کارزار سه‌شنبه‌های نه به اعدام؛ چگونه مقاومت زندانیان به صدایی جهانی تبدیل شد؟

از اعتصاب غذای زندانیان سیاسی در ایران تا همراهی گزارشگران ویژه سازمان ملل و حمایت مدافعان حقوق بشر در جهان؛ آیا گسترش این کارزار می‌تواند صدای زندانیان محکوم به اعدام را رساتر کند؟

کارزار سه‌شنبه‌های نه به اعدام از روز ۸ بهمن ۱۴۰۲ آغاز شد. شعله‌ای که در یک زندان شروع شد، اما به‌دلیل ایستادگی بر سر موضع و مقاومت زندانیان قهرمان، آهسته‌آهسته گسترش پیدا کرد. زندانیان سیاسی هر سه‌شنبه، با به جان خریدن تهدیدها و عواقب استمرار این کارزار، این شعله را روشن نگه داشتند.

اکنون این شعله کوچک که در یک زندان روشن شده بود، به زندان‌های ایران گسترش پیدا کرده و علاوه بر آن، به کارزاری جهانی و بین‌المللی تبدیل شده است.

پیوستن گزارشگران ویژه سازمان ملل به کارزار نه به اعدام

هفته گذشته، در صد و چهل‌ودومین هفته این کارزار، خانم جینا رومرو، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور آزادی تجمع مسالمت‌آمیز، به این کارزار پیوست و موجی از حمایت گسترده ایرانیان آزاده و چهره‌های مدافع حقوق بشر در جهان را به دنبال داشت.

خانم رومرو ابتدا در یک پست، این موضوع را اعلام کرد و سپس در ساعت ۲۴ دوشنبه، پست دیگری منتشر کرد که در آن، با انتشار تصویری از پلاکارد، آغاز اعتصاب غذای ۲۴ساعته خود را در همبستگی با زندانیان قهرمان در کارزار سه‌شنبه‌های نه به اعدام اعلام کرد.

این هفته نیز، از روز دوشنبه ۲۷ مهر، آقای لئوپولد مالدونی، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور آزادی عقیده و بیان، در پستی اعلام کرد:

«من در همبستگی با زندانیان سیاسی ایران به کارزار سه‌شنبه‌های نه به اعدام می‌پیوندم. در ابتدای بامداد سه‌شنبه، اعتصاب غذای ۲۴ساعته خود را آغاز خواهم کرد.»

او نوشت: «میزان استفاده رژیم ایران از مجازات اعدام به دلایل سیاسی نگران‌کننده است. عفو بین‌الملل دست‌کم ۲۱۵۹ اعدام را در سال ۲۰۲۵ ثبت کرده است.»

البته این پست مفصل است و در قسمت پایانی آن نوشته شده که در سال ۱۹۸۸، حدود ۳۰ هزار زندانی سیاسی در یکی از تاریک‌ترین فصل‌های تاریخ ایران اعدام یا ناپدید شده‌اند. جاوید رحمان، گزارشگر ویژه سابق سازمان ملل، متعاقباً نتیجه گرفت که اعدام‌های شتاب‌زده، خودسرانه و فراقضایی و ناپدیدشدن‌های اجباری، جنایت علیه بشریت محسوب می‌شوند.

در این بیانیه تأکید شده است: رژیم ایران باید فوراً اعدام‌ها را متوقف کند.

موج حمایت جهانی؛ از اعتصاب غذای ۲۴ساعته تا محکومیت اعدام‌ها

آقای مالدونی در آغاز روز سه‌شنبه نیز پستی منتشر کرد و با در دست داشتن نوشته‌ای، آغاز اعتصاب غذای خود را اعلام کرد. او نوشت:

«من اقدام همبستگی خود را در حمایت از زندانیان سیاسی در ایران و کسانی که در هشتگ سه‌شنبه‌های نه به اعدام و هشتگ اعتصاب غذا شرکت می‌کنند، آغاز کردم. من در کنار کسانی هستم که به‌خاطر عقاید سیاسی، بیان و مخالفت مسالمت‌آمیز خود مورد آزار و اذیت قرار می‌گیرند و درخواست خود را برای توقف فوری اعدام‌ها تکرار می‌کنند.»

این اعلام همبستگی با موجی از حمایت مواجه شد. از جمله، آقای جیم شانون، عضو مجلس عوام انگلستان، در حمایت از پیوستن گزارشگر سازمان ملل، آقای مالدونی، نوشت:

«من از کمپین سه‌شنبه‌های نه به اعدام حمایت می‌کنم. در ۲۰ اکتبر، کمپین زندانیان ایرانی به صد و چهل‌وسومین هفته متوالی خود می‌رسد. گزارشگر ویژه سازمان ملل، لئوپولد مالدونی، فردا با اعتصاب غذای ۲۴ساعته به این اقدام می‌پیوندد. پس از جینا رومرو در هفته گذشته، به آن‌ها بپیوندید. به اعدام‌ها پایان دهید.»

یکی دیگر از فعالان کارزار علیه اعدام در ایران، سازمان عفو بین‌الملل است که با محکوم‌کردن اعدام‌ها نوشته است:

«مقامات ایران دست‌کم ۳۴ نفر را در ارتباط با خیزش ژانویه ۲۰۲۶، پس از محاکمات ناعادلانه اعدام کردند. دست‌کم ۲۰ نفر دیگر، پس از تأیید احکام اعدامشان توسط دیوان عالی کشور، در خطر قریب‌الوقوع اعدام‌های مرتبط با اعتراضات قرار دارند. بسیاری دیگر نیز همچنان در معرض خطر هستند.»

این بود نگاهی به عرصه کارزار نه به اعدام؛ کارزاری که با همت اعضای آن، اکنون به کارزاری جهانی تبدیل شده و به صدایی بلند برای رساندن خواسته مردم ایران به گوش جهان بدل شده است.

اکنون در صد و چهل‌وسومین هفته کارزار سه‌شنبه‌های نه به اعدام، همراه هستیم با خانم راضیه قدرتی، از زندانیان سیاسی دهه ۶۰.