برنامه هستهای رژیم ایران؛ چرا نگرانیهای جهانی در سازمان ملل افزایش یافته است؟
۱۴۰۵/۸/۶
از اعتراض کشورهای منطقه به سیاستهای هستهای رژیم تا محکومیت اعدامها و دخالتهای منطقهای؛ آیا اجماع جهانی میتواند رژیم را به عقبنشینی وادار کند؟
گفتگو با دکتر شاهین توتونچی
بینندگان عزیز، همانطور که میدانید، کمیته اول سازمان ملل متحد که معمولاً در ماه اکتبر به موضوع خلع سلاح و امنیت بینالمللی میپردازد، امسال نیز شاهد سخنرانی نمایندگان کشورهای مختلف درباره برنامه هستهای رژیم ایران بود.
میخواهیم نگاهی به این موضوع داشته باشیم و به همین دلیل، همراه مهمان دیگر برنامهمان، آقای دکتر شاهین توتونچی، کارشناس ارشد ارتباطات، هستیم.
ترکیب کشورهایی که در این مجموعه سخنرانیها علیه سیاستهای هستهای رژیم ایران موضع گرفتند، به چه صورت بود؟ در مجموع، مواضع و حرف مشترک این کشورها درباره این موضوع چه بود؟
چه کشورهایی در سازمان ملل علیه سیاستهای هستهای رژیم موضع گرفتند؟
دکتر شاهین توتونچی: کشورهای گوناگونی حضور داشتند؛ از کشورهای منطقه، از جمله بحرین و اردن، گرفته تا اغلب کشورهای اروپایی، از آلبانی تا انگلیس و فرانسه و دیگر کشورهای اروپایی. علاوه بر اینها، کشورهای دیگری، از جمله کشورهای آمریکای جنوبی، نیز موضعگیری کردند.
در واقع، نوعی اجماع گسترده میان کشورهایی شکل گرفته بود که بر مسئله هستهای ایران متمرکز هستند. این موضوع مدتهاست که باز مانده و رژیم ایران اساساً هیچگونه همکاری مؤثری با نهادهای بینالمللی برای کنترل و نظارت بر فعالیتهای هستهای خود انجام نمیدهد. این مسئله بارها از سوی کشورهای مختلف مطرح شده است.
خود آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز بارها بر این موضوع تأکید کرده و کشورهای عضو هم آن را متذکر شدهاند.
چرا کشورهای منطقه، برنامه هستهای را به دخالتهای منطقهای رژیم پیوند میزنند؟
علاوه بر این، کشورهای منطقه، از جمله بحرین، مسئله هستهای را به دخالتهای منطقهای رژیم ایران مرتبط کردهاند. به این ترتیب، موضوع فقط به سلاح هستهای محدود نمانده و مسائل منطقهای نیز در سخنان نمایندگان مطرح شده است.
آنها میگویند مشکلشان دو جنبه دارد: از یک طرف، رژیم ایران به دنبال دستیابی به سلاح هستهای است و از طرف دیگر، در همسایگی آنها قرار دارد و انواع اقدامات و مداخلات منطقهای را انجام میدهد.
هم یمن و هم بحرین به این مسئله اشاره کردند. به بیان دیگر، آنها تأکید داشتند که با رژیم ایران مشکلات متعددی دارند. حالا هم مسئله هستهای به این مشکلات اضافه شده است؛ بهقول معروف، «گل بود و به سبزه نیز آراسته شد!» رژیم علاوه بر اقدامات دیگرش، میخواهد به بمب اتمی هم دست پیدا کند.
اگر چنین وضعیتی ادامه پیدا کند، شرایط برای کشورهای منطقه بسیار نگرانکنندهتر خواهد شد.
آیا فشارهای بینالمللی میتواند رژیم را به عقبنشینی وادار کند؟
در مجموع، آنچه از این سخنان برمیآید، این است که مشکل رژیم ایران فقط مسئله مردم ایران نیست؛ هرچند مردم ایران در درجه اول قربانی ظلم این رژیم هستند.
در این سخنرانیها درباره اعدامها و دیگر موارد نقض حقوق بشر نیز صحبت شد. اما اقدامات و مشکلاتی که رژیم برای جهان ایجاد کرده، اکنون به مسئلهای تبدیل شده که کشورهای مختلف در برابر آن موضع دارند و از آن شکایت میکنند.
آنها میخواهند این مسائل را از طریق سازوکارهای بینالمللی، از جمله سازوکارهای سازمان ملل متحد، پیگیری کنند.
با این حال، رژیم ایران تاکنون در این زمینه عقبنشینی نکرده و به مسیر خود ادامه داده است. این رفتار نشان میدهد که رژیم حاضر نیست از آنچه بهعنوان اهرم قدرت و ابزار چانهزنی دنبال میکند، دست بکشد؛ زیرا عقبنشینی و تمکین به خواست جامعه بینالمللی میتواند مشکلات فزایندهای برای آن ایجاد کند.
در نتیجه، ضرورت عقبنشینی رژیم و تمکین به خواستهای بینالمللی، یکی از موضوعاتی بود که کشورهای مختلف در سخنان خود بر آن تأکید داشتند.
نظر و پیشنهاد شما
برای بهبود وبسایت سیمای آزادی، دیدگاه و پیشنهاد خود را با ما در میان بگذارید.
