ۲۰۲۲ را افزایش داده است. بر اساس آمار سازمان بین‌المللی مهاجرت، از ابتدای سپتامبر تاکنون بیش از ۸۲ هزار نفر در یمن آواره شده‌اند.

این گزارش هم‌چنین به وضعیت انسانی در مناطق درگیر پرداخته و از افزایش شمار خانواده‌هایی خبر داده است که از استانهای الحدیده و تعز به مناطق امن‌تر گریخته‌اند. مقام‌های محلی و سازمانهای امدادی هشدار داده‌اند که امکانات موجود برای اسکان آوارگان محدود است.

آسوشیتدپرس یادآوری می‌کند که پیشروی حوثی‌ها در سواحل غربی یمن، آنها را به فاصله‌یی نزدیک از مسیرهای دریایی راهبردی باب‌المندب رسانده است؛ گذرگاهی که یکی از مهم‌ترین مسیرهای تجارت جهانی و انتقال انرژی محسوب می‌شود.

فرماندهی مرکزی ایالات متحده اعلام کرد ناوشکن موشک‌انداز «یو‌اس‌اس جان پل جونز» به مأموریت‌های مرتبط با محاصره دریایی رژیم ایران ادامه می‌دهد و نیروهای آمریکایی تاکنون مسیر بیش از ۱۰۰ کشتی تجاری را برای اجرای مقررات تعیین‌شده هدایت کرده‌اند.

فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) شامگاه ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۲ شهریور ۱۴۰۵) با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که ناوشکن موشک‌انداز USS John Paul Jones (DDG-۵۳) هم‌چنان در عملیات مرتبط با اجرای محاصره اعمال‌شده از سوی آمریکا علیه رژیم ایران مشارکت دارد.

در تصویری که سنتکام منتشر کرد، یک ملوان آمریکایی بر روی عرشه پرواز این ناوشکن در حال هدایت و علامت‌دهی به یک بالگرد MH-۶۰R Seahawk دیده می‌شود.

سنتکام در توضیح این تصویر اعلام کرد که نیروهای آمریکایی تا تاریخ ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۲ شهریور ۱۴۰۵) مسیر ۱۰۱ کشتی تجاری را تغییر داده یا هدایت کرده‌اند تا از رعایت مقررات و الزامات تعیین‌شده در منطقه اطمینان حاصل شود.

رسانه آمریکایی «هیل» گزارش داد ترامپ در جریان سفر خود به ایرلند گفته است آمریکا ممکن است پس از پایان جنگ از ایران خارج شود، مگر آن که تصمیم بگیرد «باقی بماند و نفت را نگه دارد». این اظهارات در حالی مطرح شده که ترامپ بار دیگر از احتمال پایان جنگ پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا سخن گفته است.

روزنامه the Hill روز ۱۴سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۳ شهریور ۱۴۰۵) گزارش داد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در اظهاراتی تازه احتمال تداوم حضور آمریکا در ایران پس از پایان جنگ را با موضوع نفت مرتبط کرده است.

ترامپ در گفتگو با خبرنگاران در دونبگ ایرلند گفت که انتظار دارد جنگ با رژیم ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا پایان یابد و مدعی شد که تهران «به‌طور مداوم» برای مذاکره تماس می‌گیرد.

به‌نوشته هیل، ترامپ سپس اضافه کرد: «ما در نهایت خارج خواهیم شد؛ مگر این‌که تصمیم بگیریم بمانیم و نفت را نگهداریم، همان‌طور که در ونزوئلا انجام دادیم».

این اظهارات در شرایطی مطرح شده که ترامپ طی روزهای اخیر چندین بار گفته است انتظار دارد جنگ پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ماه نوامبر پایان یابد و با پایان جنگ، قیمت نفت و بنزین کاهش پیدا کند.

هیل یادآوری می‌کند که دولت ترامپ در ماه‌های گذشته توافقی با شرکت خصوصی North American Blue Energy Partners در ونزوئلا منعقد کرده است. بر اساس این توافق، آمریکا بخشی از نفت تولیدی این شرکت را خریداری می‌کند و این نفت می‌تواند برای تقویت ذخایر راهبردی نفت آمریکا مورد استفاده قرار گیرد.

این گزارش هم‌چنین به اظهارات پیشین ترامپ اشاره می‌کند که در ماه مارس به فایننشال تایمز گفته بود کنترل یا تصاحب نفت ایران از موضوعات مورد علاقه اوست.

به‌نوشته هیل، برخی از چهره‌های نزدیک به جریان محافظه‌کار در آمریکا استدلال کرده‌اند که مدیریت منابع نفتی ایران می‌تواند در آینده به بازسازی صنعت انرژی این کشور و ورود شرکت‌های خارجی کمک کند. با این حال، گزارش هیل هیچ نشانه‌ای از وجود برنامه رسمی دولت آمریکا برای اجرای چنین سناریویی ارائه نمی‌کند.

روزنامه واشنگتن تایمز گزارش داد عباس عراقچی اعلام کرده است که رژیم ایران تا زمانی که آمریکا به تعهدات مورد ادعای تهران در چارچوب تفاهم پیشین میان دو طرف عمل نکند، با بازگشایی تنگه هرمز موافقت نخواهد کرد.

رئیس‌جمهور آمریکا در واکنش به گزارش وال‌استریت ژورنال درباره دسترسی رژیم ایران به تصاویر ماهواره‌یی از منابع چینی پیش از حمله مرگبار ژوئیه به یک پایگاه آمریکایی در اردن، این موضوع را کم‌اهمیت جلوه داد و گفت فعالیت‌های اطلاعاتی میان دو کشور امری متقابل است.

شبکه فاکس نیوز روز ۱۳سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۲ شهریور ۱۴۰۵) گزارش داد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در واکنش به گزارش اخیر وال‌استریت ژورنال درباره احتمال ارائه تصاویر ماهواره‌یی از سوی نهادهای چینی به رژیم ایران، اعلام کرد که چین «اساساً همان کاری را انجام می‌دهد که ما انجام می‌دهیم».

ترامپ در گفتگو با خبرنگاران در هواپیمای ریاست‌جمهوری Air Force One درباره گزارشی مورد پرسش قرار گرفت که مدعی بود رژیم ایران پیش از حمله موشکی ۱۷ژوئیه ۲۰۲۶ (۲۶ تیر ۱۴۰۵) به پایگاه هوایی موفق السلطی در اردن، تصاویر ماهواره‌یی با وضوح بالا را از منابع چینی دریافت کرده بود.

به گزارش وال‌استریت ژورنال، مقام‌های آمریکایی معتقدند میان این تصاویر و حمله‌یی که به کشته شدن سه نظامی آمریکایی منجر شد ارتباط وجود دارد. با این حال، در گزارش مذکور دولت چین به دخالت مستقیم در عملیات متهم نشده بود.

ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره این‌که آیا این موضوع را در دیدار احتمالی خود با شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، مطرح خواهد کرد یا نه، پاسخ مستقیمی نداد و گفت: «آنها اساساً همان کاری را که ما انجام می‌دهیم، می‌کنند».

او هم‌چنین افزود: «می‌دانید چه می‌گویند؟ این‌که چین بر روی ما جاسوسی می‌کند. من می‌گویم درست است، و ما هم بر روی آنها جاسوسی می‌کنیم».

فاکس نیوز گزارش داد ترامپ در ادامه از شی جین‌پینگ به‌عنوان فردی با «رفتار نسبتاً خوب» یاد کرد و گفت روابط دو کشور هم‌چنان اهمیت دارد.

بر اساس گزارشها، قرار است شی جین‌پینگ در ۲۴سپتامبر ۲۰۲۶ (۲ مهر ۱۴۰۵) برای دیدار با ترامپ به آمریکا سفر کند، هر چند مقام‌های چینی تاکنون به‌طور رسمی این دیدار را تأیید نکرده‌اند.

گزارش وال‌استریت ژورنال در روزهای اخیر واکنش‌های گسترده‌یی در واشنگتن برانگیخته و برخی مقام‌های آمریکایی مدعی شده‌اند که دسترسی رژیم ایران به تصاویر ماهواره‌یی پیشرفته می‌تواند در افزایش دقت حملات این کشور علیه اهداف آمریکایی نقش داشته باشد. دولت چین این اتهامات را رد کرده و خواستار ارائه مدارک شده است.

بر اساس گزارشهای منتشر شده از سوی خبرگزاری حکومتی تسنیم به‌نقل از منابع عربی، موج تازه‌یی از حملات موشکی و پهپادی به جنوب عربستان سعودی انجام شده و تأسیسات نفتی وابسته به شرکت آرامکو در منطقه جازان هدف قرار گرفته‌اند.

خبرگزاری تسنیم روز دوشنبه ۱۴سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۳ شهریور ۱۴۰۵) به‌نقل از منابع رسانه‌یی گزارش داد موج جدیدی از موشکها به سمت منطقه جازان در جنوب عربستان سعودی شلیک شده است.

بر اساس این گزارش، برخی از موشکها به‌طور مستقیم به یک تأسیسات نفتی در جازان اصابت کرده‌اند. تسنیم به جزئیات بیشتری درباره حجم خسارات، میزان تولید نفت تحت تأثیر قرار گرفته یا تلفات احتمالی اشاره نکرده است.

در گزارش جداگانه‌ای که این خبرگزاری منتشر کرده، به‌نقل از منابع عربی آمده است که مجموعه‌یی از پهپادها و موشکهای یمنی چند هدف حساس در جنوب عربستان را هدف قرار داده‌اند. بر اساس این روایت، تأسیسات نفتی متعلق به شرکت آرامکو در میان اهداف قرار داشته و از وقوع آتش‌سوزی در برخی از این مراکز خبر داده شده است.

هم‌زمان رسانه‌های سعودی گزارش داده‌اند که آژیرهای هشدار امنیتی بار دیگر در شهرهای ابها و خمیس مشیط فعال شده است. بر پایه این گزارشها، هشدارها برای دومین بار در این دو شهر و به‌طور هم‌زمان در چند شهر جنوبی عربستان به صدا درآمده‌اند.

این گزارشها در شرایطی منتشر می‌شود که طی روزهای گذشته نیز حملات متعددی به مناطق جنوبی عربستان و زیرساخت‌های انرژی این کشور گزارش‌شده بود. پیش‌تر رویترز و آسوشیتدپرس از حملات حوثی‌ها به مناطق جازان، ابها و خمیس مشیط و هم‌چنین توقف خط لوله راهبردی شرق–غرب عربستان پس از حمله پهپادی خبر داده بودند.

تروث سوشال ترامپ ۱۴سپتامبر۲۰۲۶ ساعت ۱۷۳۲-کشور در حال سقوط ایران می‌خواهد به‌سرعت و به‌شدت به توافق برسد. من تعیین خواهم کرد که آیا ایالات متحده آمریکا با مفهومی که ما پذیرای آن هستیم تصمیم به تعامل خواهد گرفت یا خیر. از توجه شما به این موضوع متشکرم!

رئیس‌جمهور دونالد جی. ترامپ

خبرگزاری فرانسه گزارش داد دولت عراق در چارچوب تحقیقات امنیتی مربوط به حمله پهپادی به خط لوله نفتی شرق–غرب عربستان، سه گذرگاه مرزی با رژیم ایران را به‌طور موقت مسدود کرده است.

خبرگزاری فرانسه (AFP) روز ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۱ شهریور ۱۴۰۵) به‌نقل از یک مقام دولتی و یک منبع امنیتی عراق گزارش داد که بغداد سه گذرگاه مرزی با رژیم ایران را به‌طور موقت بسته است. این اقدام پس از حمله پهپادی به خط لوله راهبردی شرق–غرب عربستان سعودی صورت گرفت؛ حمله‌یی که مقام‌های عربستان و عراق اعلام کرده‌اند از خاک عراق انجام شده است.

یک منبع امنیتی عراق به خبرگزاری فرانسه گفت این تصمیم «بخشی از تلاش‌های اطلاعاتی برای شناسایی عاملان حمله، جلوگیری از فرار احتمالی آنها و هم‌چنین ممانعت از انتقال و قاچاق پهپاد از طریق این گذرگاهها» است.

بر اساس این گزارش، گذرگاههای شلمچه در استان بصره، الشیب در استان میسان و مندلی در استان دیالی به‌طور موقت بسته شده‌اند. مقام‌های عراقی تأکید کرده‌اند که سایر گذرگاههای مرزی با رژیم ایران هم‌چنان فعال هستند.

مرکز اطلاع‌رسانی امنیتی عراق در بیانیه‌یی اعلام کرد که عملیات باز بینی و سازماندهی مجدد اداری و امنیتی در برخی گذرگاههای مرزی آغاز شده و فعالیت‌های اطلاعاتی برای شناسایی «رخنه‌ها و تخلفات امنیتی» افزایش یافته است. این نهاد جزئیات بیشتری درباره ماهیت این تخلفات ارائه نکرد.

خبرگزاری فرانسه هم‌چنین گزارش داد که پس از ساعتها انتظار مسافران در مناطق مرزی، مقام‌های عراقی در مقاطعی اجازه عبور برخی مسافران را صادر کرده‌اند.

این تحولات در حالی رخ داده که علی فالح الزیدی، نخست‌وزیر عراق، پس از حمله به خط لوله نفتی عربستان، فرمانده عملیات استان میسان را برکنار کرد. بغداد اعلام کرده است بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد پهپادهای مهاجم از منطقه‌یی در این استان، که با رژیم ایران هم‌مرز است، به پرواز درآمده‌اند.

تا زمان انتشار این گزارش، هیچ گروهی مسئولیت حمله به خط لوله شرق–غرب عربستان را برعهده نگرفته است. با این حال، ائتلافی از گروه‌های مسلح عراقی نزدیک به تهران در بیانیه‌یی هر گونه نقش در این حمله را رد کرد.

در بیانیه منتشر شده از سوی گروه‌های موسوم به «مقاومت اسلامی در عراق» آمده است: «اتهامات مربوط به هدف قرار دادن تأسیسات حیاتی عربستان افتخاری نیست که ما مدعی آن باشیم».

این حمله موجب شد عربستان سعودی فعالیت خط لوله شرق–غرب را متوقف کند. این خط لوله در ماه‌های اخیر یکی از مهم‌ترین مسیرهای صادرات نفت عربستان و جایگزینی برای مسیرهای تحت تأثیر بحران هرمز محسوب می‌شد.

بر اساس گزارشی که وال‌استریت ژورنال در ۱۱سپتامبر (۲۰ شهریور ۱۴۰۵) منتشر کرده و هم‌چنین بررسی‌های یورونیوز، ارزش ریال ایران در پی تداوم جنگ و محدودیت‌های اعمال‌شده بر صادرات و واردات، به حدود ۲.۳ میلیون ریال در برابر هر دلار آمریکا سقوط کرده است.

این گزارشها می‌گویند همزمان با افزایش فشارهای اقتصادی، بسیاری از شهروندان ایرانی با رشد هزینه‌های سوخت، حمل ونقل و کالاهای اساسی روبه‌رو شده‌اند. به‌نوشته وال‌استریت ژورنال، بخش قابل توجهی از خانوارهای ایرانی با درآمدهای ماهانه محدود، تحت تأثیر افزایش قیمتها قرار گرفته‌اند.

در همین حال، رژیم ایران از ابتدای هفته قیمت بنزین برای مصرف‌کنندگان پرمصرف را افزایش داد. بر اساس این تصمیم، مصرف بیش از ۱۱۰ لیتر در ماه با نرخ بالاتری محاسبه می‌شود. گزارشها هم‌چنین از کاهش دسترسی به سوخت در برخی مناطق و تشکیل صف در جایگاههای سوخت خبر داده‌اند.

وال‌استریت ژورنال گزارش داده است که برخی رانندگان تاکسی، کامیون و فعالان حمل ونقل جاده‌یی نسبت به کاهش سهمیه سوخت و افزایش هزینه‌های فعالیت خود اعتراض کرده‌اند. به‌نوشته این روزنامه، گروهی از رانندگان تاکسی در استان کرمان اعلام کرده‌اند محدودیت‌های سوخت باعث شده بخشی از روزهای کاری خود را از دست بدهند.

در نمونه‌یی که در گزارش منعکس شده، یک راننده گفته است که به همراه خانواده خود برای تهیه سوخت با مشکلاتی مواجه شده و در برخی جایگاهها با کمبود بنزین روبه‌رو شده است. هم‌چنین شماری از رانندگان عنوان کرده‌اند که افزایش هزینه سوخت و کاهش سهمیه‌ها بر درآمد روزانه آنان تأثیر مستقیم گذاشته است.

به گزارش وال‌استریت ژورنال، اعتراض‌هایی نیز در میان رانندگان فعال در پلتفرم‌های حمل ونقل اینترنتی شکل گرفته است. این گزارش می‌گوید برخی رانندگان معتقدند افزایش هزینه‌های جاری و محدودیت‌های سوخت باعث شده ادامه فعالیت اقتصادی برای آنها دشوارتر شود.

در بخش دیگری از گزارش آمده است که شماری از رانندگان کامیون در مناطق مرزی و هم‌چنین در بندرعباس نسبت به شرایط جدید ابراز نارضایتی کرده‌اند. برخی تشکل‌های صنفی فعال در حوزه حمل ونقل نیز خواستار رسیدگی به مشکلات مرتبط با تأمین سوخت و هزینه‌های فعالیت شده‌اند.

همزمان، گزارشها حاکی است که رژیم ایران در حال تلاش برای بازسازی بخشی از ظرفیت پالایشگاهی و تأمین نیازهای سوختی کشور است. رسانه‌های بین‌المللی هم‌چنین به دشواریهای موجود در واردات برخی کالاها و فرآورده‌های انرژی در شرایط کنونی اشاره کرده‌اند.

داده‌های تازه کشتیرانی نشان می‌دهد عبور شناورها از تنگه هرمز در آخر هفته هم‌چنان پایین‌تر از میانگین معمول بوده است. هم‌زمان عمان از تعویق نشست منطقه‌یی درباره تنگه هرمز خبر داده و نگرانی‌ها درباره امنیت انرژی و صادرات نفت ادامه دارد.

خبرگزاری رویترز بامداد ۱۴سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۳شهریور ۱۴۰۵) گزارش داد داده‌های اولیه رهگیری کشتی‌ها نشان می‌دهد ترافیک دریایی در تنگه هرمز طی آخر هفته هم‌چنان پایین‌تر از میانگین روزهای گذشته باقی مانده است.

بر اساس این داده‌ها، در طول دو روز پایانی هفته تنها چهار شناور از خلیج‌فارس خارج شده و ۱۰کشتی وارد این آبراه شده‌اند. این آمار به‌طور قابل توجهی کمتر از میانگین ۱۰روزه حدود ۱۴کشتی در روز عنوان شده است. منابع کشتیرانی یادآور شده‌اند که این آمار شامل شناورهایی که احتمالاً سامانه‌های شناسایی خودکار خود را خاموش کرده‌اند، نمی‌شود.

هم‌زمان رویترز گزارش داد نشست برنامه‌ریزی شده میان رژیم ایران، عمان و کشورهای عربی حوزه خلیج‌فارس درباره ترتیبات پیشنهادی تنگه هرمز به تعویق افتاده است. سید بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، اعلام کرد این تصمیم با هدف «ایجاد اجماع بیشتر» اتخاذ شده است.

این تعویق در شرایطی رخ داده که منابع ایرانی طی روزهای گذشته تأکید کرده بودند هر گونه تفاهم احتمالی میان رژیم ایران و عمان به‌معنای بازگشایی فوری تنگه هرمز نیست و بازگشایی این آبراه به تحقق شروط تهران برای آمریکا وابسته خواهد بود.

رویترز هم‌چنین نوشت تعطیلی خط لوله راهبردی شرق–غرب عربستان سعودی پس از حمله پهپادی اخیر هم‌چنان ادامه دارد. منابع صنعت نفت به این خبرگزاری گفته‌اند در صورت ادامه توقف این خط لوله، ذخایر صادراتی عربستان ممکن است تنها برای پنج تا هفت روز پاسخگوی سطح فعلی صادرات باشد.

در بخش دیگری از تحولات، ترامپ گزارشهای منتشر شده درباره دریافت تصاویر ماهواره‌یی از منابع چینی توسط رژیم ایران پیش از حمله مرگبار ژوئیه به پایگاه موفق السلطی در اردن را کم‌اهمیت دانست. وی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال طرح این موضوع در دیدار آینده با شی جین‌پینگ، مستقیماً به اصل ماجرا نپرداخت و گفت فعالیت‌های اطلاعاتی و جاسوسی میان قدرتهای بزرگ موضوعی متقابل است.

رویترز هم‌چنین به تحلیل منتشر شده در the Conversation اشاره می‌کند که بر اساس آن، ادامه جنگ و افزایش قیمت سوخت می‌تواند بر انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ماه نوامبر اثرگذار باشد. این تحلیل با استناد به مدل‌های انتخاباتی و نظرسنجی‌ها می‌گوید تداوم اختلال در بازار انرژی، ممکن است به زیان جمهوری‌خواهان در رقابت برای حفظ کنترل کنگره تمام شود.

در همین حال، گزارش دیگری از رویترز حاکی است که پیشروی‌های اخیر حوثی‌های مورد حمایت رژیم ایران در سواحل غربی یمن و مناطق مشرف به باب‌المندب، نگرانی کشورهای عربی خلیج‌فارس را افزایش داده و برخی دولتهای منطقه را به سمت راه‌حل‌های دیپلماتیک و گفتگو با تهران سوق داده است.

نقش کارشناسان سپاه و حزب‌الله در عملیات اخیر

شبکه اسکای‌نیوز عربی به نقل از منابع یمنی گزارش داد نیروهای حوثی پس از پیشروی‌های اخیر در ساحل غربی یمن، در حال تثبیت مواضع نظامی خود در ارتفاعات مشرف به تنگه باب‌المندب و بندر مخا هستند. این منابع همچنین از مشارکت کارشناسان سپاه پاسداران و حزب‌الله لبنان در عملیات اخیر حوثی‌ها خبر داده‌اند.

شبکه اسکای‌نیوز عربی به نقل از منابع یمنی گزارش داد که نیروهای حوثی پس از تصرف مناطق راهبردی در ساحل غربی یمن، اقدامات گسترده‌ای را برای استحکام‌بخشی مواضع خود در ارتفاعات مشرف به تنگه باب‌المندب و بندر مخا آغاز کرده‌اند.

به گفته این منابع، حوثی‌ها در حال ایجاد و توسعه مسیرهای دسترسی به مناطق کوهستانی هستند تا امکان انتقال تسلیحات، تجهیزات و ذخیره‌سازی مهمات در مواضع تازه تصرف‌شده را فراهم کنند. منابع مذکور می‌گویند این اقدامات با هدف آماده‌سازی برای عملیات‌های احتمالی آینده انجام می‌شود.

منابع اطلاعاتی یمنی همچنین به اسکای‌نیوز عربی گفته‌اند که کارشناسان وابسته به سپاه پاسداران و اعضایی از حزب‌الله لبنان در طراحی و اجرای عملیات اخیر حوثی‌ها نقش داشته‌اند. بر اساس این ادعا، این افراد در بهره‌برداری از سامانه‌های موشکی و پهپادی و هدایت برخی حملات علیه مواضع نیروهای دولتی یمن مشارکت داشته‌اند.

این منابع مدعی شده‌اند که کارشناسان سپاه بر بخش‌هایی از برنامه موشکی حوثی‌ها، از مرحله تولید و مونتاژ تا عملیات پرتاب، نظارت دارند. تاکنون مقام‌های رژیم ایران و حزب‌الله لبنان به این ادعاها واکنش رسمی نشان نداده‌اند.

بر اساس این گزارش، درگیری‌های روزهای اخیر در جنوب غربی یمن به کشته شدن صدها نفر و آوارگی شمار زیادی از خانواده‌ها منجر شده است. هم‌زمان، حوثی‌ها از پیشروی در ساحل غربی و تسلط بر مناطقی از جمله بندر مخا، باب‌المندب و برخی جزایر دریای سرخ خبر داده‌اند.

گزارش‌های منتشرشده طی روزهای گذشته نیز حاکی از درگیری‌های سنگین میان نیروهای دولتی یمن و حوثی‌ها برای کنترل مناطق راهبردی مشرف به تنگه باب‌المندب بوده است؛ گذرگاهی که یکی از مسیرهای مهم تجارت و انتقال انرژی در جهان به شمار می‌رود.

رویترز به‌نقل از منابع صنعت نفت گزارش داد اگر عربستان سعودی نتواند ظرف چند روز خط لوله شرق–غرب را دوباره وارد مدار کند، ذخایر نفتی اختصاص‌یافته به صادرات این کشور کاهش خواهد یافت و بازار جهانی نفت با فشار بیشتری روبه‌رو می‌شود.

خبرگزاری رویترز گزارش داد تعطیلی خط لوله راهبردی شرق–غرب عربستان سعودی پس از حمله پهپادی اخیر، نگرانی‌ها درباره امنیت عرضه جهانی نفت را افزایش داده است.

به گفته خریداران و معامله‌گران نفت عربستان که با رویترز گفتگو کرده‌اند، اگر این خط لوله طی روزهای آینده دوباره راه‌اندازی نشود، ذخایر نفتی موجود در پایانه‌های صادراتی عربستان به تدریج کاهش خواهد یافت و ممکن است بخشی از عرضه جهانی نفت از بازار حذف شود.

بر اساس این گزارش، خط لوله شرق–غرب طی شش ماه گذشته مهم‌ترین مسیر صادرات نفت عربستان بوده است؛ زیرا محدودیت‌های ایجاد شده در تنگه هرمز، صادرات نفت بسیاری از کشورهای حوزه خلیج‌فارس را با اختلال مواجه کرده است.

رویترز می‌نویسد این خط لوله که از شرق عربستان تا بندر ینبع در ساحل دریای سرخ امتداد دارد، روزانه حدود چهار میلیون بشکه نفت را جابه‌جا می‌کرد؛ رقمی که معادل نزدیک به چهار درصد عرضه جهانی نفت است.

منابع مورد استناد رویترز برآوردهای متفاوتی درباره زمان بازگشت این خط به مدار ارائه کرده‌اند. یک منبع صنعتی گفته است تعمیر کامل خسارتها ممکن است پنج تا شش هفته زمان ببرد، در حالی که منبع دیگری احتمال داده بخشی از ظرفیت خط لوله پیش از پایان کامل عملیات تعمیراتی دوباره فعال شود.

عربستان سعودی تاکنون جزئیات رسمی درباره میزان خسارت وارد شده یا زمان احتمالی ازسرگیری فعالیت خط لوله منتشر نکرده است و مقام‌های وزارت انرژی این کشور نیز به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ نداده‌اند.

به گفته چهار منبع صنعتی، ذخایر نفت موجود در بندر ینبع تنها برای پنج تا هفت روز صادرات در سطح فعلی کفایت می‌کند. این منابع افزوده‌اند که عربستان علاوه بر ینبع، در پایانه‌های عین‌السخنه در دریای سرخ و سیدی کریر در دریای مدیترانه نیز ذخایری در اختیار دارد، اما این ذخایر در صورت ادامه توقف خط لوله در نهایت به پایان خواهند رسید.

رویترز هم‌چنین به گزارش اخیر آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) اشاره می‌کند که بر اساس آن تولید و عرضه نفت عربستان در ماه اوت به پایین‌ترین سطح خود در بیش از سه دهه گذشته رسیده است. این آژانس پیش‌بینی کرده عرضه جهانی نفت در سال جاری حدود ۵.۷ میلیون بشکه در روز کاهش یابد.

این تحولات هم‌زمان با افزایش تنشها در دریای سرخ نیز رخ داده است. رویترز گزارش داده که نیروهای حوثی مورد حمایت رژیم ایران در روزهای اخیر کنترل برخی مناطق راهبردی در ورودی باب‌المندب را به دست گرفته‌اند؛ مسیری که پس از محدود شدن عبور نفتکش‌ها از هرمز، اهمیت بیشتری برای صادرات انرژی منطقه پیدا کرده است.

بر اساس داده‌های صنعتی که رویترز به آن اشاره کرده، جریان نفت از تنگه هرمز که پیش از آغاز بحران حدود ۲۲ میلیون بشکه در روز بود، اکنون به حدود ۶ تا ۹ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است.

عبدالرحمن الراشد در تحلیلی هشدار داده است که تصرف بندر مخا و جزایر راهبردی دریای سرخ توسط حوثی‌های مورد حمایت رژیم ایران، پیامدهایی فراتر از جنگ داخلی یمن دارد و می‌تواند بر امنیت کشتیرانی و انرژی در منطقه اثر بگذارد.

عبدالرحمن الراشد در یادداشتی درباره تحولات اخیر یمن نوشت که پیشروی‌های نظامی حوثی‌ها در سواحل غربی این کشور، یکی از مهم‌ترین تحولات میدانی سال‌های اخیر به‌شمار می‌رود. بر اساس این تحلیل، نیروهای حوثی موفق شده‌اند کنترل بندر مخا و چند جزیره راهبردی از جمله پریم، حنیش و زقر را در دریای سرخ به دست بگیرند.

به‌نوشته الراشد، پیش از این عملیات سه سناریوی اصلی برای اقدامات بعدی حوثی‌ها مطرح بود؛ گسترش حملات به مناطق مرزی عربستان سعودی، هدف قرار دادن زیرساخت‌های انرژی در مأرب و یا حرکت به سوی بندر مخا و ایجاد فشار بر مسیرهای کشتیرانی بین‌المللی. تحولات اخیر از نگاه او نشان می‌دهد که گزینه سوم در عمل دنبال شده است.

این تحلیلگر عرب مدعی است که با استقرار حوثی‌ها در مناطق مشرف بر تنگه باب‌المندب، رژیم ایران اکنون از طریق متحدان خود در یمن به دومین گذرگاه مهم انتقال انرژی در منطقه دسترسی یافته است. به‌نوشته وی، این وضعیت در کنار بحران تنگه هرمز می‌تواند بر مسیرهای کشتیرانی و انتقال نفت تأثیر بگذارد.

الراشد هم‌چنین می‌نویسد که کنترل این مناطق به حوثی‌ها امکان می‌دهد حضور مؤثرتری در مسیرهای دریایی جنوب دریای سرخ داشته باشند و از نظر نظامی و لجستیکی موقعیت جدیدی به دست آورند.

در بخش دیگری از این تحلیل آمده است که اگر چه حوثی‌ها دست‌آوردهای قابل توجهی به دست آورده‌اند، اما با گسترش قلمرو تحت کنترل خود، جبهه‌های عملیاتی گسترده‌تری نیز پیش روی آنها قرار گرفته است. نویسنده معتقد است حفظ مناطق تازه تصرف شده در کنار سایر خطوط نبرد یمن نیازمند منابع و نیروهای بیشتری خواهد بود.

الراشد وضعیت کنونی را با تحولات حدود یک دهه قبل مقایسه می‌کند؛ زمانی که حوثی‌ها نیز موفق به تصرف مخا و مناطق راهبردی اطراف باب‌المندب شده بودند اما در ادامه این مناطق توسط نیروهای ائتلاف و دولت یمن باز پس گرفته شد.

او در پایان تأکید می‌کند که مقابله با تهدیدهای امنیتی در یمن صرفاً به توان نیروهای داخلی این کشور محدود نمی‌شود و از نگاه وی نیازمند همکاری منطقه‌یی و بین‌المللی گسترده‌تری است. به‌نوشته او، امنیت دریای سرخ، باب‌المندب و مسیرهای تجارت جهانی موضوعی فراتر از مرزهای یمن به‌شمار می‌رود.

بغداد منشأ حمله را خاک عراق اعلام کرد

آسوشیتدپرس گزارش داد دولت عراق پس از حمله پهپادی به خط لوله راهبردی شرق–غرب عربستان، تحقیقات گسترده‌یی را آغاز کرده و چند مقام امنیتی را برکنار کرده است. این تحولات هم‌زمان با افزایش فشارها بر بغداد برای مهار فعالیت گروه‌های شبه‌نظامی مورد حمایت رژیم ایران رخ می‌دهد.

خبرگزاری آسوشیتدپرس روز ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۱ شهریور ۱۴۰۵) گزارش داد دولت عراق در حال تلاش برای مدیریت پیامدهای سیاسی و امنیتی حمله پهپادی به خط لوله نفتی شرق–غرب عربستان سعودی است؛ حمله‌یی که ریاض و بغداد هر دو اعلام کرده‌اند از خاک عراق انجام شده است.

بر اساس بیانیه دولت عراق، تحقیقات اولیه نشان داده پهپادهای مهاجم از منطقه‌یی در استان میسان، در نزدیکی مرز ایران، به پرواز درآمده‌اند. در پی این گزارش، علی الزیدی نخست‌وزیر عراق دستور آغاز تحقیقات درباره عملکرد فرماندهی عملیات میسان را صادر کرد و فرمانده این یگان را برکنار نمود. دفتر نخست‌وزیری عراق بعداً اعلام کرد رئیس پلیس استان میسان نیز از سمت خود برکنار شده است.

عربستان سعودی روز جمعه اعلام کرد خط لوله راهبردی شرق–غرب را به‌عنوان یک «اقدام پیشگیرانه» و پس از حمله پهپادی متوقف کرده است. مقام‌های سعودی تأکید کرده‌اند فعلاً از اقدام تلافی‌جویانه خودداری خواهند کرد تا بغداد فرصت لازم برای رسیدگی به موضوع و جلوگیری از تکرار چنین حوادثی را داشته باشد.

به گزارش آسوشیتدپرس، یکی از گروه‌های شبه‌نظامی مورد حمایت رژیم ایران در عراق روز شنبه مسئولیت این حمله را رد کرد. این گروه در بیانیه‌یی ضمن تمجید از آنچه «پیشروی‌های حوثی‌ها علیه نیروهای سعودی» توصیف کرد، اعلام نمود که با تحقیقات دولت عراق همکاری خواهد کرد.

خبرگزاری دولتی عراق نیز گزارش داد بغداد دو گذرگاه مهم مرزی با رژیم ایران را بسته است. مقام‌های عراقی اعلام کرده‌اند این اقدام با هدف بررسی «تخلفات و موارد نقض امنیتی» در این گذرگاهها انجام شده است. در ایران نیز مقام‌های محلی اعلام کردند گذرگاههای شلمچه و چذابه تا اطلاع ثانوی بسته شده‌اند؛ تصمیمی که باعث توقف تردد مسافری و تجاری در این دو مرز شده است.

آسوشیتدپرس می‌نویسد این حمله در شرایطی رخ داده که حوثی‌های مورد حمایت رژیم ایران در یمن نیز پیشروی‌های جدیدی در امتداد سواحل دریای سرخ داشته‌اند و فشار بیشتری بر تنگه باب‌المندب وارد کرده‌اند؛ گذرگاهی که بخش مهمی از تجارت و انتقال انرژی جهان از آن عبور می‌کند.

مقام‌های منطقه‌یی به آسوشیتدپرس گفته‌اند که حوثی‌ها و برخی گروه‌های شبه‌نظامی عراقی در ماه‌های اخیر در زمینه برنامه‌ریزی و اجرای حملات علیه اهداف سعودی همکاری داشته‌اند. تاکنون هیچ ارزیابی مستقل و رسمی در تأیید این ادعاها منتشر نشده است.

این گزارش هم‌چنین یادآور می‌شود که دولت عراق برای ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ (۸ مهر ۱۴۰۵) مهلتی جهت خلع‌سلاح گروه‌های مسلح خارج از ساختار رسمی تعیین کرده است، اما برخی از قدرتمندترین گروه‌های مورد حمایت رژیم ایران پیش‌تر اعلام کرده‌اند از این دستور تبعیت نخواهند کرد.