زندگی قسطی؛ دام نزول نوین؟؛ راه نجات از گرانی یا دام تازه‌ای برای غارت جیب مردم؟

وقتی خرید یک وسیله ضروری هم بدون قسط ممکن نیست، آیا مردم صاحب کالا می‌شوند یا به بدهکاران دائمی تبدیل می‌شوند؟

اجازه بدهید در ادامه برنامه به سراغ پدیده‌ای برویم که شاید این روزها به بخش جدایی‌ناپذیری از زندگی بسیاری از مردم تبدیل شده است؛ پدیده‌ای به نام «زندگی قسطی».

تبلیغات این پدیده در خیابان، تلویزیون، اینترنت و خلاصه همه‌جا به چشم می‌خورد. اما سؤال این است: آیا این راهی برای آسان‌تر شدن زندگی است یا در نقطه مقابل، دامی با اسمی جدید است که زندگی را به چرخه‌ای فرسایشی گرفتار می‌کند؟

مدتی است پدیده‌ای در اقتصاد جامعه فراگیر شده که نامش زندگی قسطی است. فرقی نمی‌کند دنبال خرید خودرو باشید یا لوازم خانگی؛ حتی برای هزینه‌های درمان، پرکردن دندان یا یک سفر ساده هم گزینه‌ای به نام خرید قسطی پیش روی مردم قرار دارد.

رسانه‌های حکومتی نوشته‌اند که این روزها کمتر می‌توان کالایی را به‌صورت نقدی و بدون دردسرهای قسطی شدن پیدا کرد. از جمله، روزنامه حکومتی جوان نوشته است که شرکت‌های واردکننده، خودروسازان و نمایندگی‌های فروش، از همان گام نخست به‌صراحت اعلام می‌کنند که فروش نقدی جایی در برنامه‌های تجاری‌شان ندارد و مشتری ناچار است با پرداخت بخشی از مبلغ به‌عنوان پیش‌پرداخت، مابقی را در قالب اقساط بلندمدت تسویه کند.

اقساطی که سودهای گزاف، نامتعارف و وحشتناکی را روی دست خریدار می‌گذارد و او را در چرخه‌ای فرساینده گرفتار می‌کند.

چرا مردم ناچار شده‌اند به زندگی قسطی روی بیاورند؟

خب، حالا این سؤال مطرح می‌شود که چرا مردم باید به زندگی قسطی روی بیاورند؟

پاسخ روشن است: گرانی بی‌سابقه و تورمی که به‌شدت در حال افزایش است، قدرت خرید مردم را به‌شدت کاهش داده و راهی برای آن‌ها باقی نگذاشته است؛ جز اینکه به خرید قسطی روی بیاورند.

در شرایطی که قدرت پس‌انداز کردن را از مردم گرفته‌اند، بسیاری از خانواده‌ها برای تأمین نیازهای اولیه زندگی‌شان، از تهیه جهیزیه گرفته تا تعمیرات ضروری منزل، راه دیگری جز خرید قسطی ندارند.

اقساط چگونه به ابزاری برای غارت مضاعف مردم تبدیل شده‌اند؟

حالا ببینیم این قسط‌ها چطور طراحی شده‌اند که رسانه‌های حکومتی خودشان نام آن را «نزول‌خواری نوین» گذاشته‌اند.

در قدم اول شاهد این هستیم که پیش از تحویل جنس، پیش‌پرداختی از مشتری دریافت می‌کنند که در بعضی موارد، تحویل کالا تا چند ماه طول می‌کشد. یعنی مشتری باید مدت زیادی منتظر بماند تا کالایی به دستش برسد، اما سودی که فروشنده از پول دریافتی در این مدت به دست می‌آورد، محاسبه نمی‌شود.

بعد می‌رسیم به قسط‌بندی با سودهای گزاف، نامتعارف و وحشتناک که به مردم تحمیل می‌شود؛ چرخه‌ای فرساینده از اقساط که وارد زندگی مردم می‌شود.

یعنی کالای مثلاً ۱۰۰ میلیون تومانی را به‌صورت قسطی، ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان می‌فروشند. خود کالا دست‌کم ۲۰ تا ۳۰ درصد سود اولیه دارد و این شیوه، قیمتی دو تا سه‌برابری را به مردم تحمیل می‌کند.

یعنی با این فروش اقساطی، دو تا سه برابر قیمت یک کالا از جیب خریدار بیرون کشیده می‌شود.

این همان کاری است که بانک‌ها از چند دهه پیش با تولیدکنندگان کرده‌اند؛ یعنی با اعطای وام‌های بانکی با سودهای سنگین و ترکیبی، بسیاری از تولیدکنندگان را به ورطه ورشکستگی کشانده‌اند.

آیا زندگی قسطی به چرخه‌ای از بدهکاری و فقر تبدیل شده است؟

اکنون زندگی مردم هم در همین مسیر قرار گرفته است؛ یعنی نه قدرت خرید نقدی باقی مانده و نه توان پس‌انداز کردن. پس خرید اقساطی به غارتی بیرحمانه و مضاعف تبدیل شده است