عذرخواهی وزیر اقتصاد رژیم از مردم؛ آیا با چند جمله می‌توان سفره‌های خالی را پر کرد؟
۱۴۰۵/۸/۶
وقتی گرانی بیداد می‌کند و قدرت خرید مردم سقوط می‌کند، عذرخواهی وزیر چه تغییری در زندگی مردم ایجاد می‌کند؟ آیا این اعتراف به بحران، نشانه ترس از انفجار اجتماعی است؟
گفتگو با احمد ناظم زمردی
روز گذشته، وزیر اقتصاد رژیم در مجلس ارتجاع به توجیه وضعیت اقتصادی کشور پرداخت و از مردم به‌اصطلاح عذرخواهی کرد. همراه هستیم با آقای احمد ناظم‌زمردی تا این موضوع را مورد بررسی قرار دهیم.
ابتدا اجازه بدهید قسمتی از صحبت‌های مدنی‌زاده، وزیر اقتصاد رژیم، را در مجلس ارتجاع بشنویم و بعد سؤالاتم را بپرسم.
مدنی‌زاده، وزیر اقتصاد و دارایی، در صحن علنی مجلس:
«در وهله اول باید عرض کنم که واقعیت سفره مردم را همه ما آگاه هستیم. بازنشستگان، کارگران، کارمندان و تمام مردم عزیز، مطلع هستیم که ذیل فشار تورم و گرانی چه می‌کشند. آمار و ارقام را روزانه رصد می‌کنیم و از وضعیت سختی که مردم عزیزمان در آن هستند، مطلع هستیم.
تأکید می‌کنم که توضیحاتی که خدمتتان تقدیم می‌کنم، به‌هیچ‌عنوان قرار نیست این‌گونه تعبیر شود که می‌خواهیم سختی زندگی و معیشت مردم را انکار کنیم. تنها در خصوص گزارش عملکرد اقدامات انجام‌شده است. در وهله اول، بابت تمام سختی‌ها و مشکلاتی که ملت شریف ایران با آن‌ها روبه‌رو هستند، عذرخواهی می‌کنم.»
همان‌طور که دیدیم، مدنی‌زاده، وزیر اقتصاد و دارایی رژیم، در صحن علنی مجلس بابت گرانی‌ها از مردم عذرخواهی کرده است. این عذرخواهی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
احمد ناظم‌زمردی:
سؤال از مدنی‌زاده این است: بابت چه چیزی عذرخواهی می‌کنید؟ بابت اینکه مردم دیگر از پس هزینه‌های زندگی برنمی‌آیند؟ کارگر و بازنشسته برای تأمین غذای خانواده درمانده شده‌اند؟ یا بابت سیاست‌هایی که چنین وضعیتی را رقم زده‌اند؟
یا شاید بابت این عذرخواهی می‌کنید که تمام سرمایه مردم ایران را صرف جاه‌طلبی‌های هسته‌ای کرده‌اید؟ شاید هم بابت این عذرخواهی می‌کنید که تمام بودجه مملکت صرف شهرهای موشکی و پروژه‌های پهپادی شده است؟ یا شاید این عذرخواهی بابت این است که پول نفت مردم ایران صرف نیروهای نیابتی در غزه، لبنان، یمن، عراق و سوریه شده است؟
آیا این عذرخواهی بابت به خاک سیاه نشاندن مردم است؟
مردم ایران به شنیدن جمله‌های زیبا احتیاج ندارند؛ نتیجه می‌خواهند. اگر امروز وزیر عذرخواهی کند و فردا مردم با قیمت‌های بالاتری به بازار بروند، این عذرخواهی چه تغییری در زندگی آنان ایجاد کرده است؟
عذرخواهی در عرف سیاسی جوامع مدرن، یک تعارف تشریفاتی نیست. عذرخواهی واقعی سه مؤلفه دارد: پذیرش مسئولیت، اعلام اقدام اصلاحی و پاسخ‌گویی در برابر نتیجه.
در نظام‌های سیاسی پاسخ‌گو، عذرخواهی باید با توضیح روشن درباره خطا، ارائه راه‌حل و امکان بررسی عملکرد همراه باشد.
در واقع، عذرخواهی باید پیامد عملی داشته باشد و مقام مسئول در برابر مردم پاسخ‌گو بماند. مسئله درباره وزیر اقتصاد این است که آیا سخنان او به تعهدی مشخص و قابل‌اندازه‌گیری منجر می‌شود یا در حد چند جمله در مجلس باقی می‌ماند؟
حتی اگر بپذیریم که وقتی وزیر اقتصاد بابت تورم و گرانی عذرخواهی می‌کند، دست‌کم پذیرفته است که معیشت مردم با مشکلی جدی روبه‌روست، باز هم تناقض اینجاست که از یک طرف عذرخواهی می‌کند و از طرف دیگر، گرانی‌ها بیداد می‌کنند.
آیا عذرخواهی وزیر در سبد کالاهای اساسی مردم تأثیری داشته است؟
شما اکنون معنای عذرخواهی یک مقام سیاسی را توضیح دادید و گفتید که این عذرخواهی باید قابل بررسی باشد. آیا می‌توانید وضعیت اقتصادی را در بطن جامعه و در عمل، با بررسی قیمت کالاهای اساسی، ارزیابی کنید تا ببینیم آیا این عذرخواهی در سبد کالاهای اساسی مردم تأثیری داشته است یا خیر؟
احمد ناظم‌زمردی:
بله، بله؛ اتفاقاً تأثیر داشته، خیلی هم تأثیر داشته، اما معکوس! به‌جای اینکه سبد مردم بعد از این عذرخواهی پر شود، سبدی که خالی بود، خالی‌تر شده است.
گزارش‌های منتشرشده در روزهای منتهی به سخنان وزیر، تصویر روشنی از فشار اقتصادی بر مردم ارائه می‌کنند.
طبق گزارش‌های خبری اواخر اکتبر ۲۰۲۶، قیمت مرغ در برخی گزارش‌ها از حدود ۲۸۰ هزار تومان به ۳۵۰ هزار تومان برای هر کیلو رسیده است؛ افزایشی نزدیک به ۲۵ درصد. همچنین گزارش‌هایی از افزایش شدید قیمت آرد صنعتی و افزایش ۵۵ درصدی قیمت برخی نان‌های صنعتی منتشر شده است.
مسئله فقط مرغ و نان نیست. وقتی هزینه غذا، مسکن و سایر نیازهای ضروری افزایش می‌یابد، قدرت خرید خانواده‌ها فرسوده می‌شود. سؤال اصلی این است: برنامه وزیر برای متوقف کردن این روند چیست؟ مردم با عذرخواهی نمی‌توانند خرید کنند.
خب، اگر پیامد این عذرخواهی وزیر اقتصاد، گران‌تر شدن کالاها بوده است، پس هدف از این عذرخواهی چه بوده است؟
احمد ناظم‌زمردی:
این عذرخواهی در شرایطی مطرح شده که نارضایتی اقتصادی و بی‌اعتمادی عمومی به مسئله‌ای جدی تبدیل شده است. حتماً بارها از سران رژیم شنیده‌اید که می‌گویند: «ما از جنگ و حمله خارجی نمی‌ترسیم، ولی از خیابان می‌ترسیم.» این عذرخواهی هم ناظر به همین ترس است. هدف از این عذرخواهی نیز همین است که نقش سوپاپ اطمینان را برای جامعه‌ای انفجاری بازی کند. اما این عذرخواهی دردی از دردهای مردم را دوا نمی‌کند.
اقتصاد رژیم مثل یک سرطان بدخیم است. خب، این سرطان بدخیم را نمی‌توان با آسپرین مداوا کرد. البته وزیر اقتصاد حتی آسپرین هم نداده و فقط اسمش را آورده است. به قول معروف، با حلواحلوا گفتن، دهان شیرین نمی‌شود.
وقتی مردم برای مدت طولانی می‌بینند که درآمدشان از هزینه‌های زندگی عقب می‌ماند، افق روشنی برای بهبود ندارند و صدایشان شنیده نمی‌شود، اعتماد عمومی فرسوده می‌شود. در چنین شرایطی، یک عذرخواهی کوتاه نمی‌تواند این فاصله را ترمیم کند.
مردم می‌پرسند: چرا این وضعیت ادامه دارد؟ اگر سیاست‌ها نتیجه نداده‌اند، چه چیزی قرار است تغییر کند؟ و چرا تغییری ایجاد نمی‌شود و همچنان در بر همان پاشنه می‌چرخد؟
چرا عذرخواهی وزیر نمی‌تواند بحران اقتصادی رژیم را مهار کند؟
معیار عذرخواهی سیاسی این نیست که یک مقام چند بار بگوید متأسف است؛ معیار این است که مسئولیت بپذیرد، سیاست‌هایش را اصلاح کند و در زندگی مردم تغییر واقعی ایجاد شود؛ چیزی که نظام ولایت فقیه نه می‌خواهد و نه می‌تواند انجام دهد.
در این مورد مشخص، از آنجا که چاه ویل اقتصاد ایران، یعنی آنچه اقتصاد کشور را ورشکسته کرده، پروژه‌های جنگ‌افروزانه، از جمله پروژه‌های اتمی، موشکی، پهپادی و نیروهای نیابتی است، این اقتصاد ترمیم نمی‌شود، مگر اینکه رژیم از این پروژه‌ها دست بردارد.
البته که راه چاره اقتصاد ایران همین است، اما با توجه به وضعیت سیاسی و ماهیت رژیم، بسیار بعید به نظر می‌رسد که چنین کاری بکند. اگر رژیم به همین سیاست‌ها ادامه دهد، چه پیامدهایی برایش خواهد داشت؟
احمد ناظم‌زمردی:
ما تجربه قیام ۹۶ را داریم که خاستگاه اقتصادی داشت. همچنین قیام ۹۸ که با گرانی بنزین شروع شد و خاستگاه اقتصادی داشت. قیام ۴۰۴ هم همین‌طور؛ از بازار شروع شد و خاستگاه اقتصادی داشت.
خلاصه اینکه فشار اقتصادی در این حد، بدون شک و تردید، منجر به انفجار اجتماعی خواهد شد؛ به‌ویژه که در ماه آبان قرار داریم، ماهی که سالگرد قیام‌هاست.
برآورد من این است که این فشار و نارضایتی اجتماعی، به‌سرعت خودش را در قیامی به‌مراتب بزرگ‌تر از قیام‌های پیشین و البته با رویکردی بسیار متفاوت و رادیکال نشان خواهد داد.
لطفاً به اشتراک بگذارید:
نظر و پیشنهاد شما
برای بهبود وب‌سایت سیمای آزادی، دیدگاه و پیشنهاد خود را با ما در میان بگذارید.
خبرهای مرتبط
